Μικρασιατική Εκστρατεία: Η Στρατιωτική Ιστορία

2α Μαΐου 1919. Η σημαία του 1/38 Συντάγματος Ευζώνων αποβιβάζεται στην προκυμαία της Σμύρνης

2α Μαΐου 1919. Η σημαία του 1/38 Συντάγματος Ευζώνων αποβιβάζεται στην προκυμαία της Σμύρνης

Σαν σήμερα, στις 2 Μαΐου του 1919 ξεκίνησε περί την 08:00 η αποβίβαση στις  προκυμαίες της Σμύρνης των Συνταγμάτων της Ιης Μεραρχίας Πεζικού. Αυτή υπήρξε η αρχή της Μικρασιατικής Εκστρατείας. Τρία σχεδόν χρόνια αργότερα, το Σεπτέμβριο του 1922, στο ίδιο σημείο, με έντονο «συνωστισμό» γραφόταν η τραγική κατάληξη της Εκστρατείας.

Η Μικρασιατική Καταστροφή είναι το κορυφαίο γεγονός της Νεώτερης Ελληνικής Ιστορίας. Δεν είναι απλώς το πιο τραγικό ή το πιο έντονο. Η Μικρασιατική Καταστροφή δεν τέμνει απλώς την Νεώτερη Ιστορία του Ελληνικού Έθνους στα δύο – προ και μετά την Καταστροφή. Η Καταστροφή σφραγίζει την εθνική πορεία μας έκτοτε, και μέχρι σήμερα. Η ιστορική μας καχεξία και η ιστορική μας αμηχανία έχουν την ρίζα τους στα γεγονότα της σημαδιακής τριετίας – ίσως και λίγο πιο πριν, στο 1915.

 Πέραν της πολιτικής της σημασίας, η Μικρασιατική Εκστρατεία υπήρξε και το μεγαλύτερο στρατιωτικό εγχείρημα του Ελληνικού Έθνους στη νεώτερη ιστορία του. Μαζί με τον ελληνο-ιταλικό πόλεμο, αποτελούν τον πυρήνα της ελληνικής στρατιωτικής ιστορίας, αλλά ο ελληνο-ιταλικός πόλεμος δε μπορεί να συγκριθεί σε γεωγραφική έκταση, χρονική διάρκεια και επιχειρησιακή πολυπλοκότητα με την Μικρασιατική Εκστρατεία. Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι υπήρξαν σημαντικές συγκρούσεις, αλλά ούτε ο ΕΣ πρωταγωνίστησε στις συγκρούσεις αυτές, ούτε η εμπλοκή του είχε την κλίμακα και την επιχειρησιακή πολυπλοκότητα της Μικρασιατικής Εκστρατείας.

Προκυμαία Σμύρνης, Σεπτέμβριος 1922.

Προκυμαία Σμύρνης, Σεπτέμβριος 1922.

Η Μικρασιατική Εκστρατεία έχει μερικώς, μόνον, αναλυθεί από στρατιωτικής απόψεως. Ελάχιστοι από τους πρωταγωνιστές των επιχειρήσεων άφησαν απομνημονεύματα ή κατέγραψαν τη στρατιωτική τους αποτίμηση για τα γεγονότα της Εκστρατείας.  Κάποιοι αξιωματικοί από αυτούς που συμμετείχαν στις επιχειρήσεις, φέροντας το βάρος της ιστορικής ευθύνης που τους επεφύλαξε η συμμετοχή στα δραματικά γεγονότα, συνέγραψαν πολύτιμες ιστορίες των γεγονότων, που όμως έχουν τους περιορισμούς της εποχής, του διαθέσιμου υλικού και των στρατιωτικών αντιλήψεων των συντακτών τους. Η Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού, ειδικά στην εποχή που Διευθυντής της  ήταν ο Αντιστράτηγος Κων/νος Κανελλόπουλος, το 1954-1966, έχει πράξει το υπηρεσιακό της καθήκον με επάρκεια – αλλά κι αυτή η προσπάθεια έχει το όριο του υπηρεσιακού χαρακτήρα. Κι επιπλέον, το σύνολο των προσπαθειών αυτών έχει πλέον ηλικία πολλών δεκαετιών.

