Μια ανταλλαγή απόψεων με αφορμή το Β΄ Μέρος για τη Δομή των Ειδικών Δυνάμεων του ΕΣ

Μετά την αναδημοσίευση στο Εν Κρυπτώ του Β΄Μέρους του άρθρου για τη δομή των Ειδικών Δυνάμεων του ΕΣ, υπήρξε ένα αρκετά εκτενές σχόλιο από τον Αρματιστή. Το σχόλιο ήγειρε αρκετά θέματα, και στάθηκε ο λόγος για μία δική μου, ακόμη πιο εκτενή, απάντηση. Καθώς θεωρώ ότι τα δύο κείμενα συμπληρώνουν ουσιωδώς την αρχική ανάρτηση και καθώς το μέγεθός τους είναι υπερβολικά μεγάλο για σχόλια, τα αναδημοσιεύω εδώ για οποιονδήποτε ενδιαφερόμενο.

Αρματιστής 17 Ιανουαρίου 2012 9:04:00 μ.μ. EET

Αγαπητά Βελισάριε καλησπέρα

Γράφεις σχετικά:
«…. Η ταξιαρχία θα δράσει στο Αιγαίο, είναι το βασικό εργαλείο του Αρχιστρατήγου και της ΑΣΔΕΝ για να επηρεάσουν τη μάχη, και πρέπει να αποδοθεί οργανικά, ήδη από την ειρηνική περίοδο, στον επιχειρησιακό διοικητή του θεάτρου επιχειρήσεων, δηλαδή της ΑΣΔΕΝ. ….»

Ήδη με αυτή τη φράση, αναιρείς τη πρότασή σου για υπαγωγή της Ταξιαρχίας Πεζοναυτών στην ΑΣΔΕΝ. Είναι αδύνατο ένας σχηματισμός, ή μια μονάδα να είναι εργαλείο στα χέρια δύο διοικητών ταυτόχρονα. Ή θα είναι εργαλείο του αρχιστρατήγου, ή θα είναι εργαλείο του διοικητού της ΑΣΔΕΝ.

Αναφέρεις ακόμη ότι «η Ταξιαρχία ΠΖΝ θα πρέπει να αποδοθεί οργανικά, (από την ειρηνική περίοδο), στον επιχειρησιακό διοικητή του θεάτρου επιχειρήσεων (του Αιγαίου), δηλαδή την ΑΣΔΕΝ». Εδώ υπάρχει μια αλήθεια και ένα λάθος. Σωστά γράφεις ότι η Ταξιαρχία πρέπει να αποδοθεί στον επιχειρησιακό διοικητή του θεάτρου επιχειρήσεων του Αιγαίου, αλλά αυτός βεβαίως δεν είναι ο διοικητής της ΑΣΔΕΝ. Ασφαλώς ο διοικητής της ΑΣΔΕΝ, όπως ο Στόλαρχος και ο αρχηγός του ΑΤΑ, είναι επιχειρησιακοί διοικητές που διοικούν δυνάμεις που εμπλέκονται στο θέατρο του Αιγαίου, πλην όμως το κάθε θέατρο επιχειρήσεων, έχει ένα και μόνο ένα διοικητή. Το Αιγαίο δεν είναι μόνο τα νησιά του… αλλά ο κατ’ εξοχή χώρος στον οποίο λαμβάνει τη πλήρη εφαρμογή της η έννοια της διακλαδικότητας. Τίποτε δεν μπορεί να γίνει χωρίς τη σύμπραξη όλων των Κλάδων των Ε.Δ.. Όχι ασφαλώς συνεργασία και συντονισμός, αλλά συνέργεια.

Το Αιγαίο Πέλαγος με το νησιωτικό του σύμπλεγμα και τον εναέριο χώρο του, αποτελεί ένα ενιαίο και αδιάσπαστο Θέατρο Επιχειρήσεων (στο οποίο ήδη διεξάγονται επιχειρήσεις και από τους τρεις Κλάδους των Ε.Δ.), που απαιτεί ένα και μόνο διοικητή (ΕΕ 100-1 «Επιχειρήσεις Χερσαίων Δυνάμεων», ΤΜΗΜΑ 10). Κανονικά όλες οι δυνάμεις και των τριών Κλάδων που υπάρχουν ή εμπλέκονται από τώρα στο Αιγαίο, ή προβλέπεται να εισέλθουν και να ενεργήσουν σε περίοδο επιχειρήσεων, θα πρέπει να διοικούνται από ένα διοικητή θεάτρου με το ανάλογο διακλαδικό επιτελείο. Η δημιουργία όμως μιας διοίκησης θεάτρου επιχειρήσεων, υψηλοτέρου επιπέδου από αυτό της ΑΣΔΕΝ του Αρχηγείου Στόλου και του ΑΤΑ, με ένα οπωσδήποτε πολύ μεγάλο διακλαδικό επιτελείο και με τα ανάλογα μέσα και μονάδες για την ενάσκηση της διοίκησης, εξεταζόμενη σε συνδυασμό με το μέγεθος του θεάτρου επιχειρήσεων και τα προβλήματα που θα δημιουργούνταν από επικαλύψεις αρμοδιοτήτων, θα αποτελούσε μια απαράδεκτη πολυτέλεια για τα δεδομένα της χώρας μας. Αυτός νομίζω ότι είναι και ο κυρίαρχος λόγος που οι επιχειρήσεις στο Αιγαίο διευθύνονται από τον αρχιστράτηγο και το διακλαδικό επιτελείο του. Με άλλα λόγια στο πρόσωπο του αρχιστράτηγου, ειδικά για το Αιγαίο και τη μορφή των επιχειρήσεων που θα διεξαχθούν εκεί, συνυπάρχουν και τα δύο επίπεδα του πολέμου – επιχειρήσεων. Το στρατηγικό επίπεδο και το επιχειρησιακό. Άλλωστε ο διαχωρισμός των επιπέδων πολέμου, «σπάνια είναι ξεκάθαρος» (ΕΕ 100-1 ΤΜΗΜΑ 16).

Επίσης (πολύ σωστά), γράφεις:
«Η ταξιαρχία είναι το ένα από τα δύο βασικά μέσα που έχει ο επιχειρησιακός διοικητής του αρχιπελάγους για να επηρεάσει τη μάχη (μαζί με την 13η ΔΕΕ), και δεν είναι δυνατόν ούτε να παρεμβάλλεται άλλος μείζων σχηματισμός (το Β’ ΣΣ) στην διενέργεια επιχείρησης στον χώρο ευθύνης του, ούτε να του διατίθεται η ταξιαρχία την τελευταία στιγμή.»

Και αυτό είναι που ισχυρίζομαι εγώ. Ότι δηλαδή, ο διοικητής του Θεάτρου Επιχειρήσεων του Αρχιπελάγους, θα πρέπει να διοικεί επιχειρησιακά από τούδε, την Ταξιαρχία ΠΖΝ, τη 13η ΔΕΕ, αλλά και τους Αλεξιπτωτιστές (που πρέπει και πάλι να αποτελέσουν ξεχωριστή διοίκηση από αυτή των Καταδρομών) και την ΑΜ Ταξιαρχία. Ο Αρχιστράτηγος είναι αυτός που μπορεί, χωρίς τη παρεμβολή άλλης διοίκησης, με βάση τις δικές του αποφάσεις, να κινητοποιήσει άμεσα όλα τα διαθέσιμα μέσα (ΣΞ, ΠΝ, ΠΑ) και όλες τις αναγκαίες δυνάμεις, προκειμένου να μεταφέρει σε οποιοδήποτε νησί του Αιγαίου δυνάμεις (πχ) της Ταξιαρχίας Πεζοναυτών και να τις θέσει υπό την ΑΣΔΕΝ.

Συμφωνώ με όσα αναφέρεις για τις αποστολές της Ταξιαρχίας Πεζοναυτών, ως επίσης και για το ότι «η ανακατάληψη μείζονος ελληνικού νησιού που έχει καταληφθεί από τους τούρκους είναι ένα μάλλον θεωρητικό ενδεχόμενο». Ακριβώς έτσι είναι. Αν κάτι δεν μπορείς να το κρατήσεις, είναι απείρως δυσκολότερο να το ανακτήσεις. Αν χαθεί η Λέσβος, είναι πλέον ή βέβαιο ότι οι Τούρκοι θα μεταφέρουν στο νησί δυνάμεις και μέσα πλέον του ενός Σώματος Στρατού. Παρ’ όλα ταύτα, έστω και σαν θεωρητικό ενδεχόμενο, οι Ε.Δ. οφείλουν να έχουν σχεδιάσει την περίπτωση ανακατάληψης μείζονος νησιού», όπως θα πρέπει να έχουν σχέδια για την ενίσχυση των νησιών (ειδικά των μικρονήσων) με δυνάμεις από τον ηπειρωτικό χώρο (αλήθεια υπάρχουν τέτοιες εκπαιδευμένες και κατάλληλες δυνάμεις), καθώς και για την ανακατάληψη κάποιου μικρού νησιού που καταλήφθηκε αιφνιδιαστικά.

