Οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις και ο Δρόμος προς έναν πιο Επαγγελματικό Στρατό, Μέρος 2ο

του Σχη (IDF) Yuval Bazak

(Δημοσιεύεται εδώ το 2ο μέρος της μελέτης του Yuval Bazak, που ξεκίνησε στην προηγούμενη ανάρτηση.

Θα ακολουθήσει μία σύντομη σύνοχη της μελέτης, καθώς και μια σύντομη αναγωγή με τις ελληνικές εμπειρίες και τον τρόπο αφομοίωσης της ισραηλινής εμπειρίας.)

H Κατάρτιση του Σώματος των Αξιωματικών

Ως αποτέλεσμα των προηγουμένων, ένα από τα κεντρικά ζητήματα στη συζήτηση αυτή γίνεται: τι είναι το επάγγελμα του στρατιωτικού; Το κατά πόσον η IDF είναι ένα επάγγελμα ή μια αποστολή συζητείται εδώ και χρόνια. Η άποψη περί της εκπαίδευσης των αξιωματικών που υπέβαλε ο Αρχηγός του Επιτελείου Αντιστράτηγος Γκάμπι Ασκενάζι στο Γενικό Επιτελείο, το 2007 δήλωνε ότι δεν υπάρχει καμία αντίφαση μεταξύ των δύο: η υπηρεσία είναι μια αποστολή που πρέπει να εκτελεστεί επαγγελματικά. Κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων ετών το Τμήμα Δόγματος κι Εκπαίδευσης της IDF έχει αναλάβει μια ολοκληρωμένη μελέτη προκειμένου να καθοριστεί ο τρόπος κατάρτισης του σώματος των αξιωματικών της IDF ώστε να διασφαλίζεται συνεχιζόμενη κατάρτιση για να αναπτύσσονται οι ικανότητές του αξιωματικού σε σχέση με για το επίπεδο που οποίο αυτός λειτουργεί, και σύμφωνα με την θέση του. Eίναι η πρώτη φορά που υπάρχειto περίγραμμα ενός σχεδίου ανάπτυξης επαγγελματικής σταδιοδρομίας, σύμφωνα με καθολικώς ισχύοντα επαγγελματικά πρότυπα. Η αντίληψη αυτή, που τώρα βρίσκεται στο στάδιο εφαρμογής της, έχει καθιερώσει ακαδημαϊκά αντικείμενα για το σύνολο του σώματος των αξιωματικών, προκειμένου να δημιουργηθεί η απαραίτητη κοινή επαγγελματική βάση, και απαιτεί κάθε αξιωματικός να περάσει εκπαίδευση επιτελούς και διοίκησης πριν προαχθεί στο βαθμό  του αντισυνταγματάρχη ώστε να αποφευχθεί μια κατάσταση (διαδεδομένη τα τελευταία χρόνια), όπου οι αξιωματικοί σπουδάζουν νομικά ή διοίκηση επιχειρήσεων αντί του στρατιωτικού επαγγέλματος.

Αν επικεντρωθούμε στην εκπαίδευση αξιωματικών (στη Σχολή Αξιωματικών Haim Laskov, στην εκπαίδευση χειριστών αεροσκαφών και στην εκπαίδευση κυβερνητών του ναυτικού), το ερώτημα που αμέσως τίθεται αφορά το προφίλ των αποφοίτων: τους παρέχουμε τα τεχνικά εργαλεία για να είναι διοικητές διμοιρίας, για παράδειγμα, ή τους δίνουμε τα θεμελιώδη, καθώς και μια ευρεία βάση για όλες τις συνιστώσες του στρατιωτικού επαγγέλματος που υποτίθεται ότι είναι η επαγγελματική βάση που είναι απαραίτητη για τη συνεχή επαγγελματική τους εξέλιξη; Σαφώς, η περίοδος πέντε μηνών που οι περισσότεροι αξιωματικοί ξοδεύουν (και για τους περισσότερους από τους αυτή θα είναι η μόνη επαγγελματική στρατιωτική εκπαίδευση που υποβληθούν σε όλη τη διάρκεια της στρατιωτικής θητείας τους, είτε πρόκειται για τον τακτικό στρατό είτε για την εφεδρεία!) δεν είναι αρκετή για να δώσει και τα δύο. Το σύστημα έχει την τάση φυσικά προς τον πρακτικό τομέα και τα αποτελέσματα σε μια τάξη τεχνοκρατικών αξιωματικων,21 η οποία  είναι ιδιαίτερα ικανή στην αντιμετώπιση πρακτικών προβλημάτων στο οικείο της επίπεδο, αλλά δυσκολεύεται ιδιαίτερα να αντιμετωπίσει πολύπλοκα προβλήματα που απαιτούν ευρεία βάση θεωρητικών γνώσεων και υψηλό επίπεδο κατανόησης του στρατιωτικού επαγγέλματος.