Η Μικρασιατική Εκστρατεία παραμένει γόνιμο έδαφος για στρατιωτική ανάλυση. Η στρατιωτική της αξία παραμένει σημαντικότατη για την κατανόηση της σημερινής ελληνο-τουρκικής στρατιωτικής αντιπαράθεσης σε όλα τα επίπεδα. Οι τακτικές, επιχειρησιακές και στρατηγικές αντιλήψεις και νοοτροπίες των δύο πλευρών, τα χαρακτηριστικά, οι δυνάμεις και οι αδυναμίες των δύο οργανισμών σε όλες τους τις διαστάσεις, όπως διαφαίνονται μέσα από τις επιχειρήσεις και τη γενική στρατιωτική κατάσταση, έχουν άμεσο αντίκρισμα στη σύγχρονη κατάσταση για όποιον είναι εξοικειωμένος με την πραγματικότητά της. Όσα πράγματα έχουν αλλάξει σε τεχνικό επίπεδο, άλλα τόσα που σχετίζονται με τη φύση και τις αρχές του Πολέμου έχουν παραμείνει στάσιμα, ή πάντως έχουν βελτιωθεί πολύ λίγο.

 Η κριτική ανάλυση της εκστρατείας είναι ελλιπής – και είναι απαραίτητη. Όχι για λόγους μνημειακούς, αλλά για λόγους που αφορούν την σύγχρονη πραγματικότητά μας.

Μικρά Ασία. Ώρα μάχης.

Μικρά Ασία. Ώρα μάχης.

Από εδώ θα επιχειρηθεί ένα αρκετά φιλόδοξο εγχείρημα. Ο Αρματιστής και ο Κλεάνθης, με την συνεργασία του γράφοντος, θα επιχειρήσουν μία καινούργια παρουσίαση και κριτική στρατιωτική ανάλυση της Μικρασιατικής Εκστρατείας, εξετάζοντας τη σύγκρουση σε ένα ευρύ φάσμα και σε πολλά επίπεδα.

Ο στόχος είναι να κατανοήσει ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης – πολίτης αλλά και στρατιωτικός – τη στρατιωτική πτυχή της ελληνο-τουρκικής σύγκρουσης αλλά και να αντλήσει χρήσιμα συμπεράσματα για την παρούσα στρατιωτική κατάσταση και αμυντική πολιτική.

Ειδικότερα, η φιλοδοξία είναι να συμβάλει σε πέντε επί μέρους στόχους:

  1. Να παρουσιαστεί η Εκστρατεία με τρόπο πιο σύγχρονο απ΄ ότι παρουσιάζεται στην Ιστορία της ΔΙΣ που ανάγεται στη δεκαετία του ’60, όσο και στις παλαιές στερεότυπες ιστορίες της Μικρασιατικής Εκστρατείας, που όσο πολύτιμες κι αν είναι, με την πάροδο του χρόνου τείνουν να καταστούν δυσπρόσιτα και μουσειακά έργα
  2. Να αναζωογονηθεί η έρευνα και η στρατιωτική κριτική της Εκστρατείας, που έχει μείνει καθηλωμένη στα συγγράμματα της εποχής Κανελλόπουλου, να εμπλουτιστεί με νεώτερες πληροφορίες, και να τεθεί ξανά στη βάσανο της στρατιωτικής ανάλυσης – επιχειρησιακής και οργανωτικής
  3. Να αποκατασταθεί η αλήθεια ως προς τα πραγματικά γεγονότα της Εκστρατείας όπως αυτά αποτυπώνονται στην επίσημη ιστορία και στις πρωτογενείς μαρτυρίες συμμετεχόντων οι οποίες είναι δυσπρόσιτες στην πλειοψηφία των ενδιαφερομένων, και να διαλυθούν οι εντυπώσεις που έχουν επικρατήσει εξ αιτίας δημοφιλών έργων με μεγάλη απήχηση, μικρή σχέση με την αλήθεια και πολιτικά κίνητρα
  4. Να αποκαθαρθεί η τρέχουσα, ευρεία αντίληψη για την Εκστρατεία από υπεραπλουστεύσεις, παρεξηγήσεις, μονομέρειες που έχουν σταδιακά επικρατήσει και που συσκοτίζουν αντί να φωτίσουν τα γεγονότα και τις αιτίες της ήττας. Ιδιαίτερα, ο στόχος είναι το ερώτημα των ευθυνών, που για δεκαετίες ενεπλάκη στη δίνη της πολιτικής διαμάχης, να μετατοπιστεί από τα πρόσωπα στα συστηματικά προβλήματα (τα «συστημικά», όπως ονομάζονται αδόκιμα)
  5. Να αντληθούν συμπεράσματα σχετικά με την αμυντική και στρατιωτική πολιτική, συμπεράσματα που σχετίζονται με μακρο-ιστορικές τάσεις της αμυντικής μας και στρατιωτικής μας πολιτικής, και που εν πολλοίς εξακολουθούν να μας ταλανίζουν