Θέλω τώρα να αναφερθώ σε αυτά που γράφεις σχετικά με το ζήτημα ανακατάληψης νησιού, χωρίς να διευκρινίζεις αν μιλάς για μεγάλο ή μικρό νησί. Γράφεις σχετικά: «Επιπλέον, εάν προκύψει ανάγκη επιχειρήσεων ανακατάληψης νησιού, η ταξιαρχία πρέπει να έχει την επιχειρησιακή αυτοτέλεια ώστε να είναι η δύναμη που θα διενεργήσει την επιχείρηση». Δεν αμφιβάλω ότι αν πρόκειται για την ανακατάληψη μιας μικρονήσου του μεγέθους του Αγαθονησίου (πχ), θα μπορούσε την επιχείρηση αυτή να την αναλάβει η Ταξιαρχία ΠΖΝ με κάποιες από τις δυνάμεις της, καθώς και με άλλες ειδικές δυνάμεις που θα τεθούν υπό την επιχειρησιακή της διοίκηση.

Αν όμως πρόκειται για την ανακατάληψη μεγάλου νησιού, απαιτείται μια άλλη διοίκηση που θα προικοδοτηθεί με το μεγαλύτερο μέρος των Ειδικών Δυνάμεων για να μπορέσει να εκτελέσει μια αποστολή αυτού του εύρους. Αυτό το ρόλο νομίζω ότι παίζει το επιχειρησιακό στρατηγείο της Ι Μεραρχίας. Τίθεται λοιπόν το ερώτημα: «Γιατί να υπάρχει ένα επιχειρησιακό στρατηγείο επιπέδου Μεραρχίας που να έχει σαν μία από τις αποστολές του την ανάληψη της επιχειρησιακής διοίκησης ή ελέγχου μια δύναμης από μονάδες ειδικών δυνάμεων, καθώς και μονάδες άλλων όπλων και σωμάτων, προκειμένου να εκτελέσει μια επιχείρηση για την ανακατάληψη ενός νησιού και αυτή την αποστολή να μη μπορεί, ή να μη πρέπει να τον έχει μια διοίκηση, επιπέδου πάλι μεραρχίας που θα διοικεί από τώρα το σύνολο των ειδικών δυνάμεων και θα είναι υπεύθυνη για την εκπαίδευση και την πολεμική ετοιμότητα των υπόψη δυνάμεων;».

Αυτό είναι που πιστεύω ότι πρέπει να γίνει και από ότι γνωρίζω προσδοκούν και πάρα πολλοί αξιωματικοί των ειδικών δυνάμεων, αλλά αρνείται πεισματικά η πολιτεία, επειδή φοβάται ότι μια τέτοια διοίκηση μπορεί να κάνει πραξικόπημα και να καταλύσει το ήδη καταλυμένο «δημοκρατικό πολίτευμα», από αυτούς μάλιστα που κατά το σύνταγμα, είναι οι θεματοφύλακες του πολιτεύματος!!! Χώρια βεβαίως, που η επανασύσταση της ΙΙΙ Μεραρχίας ΚΔ δημιουργεί άλλες αντιδράσεις, άλλους συνειρμούς και φέρνει στην επιφάνεια παλιές ιστορίες.

Ασφαλώς όμως και δεν είμαι σίγουρος, αν την υπαγωγή όλων των Ειδικών Δυνάμεων υπό ένα διοικητή, την επιθυμεί και η ίδια η στρατιωτική ηγεσία. Οι αντιπαλότητες μεταξύ των όπλων ήταν πάντοτε ισχυρές και πολλοί ήσαν και είναι αυτοί που δεν επιθυμούν να δουν τη συγκέντρωση όλων των ειδικών δυνάμεων, δηλαδή ότι καλύτερο έχει ο ΕΣ, κάτω από τη διοίκηση ενός υποστρατήγου. Ειδικά αυτοί που πάντοτε αντιδρούσαν σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, ήταν οι αξιωματικοί του Πεζικού, από τα σπλάχνα του οποίου προέρχονται οι Ειδικές Δυνάμεις.

Αγαπητέ Βελισάριε θα κάνω ένα ρητορικό ερώτημα:

«Αν οι ειδικές δυνάμεις, βρίσκονταν υπό την διοίκηση ενός διοικητού και υπό την επιχειρησιακή διοίκηση του αρχιστράτηγου, πόσο πιθανό θα ήταν το επεισόδιο των Ιμίων, ή πόσο πιθανό είναι να ξανασυμβεί μια ανάλογη αποτυχία;».

Λίγα λόγια για τις Ειδικές Δυνάμεις με βάση τον (ΕΕ 100-1 «ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΧΕΡΣΑΙΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ»)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ, ΤΜΗΜΑ 9
« γ. Οι χερσαίες δυνάμεις ………. . Αποτελούνται από σχηματισμούς και μονάδες ελιγμού, υποστήριξης μάχης και ΔΜ. Παράλληλα διατηρούν και αριθμό ειδικών δυνάμεων, ήτοι ειδικά εκπαιδευμένων, οργανωμένων και εξοπλισμένων δυνάμεων, για τη διεξαγωγή και/ή συμμετοχή σε αεροκίνητες, αμφίβιες, αεραποβατικές και ειδικές επιχειρήσεις. Οι ειδικές δυνάμεις του ΣΞ διακρίνονται σε Δυνάμεις Ειδικών Επιχειρήσεων (ΔΕΕ), ο ρόλος των οποίων αναλύεται σε ειδικό τμήμα του κεφαλαίου αυτού (στο ΤΜΗΜΑ 12), καθώς και στις λοιπές Ειδικές Δυνάμεις, που αποτελούν μέρος των δυνάμεων αντίδρασης, ενίσχυσης και εφεδρείας. Οι δυνάμεις αντίδρασης, ενίσχυσης και εφεδρείας συνιστούν έναν από τους κύριους συντελεστές αποτροπής της απειλής, αποτελεσματικής αντιμετώπισης ενδεχομένων καταστάσεων και παράλληλα αποφασιστικό παράγοντα αμέσου επεμβάσεως και ενισχύσεως του αγώνα σε όλο το εύρος της περιοχής των επιχειρήσεων, επηρεάζοντας αποφασιστικά την εξέλιξη του».

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ, ΤΜΗΜΑ 12, ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 5
Ειδικές Δυνάμεις
Είναι δυνάμεις οι οποίες υπαγόμενες στο ΓΕΕΘΑ, διατίθενται στο ανώτατο δυνατό κλιμάκιο Δκσεως (Μείζων Επιχειρησιακός Σχηματισμός, Σχηματισμός), όταν είναι αναγκαίο. Αποτελούνται από το σύνολο των μονάδων καταφρομών, αλεξιπτωτιστών, και ειδικών επιχειρήσεων που δύνανται να αναλάβουν ανάλογα προς το τύπο ειδικής μονάδας τη σχεδίαση, οργάνωση, διεύθυνση και διεξαγωγή επιχειρήσεων:
α. Αεραποβατικών.
β. Αεροκίνητων.
γ. Καταδρομικών μεγάλης και μικρής κλίμακας από αέρα, ξηρά και θάλασσα.
δ. Τακτικών.
ε. Εσωτερικής ασφάλειας και
στ. Ειδικών επιχειρήσεων

Λόγω έκτασης, δημοσιεύω εδώ τη δική μου απάντηση στην παραπάνω ανάρτηση, μιας και αποδεικνύεται υπερβολικά μεγάλη για να φιλοξενηθεί στα σχόλια του άρθρου.

Αγαπητέ Αρματιστή, Καλησπέρα,

Κατ’ αρχάς, έχεις απόλυτο δίκιο σε ότι αφορά τις παρατηρήσεις για τον Α/ΓΕΕΘΑ, την ΑΣΔΕΝ και το θέατρο επιχειρήσεων. Ο επιχειρησιακός διοικητής του θεάτρου επιχειρήσεων είναι, όντως, ο Αρχιστράτηγος, και η ΑΣΔΕΝ είναι απλώς η χερσαία υφιστάμενη διοίκησή του, μαζί με τον Στόλο και το ΑΤΑ.