Και εδώ η IDF διαφέρει από ξένους στρατούς, όπου η εκπαίδευση των αξιωματικών λαμβάνει χώρα σε μια μακρά, θεσμοθετημένη διαδικασία εκπαίδευσης σε στρατιωτικές σχολές που επιτρέπουν στους αξιωματικούς να αποκτήσουν τα επαγγελματικά θεμέλια που θα τους χρησιμεύσει κατά τη διάρκεια μιας στρατιωτικής σταδιοδρομίας. Η βασική υπόθεση σε αυτούς τους στρατούς είναι ότι το να είναι κανείς αξιωματικός είναι ένα επάγγελμα και ότι από τη στιγμή που κάποιος έχει επιλέξει αυτό το επάγγελμα, αυτός θα πρέπει να υποβάλλεται σε εκπαίδευση σε βάθος, ακριβώς όπως και τα άλλα ακαδημαϊκά επαγγέλματα. Η IDF έχει ακόμα την προσέγγιση που είναι ένας αξιωματικός είναι περισσότερο μια τοποθέτηση από ένα επάγγελμα – το άμεσο αποτέλεσμα είναι ότι η συντριπτική πλειοψηφία των εκπαιδευθέντων αξιωματικών του ισραηλινού στρατού θα παραμείνει στην τις θέσεις τους για πολύ μικρό χρονικό διάστημα πριν από την στροφή προς τους «πραγματική» σταδιοδρομία στη ζωή, μετά το τέλος της θητείας τους. Το πρόβλημα εστιάζεται κυρίως σε εκείνους που παραμένουν στο σύστημα και συνεχίζουν να αναπτύσσονται ως αξιωματικοί. Η συντριπτική πλειοψηφία του προσωπικού αυτού θα παραμείνει με την κατάρτιση που έλαβαν στην εκπαίδευσή τους ως αξιωματικοί – την τελευταία εκπαίδευση που έλαβαν ποτέ στο στρατιωτικό επάγγελμα.22 Όσοι συνεχίζουν να εξελίσσονται σε ρόλους που αναλαμβάνουν αντισυνταγματάρχες θα πρέπει να περιμένουν 10-15 χρόνια πριν ξαναντιμετωπίσουν θεσμό στρατιωτικής εκπαίδευσης, κατά την  εκπαίδευσή τους στη σχολή διοίκησης και επιτελών.

 