Κεντρική πηγή της απόδοσης της Εκστρατείας θα αποτελέσει, ασφαλώς, η επίσημη ιστορία της, όπως αυτή έχει καταγραφεί από τη Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού του Γενικού Επιτελείου Στρατού σε δεκατέσσερις τόμους. Η Ιστορία της ΔΙΣ θα αποτελέσει, όμως, απλώς τη βασική πηγή που θα εμπλουτιστεί με ένα πλήθος άλλων, παλαιότερων και νεώτερων.

Λέγεται ότι η ήττα είναι πιο διδακτική από τη νίκη. Η ευφορία της νίκης επιτρέπει στα λάθη (που συχνά είναι πολλά και μεγάλα) να περάσουν απαρατήρητα. Η ήττα, όμως, επιβάλει στα έθνη και στους στρατιωτικούς οργανισμούς αυστηρή ενδοσκόπηση και προσεκτική επανεξέταση των πρακτικών τους. Οι μεγαλύτερες στρατιωτικές αναγεννήσεις έχουν σημειωθεί μετά από μεγάλες ήττες. Το 1922, όπως και το 1974, καταφέραμε να αποφύγουμε την αυστηρή ενδοσκόπηση, με το βολικό πρόσχημα των «πολιτικών ευθυνών». Όμως, τα διδάγματα του 1922, όπως και του 1974 είναι ακόμη εκεί. Περιμένουν να ανακαλυφθούν, να μελετηθούν και να αφομοιωθούν.

Η ανάλυση θα γίνει με μία σειρά άρθρων που θα δημοσιεύονται αρχικά στο παρόν ιστολόγιο, και πολύ σύντομα θα συγκεντρωθούν σε έναν ξεχωριστό ιστότοπο, αποκλειστικά αφιερωμένο στο Μικρασιατική Εκστρατεία. Η φιλοδοξία είναι να καταστεί ο ιστότοπος, σε βάθος χρόνου, σημείο αναφοράς για την στρατιωτική ανάλυση της Μικρασιατικής Εκστρατείας. Η όλη προσπάθεια αναλαμβάνεται χωρίς περιορισμό συγκεκριμένου χρονικού ορίζοντα, αλλά σαν ένα συνεχές, εξελισσόμενο  εγχείρημα.

Σε πρώτη φάση, η ανάλυση θα εστιαστεί στα στρατιωτικά γεγονότα που έλαβαν χώρα από την Επιθετική Αναγνώριση του Δεκεμβρίου του 1920 μέχρι τη λήξη της Μάχης του Σαγγαρίου, το Σεπτέμβριο του 1921. Τα στρατιωτικά γεγονότα της περιόδου αυτής αποτελούν, άλλωστε, τον πυρήνα του στρατιωτικού εγχειρήματος της Μικρασιατικής Εκστρατείας.

Στη Μνήμη των Πεσόντων Πολεμιστών της Μικρασιατικής Εκστρατείας, το εγχείρημα αυτό αφιερώνεται ευλαβικά.

