Πολιτική Επάνδρωσης του Σώματος των Αξιωματικών

του Donald Vandergriff

Ταγματάρχη (ε.α.) του Αμερικανικού Στρατού

Ξίφη
Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί προσαρμογή μιας παρουσίασης του ταγματάρχη (ε.α.) του Στρατού των ΗΠΑ Donald Vandergriff, σημαντικού μελετητή των θεμάτων στρατιωτικής στελέχωσης και πολιτικής στρατιωτικού προσωπικού.

Το κείμενο δεν είναι αυτούσια μετάφραση αγγλικού κειμένου, αλλά αποτελεί προσαρμογή μιας εκτενούς παρουσίασης του συγγραφέα (σε powerpoint). Επελέγη η παρουσίαση αυτή έναντι άλλων κειμένων από βιβλία ή άρθρα του συγγραφέα, γιατί αποτελεί την καλύτερη σύνοψη των θέσεων του. Καθώς, όπως αναφέρθηκε, το κείμενο αποτελεί προσαρμογή παρουσίασης, ζητείται εκ των προτέρων η κατανόηση του αναγνώστη για την έλλειψη ροής που μερικές φορές εμφανίζεται.

Αντικείμενο του κειμένου είναι η πολιτική επάνδρωσης του Σώματος των αξιωματικών. Το ενδιαφέρον του Βάντεργκριφ είναι, προφανώς, ο Στρατός των ΗΠΑ, εξ ου και ένα σημαντικό μέρος της αναφέρεται σε αυτόν. Σκοπός του κειμένου είναι να παρουσιάσει τις πρακτικές που ακολούθησαν στο θέμα αυτό στρατοί του παρελθόντος που βάσει των επιδόσεών τους θεωρούνται επιτυχείς, να τις αντιδιαστείλει με τις αντίστοιχες πρακτικές που ακολούθησαν στρατοί που θεωρούνται μάλλον ανεπιτυχείς, να εξηγήσει πως και γιατί επενεργούσαν έτσι οι πρακτικές αυτές, καθώς και να κάνει μια προβολή τους στα σημερινά πράγματα.

Σε επόμενο κείμενο θα ακολουθήσει σχολιασμός για τα ελληνικά πράγματα.

Οι Στρατοί του Παρελθόντος: Επιτυχείς και Ανεπιτυχείς Πρακτικές στην Πολιτική Προσωπικού

Στο θέμα της επάνδρωσης του σώματος των αξιωματικών, υπάρχουν πρακτικές που ιστορικά έχουν αποδειχθεί επιτυχείς και άλλες που έχουν οδηγήσει σε αποτυχία.

Επιτυχείς πρακτικές:

  • Η μικρή αναλογία αξιωματικών προς  οπλίτες (1:33). Οι στρατοί αυτοί, και εκ της αναλογίας αυτής, είχαν ταχύτερους «κύκλους αποφάσεων» σε σχέση με τους αντιπάλους τους. Αυτό σημαίνει ότι τα λιγότερα επίπεδα διοίκησης (και άρα αναμετάδοσης και πιθανής αλλοίωσης των διαταγών) οδηγούσαν σε ταχύτερες ενέργειες και αντιδράσεις έναντι αυτών των αντιπάλων τους.
  • Η πολιτική επάνδρωσης των επιχειρησιακών στρατευμάτων αναπτύσσονταν με επίκεντρο την επάνδρωση των μονάδων («σύστημα επάνδρωσης μονάδας»)
  • Οι πολυτιμότερες υπηρεσιακά θέσεις ήταν αυτές της διοικήσεως και εκπαιδευτή, με διάρκεια παραμονής 3-5 έτη  στις θέσεις κλειδιά.

Ανεπιτυχείς πρακτικές:

  • Η υψηλή αναλογία αξιωματικών προς οπλίτες (1:13 έως 1:6). Οι στρατοί αυτοί, και εκ της αναλογίας αυτής, είχαν αργούς «κύκλους αποφάσεων» σε σχέση με τους αντιπάλους τους.
  • Η ατομοκεντρική πολιτική επάνδρωσης των επιχειρησιακών στρατευμάτων, με επίκεντρο τις μετακινήσεις μεμονωμένων ατόμων, και με αρνητική επίπτωση στην αποτελεσματικότητα των μονάδων.
  • Η ταχεία εναλλαγή των αξιωματικών μεταξύ πολλών θέσεων, με διάρκεια παραμονής σε κάθε νέα θέση 10,1 μήνες κατά μέσον όρο.

