ΕΣ και ξερολιθιές, 1922-2013: “‘Ολα τριγύρω αλλάζουνε, κι όλα τα ίδια μένουν” , Μέρος Β’: Σχόλια και διευκρινίσεις.

Σε ανάρτηση προ τριών ημερών σχολιάστηκαν με αιχμηρό τρόπο οι φωτογραφίες που το ΓΕΣ ανάρτησε στον ιστότοπό του και στις οποίες φαίνονταν τα άρματα που συμμετείχαν στην τελική φάση της ΤΑΜΣ Νικηφόρος να έχουν καταλάβει προπαρασκευασμένες θέσεις επιεικώς απαράδεκτες.

Υπήρξαν διάφορες αντιδράσεις που κινούνταν από την άποψη ότι, για διαφόρους λόγους, οι θέσεις είναι… μια χαρά, μέχρι ότι μπορεί, μεν, να μην είναι όπως θα έπρεπε αλλά υπάρχουν αντικειμενικά εμπόδια για τη σωστή τους κατασκευή κατά τη διάρκεια μιας ασκήσεως, αλλά όταν είναι να γίνουν, θα γίνουν σωστά.

Ακάρ Νταγ 16-08-22. Θέσεις μάχης. "Καλύτερες από το τίποτα" - αλλά όχι κι αρκετές.

Ακάρ Νταγ 16-08-22*. Θέσεις μάχης «καλύτερες από το τίποτα».

(* Ο Αρματιστής και ο Κλεάνθης μου επισημαίνουν ότι η περιγραφή της φωτογραφίας που δίνουν το Πολεμικό Μουσείο και ο ιστότοπος του ΓΕΣ δε μπορεί να ισχύει:  Στις 16-08-22 και μέχρι το μεσημέρι, στο Άκαρ Νταγ ήταν εγκατεστημένο το 1/38 ΣΕ, το οποίο εγκατέλειψε την τοποθεσία χωρίς μάχη. Οι άντρες της φωτογραφίας εμφανώς δεν ανήκουν σε Σύνταγμα Ευζώνων.)

Μερικές διευκρινίσεις, λοιπόν:

1. Οι θέσεις είναι για τα πανηγύρια, και καμία τακτική ή τεχνική δικαιολογία δεν υπάρχει. Οι θέσεις αυτές αυξάνουν δραματικά – αντί να μειώνουν – το ίχνος του άρματος (χαρακτηριστικά, μεγάλα εξογκώματα, πολλαπλασίου μήκους και πλάτους του οχήματος, στο επίπεδο έδαφος), συνεπώς όχι απλώς δεν παρέχουν απόκρυψη αλλά αντιθέτως, διευκολύνουν τον εντοπισμό και τη σκόπευση (ή τον εγκλωβισμό) του αντιπάλου. Καμία διάθεση δε φάνηκε να υπάρχει για παράλλαξη των θέσεων. Το επιχείρημα ότι τα χώματα… παρέχουν προστασία δεν είναι προς σοβαρή συζήτηση. Σε κανένα εγχειρίδιο δεν αναφέρεται αυτό το είδος προστασίας (αντιθέτως, επιτακτικά συνιστάται να αποφεύγεται). Ο λόγος είναι ότι τα χύδην χώματα δεν παρέχουν σχεδόν καμία προστασία από τον πρώτο αντίπαλο του άρματος σε ένα νησί, τα πυρά πυροβολικού. Το μη συμπαγές χώμα της θέσης αυτού του είδους θα διασκορπιστεί ως μη υφιστάμενο από το ωστικό κύμα μία μέσης πυκνότητας και μέσης ευστοχίας συγκέντρωσης πυρών ναυτικού πυροβολικού (που είναι βέβαιο ότι θα υπάρξει, είτε σε περίπτωση προετοιμασίας αμφίβιας ενέργειας, είτε σε περίπτωση κάλυψης πιεζομένων τμημάτων) και η οποία θα προκαλέσει προβλήματα στους αισθητήρες και τις κεραίες των αρμάτων (και πιθανόν και αλλού). Η γεωμετρία της διάταξης αφήνει επίσης το άρμα εκτεθειμένο σε βολές αντιαρματικών πυραύλων ελικοπτέρων (είτε αυτές είναι απλοί πύραυλοι κοίλης γομώσεως, οπότε είναι εξαιρετικά απίθανο η λεπτή, χαλαρή κορυφή του χώματος να προκαλέσει πυροδότηση, είτε αυτοί είναι – το πιθανότερο – διπλής διατρητικής κεφαλής, οπότε δε θα έχουν καμία επίδραση). Για να μη μιλήσουμε για τις αεροπορικές βόμβες γενικής χρήσεως ή, πολύ χειρότερα, για θερμοβαρικές βλήματα που είναι πιθανόν να χρησιμοποιηθούν προκειμένου μια ορισμένη ακτή να εκκαθαριστεί αποφασιστικά για να αποβιβαστούν σοβαρές δυνάμεις (τα συστήματα WS-2 οι τούρκοι δεν τα έχουν αποκλειστικά για τις παρελάσεις). Συνεπώς, ένας όγκος μη συμπαγούς χώματος μπορεί να προστατεύει το άρμα μόνον από βολές αντιαρματικών όπλων πεζικού. Ή μάλλον, θα μπορούσε να τα προστατεύσει από κάτι τέτοιο, αν το τουρκικό πεζικό (και σίγουρα το επίλεκτο) δε φρόντιζε να εξοπλίζεται με φορητά αντιαρματικά ERYX διπλής κεφαλής. Πλην όμως, ούτε και σ’ αυτό φροντίζουν να μας κάνουν τη χάρη. Φυσικά, τα αντιαρματικά όπλα του πεζικού δεν είναι αυτά που θα κάνουν… έφοδο σε μια θέση μάχης άρματος, αλλά τέλος πάντων.