Στρατιωτική Ακαδημία: Απόδοση θεμελίων για το επάγγελμα του Στρατιωτικού

Η επιλογή των αξιωματικών μεταξύ των στρατιωτών έχει επιτρέψει στην IDF ένα πλεονέκτημα στον τρόπο επιλογής και στην πρακτική εμπειρία που αυτοί σωρεύουν πριν από την ένταξή τους στην εκπαίδευση για αξιωματικοί. Παρ ‘όλα αυτά, αν ληφθεί ως δεδομένη η υπόθεση που βασίζεται στις προηγηθείσες συστάσεις σχετικά με την επιλογή αξιωματικών και τη μείωση των αριθμών τους, ο Ισραηλινός Στρατός πρέπει να βελτίωσει σημαντικά τις επαγγελματικές βάσεις που δίνονται στους αξιωματικούς του στη βασική τους εκπαίδευση ως αξιωματικών με τη μορφή μιας στρατιωτικής ακαδημίας για την εκπαίδευση του σώματος των αξιωματικών. Αυτή η προσέγγιση αντικατοπτρίζει την καθολική αναγνώριση του γεγονότος ότι η στρατός είναι ένα επάγγελμα όπως όλα τα άλλα, που απαιτούν ευρεία βάση των θεωρητικής γνώσεως, και προϋποθέτει την υιοθέτηση ενός ακαδημαϊκού μοντέλου αντί για το ισχύον, το οποίο τονίζει πρακτικές γνώσεις που εξυπηρετούν τους αξιωματικούς στις κατώτερες θέσεις.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι οι υποψήφιοι αξιωματικοί έχουν υποστεί την βασική τους εκπαίδευση και ακόμη και εκπαίδευση κατώτερης διοίκησης ήδη πριν προσέρθουν για εκπαίδευση αξιωματικού, και με δεδομένη την υπόθεση ότι είναι δυνατό να αποδοθεί ακαδημαϊκός τίτλος σπουδών σε αυτούς που παραμένουν στο σύστημα σε κάποιο σημείο του μελλοντικής τους εξέλιξης, θα ήταν δυνατό μέσα σε ένα έτος να δίνεται μια στερεή  επαγγελματική βάση στο μελλοντικό  σώμα των αξιωματικών της IDF. Μια τέτοια βάση είναι, φυσικά, απαραίτητη, επίσης, και για τους αξιωματικούς που εκπαιδεύονται στα αντίστοιχα σχολεία της αεροπορίας και του ναυτικού, τα οποία έχουν ήδη υιοθετήσει το ακαδημαϊκό μοντέλο, αλλά απαιτεί σημαντική προσαρμογή του ακαδημαϊκού περιεχομένου για την εφαρμογή αυτής της προσέγγισης. Εάν όλοι οι αξιωματικοί της IDF αποκτήσουν στερεή επαγγελματική βάση στα σχολεία αξιωματικών θα είναι δυνατόν να δομηθούν τα εκπαιδευτικά προγράμματα τόσο στον τακτικό στρατό όσο και στην εφεδρεία πάνω σε αυτές τις βάσεις και ως εκ τούτου να βελτιωθεί σημαντικά ο επαγγελματισμός του συνόλου του πυρήνα των αξιωματικών της IDF.

 

Η σύντομη στρατιωτική καριέρα: ένα δίκοπο μαχαίρι

Τα θέματα που έχουν σχέση με την ηλικία συνταξιοδότησης του προσωπικού του μόνιμου στρατού καθώς και της πρόωρης συνταξιοδότησης είναι συχνά κεντρικά ζητήματα στο δημόσιο λόγο στο Ισραήλ, ειδικά όταν πρόκειται για τη διαφωνία μεταξύ του Υπουργείου Οικονομικών που απορρίπτει η αντίληψη περί ειδικών συνθηκών που υφίστανται για το μόνιμο προσωπικό, και της IDF και του Υπουργείου Άμυνας που επιμένουν σε αυτές.23 Η συζήτηση αυτή εκφυλίζεται γρήγορα σε καθαρά οικονομικό θέμα: τα δικαιώματα, αμοιβές, η ελκυστικότητα της υπηρεσίας, η αποζημίωση για τον ακανόνιστο τρόπο ζωής, και ούτω καθεξής. Εν μέσω αυτού, οι άνθρωποι – ειδικά το προσωπικό του στρατού – συχνά ξεχνά τις επαγγελματικές πτυχές που επηρεάζονται από αυτή τη συζήτηση. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η υπηρεσία στο στρατό, ειδικά αυτή των επιχειρησιακών αξιωματικών, δεν μπορεί να θεωρηθεί ένα επάγγελμα όπως κάθε άλλο και ότι δεν πρέπει να θεωρηθεί ως τέτοιο, έστω και μόνο για τον απλό λόγο ότι ο σκοπός του σώματος των επιχειρησιακών  αξιωματικών όλων των βαθμίδων απαιτεί  να θέτουν αυτοί σε κίνδυνο τη ζωή τους σε τακτική βάση, προκειμένου να εκπληρώσουν τα καθήκοντα που τους ανατίθενται. Κατ’ αυτό, το στρατιωτικό επάγγελμα είναι διαφορετικό από οποιοδήποτε άλλο επάγγελμα και ως εκ τούτου αξίζει διαφορετικών κριτηρίων σε ότι αφορά το μοντέλο παροχής υπηρεσιών και τις ανταμοιβές. Ωστόσο, η συζήτηση σχετικά με τη σταδιοδρομία των αξιωματικών δεν πρέπει να λάβει τέλος με τη δήλωση αυτή. Είναι σωστό να τεθεί επίσης το ερώτημα του «ποιος είναι ο σωστός τρόπος για να αναπτυχθούν επαγγελματικά οι αξιωματικοί μέχρι τη λήξη της υπηρεσίας τους, προκειμένου να εκπαιδευτούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο για τις θέσεις τους «, υποθέτοντας ότι η πλήρωση διαφορετικών θέσεων, τόσο επιχειρησιακών και επιτελικών, όσο και εκπαίδευσης, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του συστήματος κατάρτισης του αξιωματικού προχωρεί μέσα από τις τάξεις.