Περαιτέρω πρακτικές που αντιδιέστειλαν τους επιτυχείς από τους ανεπιτυχείς στρατούς του παρελθόντος ήταν οι εξής:

Επιπλέον επιτυχείς πρακτικές:

  • Η πρόσβαση στο αξίωμα του αξιωματικού ήταν δύσκολη. Το ποσοστό αποτυχίας στις διαδικασίες για την απόκτησή του έφθανε μέχρι και 80%
  • Η επαγγελματική εκπαίδευση στους αξιωματικούς ήταν εκτενής και παρεχόταν νωρίς στη σταδιοδρομία τους. Το μεγαλύτερο μέρος της επαγγελματικής κατάρτισης παρεχόταν στην εισαγωγική φάση της σταδιοδρομίας τους, μέχρι και το 4ο έτος. Τα μαθήματα κατά τις φάσεις της εκπαιδεύσεως ήταν εξαιρετικά απαιτητικά. Χαρακτηριστικά, η γερμανική σχολή πολέμου (που δεν ήταν σχολή αρχικής αλλά εξειδικευμένης εκπαιδεύσεως) ήταν τόσο δύσκολη που η αδυναμία ολοκλήρωσής της δεν θεωρούνταν αποτυχία. Συνολικά, η νοοτροπία του στρατού ενθάρρυνε την προσωπική μελέτη, την ατομική βελτίωση και την επαγγελματική συζήτηση.
  • Οι προαγωγές και επιλογές βασίζονταν σε δύο κριτήρια: την αρχαιότητα και την πολεμική επίδοση. Το σύστημα προαγωγών οδηγούσε σε  αποστρατεία (όταν δεν είχε συμπληρωθεί ηλικιακό όριο) για λόγους ανεπαρκούς επίδοσης και όχι λόγω προαγωγής νεωτέρου. Για τους χαμηλότερους βαθμούς, οι κρίσεις και οι προαγωγές ήταν αποκεντρωμένες και διεξάγονταν από τοπικές επιτροπές που ανήκαν σε άμεσα προϊστάμενες διοικήσεις, ενώ συγκεντρωτικά (και κεντρικά) γίνονταν οι κρίσεις και οι προαγωγές στους πιο υψηλούς βαθμούς.

Επιπλέον ανεπιτυχείς πρακτικές:

  • Οι αξιωματικοί αντιμετωπίζονταν ως στελέχη «γενικών καθηκόντων», όπου ο κάθε βαθμός αυτομάτως θεωρούταν ότι σημαίνει ένα υποτιθέμενο επίπεδο γνώσεων – επί παντός επιστητού, και χωρίς συγκεκριμένη προετοιμασία.
  • Η σταδιοδρομία των αξιωματικών ακολουθούσε ανελαστικώς προδιαγεγραμμένα πρότυπα εξέλιξης, με μικρό περιθώρια ευελιξίας ανάλογα με την ικανότητα και τις δεξιότητες.
  • Οι αντικαταστάσεις κατά τις τοποθετήσεις-μεταθέσεις γινόταν κατ΄άτομο και όχι κατά συνεκτικές ομάδες, γεγονός που δεν επέτρεπε την ανάπτυξη συνοχής στις μονάδες.
  • Η διαχείριση της ατομική σταδιοδρομίας προϋπέθετε «κοινωνικό δαρβινισμό», ίσες ευκαιρίες και απέβλεπε στη σταδιακή επικράτηση του ικανοτέρου.

Το αποτέλεσμα ήταν καριερισμός, εξ αιτίας της προσωπικής «επένδυσης» του ατόμου στη σταδιοδρομία του, σε συνδυασμό με ένα σύστημα οικονομικής ανταπόδοσης όπου η προαγωγή συνδέεται με μισθολογική αύξηση. Αυτή η δομή κινήτρων βασισμένη στο άτομο δεν κατόρθωσε να διασφαλίσει υψηλότερη επίδοση του συνόλου.