Το νόημα της υπαγωγής της 32ας Ταξιαρχίας στην ΑΣΔΕΝ ήταν η διάθεσή της στον αρχιστράτηγο, αφού αυτός μπορεί να την έχει μέσω της χερσαίας επιχειρησιακής του διοίκησης, δηλαδή της ΑΣΔΕΝ – νομίζω ότι θα ήταν εντελώς άστοχο και πρακτικά αδύνατον να διοικείται από το ΓΕΕΘΑ. Όταν λέω ότι πρέπει εξ αρχής να αποδοθεί οργανικά στο διοικητή του θεάτρου επιχειρήσεων, αυτό εννοώ. Τώρα ανήκει στο Β’ ΣΣ. Αν το Β’ ΣΣ είναι μια δεξαμενή δυνάμεων, τότε κακώς η 32α υπάγεται εκεί (κατά τη γνώμη μου, επίσης, κακώς υπάρχει το Β΄ΣΣ σε αυτό το ρόλο), αφού η 32α έχει σαφώς προδιαγεγραμμένο χώρο ενέργειας και αποστολή – μάλιστα, αν τυχόν χρειαστεί, για λόγους απρόβλεπτων στρατηγικών και πολιτικών εξελίξεων να χρησιμοποιηθεί σε άλλο θέατρο επιχειρήσεων, τότε και πάλι  μπορεί να τεθεί άμεσα υπό τη διοίκηση του εμπλεκόμενου σώματος στρατού, χωρίς να χρειάζεται η παρεμβολή του Β’ ΣΣ. Αν πάλι, το Β΄ΣΣ είναι επιχειρησιακή διοίκηση που θα αναλάβει την επιχείρηση στο χώρο του Αιγαίου, αυτό θεωρώ ότι είναι λάθος: αν σε ένα χώρο που διοικεί ο Αρχιστράτηγος επιχειρησιακά, και που υπάρχει η ΑΣΔΕΝ, ο Στόλος και το ΑΤΑ χρειαζόμαστε και άλλον σωματάρχη για να διεξαγάγει μια επιχείρηση, νομίζω ότι απλώς παίζουμε. Άρα, η 32α ταξιαρχία πρέπει να ανήκει στο θέατρο επιχειρήσεων του Αιγαίου – οργανικά. Η φυσική προϊσταμένη διοίκηση της είναι η ΑΣΔΕΝ – και δεν παραβλέπω τα προβλήματα που αυτό δημιουργεί, και τα οποία οφείλονται στο ότι κάποιος πυροβολητής ή πεζός διοικητής ΑΣΔΕΝ θα κοιτάει συνεχώς με μισό μάτι τους πεζοναύτες.

Σε ότι αφορά την ασάφεια που πιθανώς δημιούργησε το κείμενο, θεωρώ ότι ρεαλιστική (αλλά και σημαντική) αποστολή για τους Πεζοναύτες είναι η ανακατάληψη νησιού που δεν είναι ήδη έδρα ΑΔΤΕ. Αν έχει καταβληθεί ΑΔΤΕ, τότε οι Ένοπλες Δυνάμεις δεν θα είναι σε θέση να ανακαταλάβουν το νησί. Συνεπώς, όταν αναφέρομαι στη δομή και το μέγεθος των Πεζοναυτών, η αποστολή που έχω κατά νου είναι ανακατάληψη ενός μικρότερου νησιού, και τέτοια υπάρχουν πολλά, είναι σημαντικά (και στρατιωτικά και πολιτικά), και είναι δυνατόν να έχουν καταληφθεί σχετικά αιφνιδιαστικά, χωρίς να έχει προηγουμένως διεξαχθεί αποφασιστική αεροναυτική μάχη. Αυτό το τελευταίο είναι που καθιστά κατ΄ αρχήν δυνατή την ανακατάληψή τους, αφού θα σημαίνει αφ’ ενός ότι η ελληνική πλευρά δε θα έχει την αεροναυτική ισχύ να υποστηρίξει τέτοια επιχείρηση, αφ’ ετέρου οι τούρκοι θα έχουν την άνεση να μεταφέρουν τέτοιον όγκο δυνάμεων στο νησί που θα καθιστά την ανακατάληψής του απολύτως αδύνατη.

Αυτό λαμβάνω σαν δεδομένο στη σκέψη μου, και αυτός είναι ένας από τους δύο βασικούς λόγους για τους οποίους διαφωνώ σε μαζί σου για τα παρακάτω. Εξηγούμαι:

Αν αντιλαμβάνομαι καλά, και για να το απλοποιήσω λίγο, διαφωνούμε σε δύο σημεία:

Εσύ θεωρείς ότι στο χώρο του Αιγαίου ο επιχειρησιακός διοικητής θα έπρεπε να έχει στη διάθεσή του το σύνολο των επίλεκτων δυνάμεων (πεζοναύτες, αλεξιπτωτιστές, καταδρομείς, αμφίβιους, ακόμη και την 71η) ώστε να είναι σε θέση να επιχειρήσει, με όποιον συνδυασμό δυνάμεων κρίνει πιο κατάλληλο, μια επιχείρηση ανακατάληψης νησιού, ή, ενδεχομένως κι ενός δευτέρου.

Για να απλοποιήσω τη δική μου θέση, εγώ θεωρώ ότι το ρόλο αυτό πρέπει να τον παίζει η 32α. Για το λόγο αυτό, μάλιστα, όπως είδες, θεωρώ ότι πρέπει να γίνει πιο σύνθετη – τόσο με ένα βαρύτερο συστατικό (βαρύ τάγμα) όσο και με δυνατότητα για ρίψη με αλεξίπτωτο κάποιων μικρών τμημάτων της, όσο και την εντατική άσκηση των υπολοίπων μονάδων ελιγμού και σε αεραποβατικές επιχειρήσεις. Χοντρικά, προτείνω μια «ΜΕΔ» υπό κλίμακα, που συμβατικά και για ρόλους διαχείρισης των συμβόλων θα ονομάζεται Ταξιαρχία Πεζοναυτών, προικοδοτημένη και με ένα πιο βαρύ οργανικό τμήμα. Σε αυτό να συμπληρώσω και την ύπαρξη ενός οργανικού τμήματος αναγνώρισης, που δεν ανέφερα γιατί είχα πρόθεση να το αναφέρω στο τελευταίο μέρος που θα αφορούσε τις Ειδικές Δυνάμεις.

Γιατί επιμένω στη δική μου εκδοχή, και όχι στη δική σου; Για τους εξής λόγους:

Α) Γιατί, όπως ανέφερα παραπάνω, ο ρεαλιστικός αντικειμενικός σκοπός μιας τέτοια διοίκησης θα είναι η ανακατάληψη ενός μικρού νησιού. Σε μία τέτοια επιχείρηση δε θα απαιτηθεί δύναμη μεγαλύτερη της ταξιαρχίας – δε θα χωράει καν στον χώρο επιχειρήσεων. Η υπόλοιπη μεραρχία πιθανότατα απλώς θα παρατηρεί ανήσυχη από την ηπειρωτική Ελλάδα.

Β) Συμφωνείς κι εσύ ότι αν ένα μεγάλο νησί καταληφθεί, τότε η ανακατάληψή του είναι πρακτικά αδύνατη. Αλλά, το σκεπτικό της ύπαρξης και εμπλοκής μιας ΜΕΔ στο Αιγαίο θα ήταν ακριβώς να διεξαγάγει τέτοιας κλίμακας επιχείρηση. Όμως, συνεχίζεις, παρ΄όλο που είναι προφανές ότι μια ανακατάληψη είναι αδύνατη, «ο ΕΣ δε μπορεί να μην προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο αυτό». Αλλά, αυτό αποτελεί αντίφαση. Αν εκτιμούμε ότι η δυνατότητα της ανακατάληψης μεγάλης νήσου είναι μη ρεαλιστική, δεν έχει νόημα να σπαταλώνται πόροι για αυτό. Πάνε χαμένοι, και λείπουν από αλλού. Στην περίπτωση αυτή, αντί ο ΕΣ και οι ΕΔ να παριστάνουν ότι «προετοιμάζονται δια παν ενδεχόμενο», οφείλουν να κάνουν κάποιες σαφείς στρατηγικές επιλογές, οι οποίες όμως απαιτούν θάρρος : οι διαθέσιμοι πόροι (ανθρώπινο δυναμικό, εξοπλισμός και χρήμα) δε θα πρέπει να σπαταληθούν σε μια μάταιη προετοιμασία ανακατάληψης που δε θα γίνει ποτέ, αλλά στην αποτελεσματικότερη άμυνα των νησιών σε πρώτη φάση. Αυτό θα σήμαινε ακόμη μεγαλύτερη έμφαση στην αεροναυτική ισχύ και από πλευράς χερσαίων δυνάμεων, θα έπρεπε να σημαίνει μεγαλύτερες και βαρύτερες δυνάμεις στα ίδια τα νησιά. Και διάφορες άλλες, συγκεκριμένες, που η οικονομία του χώρου δεν επιτρέπει. Αν έχουμε πεπερασμένους πόρους (που έχουμε) και ο αμυντικός σχεδιασμός είναι ΚΑΙ διαχείριση πόρων (και πάντοτε είναι – αυτή δεν ήταν η μισή συζήτηση για το BMP; ), ένας σχηματισμός μεραρχίας που δε θα μπορεί να δράσει είναι σπατάλη, ενώ ένας σχηματισμός ταξιαρχίας με συγκεκριμένο κι εφικτή αποστολή είναι οικονομία (σπανιζόντων) πόρων.