Η θεμελιώδης υπόθεση για μια σύντομης διάρκειας καριέρα έχει αθέλητα δημιουργήσει έναν αριθμό από συνέπειες που επηρεάζουν την εξέλιξη μιας στρατιωτικής σταδιοδρομίας. Η πρώτη είναι το φαινόμενο που είναι γνωστό ως «δεύτερη καριέρα», που υπονοεί το σημαντικό πλεονέκτημα της δεύτερης καριέρας που οι αξιωματικοί μπορούν να ακολουθήσουν, σύμφωνα με το ισχύον μοντέλο, μετά την αποχώρηση τους από το στρατό κι ενώ ακόμα στην ακμή τους. Ένας από τα σημαντικότερα προβλήματα που δημιουργεί από αυτό το φαινόμενο είναι ότι πολλοί αξιωματικοί  είναι απασχολημένοι με την προετοιμασία της επόμενη καριέρα τους κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής θητείας τους. Μία εκδήλωση αυτού του προβλήματος είναι το γεγονός ότι πολλοί προτιμούν τις γενικές σπουδές ικανές να προωθήσουν μια δεύτερη καριέρα έναντι στρατιωτικών σπουδών, και το κάνουν με την αναλώμασι του  στρατού και στο χρόνο του στρατού.

Στην πράξη, μπορεί κανείς να φανταστεί εύκολα την παράδοξη κατάσταση μίας υψηλού επιπέδου συζήτησης για οικονομικά ή νομικά θέματα σε μια συνάντηση διοικητών  σε μια ενώ οι παρακαθήμενοι σ το τραπέζι στερούνται των απαραίτητων επαγγελματικών εργαλείων για να συζητήσουν και να λύσουν στρατιωτικά-επαγγελματικά προβλήματα. Αν και αυτό το σενάριο είναι ακραίο, δεν απέχει πολύ από την πραγματικότητα που έχει δημιουργηθεί, καθώς τόσο η Σχολή Επιτελών και Διοίκησης όσο και η Σχολή Εθνικής Ασφάλειας εκπαιδεύουν αξιωματικούς που δεν προορίζονται για την κεντρικές θέσεις διοίκησης ή επιτελών, ενώ ο «σκληρός πυρήνας» των επιχειρησιακών αξιωματικών  παρακολουθούν τα ακαδημαϊκά ιδρύματα και σπουδές στα Τμήματα Νομικής, Οικονομικών και Διοίκησης Επιχειρήσεων. Τα τελευταία χρόνια ο θέμα αυτό έχει αντιμετωπιστεί σε κάποιο βαθμό: οι επιχειρησιακοί αξιωματικοί και οι πιθανοί διοικητές απαιτείται τώρα να περάσουν από τη Σχολή Επιτελών και Διοίκησης ή την Σχολή Εθνικής Ασφαλείας. Έτσι, ο Ισραηλινός Στρατός έχει βρεθεί – όχι προς το δικό του συμφέρον – να  καταρτίζει ανώτερο ανθρώπινο δυναμικό για την ισραηλινή οικονομία, ενώ τον εγκαταλείπουν οι αξιωματικοί του, όταν στις περισσότερες περιπτώσεις δεν έχουν ακόμη αποδώσει το μέγιστο των δυνατοτήτων τους.