Η διαφορά της προστασίας που παρέχει μια τομή με το πλήρες άρμα βυθισμένο με την προστασία που παρέχουν τα συσσωρευμένα χώματα στο πλάι του πήγματος δεν είναι προς ανακάλυψη εν έτει 2013. Και, φυσικά, κανείς αρματιστής δε θα πει σοβαρά ότι αυτού του είδους η κάλυψη είναι «καλή, αλλά απλώς η τομή είναι ακόμη καλύτερη». Τα άρματα είναι για να κινούνται, αλλά άπαξ και αποφασιστεί να σταματήσουν και να λάβουν αμυντικές θέσεις, αυτές θα πρέπει να είναι κατασκευασμένες στα σοβαρά – όπως και για τις υπόλοιπες δυνάμεις.

2. Είναι, όντως, οι θέσεις αυτές σφάλμα ή μήπως συνειδητά κατασκευάστηκαν έτσι για «διαφημιστικούς» λόγους, εν όψει της φωτογραφικής καλύψεως της ασκήσεως; Εδώ, ειλικρινά δεν ξέρουμε ποια είναι η καλύτερη απάντηση: Αν οι λόγοι είναι επιδείξεως, τότε είναι πραγματικά μεγάλο σφάλμα. Οι ασκήσεις, ασφαλώς, έχουν και ως δευτερεύοντα σκοπό το να εξυψώσουν το ηθικό των κατοίκων και να εμπνεύσουν αίσθημα ασφάλειας. Ταυτόχρονα, αποτελούν αντικείμενο συστηματικής παρακολούθησης από τους ξένους στρατούς που αξιολογούν την ισχύ και την ικανότητα των υπολοίπων. Και δεν αναφερόμαστε μόνον στους πιθανούς αντιπάλους Τούρκους, αλλά και σε όλους τους εμπλεκομένους στο παίγνιο της ΝΑ Μεσογείου οι οποίοι προσπαθούν να σταθμίσουν την ισχύ των υπολοίπων για να πάρουν τις πολιτικο-στρατιωτικές τους αποφάσεις. Ασφαλώς δεν το κάνουν από την τελική φάση της ΤΑΜΣ Νικηφόρος. Όμως, είναι άλλο πράγμα να γίνονται λάθη στην άσκηση, κι άλλο αυτά να ανεβαίνουν υπερήφανα στην επίσημη ιστοσελίδα του Ελληνικού Στρατού. Τότε δίνεται η εντύπωση ότι οι πατάτες πέρασαν από τον έλεγχο και την έγκριση της… ιεραρχίας, κι έγιναν αποδεκτές και αντικείμενο διαφημίσεως. Εδώ το πράγμα αλλάζει φύση και σημασία.