Γ) Οι επίλεκτες δυνάμεις, ως τέτοιες, βασίζονται ουσιωδώς, πέραν των οργανικών τους μέσων, στα μέσα που διαθέτουν οι ΕΔ για να τους παράσχουν επιχειρησιακού επιπέδου ευκινησία. Οι πεζοναύτες για να είναι πεζοναύτες χρειάζονται αποβατικά (ή/και αερόστρωμνα), οι αλεξιπτωτιστές χρειάζονται μεταγωγικά αεροσκάφη για να τους μεταφέρουν, οι αερομεταφερόμενοι χρειάζονται ελικόπτερα. Τι νόημα έχει να έχουμε στο Αιγαίο μία «καθαρή» Ταξιαρχία Πεζοναυτών, μία αερομεταφερόμενη ταξιαρχία, ένα σύνταγμα αλεξιπτωτιστών, κι ένα σύνταγμα καταδρομών ( δεν αναφέρομαι στους αμφίβιους, γιατί αυτοί θεωρώ ότι έχουν ξεχωριστό ρόλο); Αφού δεν έχουμε ούτε αρματαγωγά και αερόστρωμνα για να μεταφέρουμε όλη την ταξιαρχία πεζοναυτών (και να την υποστηρίξουμε κανονικά), ούτε ελικόπτερα για να αερομεταφέρουμε την ΑΜ, ούτε αεροσκάφη για να ρίξουμε το ΣΑΛ; Κι όπως είπαμε και πριν, για την ανακατάληψη πχ της Λέρου, δεν απαιτείται μια μεραρχία – δε θα χώραγε. Ποιος ο λόγος να έχουμε μία ΜΕΔ στο Αιγαίο, αφού ξέρουμε ότι στην επιχείρηση που οπωσδήποτε θα προκύψει, θα συγκροτήσουμε μία μεικτή δύναμη από 1-2 τάγματα πεζοναυτών, 2-3 λόχους αερομεταφερόμενους αν είμαστε τυχεροί, και 1-2 λόχους αλεξιπτωτιστών – αν είμαστε πάρα, μα πάρα πολύ τυχεροί; Αφού αυτοί χρειάζονται, και αυτούς μπορούμε μόνον να εμπλέξουμε. Γιατί να μην τους έχουμε ήδη, εξ αρχής, σαν έναν μόνινμο σχηματισμό, που να προετιμάζεται και να εκπαιδεύτεται για την αποστολή του; Τι επιπέδου θα είναι αυτός ο οργανισμός; Χοντρικά, επιπέδου ταξιαρχίας – αυτήν εννοώ ως ταξιαρχία πεζοναυτών. Το «πεζοναυτών» είναι μάλλον κατά σύμβαση, και για διαχείριση συμβόλων

Οι αμερικανοί αυτό δεν κάνουν; Οι πεζοναύτες είναι συγκροτημένοι οργανικά στις MAGTF, σχηματίζουν μεικτά αλλά οργανικώς ενοποιημένα συγκροτήματα για τις αμφίβιες αποστολές τους. Ο γερμανικός στρατός στον Β’ ΠΠ ήταν διάσημος για την άνεση του (και την τάση του) να δημιουργεί ad hoc συγκροτήματα μάχης από οποιεσδήποτε διαθέσιμες δυνάμεις, με σύνθεση αυτήν ακριβώς που απαιτούσε η αποστολή. Τα Kampfgruppen θεωρούνταν σημείο υπεροχής των γερμανών έναντι των συμμάχων. Απλή ερώτηση, και φυσικά γνωρίζεις την απάντηση: ο ΕΣ μπορεί σήμερα να υπερηφανευθεί για μια τέτοια ικανότητα; Πόσο εύκολη θα είναι η ad hoc συγκρότηση μεικτού αποσπάσματος από τα διαφορετικά τμήματα της ΜΕΔ;

Και υπάρχει και κάτι ακόμη συναφές με αυτό, που θεωρώ κρίσιμο: με τις συνθήκες που επικρατούν στο Αιγαίο, μια επιχείρηση ανακατάληψης νησιού θα είναι εξαιρετικά δύσκολη, ακόμη κι όταν θα είναι εφικτή. Το δόγμα του ΕΣ (δηλαδή, χοντρικά, των πεζοναυτών) για μία τέτοια επιχείρηση είναι απηρχαιωμένο και μη ρεαλιστικό. Θεωρώ, επίσης, ότι οι αναζητήσεις των πεζοναυτών (με τα AAV-7) είναι σε λάθος κατεύθυνση, αλλά αυτό είναι μια άλλη συζήτηση. Η ουσία είναι, όμως, ότι οι πεζοναύτες θα πρέπει να επεξεργαστούν, με ρεαλιστικές και ειλικρινείς υποθέσεις εργασίας, και ρεαλιστικές και ειλικρινείς δοκιμές και ασκήσεις, ένα πολύ πιο ρεαλιστικό δόγμα. Αλλά, νομίζω ότι κάτι τέτοιο μπορεί να γίνει αν, και μόνον αν, οι πεζοναύτες οριστούν αποκλειστικά υπεύθυνοι για την αποστολή τους, και μόνον γι’ αυτήν – και τους δοθούν όλα τα μέσα. Αν οριστεί υπεύθυνη η ΜΕΔ και για αυτή την αποστολή, καθώς και για όλες τις άλλες (αερομεταφερόμενες επιχειρήσεις στον ηπειρωτικό χώρο, που είναι τελείως διαφορετικό πράγμα) και για ορεινό αγώνα, και για αστικό αγώνα, τότε, πχ, το ΣΑΛ θα ξέρει ότι τον ένα μήνα κάνει πχ, ορεινό αγώνα, τον άλλο μήνα κάνει αστικό, και, παρεμπιπτόντως, τον μεθεπόμενο θα πρέπει να διαθέσει και μια μονάδα (μια-δύο υπομονάδες, για την ακρίβεια) στους πεζοναύτες, για να συνεργαστούν και να κάνουν κι αυτοί την άσκησή τους, και θα βρεθούμε και στον Παρμενίωνα να τα ξαναπούμε. Μία μεραρχία που θα αποτελείται από 5 (πέντε) εξειδικευμένα συντάγματα – ταξιαρχίες, και που θα θέλει να είναι ενιαίος επιχειρησιακός σχηματισμός κατά τη γνώμη μου θα είναι πολυτεχνίτης κι ερημοσπίτης. Σε επίπεδο ταξιαρχίας, με συγκεκριμένο επιχειρησιακό προσανατολισμό είναι δυνατόν διαφορετικές δεξιότητες να ενσωματωθούν αρμονικά σε ένα επιχειρησιακό σύνολο. Σε μία (μεγάλη και πολυσχιδή) μεραρχία, αμφιβάλω.

Δ) Τέλος, για να έχουμε και την υφιστάμενη πραγματικότητα κατά νου όταν συζητάμε για δομή δυνάμεων: με τη σημερινή κατάσταση έμψυχου και άψυχου δυναμικού, ο ΕΣ δεν έχει τους πόρους για να διαθέτει δύο ταξιαρχίες και τρία συντάγματα επιλέκτων δυνάμεων, εκτός αν κάνουμε greek statistics μεταξύ μας, αλλά αυτά δεν ξεγελούν κανέναν. Ακόμη και με την σοβαρή οργάνωση της εφεδρείας, που δεν διαφαίνεται στον ορίζοντα, και πάλι δε θα είχαμε ρεαλιστικά ούτε εξοπλισμό, ούτε κόσμο, ούτε λεφτά για να συντηρήσουμε τέτοιο σχήμα. Η δική μου εκτίμηση είναι ότι δύο ταξιαρχίες (μία πεζοναυτών και μία ορεινών καταδρομών – αλλά προτιμώ να μην υπεισέλθουμε σε αυτό το σημείο σε τέτοια συζήτηση πριν ολοκληρώσω τα κείμενα) κι ένα αμφίβιο σύνταγμα είναι η μέγιστη δύναμη που μπορεί ρεαλιστικά και αξιόπιστα να παρατάξει ο ΕΣ. Και όταν σχεδιάζουμε το μέγεθος των επιλέκτων δυνάμεων θα πρέπει να έχουμε επιπλέον κατά νου και μια βασική πραγματικότητα: οι επίλεκτες δυνάμεις, όχι μόνον σε μας αλλά ιστορικά σχεδόν πάντα, αποδυναμώνουν τον υπόλοιπο στρατό από πολύτιμο ανθρώπινο δυναμικό. Πολλοί οπλίτες των επιλέκτων δυνάμεων θα ήταν υπαξιωματικοί στα άλλα όπλα και σώματα. Έχω αναρτήσει ένα άρθρο για την οξύτατα ανταγωνιστική σχέση ειδικών δυνάμεων-αξιωματικών στον ισραηλινό στρατό – και θα μπορούσα να παραθέσω πολλά άλλα ιστορικά παραδείγματα. Δεν εννοώ ότι δεν πρέπει να έχουμε επίλεκτες δυνάμεις, αλλά πρέπει να έχουμε κατά νου την ισορροπία που πρέπει να υπάρχει: πόσο επιχειρησιακό όφελος αντλούμε από αυτές σε σχέση με τη φθορά στο κύριο σώμα που στρατού που αυτές επιφέρουν.