Κάποια στοιχεία για το Σώμα των Αξιωματικών του Στρατού των ΗΠΑ: Ιστορικές τάσεις και σύγκριση με άλλους στρατούς.

Ποσοτικά στοιχεία για τους αξιωματικούς σε ιστορικά επιτυχείς στρατούς.

Ακολουθεί ένας αντίστοιχος πίνακας όπου παρατίθενται οι λόγοι των αξιωματικών προς τους οπλίτες για τους θεωρούμενους ιστορικά επιτυχείς στρατούς – κατά την περίοδο της επιτυχίας τους.

Πίνακας 1. Οι αξιωματικοί σε ιστορικά επιτυχείς στρατούς: Ποσοτικά στοιχεία

Πίνακας 1. Οι αξιωματικοί σε ιστορικά επιτυχείς στρατούς: Ποσοτικά στοιχεία

Η ιστορική τάση της ποσοτικής εξέλιξης των αξιωματικών στον Αμ. Στρατό

Στον πίνακα που ακολουθεί, φαίνεται ο λόγος των αξιωματικών προς τους οπλίτες στον αμερικανικό στρατό, σε διάφορες περιόδους (και ανά κατηγορία αξιωματικών):

Πίνακας 2. Η ποσοτική εξέλιξη του σώματος των αξιωματικών του Στρατού των ΗΠΑ.

Πίνακας 2. Η ποσοτική εξέλιξη του σώματος των αξιωματικών του Στρατού των ΗΠΑ.

Τα χαρακτηριστικά του πολέμου στις διαδοχικές εποχές εξέλιξης του Αμ. Στρατού

Στον παρακάτω πίνακα συνοψίζεται το συνολικό πλαίσιο – εξεταζόμενο από διάφορες επόψεις και με διάφορα κριτήρια – εντός του οποίου κινήθηκε η αντίστοιχη εξέλιξη του αριθμού των αξιωματικών στο στράτευμα.

Πίνακας 2. Τα χαρακτηριστικά του πολέμου ανά εποχή

Πίνακας 3. Τα χαρακτηριστικά του πολέμου ανά εποχή

Σύνοψη των χαρακτηριστικών επιτυχίας και αποτυχίας

Οι επιτυχείς στρατοί ξεκινούσαν την επιλογή αξιωματικών με υποψηφίους πολύ νεαρής ηλικίας ενώ οι περισσότεροι αξιωματικοί ξεκινούσαν ως οπλίτες ή ως υποψήφιοι αξιωματικοί για διάστημα 2 έως 4 ετών.

Μετά την εντυπωσιακή επίδοση των Πρώσων στους Πολέμους της Γερμανικής Ενοποίησης, και ιδιαίτερα μετά το 1871, οι αμερικανοί και οι ευρωπαίοι προσπάθησαν να αντιγράψουν το γερμανικό στρατιωτικό σύστημα. Ενώ, όμως, πολλοί κατόρθωσαν να το αντιγράψουν οργανωτικά του χαρακτηριστικά, κανείς δεν κατόρθωσε να το αντιγράψει ως νοοτροπία, κι αυτό γιατί από τα συστήματά τους έλειπε η καλλιεργούμενη αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ των αξιωματικών, η οποία επέτρεπε την εκχώρηση πραγματικών και σημαντικών αρμοδιοτήτων στους υφισταμένους.

Η Γαλλία πολέμησε καλά κατά τον Α’ ΠΠ, προσαρμόστηκε στις συνθήκες του πολέμου χαρακωμάτων, αλλά δεν είχε τους μηχανισμούς για να προσαρμοστεί στις μεταβαλλόμενες συνθήκες του επομένου πολέμου, πρόδρομος των οποίων υπήρξαν οι αποκεντρωμένες γερμανικές τακτικές εφόδου που πρωτο-χρησιμοποιήθηκαν το 1916-1918). Στο γαλλικό στρατό η υπερβολική πολιτικοποίηση (εν μέρει οφειλόμενη στην πολιτική ανομοιογένεια του) υπέσκαπτε την αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ των αξιωματικών. Αυτό το κλίμα αμοιβαίας δυσπιστίας, σε συνδυασμό με την γαλλική καρτεσιανή πνευματική παράδοση, ενέπνευσαν μια συγκεντρωτική νοοτροπία διοικήσεως και δόγματος που προσπάθησε να αναγάγει τη σύγκρουση σε μια σειρά προβλέψιμων τυπικών (μαθηματικών) σχέσεων.