 Ένα δεύτερο θέμα είναι η διάρκεια των τοποθετήσεων και της επαγγελματικής ανάπτυξης των αξιωματικών μεταξύ των τοποθετήσεων. Τα τελευταία χρόνια έχει υπάρξει μια δραματική αλλαγή που αύξησε σημαντικά την ηλικία των διοικητών. Αν πριν από 15-20 χρόνια ο μέσος διοικητής τάγματος τοποθετείτο στην ηλικία των 28 και μέσος διοικητής ταξιαρχίας ξεκίνησε την τοποθέτησή του στα 32-33, σήμερα τάγμα διοικητές διορίζονται στους 32-34, ενώ διοικητές ταξιαρχίας ξεκινούν στα 36-37. Ο κύριος λόγος αυτής της κατάστασης έγκειται στη δημιουργία, στο τέλος της δεκαετίας του 1980, υπηρεσιακών διαδρομών που οδήγησε πολλούς αξιωματικούς να ανακαταταγούν για μεγάλες περιόδους υπηρεσίας, σε συνδυασμό με τη δημιουργία μίας κατάστασης κατά την οποία κατέχουν θέσεις διοίκησης για σχετικά μακρό χρονικό διάστημα (δύο χρόνια).24

Στην πράξη, ιδίως όσον αφορά τις χερσαίες δυνάμεις, η έννοια της ανάπτυξης μιας σταδιοδρομίας με επαγγελματικό τρόπο δεν έχει ακόμη κατοχυρωθεί, γεγονός που οδηγεί σε δύο δευτερεύοντα φαινόμενα, με σοβαρές συνέπειες: κατά πρώτον, δεν υπάρχει σχεδόν καμία μετάβαση μεταξύ θέσεων διοίκησης και των επιτελικών θέσεων, επειδή υπάρχει  η αντίληψη είναι ότι οι θέσεις διοίκησης είναι πολύ μεγαλύτερη σημασία όσον αφορά τις προαγωγές (το παλιό ήθος της IDF που προκρίνει την επιχειρησιακή διοίκηση έναντι της γραφειοκρατίας συμβάλλει επίσης σε αυτό), και ως εκ τούτου πολλοί αξιωματικοί αποφεύγουν σημαντικές επιτελικές τοποθετήσεις πριν προαχθούν στο βαθμό του ταξίαρχου, 25 γεγονός που χωρίς αμφιβολία αποτελεί ένα σημαντικό επαγγελματικό κενό, με βάση κριτήρια επαγγελματισμού. Το δεύτερο φαινόμενο είναι ότι οι υψηλής ποιότητας αξιωματικοί των χερσαίων δυνάμεων δεν εκπροσωπούνται στο Γενικό Επιτελείο – ούτε ως επαγγελματική ομάδα της οποίας η φωνή να ακούγεται σε θεμελιώδεις συζητήσεις που διαμορφώνουν τον χαρακτήρα της IDF για τα επόμενα χρόνια,26 ούτε ως στοιχείο που εκπροσωπεί τα συμφέροντα του κλάδου σε διάφορες συζητήσεις.