Μέχρις εσχάτων

Μέχρις εσχάτων


(Το κείμενο είναι αναρτημένο στον ιστόχωρο: Μικρασιατική Εκστρατεία: Η Στρατιωτική Ιστορία, στον σύνδεσμο: Πρόλογος )

18 Responses to Μικρασιατική Εκστρατεία: Η Στρατιωτική Ιστορία

  1. Ο/Η strategy λέει:

    Συγχαρητήρια για την πρωτοβουλία.

  2. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    Αγαπητέ Strategy, εκ μέρους και των τριών μας, σ’ ευχαριστώ.

  3. Ο/Η HBS λέει:

    Αξίζει να το «ντελαλήσουμε» όσο γίνεται περισσότερο -αυτό πρόκειται να είναι το γεγονός της χρονιάς για τα ελληνικά αμυντικά ιστολόγια. Καλή δύναμη, το λοιπόν, αγαπητέ Βελισάριε, τις ευχαριστίες μας στον Αρματιστή και στον Κλεάνθη.

  4. Πολύ φιλόδοξο εγχέιρημα, σας εύχομαι κάθε επιτυχία.

  5. Ο/Η Ανώνυμος λέει:

    «Η ανάλυση θα γίνει με μία σειρά άρθρων που θα δημοσιεύονται αρχικά στο παρόν ιστολόγιο, και πολύ σύντομα θα συγκεντρωθούν σε έναν ξεχωριστό ιστότοπο, αποκλειστικά αφιερωμένο στο Μικρασιατική Εκστρατεία».
    Kαι συρραφή σε έναν τόμο σε τελική φάση θα έλεγα.
    Συγχαρητήρια για την πρωτοβουλία σε όλους τους εμπλεκομένους

    Κ/Δ ΚΒ

  6. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    Αγαπητέ φίλε, για τα θερμά λόγια, και για το στεντόρειο «ντελάλισμα», ευχαριστούμε θερμά!

  7. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    Κύριε Χαρκοφτάκη, ευχαριστούμε θερμά για τις ευχές. Δεν προσεγγίζουμε κι εμείς χωρίς κάποιο δέος το εγχείρημα.

  8. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    Αγαπητέ Κ/Δ ΚΒ, σε ότι αφορά το μέλλον… ένα βήμα τη φορά.

    Ευχαριστούμε όχι μόνον για τα καλά λόγια, αλλά και για την εξαιρετικά πολύτιμη βοήθεια σε στοιχεία που δεχτήκαμε στο παρελθόν – την οποία φυσικά και δεν έχουμε ξεχάσει. Άλλωστε, η σύνταξη πολλών από τα όσα σχεδιάζονται ή βρίσκονται ήδη στα σκαριά έχει μεγάλες απαιτήσεις σε δυσεύρετα πρωτογενή στοιχεία.

  9. Ο/Η NF λέει:

    Τρια ηταν τα οροσημα του Μικρασιατικου Πολεμου
    Εσκι Σεχιρ, Ιουλιος 1921- Σαγγαριος, Αυγουστος 1921- Εξεχουσα Αφιον, Αυγουστος 1922
    Θα ηταν ορθο να περιληφθει εξαρχης στην εξεταζομενη περιοδο και η ηττα του Αυγουστου του 1922.

    Εκει ειναι το πιο μεγαλο ερωτηματικο εκεινου του πολεμου: Πώς και γιατι ενας Στρατος σκληροτραχηλων και κωλοπετσωμενων βετερανων, που ειχαν καταφερει απιστευτα πραγματα στο πεδιο της μαχης, κατερρευσε σαν χαρτινος πυργος μεσα σε 5 ημερες;

    Θα ηταν εξαιρετικα χρησιμο να παρουσιαστει καποτε η τουρκικη εκδοχη των γεγονοτων. Υπαρχουν μεταφρασμενα τουρκικα εργα, πχ «Ο πολεμος της Ανεξαρτησιας» επισημη εκδοση του τουρκικου Στρατου, μεταφραση απο ΔΙΣ/ΓΕΣ. Ουδετερες ξενες πηγες θα ηταν επισης πολυ χρησιμες.