3. Ήταν, πράγματι, διαφημιστικό λάθος; Είναι γεγονός ότι σε «τελικές φάσεις» ασκήσεων, παρουσία κόσμου κι επισήμων, οι στρατιωτικοί κάνουν συνειδητά «λάθη» που καθιστούν το θέαμα πιο εντυπωσιακό. Ήταν αυτό τέτοιο λάθος; Ας μας επιτραπεί να αμφιβάλουμε. Ασφαλώς το αντικειμενικό πρόβλημα της περιουσίας των κατοίκων υφίσταται (αν και με την δημιουργία θέσεων μάχης για έναν ουλαμό δε θα δημιουργούταν πρόβλημα – ειδικά αν ο στρατός αναλάμβανε να αποκαταστήσει τις θέσεις, πράγμα όχι δύσκολο). Όμως, το γεγονός ότι και στη Θράκη και στα νησιά, και σε αμυντικές τοποθεσίες που δεν έχουν το πρόβλημα των περιουσιών, οι (όποιες) θέσεις μάχης αρμάτων κατασκευάζονται με τον ίδιο τρόπο, δείχνει ότι πιθανόν δεν έχουμε ένα «διαφημιστικό λάθος» αλλά την επανάληψη μιας καθιερωμένης «χαλαρότητας». Η καθιερωμένη αυτή «χαλαρότητα» σε ότι αφορά την οργάνωση του εδάφους έχει κοστίσει στο παρελθόν πανάκριβα στον ΕΣ (εξ ου και ο τίτλος του σημειώματος). Εν συνεχεία ο ΕΣ διδάχθηκε από το μάθημά του, αλλά η παρέλευση μεγάλου χρόνου αδράνειας φαίνεται ότι την έχει επαναφέρει. Αντί να χαϊδεύουμε αυτιά, καλό είναι να επισημαίνουμε τα προβλήματα.

4. Αν, λοιπόν, υποθέσουμε ότι πρόκειται για λάθος, και μάλιστα όχι ασήμαντο, είναι αυτό τραγικό; Δεδομένου ότι έγινε σε άσκηση, η απάντηση είναι απλούστατα: όχι. Το ζητούμενο των ασκήσεων δεν είναι να γίνονται τέλεια για να «επιβεβαιώνεται η άριστη απόδοση του στρατεύματος». Άμα το μόνο που συμβαίνει σε κάθε άσκηση είναι η επιβεβαίωση της άριστης απόδοσης, τότε μάλλον η άσκηση είναι άχρηστη. Οι ασκήσεις γίνονται για να διαπιστώνονται τα κρίσιμα κενά μεταξύ θεωρητικής γνώσης ενός αντικειμένου και της πραγματικής, πρακτικής εφαρμογής του. Οι στρατοί κάνουν ασκήσεις (μετά στρατεύματος) για τον ίδιο λόγο που οι ασκήσεις μαθηματικών διαβάζονται με μολύβι και χαρτί και όχι με απλή ανάγνωση. Η ουσία των ασκήσεων βρίσκεται στον ρεαλιστικό σχεδιασμό τους και την αυστηρή κριτική τους. Και φυσικά, αυστηρή κριτική σε έναν επαγγελματικό οργανισμό (επαγγελματικό υπό την έννοια του επαγγελματικού πνεύματος και όχι του «επαγγελματικού στρατού» που βομβαρδιζόμαστε) δεν είναι ούτε η επίπληξη, ούτε άλλη «τιμωρία» (υπό τη μορφή της αρνητικής επαγγελματικής αξιολόγησης) για τα λάθη, αλλά η επισήμανσή τους σε πνεύμα συνεχούς βελτίωσης.

One Response to ΕΣ και ξερολιθιές, 1922-2013: “‘Ολα τριγύρω αλλάζουνε, κι όλα τα ίδια μένουν” , Μέρος Β’: Σχόλια και διευκρινίσεις.

  1. Ο/Η mich λέει:

    Και να σκεφεί κανείς ότι για το αναχωμα μπροστά από το άρμα, ούτως ή άλλως, δούλεψε φορτωτής ή JCB. Αλήθεια, πόσο δύσκολο θα ήταν να σκάψει το κατάλληλο όρυγμα; Άρα, προφανώς και είναι θέμα εσφαλμένης νοοτροπίας και έλλειψης ρεαλισμού στην άσκηση.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s