Για τους λόγους αυτούς θεωρώ ότι δεν είναι σκόπιμη η συγκρότηση μια κοινής επιχειρησιακής διοίκησης των επιλέκτων δυνάμεων του ΕΣ. Φυσικά, υπάρχουν και άλλα επιχειρήματα (όπως, άλλωστε και προς την αντίθετη κατεύθυνση) τα οποία, ενδεχομένως να έχουμε την ευκαιρία να συζητήσουμε. Εγώ προτείνω ένα οργανωτικά πιο λιτό σχήμα, που θα διαφανεί συνολικά καθώς θα εκθέσω την άποψή μου και για τις υπόλοιπες επίλεκτες δυνάμεις.

Τελειώνοντας, δύο ακόμη θέσεις μου σε τρεις γενικότερες  παρατηρήσεις που κάνεις στο τέλος:

  1. Σχετικά με τη σχέση των αξιωματικών των επιλέκτων δυνάμεων με τους άλλους αξιωματικούς. Αυτό είναι πολύ βασικό θέμα, αλλά δεν αποτελεί ιδιαίτερη πρωτοτυπία για τον ΕΣ. Συνέβαινε και συμβαίνει στους περισσότερους στρατούς που έχουν επίλεκτες δυνάμεις, ήδη από τη Ναπολεόντειο περίοδο, κι ακόμη κι εντός των ελληνικών Ειδικών Δυνάμεων συμβαίνει ανάμεσα στους αξιωματικούς των επιλέκτων δυνάμεων και τους αξιωματικούς των ειδικών δυνάμεων. Είναι το είδος των προβλημάτων που ξέρεις πολύ καλά από την εμπειρία σου ότι είναι τα πιο ουσιώδη των ΕΔ, και ταυτόχρονα τα λιγότερο εμφανή και εντυπωσιακά προς τα έξω. Σχετίζονται με αυτό που λέγεται «military culture» – «στρατιωτική νοοτροπία» του κάθε στρατιωτικού οργανισμού, και βρίσκεται στον πυρήνα της αποτελεσματικότητάς του (ή της έλλειψης της). Είναι λιγότερο «σέξυ» από μεραρχίες και ταξιαρχίες, κανόνια και άρματα, αλλά στην πραγματικότητα αυτές καθορίζουν την ικανότητα (ή μη) του οργανισμού.

   Το πρόβλημα, ολόκληρη αυτή η κατηγορία προβλημάτων υπάρχει και είναι κρίσιμη. Το θέμα είναι να μπει στη συζήτηση ανοιχτά, να αναγνωριστεί, και να αρχίσει η σοβαρή και συστηματική της διερεύνηση, με βάση την ιστορική και τη διεθνή εμπειρία, και όχι απλώς να αναφερόμαστε σε αυτά ακροθιγώς και υπαινικτικά. Έχω πρόθεση να αναρτήσω αρκετά πράγματα σχετικά με αυτό.

2. Θέτεις το ερώτημα για τα Ίμια. Αφού το θέτεις, συνοπτικά η απάντησή μου: Όχι, ακόμη κι αν υπήρχε το αντίστοιχο της ΜΕΔ κατά την κρίση, το αποτέλεσμα θα ήταν ακριβώς το ίδιο. Για τα Ίμια το θέμα μπορεί να τεθεί διεξοδικά στο επόμενη κομμάτι με αντικείμενο τους Αμφίβιους Καταδρομείς, αλλά αφού το έθεσες, κατά τη δική μου αντίληψη οι λόγοι της αποτυχίας στα Ίμια ήταν 3:

Ο Πρωθυπουργός και ο Α/ΓΕΕΘΑ είχαν διαφορετική αντίληψη για τη φύση της κρίσης και την αντιμετώπισής της, και απέτυχαν να συνεννοηθούν.

  1. Ο πρωθυπουργός προσπαθούσε να διαχειριστεί μία πολιτική κρίση και να την αποκλιμακώσει (όπως-όπως, κακώς, δεν έχει σημασία) και ο Α/ΓΕΕΘΑ να είναι καλύτερα προετοιμασμένος για έναρξη πολέμου, ή έστω για κλιμάκωσή της. Δεν κρίνω ποιος είχε δίκιο – απλά, με τέτοια ασυνεννοησία θα ήταν αδύνατο να επικρατήσουμε.
  2. Ο Α/ΓΕΕΘΑ (και de facto Αρχιστράτηγος και επιχειρησιακός διοικητής του Αρχιπελάγους, που παρεμπιπτόντως συζητάμε) ήθελε οπωσδήποτε να χειριστεί την κρίση παρακάμπτοντας τον ΕΣ. Τι να την κάνεις τη θεωρία περί διακλαδικότητας, όταν ο Α/ΓΕΕΘΑ στην  αντιμετώπισή της αποφεύγει επίμονα να εμπλέξει την ΑΣΔΕΝ (τη χερσαία του διοίκηση) και το τοπικό ΕΤΕΘ – την δύναμη που ουσιαστικά υφίσταται για το σκοπό αυτό –  και επιλέγει αψυχολόγητα βατραχανθρώπους; Θα είχε διαφορετική αντίληψη αν υπήρχε εκεί η ΙΙΙ ΜΕΔ;
  3. Ο ΕΣ που αφέθηκε απ΄ έξω ΔΕΝ είχε (και ΔΕΝ έχει μέχρι σήμερα) ούτε  ικανότητα ούτε δόγμα αμφιβίων επιχειρήσεων στο Αιγαίο. Οι Αμφίβιοι Καταδρομείς ΔΕΝ έχουν ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΗ δυνατότητα μετακίνησης στο Αιγαίο σε επιχειρησιακές συνθήκες, κι αυτό όχι με δική τους ευθύνη. Σε αυτό θα αναφερθώ αναλυτικά στο αμέσως επόμενο κομμάτι. Αλλά, και από εκεί, ο ΕΣ άντλησε λάθος συμπέρασμα. Αντί να οργανώσει διαφορετικά την 13η ΔΕΕ, απλώς της προσέθεσε τη Ζ’ ΜΑΚ.

Παραθέτεις, τέλος, από το ΕΕ-100-1, τα εδάφια που  αφορούν τον ορισμό των ειδικών δυνάμεων στον ΕΣ. Κατά τη γνώμη μου, τα εδάφια αυτά περισσότερο αποτυπώνουν τη σύγχυση, την ασάφεια και, αν μου επιτρέπεις την απλοϊκότητα του δόγματος σε σημείο αυτό, παρά φωτίζουν τα πράγματα. Θα προσπαθήσω σταδιακά, με παραθέσεις άλλων κειμένων να εξηγήσω γιατί.

10 Responses to Μια ανταλλαγή απόψεων με αφορμή το Β΄ Μέρος για τη Δομή των Ειδικών Δυνάμεων του ΕΣ

  1. Ο/Η Ηλίας από Κομοτηνή λέει:

    Βελισάριε,
    Αναφορικά με τους λόγους της αποτυχίας μας στα Ίμια συμφωνώ με τον πρώτο και τον τρίτο αλλά έχω έντονες επιφυλάξεις σχετικά με τον 2ο και αυτό γιατί:
    Α) Έτυχε πριν χρόνια να διαβάσω το βιβλίο «Ίμια 1996-2006 Αποκαλύψεις» του Σάββα Βλάσση. Εκεί ο συγγραφέας, βασισμένος μεταξύ άλλων και σε τηλεοπτικές εκπομπές (τις οποίες και εγώ παρακολούθησα όταν προβλήθηκαν) με ζωντανές μαρτυρίες των πρωταγωνιστών (τότε Α/ΓΕΕΘΑ Ναύαρχος Λυμπέρης, τότε Α/ΓΕΣ Αντιστράτηγος Βούλγαρης κ.ά.) δείχνει ότι ο τότε Α/ΓΕΕΘΑ ζήτησε αρχικά από τον Α/ΓΕΣ τμήμα Ειδικών Δυνάμεων για τη φύλαξη της σημαίας. Ο Α/ΓΕΣ όμως αρνήθηκε να πράξει κάτι τέτοιο «επικαλούμενος αδυναμίες και ελλείψεις σε σχέση με υποχρεώσεις» και «προβλήματα διαθεσιμότητας προσωπικού» (φράσεις από το μετέπειτα βιβλίο του τότε Α/ΓΕΕΘΑ «Πορεία σε ταραγμένες θάλασσες»). Κατόπιν αυτού, ο Α/ΓΕΕΘΑ στράφηκε στον Α/ΓΕΝ ζητώντας του άνδρες της Μ.Υ.Κ. Συνεπώς, ο πρώην Α/ΓΕΕΘΑ δεν επεδίωξε να παρακάμψει τον Ε.Σ. κατά τη διάρκεια της κρίσης αλλά αναγκάστηκε να χρησιμοποιήσει βατραχανθρώπους εκ των πραγμάτων.
    Β) Αλλά ας κάνουμε για μια στιγμή την υπόθεση ότι όντως ο Α/ΓΕΕΘΑ άφησε συνειδητά τον Ε.Σ. έξω από το παιχνίδι. Τίθεται αμέσως το ερώτημα για ποιο λόγο θα μπορούσε μια μονάδα του Ε.Σ. να τα καταφέρει καλύτερα από μια μονάδα της Μ.Υ.Κ. στη συγκεκριμένη αποστολή, δηλαδή α) τον εντοπισμό της κίνησης των Τούρκων βατραχανθρώπων προς τη Δυτική Ίμια και β) την παρεμπόδιση της κίνησης αυτής με πυρά. Ακόμα και με τις πιο σύγχρονες συσκευές νυχτερινής όρασης και σκόπευσης θεωρώ πως τα ανωτέρω θα ήταν σχεδόν αδύνατο να επιτευχθούν λόγω του χρόνου, των καιρικών συνθηκών και του τρόπου διεξαγωγής της τουρκικής ενέργειας (νύχτα, βροχή, ισχυροί άνεμοι, απόσταση, ελιγμός απόκρυψης της τουρκικής φρεγάτας από την οποία ξεκίνησαν οι Τούρκοι βατραχάνθρωποι, αποβίβαση αυτών σε αθέατο για τους Έλληνες βατραχανθρώπους σημείο της Δυτικής Ίμιας). Άρα, κατά την άποψή μου, ακόμα κι αν είχε χρησιμοποιηθεί τμήμα των Ειδικών Δυνάμεων του Ε.Σ. (η εγγύτερα ευρισκόμενη μονάδα ήταν το 5ο Ειδικό Τμήμα Ενισχύσεως Αστυνομίας με έδρα την Κω) το αποτέλεσμα θα ήταν το ίδιο. Και αυτό για έναν απλό λόγο: τη μη παρουσία ελληνικού τμήματος στη Δυτική Ίμια.
    Εν τέλει, ο πρώτος και τρίτος λόγος που αναφέρεις αρκούν για να τα εξηγήσουν όλα: από τη μια μεριά αποτυχία σε πολιτικό επίπεδο λόγω έλλειψης επαφής με τα στρατιωτικά δεδομένα σε τοπικό επίπεδο, αιφνιδιασμός από τη ριψοκίνδυνη κίνηση των Τούρκων και προσκόλληση στην επίλυση της κρίσης ασχέτως κόστους για τη χώρα και από την άλλη αποτυχία σε στρατιωτικό επίπεδο λόγω ανυπαρξίας Ειδικών Δυνάμεων με επαρκή ικανότητα επιχειρήσεων στο χώρο του Αιγαίου.

  2. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    Ηλία,

    Στο πρώτο σημείο που αναφέρεις πιθανότατα έχεις δίκιο. Δεν γνώριζα για την άρνηση του Α/ΓΕΣ να διαθέσει τμήματα του ΕΣ για την αποστολή φύλαξης. Γνώριζα μόνον για τη διαμαρτυρία του Σπυρίδωνος όταν πληροφορήθηκε ότι θα την αναλάβει η ΜΥΚ και όχι το ΕΤΕΑ και η τοπική ΑΔΤΕ. Τώρα, όταν πληροφορούμαστε ότι ότι ο Α/ΓΕΣ έθετε θέμα… άλλων υποχρεώσεων… τι να πει κανείς. Κι εκεί, όπως και με άλλους εμπλεκομένους, σε τελική ανάλυση τίθεται θέμα ποιότητος προσώπων. Όταν στις κρίσεις και τις τοποθετήσεις γίνονται όργια, κανένα σύστημα και καμία πρακτική δε μπορεί να διασφαλίσει την επαρκή απόδοση των ΕΔ.

    Σε ότι όμως αφορά το δεύτερο, θα διατηρήσω τις επιφυλάξεις μου. Όχι γιατί ένα τμήμα καταδρομέων επάνω στην Ανατολική Ίμια θα μπορούσε να κάνει κάτι διαφορετικό από αυτό που έκανε το απόσπασμα της ΜΥΚ, για τους λόγους που πολύ σωστά αναφέρεις. Αλλά γιατί φαίνεται – και αναφέρεται ρητά από διαφόρους εμπλεκομένους – ότι ο μικρός αριθμός των βατραχανθρώπων έπαιξε κάποιο ρόλο στις αποφάσεις για το αν θα φυλαχθεί η μικρή Ίμια. Αφ’ ης στιγμής είχαν αποφασίσει ότι είναι αποστολή του ΠΝ, και το ΠΝ είχε επί τόπου 14 βατραχανθρώπους (που έπρεπε να εναλλάσσονται) μπορούμε να εικάσουμε βάσιμα ότι και αυτό έπαιξε κάποιο ρόλο.

    Πάντως έχεις δίκιο στη βασική σου θέση: ο πρώτος και ο τρίτος λόγος, δηλαδή η διαφορετική αντίληψη της πολιτικής και της στρατιωτικής ηγεσίας για την κρίση, και η μεταξύ τους ασυνεννοησία (και καχυποψία), καθώς και ή αδυναμία των ΕΔ να διεξαγάγουν αμφίβιες επιχειρήσεις ήταν οι βασικοί συστηματικοί λόγοι για την ήττα.

    Και σε αυτούς, θα προσέθετα την ανεπάρκεια εμπλεκομένων σε διάφορα επίπεδα. Προσωπική κι επαγγελματική.

  3. Ο/Η Ηλίας από Κομοτηνή λέει:

    Βελισάριε,

    Τη στιγμή που αποφασίστηκε ότι η αποστολή θα ήταν του ΠΝ και όχι του ΕΣ δεν υπήρχαν άνδρες της ΜΥΚ στην περιοχή. Η αποστολή των βατραχανθρώπων έγινε μετά τη λήψη της σχετικής απόφασης, όχι πριν, άρα ο αριθμός τους δεν είναι δυνατόν να θεωρήθηκε μικρός, αφού αυτός είχε ζητηθεί (1 στοιχείο των 14 ανδρών). Εάν οι επιτελείς θεωρούσαν ότι υπάρχει ανάγκη περισσότερων ανδρών προκειμένου να φυλαχθούν και οι δύο νησίδες, θα μπορούσαν εξαρχής να αποστείλουν 2 στοιχεία αντί για ένα. Εάν πάλι αποφάσιζαν τη φύλαξη και της Δυτικής Ίμιας μετά την έναρξη της κρίσης, τότε προφανώς οι σοβαροί επιχειρησιακοί λόγοι (ουσιαστικά η πρόβλεψη του είδους της τουρκικής ενέργειας και ο διαγραφόμενος κίνδυνος) θα έκαμπταν τις όποιες αντιδράσεις του Α/ΓΕΣ και θα μεταφέρονταν καταδρομείς από την Κω (το πιθανότερο) ή επιπλέον βατραχάνθρωποι της ΜΥΚ. Θεωρώ ότι είναι αδιανόητη η υπόθεση πως, από τη μια υπήρξε κάποια στιγμή βούληση φύλαξης και της Δυτικής Ίμιας, αλλά από την άλλη ο ΕΣ και το ΠΝ δεν μπορούσαν να βρουν τους 14 επιπλέον άνδρες που απαιτούνταν γι’ αυτό και η δεύτερη βραχονησίδα αφέθηκε αφύλακτη. Η ουσία, η οποία απετέλεσε και την Κερκόπορτα της ελληνικής αμυντικής διάταξης, είναι ότι κανείς δεν έβλεπε τις δύο βραχονησίδες ως ενιαίο χώρο από στρατιωτικής πλευράς, ο οποίος επιβάλλει τη φυσική παρουσία στρατιωτών και στα δύο διακριτά «υποσύνολά» του. Όλοι έβλεπαν τη σημαία και μόνον αυτή και αυτό ήταν το μεγάλο λάθος.