Στην Ιταλία, οι ατομικές αρετές γενναιότητας υπονομεύτηκαν από μια άκαμπτη στρατιωτική νοοτροπία που οδήγησε το στρατό σε αδυναμία μεταρρυθμίσεων και σε επιχειρησιακές αποτυχίες

Η Βρετανία αρίστευε στις βασικές στρατιωτικές δεξιότητες (στο λεγόμενο «basic soldiering») και είχε με εξαιρετική ηγεσία των μικρών κλιμακίων από υπαξιωματικούς, αλλά το σώμα των αξιωματικών του στρατού παρέμεινε προσκολλημένο στη μετωπική, μεθοδική μάχη φθοράς μέχρι και το τέλος του Β’ ΠΠ. 

Ένα χρήσιμο εργαλείο για να εντοπίσει κανείς επιτυχείς πολιτικές επάνδρωσης είναι να συγκρίνει τους ιστορικά επιτυχείς στρατούς και να τους αντιπαραβάλει με τους στρατούς που ιστορικά θεωρούνται ανεπιτυχείς.

Επιτυχείς στρατοί

  • Ο Ρωμαϊκός Στρατός από 216 π.Χ. έως το 52 μ.Χ.
  • Ο Γαλλικός Στρατός του 1798-1807
  • Ο Φιλλανδικός Στρατός του 1926-1940
  • Ο Γερμανικός Στρατός του 1809-1942
  • Ο Ισραηλινός Στρατός του 1948-1973

Κοινά γνωρίσματα των στρατών αυτών είναι ότι ανήκαν όλοι σε κράτη που αντιμετώπισαν απειλή συντριπτικής ήττας από καλά εξοπλισμένους, αριθμητικά υπέρτερους αντιπάλους.

Στους στρατούς αυτούς, το σώμα των αξιωματικών ήταν ανοικτό σε πρόσβαση από ευρύ πληθυσμό, αλλά είχε υψηλά κριτήρια εισαγωγής, διαδικασία που γινόταν με εργαλεία αυστηρής αξιολόγησης. Η αυστηρότητα της διαδικασίας είχε σαν αποτέλεσμα (αλλά και στόχο) ένα μικρό σώμα αξιωματικών με σύνηθες ποσοστό 3-7% επί του συνόλου του στρατού. Επιπλέον, οι στρατοί αυτοί δομούσαν το σύστημα προσωπικού τους γύρω από την επάνδρωση των μονάδων.

(Σ.τ.Μ.: «Σύστημα επάνδρωσης μονάδων», σε αντιδιαστολή με το «ατομοκεντρικό σύστημα επάνδρωσης» είναι η πολιτική που αποβλέπει στη δημιουργία συνεκτικών ομάδων ανδρών, διαφόρων κλιμακίων (από πληρώματα αρμάτων ή πυροβόλων μέχρι λόχων και ιλών) οι οποίες συγκροτούνται, εκπαιδεύονται και αναπτύσσονται επιχειρησιακά από κοινού, ενώ συχνά συνδέονται και με άλλους τρόπους, όπως κοινή γεωγραφική καταγωγή. Στους στρατούς αυτούς, οι αξιωματικοί είναι επίσης, συνήθως, οργανικά συνδεδεμένοι με μία μονάδα (συνήθως «σύνταγμα», αν και στην περίπτωση αυτή η έννοια του συντάγματος δε συμπίπτει με το γνωστό κλιμάκιο οργάνωσης), και περνούν όλον το χρόνο μάχιμης υπηρεσίας τους στην ίδια μονάδα, ακόμη και καθώς ανεβαίνουν ιεραρχικά. Κατ΄ εξοχήν το σύστημα αυτό ακολουθεί ο βρετανικός στρατός, που έχει το αρχετυπικό «σύστημα συνταγμάτων»: οι οργανικές μονάδες είναι τα «συντάγματα», οι οποίες στρατολογούν από συγκεκριμένες, πάγιες στρατολογικές περιοχές, ενώ οι αξιωματικοί, με την αποφοίτησή τους από τη στρατιωτική σχολή, εντάσσονται οργανικά σε ένα σύνταγμα, στο οποίο παραμένουν σε όλη τη διάρκεια της σταδιοδρομίας τους εκτός του διαστήματος των εκπαιδεύσεων τους ή της υπηρεσίας τους σε επιτελικές ή άλλες μη-μάχιμες θέσεις.)  