Το τρίτο θέμα αφορά ανησυχίες σχετικά με τον προϋπολογισμό. Στην πράξη, ο ισραηλινός στρατός χρηματοδοτεί τις συντάξεις των αξιωματικών του μέχρι την ηλικία των 67 από τα αμυντικό προϋπολογισμό. Αυτό το κομμάτι του προϋπολογισμού της IDF αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται τα επόμενα χρόνια και θα συνεχίσει να μειώνει την ευελιξία του προϋπολογισμού του στρατού και, ως εκ τούτου, την ικανότητα του στρατού να ανταποκριθεί με τις επιχειρησιακές ανάγκες και η ανάπτυξη στρατιωτικής ισχύος. Η κατανόηση του σημείου αυτού έχει οδηγήσει την IDF για πρώτη φορά μετά από χρόνια να εξετάσει το θέμα των συντάξεων και της διάρκεια της υπηρεσίας. Το 2004, ο Ισραηλινός Στρατός κινήθηκε προς ένα μοντέλο αθροιστικής συνταξιοδότησης. Τα αποτελέσματα αυτής της κίνησης στις συνταξιοδοτικές δαπάνες αναμένεται μακροπρόθεσμα να μειώσει τα έξοδα για συντάξεις που προέρχονται από το γενικό προϋπολογισμό άμυνας και να ενισχύσει την ευελιξία του αμυντικού προϋπολογισμού. Ωστόσο, ενώ τα αποτελέσματα αυτής της κίνησης  από οικονομικής άποψης θα να είναι ορατά σε βάθος χρόνου, οι συνέπειές της όσον αφορά το μοντέλο του αξιωματικού καριέρας του στρατού είναι ικανές να βρουν δραματική έκφραση πολύ νωρίτερα. Η διάχυτη απροθυμία για αποχώρηση από την υπηρεσία για οικονομικούς λόγους που ωθούσε μεγάλο μέρος του μονίμου προσωπικού του  στρατού εντός του συστήματος μέχρι την ηλικία συνταξιοδότησης, αναμένεται να καταρρεύσει και μαζί της, οι παραδοχές σχετικά με την μοντέλο σταδιοδρομίας.

Μία κεντρική, Ισορροπημένη Σταδιοδρομία

Όσον αφορά την ρύθμιση της στρατιωτικής σταδιοδρομίας, ο Ισραηλινός Στρατός πρέπει να κάνει κάποια άμεσες προσαρμογές. Το πρώτο που χρειάζεται είναι μια δίκαιη σχέση μεταξύ του στελέχους και του συστήματος, έτσι ώστε η όταν ο αξιωματικός εξετάζει το αν θα παραμείνει στο στρατό η βασική του μέριμνα  να είναι η ίδια η επαγγελματική πρόκληση. Μία από τις κεντρικές εντάσεις και μια πραγματική πρόκληση για τον στρατιωτικό είναι να βρει μια ισορροπία μεταξύ της εξαιρετικά απαιτητικής φύσης του οργανισμού στον οποίον ανήκει, όπως εκπροσωπείται από την κουλτούρα και τη συμπεριφορά του, αφενός, και της οικογενειακής ζωής, από την άλλη. Αυτό τίθεται ως κεντρικό ζήτημα  για τους αξιωματικούς που καλούνται να κάνουν μια επιλογή για τη συνέχιση της στρατιωτικής του σταδιοδρομίας τους, η οποία είναι μια πρόκληση για την οικογενειακή ζωή. Το θέμα έχει γίνει ακόμη πιο περίπλοκο τα τελευταία χρόνια καθώς οι γυναίκες έχουν αναπτύξει τις δικές τους σταδιοδρομίες και η ζήτηση για διαφορετική κατανομή των οικογενειακών βαρών γίνεται ολοένα και πιο θεμιτή. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι με αυτή την έννοια η IDF είναι υποχρεωμένη να κάνει μια βαθιά αλλαγή, όχι μόνο σε ότι αφορά τις υλικό ή οργανωτικές προβλέψεις, αλλά επίσης – και κυρίως – στη αντίληψή της σχετικά με διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού της και της οργανωτικής της κουλτούρας. Η αύξηση της μέσης ηλικίας συνταξιοδότησης μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για την IDF, αντί για απειλή, που αντιμετωπίζεται ως σήμερα. Μια μεγάλη καριέρα που λήγει στην ηλικία των 55-57 επιτρέπει μια πιο μετριοπαθή πολιτική προαγωγών που είναι απαραίτητη για την συμπεριλαμβάνονται επιτελικές θέσεις, κατάρτιση και εκπαίδευση των αξιωματικών σε κάθε βαθμό, αντί του ένταση που ενσωματώνει το σημερινό μοντέλο. Ένα τέτοιο εναλλακτικό μοντέλο θα εξασφάλιζε μια πιο επαγγελματική ομάδα αξιωματικών, καθώς και λιγότερο εντατικές περιόδους σε κάθε στάδιο της σταδιοδρομίας τους, που θα έδινε επίσης στον αξιωματικό και την οικογένειά του κάποια περιθώρια ανάσας. Με λίγα λόγια, θα ήταν δυνατό να εξελιχθεί ο αξιωματικός πιο επαγγελματικά και με ένα πιο ισορροπημένο τρόπο, και θα εξοικονομούσε σημαντικά στις συνταξιοδοτικές δαπάνες, ενώ θα βελτίωνε τις συνθήκες που παρέχονται στον αξιωματικό και την οικογένειά του. Με τα χρόνια, αυτό το μοντέλο θα παραγάγει ένα επαγγελματικό σώμα αξιωματικών, όπου στρατιωτική υπηρεσία είναι ένα κάλεσμα και μία πηγή υπερηφάνειας. Ένα τέτοιο σώμα αξιωματικών θα ήταν ικανό να δημιουργήσει ένα νέο ήθος για το στρατιωτικό επάγγελμα που θα ανύψωνε το κύρος  του, κι έτσι να προσελκύσει δυναμικό  με περισσότερα προσόντα στις τάξεις του.