  4. Ο/Η KonTim λέει:

    Μιας και τέθηκε θέμα περί Ιμίων έχω να πω τα εξής:η επίκληση εκ μέρους του τότε Α/ΓΕΣ περί αδυναμίας διάθεσης προσωπικού εξαιτίας «αδυναμίων και ελλείψεων σε σχέση με υποχρεώσεις» είχε να κάνει με την αντίληψη πως η συγκεκριμένη κρίση αποτελούσε απλώς το «προσάναμα» μιας ευρύτερης πολεμικής σύγκρουσης,οπότε η διάθεση ενός μικρού έστω αριθμού ανδρών της οικείας μονάδας Αμφίβιων Καταδρομών σε αποστολή στατικής φύλαξης των βραχονησίδων αποτελούσε σπατάλη πολύτιμου έμψυχου δυναμικού,λαμβανουμένοντος μάλιστα υπόψην της αριθμητικής καχεξίας λόγω χαμηλής επάνδρωσης και στελέχωσης των εν λόγω μονάδων,το οποίο θα έπρεπε να χρησιμοποιηθεί πολύ πιο αποδοτικά στα πλαίσια των αποστολών που προβλέπονται από τα επιχειρησιακά σχέδια σε περίπτωση πραγματικών επιχειρήσεων.

    Πάντως φαίνεται πως σε κάποια φάση,έγινε αντιληπτή η τρωτότητα του φίλιου σχεδιασμού,καθώς διατάχθηκε η εσπευσμένη συγκρότηση ομάδος αποτελούμενη μάλιστα από ετερόκλητα στοιχεία και πιο συγκεκριμένα άνδρες του ΕΤΑ και απλών καταδρομών,με πρόβλεψη διάθεσης τους υπό τον επιχειρησιακό διοικητή για την φύλαξη των νησίδων.Της όλης προσπάθειας μάλιστα επέβλεπε προσωπικά ο τότε διευθυντής της ΔΕΔ υποστράτηγος Θεόδωρος Νικολαΐδη(πράγμα που αποτελεί μια ακόμη ένδειξη της χρεωκοπίας του συστήματος καθώς εμφανίζεται η κορυφή της πυραμίδας να συνομιλεί απευθείας με την βάση παρακάμπτωντας όλα τα ενδιάμεσα κλιμάκια διοίκησης,με τον ανώτατο διοικητή να απασχολείται σε καθήκοντα διμοιρίτου).Στο υπό ποιες συνθήκες έγινε αυτό,ποια η ακριβής σκέψη της στρατιωτικής ηγεσίας,ποιος ο χρόνος λήψης και εκτέλεσης της απόφασης και κυρίως το γιατί δεν διατέθηκε ως όφειλε δεν μπορώ να απαντήσω λόγω ασθενούς μνήμης(έχω διαβάσει τόσα πολλά και σε διαφορετικές χρονικές περιόδους που αδυνατώ να απομνημονεύσω κάθε λεπτομέρεια).

  5. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    Ηλία,

    Προσωπικά δε θεωρώ τόσο αδιανόητη την υπόθεση ότι «κάποια στιγμή» υπήρξε βούληση φύλαξης και της Δυτικής Ίμιας αλλά δε μπόρεσαν να βρεθούν οι απαραίτητοι άντρες για το σκοπό αυτό. Και να σου πω γιατί:

    Κατά την πρώτη φάση της κρίσης, όταν αυτή δεν έχει ακόμη κλιμακωθεί στρατιωτικά, αλλά απλώς αποφασίζεται η αποστολή στρατιωτικού τμήματος για τη φύλαξη της νησίδας, ο Α/ΓΕΣ κάνει σαφές (με διάφορα προσχήματα) ότι δε θέλει να εμπλακεί ο ΕΣ στη φρούρησή της. Άρα, ο Α/ΓΕΕΘΑ γνωρίζει ότι, τουλάχιστον κατά τη φάση αυτή, μπορεί να χρησιμοποιήσει μόνον ό,τι ζητήσει από τη ΜΥΚ. Ήδη, 14 άνδρες της ΜΥΚ είναι αρκετοί, και μάλιστα σε άμεση ετοιμότητα.

    Όταν η κρίση κλιμακώνεται σταδιακά, ο Σημίτης, σύμφωνα με μαρτυρία του, έχει ζητήσει από τον Λυμπέρη τη φύλαξη ΚΑΙ της δεύτερης βραχονησίδας. Απ΄όσο γνωρίζω, ο Λυμπέρης δεν το έχει αρνηθεί αυτό, απλά επικαλέστηκε ότι «υπήρχαν κι άλλοι στόχοι που έπρεπε να φυλάσσονται», αναφερόμενος, αν δε με απατά η μνήμη μου, στην Καλόλημνο. Αυτό δε σημαίνει ότι δεν υπήρχαν, γενικώς, άλλοι 14 βατραχάνθρωποι διαθέσιμοι, αλλά ότι εκείνη τη στιγμή, δεν υπήρχαν άμεσα διαθέσιμοι, στους χρόνους αντίδρασης που απαιτούνταν. Και τι έγινε όταν απαιτήθηκαν και άλλοι; Δε ζητήθηκε από τη ΜΥΚ να διαθέσει άλλους τόσους, αλλά η ΔΕΔ άρχισε να συγκροτεί «μεικτό τμήμα» για να το αποστείλει εκεί. Βέβαια, το πουλάκι είχε πετάξει.

    Γιατί ο Λυμπέρης δεν εκτέλεσε την εντολή του Σημίτη για φρούρηση της Δυτικής Ίμιας; Κατά τη γνώμη μου, γιατί το θεωρούσε περιττό, πιστεύοντας ότι οποιαδήποτε τουρκική κίνηση θα σημάνει κλιμάκωση, και στην περίπτωση αυτή οι φρουρές πάνω στα Ίμια (κι ενδεχομένως το όποιο τουρκικό τμήμα) απλώς θα φονεύονταν από πυρά πυροβόλων ή αεροπορική προσβολή. Ο Λυμπέρης προετοιμάζονταν για την κλιμάκωση, ενώ ο Σημίτης είχε κατά νου αποκλειστικά την αποκλιμάκωση. Στο μυαλό του Λυμπέρη βάραινε το τακτικό πλεονέκτημα, στη φάση εκείνη.

    Αντιλαμβάνομαι ότι η ερμηνεία αυτή είναι πιο «ψυχολογική» και λιγότερο ορθολογική από αυτήν που δίνεις εσύ. Όμως είναι μου φαίνεται προφανές ότι εκείνη τη στιγμή επιδρούσαν εντονότατα ψυχολογικοί παράγοντες. Κατά τη γνώμη μου, ο πρώτος, που είχε καταλυτική σημασία ήταν η άρνηση του Βούλγαρη να αναλάβουν οι καταδρομείς τη φύλαξη. Υπήρξε τόσο εξώφθαλμη και προσχηματική η άρνηση, που δε μπορεί να μην κλόνισε την εμπιστοσύνη του Λυμπέρη τουλάχιστον στον Α/ΓΕΣ, αν όχι στις χερσαίες δυνάμεις, και να τον ώθησε να αντιμετωπίσει την κρίση με τα μέσα που του ήταν οικεία. Κι η διαθεσιμότητα μιας ολιγομελούς μονάδας που εδρεύει στην Αθήνα δεν είναι τόσο αυτονόητη, ειδικά για το Ανατολικό Αιγαίο, σε στιγμές έντασης και γρήγορης εξέλιξης της κρίσης.

    Αλλά δε μπορώ, προφανώς, να είμαι κατηγορηματικός στην άποψη αυτή.

  6. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    KonTim,

    Η επίκληση εκ μέρους του τότε Α/ΓΕΣ περί αδυναμίας διάθεσης προσωπικού εξαιτίας “αδυναμίων και ελλείψεων σε σχέση με υποχρεώσεις” είχε να κάνει με την αντίληψη «να βγάλουμε την ουρά μας απ’ έξω, να βγάλουν άλλοι τα κάστανα από τη φωτιά, να έχουμε το κεφάλι μας ήσυχο». Πως αλλιώς εξηγείς εσύ το ότι ο Σπυρίδων, που ως διοικητής ΑΣΔΕΝ ήξερε τις μονάδες, το χώρο και τα σχέδια πολύ καλύτερα, διαμαρτυρόταν για την ανάθεση της αποστολής στο ναυτικό, λέγοντας ότι αυτή είναι η φυσική μας αποστολή, γι’ αυτήν προετοιμαζόμαστε τόσα χρόνια; Αλλά, όταν το ΚΥΣΕΑ κάνει κρίσεις, έχει την εντύπωση ότι διαλέγει στρατηγούς για τις συμβάσεις, τις προαγωγές και τις δεξιώσεις.

    Όσο για το περιστατικό με τον Νικολαΐδη, ασφαλώς κι έχεις δίκιο. Ίσως αυτό πρέπει να μας προβληματίσει για το ενδεχόμενο Μεραρχίας Ειδικών Δυνάμεων – εάν υπήρχε, ο συγκεκριμένος αξιωματικός θα ήταν ο διοικητής της. Απαντά και στο ερώτημα: τι θα γινόταν στα Ίμια αν υπήρχε Μεραρχίας Ειδικών Δυνάμεων στα Ίμια.