    Ποσοι ξερουν πχ οτι σημειωθηκε ενα τεραστιο κυμα λιποταξιων στον τουρκικο Στρατο τον Ιουλιο του 1921, το οποιο ο Κεμαλ αντιμετωπισε με απιστευτη βιαιοτητα;

    Σε οτι αφορα την ερευνα και αναλυση εκεινου του πολεμου, η αληθεια ειναι οτι κανεναν δε συνεφερε να βγουν οι σκελετοι απο το ντουλαπι. Ο νοων νοειτω.

    Εγω αφιερωνω το παρακατω κειμενο στη μνημη των πεσοντων:

    «Ήμαστε στό ίδιο σπίτι όταν οι Ελληνες έφθασαν στό Πο.λατλή, δεύτερο σιδηροδρομικό σταθμό Αγκυρας. Επί δεκαοκτώ ημέρες ακούαμε τά κανόνια τους. Είχαμε τρελαθή απ” τή χαρά μας, πως τελειώναν τά βάσανά μας. Οι Τούρκοι επί τρείς μήνες μέ κάθε μέσο μεταφορικό, νύχτα μέρα, έφευγαν σάν μία σειρά αλυσίδα, άνθρωποι καί αμάξια καί ζώα. Τραβούσαν πρός τή μεριά της Καισάρειας γιά να γλυτώσουν. Αλλοι πάλι παρακαλούσαν νά τούς κρύψουμε, βλέπετε τά πράγματα άλλαξαν, ότι έκαμαν σ” εμάς τά πληρώνανε τώρα. Είχαν πάθει τέτοιο ηθικό κλονισμό πού έλεγαν φανερά, άς έλθη ένας καλός αρχηγός καί ας είναι όποιος θέλει, δέν αντέχομε άλλο.
    Δέν είχε μείνει κανείς στήν πόλι, παντού ερήμωσι, βλέπαμε στούς δρόμους στρατιώτες μέ τό όπλο στό χέρι να ζητούν από μάς μιά φέτα ψωμί, ένα κουπάκι νερό καί πανικόβλητοι νά γυρνούν από δρόμο σέ δρόμο. Κι ένα πρωΐ, φθάνει ένα ελληνικό αεροπλάνο, πάνω στό σταθμό καί βομβαρδίζει. Επέτυχε τόν στόχο του, η βόμβα έπεσε μέσα στό οπλοποιείο καί άρχισε μία εκρηξι φοβερή. Μέσα σέ λίγα λεπτά ο μισός ουρανός σκέπασε από μαύρα σύννεφα. Οι τουρκάλες φοβισμένες τρέχανε στά χριστιανικά σπίτια νά κρυφθούν καί λέγανε ότι έρχονται τά ελληνικά στρατεύματα.
    Καί εάν δέν είχανε τόν αιώνιο διχασμό τους οι Ελληνες μ” ένα μπαστούνι θά έμπαιναν στήν Αγκυρα. Τί έγινε έξαφνα; Ολα σταμάτησαν, σίγησαν τά κανόνια, ένας ψίθυρος μεταξύ των χριστιανών ακόυστηκε, ΥΠΟΧΩΡΗΣΙΣ …..»

    Ανδρο.νίκη Καρσ.ούλη – Μαστο.ρίδου, Αναμνήσεις από τή χαμένη μου πατρίδα.

  10. Ο/Η Stathis λέει:

    Καλή επιτυχία στο νέο σας εγχείρημα!Θα το περιμένω με ανυπομονησία και σίγουρος για την ποιότητα του….

  11. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    Αγαπητέ φίλε, ευχαριστούμε για τις ευχές και για τα καλά σου λόγια.

  12. Ο/Η Φτωχός και μόνος κάου - μπόυ λέει:

    Φιλόδοξο το εγχείρημα μεν αλλά και πολύ το υλικό που έχει ήδη μαζευτεί σε σχόλια από τους τρεις συντελεστές. Προσωπικά έχω κάθε λόγο να εύχομαι την επιτυχίας σας διότι έτσι θα με κάνετε και μάγκα στην τάξη, όταν χρειαστεί να διδάξω εκ νέου το σχετικό κεφάλαιο ιστορίας. Μια παράκληση: βάλτε περισσότερους χάρτες. Οι περιγραφές χωρίς χάρτη είναι μόνο για στρατιωτικούς, οι υπόλοιποι ψαχνόμαστε. Καλή επιτυχία!