Συμπέρασμα

Η σύνθετη σφαίρα μέσα στην οποία λειτουργεί η IDF, η οποία περιλαμβάνει πιέσεις από το Διεθνές Δίκαιο, ζητήματα θεμιτού κι αθεμίτου, το ηθικό της ισραηλινής κοινωνίας, και  περιορισμούς του προϋπολογισμού φέρνουν το στρατό ενώπιον πρωτοφανούς πρόκλησης. Η ανάγκη για την παροχή ασφάλειας χωρίς συμβιβασμούς από τη μία πλευρά και η τεράστια πολυπλοκότητα της σφαίρας του πολέμου από την άλλη απαιτούν από τους  διοικητές της IDF περισσότερο από ποτέ άλλοτε να έχουν επαγγελματικών δεξιότητες (θεωρητικές-αναλυτικές) όχι μικρότερες από τις επιχειρησιακές τους ικανότητες για ηγεσία δυνάμεων στη μάχη. Φαίνεται ότι εδώ ο Ισραηλινός Στρατός βρίσκει δύσκολο να επιφέρει μια ουσιαστική αλλαγή, όπως έχει πιαστεί ανάμεσα στις σύγχρονες ανάγκες του και στη νοοτροπία του.

Αυτός ο φαύλος κύκλος μπορεί να σπάσει μόνο σε ένα πολύ μακροπρόθεσμο αλλά κρίσιμο τρόπο, δηλαδή, με την επαγγελματοποίηση της στρατιωτικής ιεραρχίας. Αυτή η αλλαγή συνδέεται στενά με μια αλλαγή στη νοοτροπία που συνόδευσε την IDF από την ίδρυσή της: όχι μόνο εμπειρία, αλλά και εις βάθος «ακαδημαϊκή» επαγγελματική κατάρτιση στο στρατιωτικό επάγγελμα, όχι απλά μια στράτευση αλλά και μια σταδιοδρομία, όχι «οι καλύτεροι για τις επίλεκτες μονάδες», αλλά και οι καλύτεροι για διοίκηση, όχι μια πρώτη καριέρα στο δρόμο για την πραγματική καριέρα, αλλά μάλλον μια κύρια καριέρα.