  7. Ο/Η KonTim λέει:

    Αυτό που έγραψα μου έχει μεταφερθεί από αξιωματικούς και μάλιστα των Ειδικών Δυνάμεων,δεν είναι δική μου εκτίμηση.Πάντως αν θυμάμαι καλά ο τότε Α/ΓΕΣ είχε επικαλεστεί συν τοις άλλοις αδυναμία διάθεσης προσωπικού «λόγω έλλειψης της απαιτούμενης υποδομής σε θέματα εκπαίδευσης και διοικητικής μέριμνας(;!;!;!)» για την συγκεκριμένη αποστολή παρά την διαφωνία που εξέφρασαν επί αυτού τόσο ο Υ/ΓΕΕΘΑ όσο και διοικητής της ΑΣΔΕΝ και ο Διευθυντής της ΔΕΔ.

    Τώρα για τον Νικολαΐδη και την υπόθεση πως αν υπήρχε ΜΕΔ θα ήταν επικεφαλής της(η ΜΕΔ όμως σε αντίθεση με την ΔΕΔ δεν ήταν επιχειρησιακός σχηματισμός;Είναι σαν να λέμε πως ο διευθυντής της Διοίκησης Ιππικού-Τεθωρακισμένων είναι και επικεφαλής της ΧΧ ΤΘΜ) αντιλαμβάνομαι τι θες να πεις αλλά ανίκανοι και ακατάλληλοι υπάρχουν ανεξάρτητα από το σχήμα και την δομή διοίκησης,οργάνωσης και επιχειρήσεων.

    Και μια άσχετη ερώτηση:ποια η διαφορά της «Διεύθυνσης» από την «Διοίκηση»;Η τελευταία είναι εκτός από διευθυντική αρχή και επιχειρησιακός σχηματισμός;

  8. Ο/Η Ηλίας από Κομοτηνή λέει:

    Βελισάριε,

    Βάσει των όσων μας έχουν δείξει οι πολιτικές ηγεσίες τα τελευταία χρόνια αναφορικά με την ενασχόλησή τους με τα στρατιωτικά ζητήματα, θεωρώ μάλλον απίθανο να τέθηκε από αυτές το θέμα της φύλαξης της Δυτικής Ίμιας (ειδικά η στάση του Σημίτη απέναντι σε ότι έχει να κάνει με Ένοπλες Δυνάμεις και η προσπάθεια απεμπόλησης των ευθυνών του που επιχειρεί στο βιβλίο που εξέδωσε με κάνει να αντιμετωπίζω τις όποιες δηλώσεις του για το θέμα αυτό με μεγάλη καχυποψία). Απέμενε ουσιαστικά στους στρατιωτικούς να αναδείξουν το θέμα στις σωστές του διαστάσεις και να πιέσουν την πολιτική ηγεσία για την αλλαγή των εντολών που είχαν. Η ευθύνη για το ότι αυτό δε συνέβη είναι πολύ μεγάλη και βαρύνει κυρίως τον Λυμπέρη. Είτε αυτός δε συνειδητοποίησε τον κίνδυνο είτε, όπως σωστά γράφεις και πιστεύω κι εγώ ότι μάλλον ισχύει, φοβόταν κλιμάκωση και στην περίπτωση αυτή η αποστολή επιπλέον ανδρών στη Δυτική Ίμια θα ήταν άλλη μια άσκοπη θυσία.
    Αναφορικά με το θέμα της ύπαρξης επιτόπου άλλων τμημάτων για να αναλάβουν τη φύλαξη της δεύτερης νησίδας υπήρχαν 7 βατραχάνθρωποι στην κανονιοφόρο «Πυρπολητής» η οποία κινούνταν στην περιοχή καθώς και ομάδα αμφιβίων καταδρομέων στην Καλόλιμνο. Εκτός όμως από αυτές, υπήρχε και το 5ο ΕΤΕΑ στην Κω, με ομάδα 10-12 ανδρών να έχει συγκροτηθεί ήδη από τις 28 του μηνός ειδικά για τη φρούρηση των βραχονησίδων, όπως ανέφερε ο Σπυρίδων σε τηλεοπτική εκπομπή το 2005 (θυμίζω πως οι Τούρκοι αποβιβάστηκαν ξημερώματα της 31ης). Επίσης, η συγκρότηση του μεικτού τμήματος (ουσιαστικά δύο τμήματα, με το 2ο εφεδρικό) από τη ΔΕΔ είχε ήδη γίνει από τις 29 του μηνός, άρα υπήρχε άφθονος χρόνος για να μεταφερθεί αυτό στην περιοχή των βραχονησίδων (όπως έγραψα και στο προηγούμενο σχόλιο, εν όψει της κρισιμότητας της κατάστασης οι αντιρρήσεις του Α/ΓΕΣ για συμμετοχή μονάδων του ΕΣ προφανώς θα είχαν καμφθεί). Οι δυνατότητες φύλαξης και της δεύτερης νησίδας υπήρχαν, αλλά δεν υπήρχε η πρόθεση γιατί επικράτησε ο εφησυχασμός στους πολιτικούς και η προετοιμασία για γενικευμένο πόλεμο στους στρατιωτικούς.
    Τέλος, δεν μπορώ να αντισταθώ στον πειρασμό να σχολιάσω την «άμεση ετοιμότητα» της ΜΥΚ. Όπως ανέφερε ο επικεφαλής των βατραχανθρώπων σε συνέντευξή του σε εφημερίδα το 1996 το Στοιχείο της ΜΥΚ (δηλ. η ομάδα 14 ανδρών) «συγκροτήθηκε», άρα δεν ήταν ήδη συγκροτημένο και σχηματίστηκε από άνδρες που ανήκαν σε άλλα Στοιχεία. Η όλη προετοιμασία έγινε μέσα σε σύγχυση, πράγμα που φάνηκε από την έλλειψη ενημέρωσης (αρχικά η ομάδα αποβιβάστηκε στη Δυτική και όχι στην Ανατολική Ίμια), πυρομαχικών, μπαταριών, αδιάβροχου ιματισμού κλπ. (ακόμα θυμάμαι τους βατραχανθρώπους να αποχωρούν από τη νησίδα φορώντας μπλε τζάκετ, μάλλον από το πλήρωμα της κανονιοφόρου «Πυρπολητής»). Κάτι παρόμοιο ισχύει και για τους αμφίβιους καταδρομείς, αφού το τμήμα των 10-12 ανδρών που ανέφερε ο Σπυρίδων επίσης «συγκροτήθηκε», άρα δεν ήταν έτοιμο εξαρχής.

  9. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    Ηλία,

    Συμφωνω απολύτως με όσα γράφεις. Προσωπικά, αποφεύγω να αποδώσω ευθύνες σε πρόσωπα εδώ, όχι γιατί δεν υπάρχουν, αλλά γιατί εδώ στο ιστολόγιο αυτό προτιμώ να είναι η έμφαση στην ανάλυση και στην άντληση χρήσιμων συμπερασμάτων και όχι στην απόδοση ευθυνών, που είναι άλλο θέμα. Η αλήθεια είναι ότι σχολιάζοντας τον Α/ΓΕΣ δεν κατάφερα να κρατηθώ.

    Τέλος, κάτι σχετικά με τη ΜΥΚ. Τουλάχιστον μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 2000 που ήμουν σε θέση να γνωρίζω, η μονάδα είναι γνωστό ότι είχε σοβαρά προβλήματα, ακόμη και του είδους που δε δικαιολογούνται. Ακόμη και προβλήματα πειθαρχίας. Και όταν λέμε θέματα πειθαρχίας, δεν εννοούμε απλώς το κλίμα χαλαρότητας ως προς τα τυπικά, που ισχύει σε όλες τις ειδικές δυνάμεις του κόσμου, αλλά χαλαρότητας ακόμη και ως προς βασικές διαδικασίες. Το παράδειγμα των Ιμίων, της μετάβασής τους εκεί και των πυρομαχικών είναι εξόχως χαρακτηριστικό. Οι επίπονες διαδικασίες επιλογής δεν επαρκούν για να καταστήσουν μια μονάδα καλή μονάδα ειδικών δυνάμεων.

  10. Ο/Η Ηλίας από Κομοτηνή λέει:

    Βελισάριε,

    Όπως είδες ούτε κι εγώ κρατήθηκα στο θέμα της απόδοσης ευθυνών, μάλλον το αντίθετο συνέβη… Προσυπογράφω την τελευταία σου πρόταση περί διαδικασιών επιλογής στις ειδικές μονάδες και περιμένω ανυπόμονα τις επόμενες αναρτήσεις σου.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s