  13. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    Αγαπητέ ΦΚΜΚ,

    Ευχαριστούμε για τις ευχές.

    Κάνε λίγο υπομονή, και ο Αρματιστής και ο Κλεάνθης θα σε κάνουν μάγκα όχι σε τάξη Μέσης Εκπαίδευσης αλλά και για… τη ΣΣΕ.

    Το υλικό που υπάρχει είναι πάρα πολύ, κι επεκτείνεται συνεχώς. Ελληνικό, αγγλικό και τουρκικό.

    Αυτό που αναφέρεις για τους χάρτες είναι αυτονόητο – μην κοιτάς που ο Κλεάνθης κι ο Αρματιστής ξέρουν τη γεωγραφία της Μικρασίας καλύτερα απ΄ότι ξέρω εγώ το σπίτι μου. Τα σχέδια είναι πολλά και μεγάλα – πρώτα ο Θεός. Υγεία να έχουμε, και υπάρχουν πολλά πράγματα στα σκαριά.

  14. Ο/Η strategy λέει:

    Η σύρραφη σε τόμο δεν είναι δύσκολο εγχείρημα, υπάρχει η δυνατότητα αυτοέκδοσης με μικρό κόστος ή η αναζήτηση χορηγιών π.χ. από συλλόγους Μικρασιατών. Πάντως καλό είναι πριν δημοσιευθεί το υλικό (ακόμα και στο διαδίκτυο) να υπάρξει κατοχύρωση των πνευματικών δικαιώματων.

  15. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    Strategy, σ’ ευχαριστώ για τις συμβουλές, ιδίως για τα πνευματικά δικαιώματα.

    Επειδή πολλά πράγματα θα είναι πρωτότυπα, ειδικά για την ελληνική βιβλιογραφία, έχει τη σημασία του.

  16. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    Σε όλους τους φίλους, Χριστός Ανέστη και Χρόνια Πολλά, με Υγεία και Ευτυχία.

    Και στην Πατρίδα μας, Καλή Ανάσταση!

  17. Ο/Η cmmm λέει:

    Συγχαρητήρια για την προσπάθεια σας και καλή δύναμη! Αν και δεν ξερω αν ειναι το καταλληλο σημειο για επιμελεια κειμενου και χωρις εξωτερικες αναφορες, να σημειωσω ότι οπως εχει περασει στην καθουμιλουμενη το συστηματικος, πλεον εννοει αυτο που γίνεται «περιοδικά» με «σύστημα» ενώ το συστημικός, απο το systemic ισως, υποδηλωνει κατι που που αναφερεται στο ιδιο το σύστημα, ενα προβλημα εσωτερικής δομης/λειτουργιας κλπ χωρις αναφορά στην χρονικη του διασταση. Δεν γνωριζω αν γινεται λανθασμενη νοηματικα χρήση του συστηματικος ωστόσο

  18. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    Αγαπητέ φίλε, ευχαριστούμε θερμά για τις ευχές.

    Λόγω της αρχικής φάσης του εγχειρήματος θα χρειαστεί κάποιος χρόνος για να κυλήσουν ομαλά τα πράγματα.

    Σε ότι αφορά τους όρους, έχεις απόλυτο δίκιο για το πως τείνει να καθιερωθεί η χρήση τους. Πλην όμως, η τάση αυτή είναι αντιδάνεια και λανθασμένη σύμφωνα με τους κανόνες της ελληνικής γλώσσας. Στα ελληνικά οι παράγωγες λέξεις δημιουργούνται από το θέμα της λέξης, που είναι «συστηματ-«, συνεπώς δε μπορεί να υπάρχει λέξη «συστημικός». Οι αγγλοσάξωνες δεν έχουν τέτοιους περιορισμούς: Από τη λέξη «συστηματικός» βγάζουν τον όρο «systematic» και από τη λέξη σύστημα βγάζουν τον όρο «systemic». Αυτοί ακολουθούν τους κανόνες της δικής τους γλώσσας – εμείς ας ακολουθήσουμε τους κανόνες της δικής μας.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s