Είναι ήδη αναγκαίο  για την IDF να οικοδομήσει ένα πλήρες και συνεκτικό μοντέλο για να αναπτύξει έναν υψηλής ποιότητας πυρήνα διοίκησης που θα βασίζεται σε τέσσερις συνιστώσες: την επιλογή των πλέον ικανών υποψηφίων για διοίκηση, τη δραστικά μείωση του αριθμού των εκπαιδευόμενων αξιωματικών και την αναβάθμιση του επιπέδου της εκπαίδευσης, τη θεσμοθετημένη επαγγελματική κατάρτιση για όλα τα επίπεδα διοίκησης, και την προσαρμογή της καριέρας από πλευράς διάρκειας και του τρόπου τοποθετήσεων, εξαιτίας των αναγκών των αξιωματικών και των οικογενειών τους, των αναγκών της επαγγελματικής τους κατάρτισης, καθώς και των αναγκών του συστήματος. Χωρίς την δημιουργία ενός εντελώς νέου μοντέλου, φαίνεται ότι η κρίση στην οποία ο Ισραηλινός Στρατός έχει βρεθεί τα τελευταία χρόνια, απλώς θα γίνει πιο οξεία.

Δεν είναι απαραίτητο να αλλάξει μοντέλο του στρατού καθολικής στράτευσης, ούτε είναι απαραίτητο να εκτιναχθεί ο προϋπολογισμός. Η ίδια η IDF έχει την ικανότητα να βελτιώσει την ποιότητα του διοικητικού της πυρήνα ριζικά σε κάθε επίπεδο μέσα από τη λήψη αποφάσεων που είναι στη δική της αρμοδιότητα, και να βασίσει το δόγμα επιχειρήσεών της σε αυτόν τον υψηλού επιπέδου πυρήνα διοίκησης εν όψει των εξελισσόμενων προκλήσεων. Όταν ο David Ben-Gurion ίδρυσε την IDF απαίτησε η ισραηλινή ποιότητα να αντισταθμίσει την ποσότητα που απολάμβαναν οι αραβικοί στρατοί. Η αλήθεια αυτής της ιδρυτικής αρχής όχι μόνο δεν έχει διαβρωθεί με το χρόνο, αλλά φαίνεται πιο σωστή από ποτέ για την IDF και το κράτους του Ισραήλ στο σύγχρονο περιβάλλον. Η υψηλής ποιότητας διοίκηση είναι μια θεμελιώδης αρχή για έναν επαγγελματικό ισραηλινό στρατό, και ακρογωνιαίος λίθος της στρατηγικής της IDF, και απαιτεί εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις έτσι ώστε η IDF να είναι σε θέση να συνεχίσει να διασφαλίζει την ακεραιότητα του κράτους του Ισραήλ και την ασφάλεια των κατοίκων του από οποιαδήποτε μελλοντική απειλή.

Notes

21 A fairly superficial examination will show that the vast majority of majors in the principal command headquarters who serve as the foundation for the system in executing most of the work of the staff underwent their first and only training in the form of the officers course (at the Haim Laskov Officers School or the now defunct BAHAD 12 Officers’ School in Tzrifin), which gave them the “professional foundations” serving them to this day.
22 This gap in the perception of officer training has been identified especially among personnel with the rank of major serving on the staffs of the principal command headquarters. Therefore, a course designed to close the training gap, if only a little, has already been developed especially for them.
23 For many years the IDF assumed that the main draw for serving in the IDF was the early age of retirement and that any impinging on it would lead to its inability to keep officers in the system. However, at the same time the IDF avoided asking what damages from a professional perspective resulted from this service model.
24 Until the early 1990s the average service time of a battalion or brigade commander was one to one and a half years.
25 A familiar phenomenon is that ground force officers reaching the rank of general first encounter “the staff world” as heads of divisions at the General Staff.
26 This is especially serious because the IDF is a ground army and the General Headquarters (MATKAL) is the headquarters of the ground forces in addition to being the supreme headquarters encompassing all the military service branches.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s