Ανεπιτυχείς στρατοί

  • Ο Πρωσικός Στρατός (1806)
  • Ο Γαλλικός Στρατός (1870, 1914, 1940)
  • Ο Ιταλικός Στρατός (1914-1942)
  • Ο Βρετανικός Στρατός (Κριμαία 1856, Ν. Αφρική 1898, Β’ ΠΠ 1939-1942)

Κοινά γνωρίσματα των στρατών αυτών ήταν ότι περιόριζαν την πρόσβαση στο σώμα των αξιωματικών τους σε αριστοκρατικές ή προνομιούχες τάξεις. Έτσι, θέτοντας ως κριτήρια εισόδου και προαγωγής την καταγωγή παρά την επίδοση περιόριζαν το ταλέντο και την ικανότητα στις τάξεις τους. Επιπλέον, όλοι οι στρατοί αυτοί διατηρούσαν μεγαλύτερο του απαραιτήτου σώμα αξιωματικών, ανερχόμενο μεταξύ 15 και 20% της συνολικής τους δυνάμεως. Τέλος, όλο οι ανωτέρω στρατοί ήταν αρτηριοσκληρωτικά δογματικοί,  με δόγμα που δεν προσαρμοζόταν στις νέες συνθήκες ακόμη κι όταν αντιμετώπιζε προφανή ανάγκη αλλαγής.

Ακολουθεί μια πιο αναλυτική παρουσίαση του κάθε ενός από τους επιτυχείς και ανεπιτυχείς στρατούς.

Οι επιτυχείς στρατοί: Αναλυτική παρουσίαση

Ο Ρωμαϊκός Στρατός, 216 π.Χ. – 52 μ.Χ.

Ο Γάιος Μάριος

Ο Γάιος Μάριος

Η Μάχη των Καννών εξανάγκασε το ρωμαϊκό στρατό σε μείζονες μεταρρυθμίσεις. Στη ρωμαϊκή στρατιωτική σκέψη κυριαρχούσε η πρωτοκαθεδρία της ηγετικής ικανότητας. Έτσι, ο Σκιπίων (Πόπλιος Κορνήλιος Σκιπίων, – «Αφρικανός», μετά τη μάχη της Ζάμας, το 202 π.Χ.) αναμόρφωσε το σώμα των αξιωματικών με αξιοκρατικές προαγωγές. Την τακτική και τη δομή των λεγεώνων παγίωσε την ίδια περίοδο ο Γάιος Μάριος.

Όλος ο ρωμαϊκός στρατός περιστρεφόταν γύρω από τη λεγεώνα: η λεγεώνα στρατολογούσε, εκπαίδευε και προήγαγε τους δικούς της αξιωματικούς αξιοκρατικά, με ένα σύστημα παρόμοιο με αυτό των «συνταγμάτων» που αναφέρθηκε προηγουμένως. Η διάρκεια της θητείας στη λεγεώνα ήταν 20 έτη, ενώ οι ηγήτορες της προάγονταν από τις τάξεις της. Το τακτικό δόγμα απαιτούσε να επιδεικνύουν πρωτοβουλία οι υφιστάμενοι.

Οι λεγεώνες ήταν τα βασικά συστατικά στοιχεία των στρατιών και ήταν οι επιτόπιοι ειδικοί για επιχειρήσεις «πέραν του πολέμου», με τη σημερινή ορολογία, ή απλούστερα για την τήρηση της τάξεως και την αντιμετώπιση των εξεγέρσεων στις επαρχίες ευθύνης τους.

Η λεγεώνα ανέπτυξε μια νοοτροπία συνοχής μονάδος και επαγγελματισμού που έδωσε στους Ρωμαίους έναν ανίκητο στρατό για σχεδόν τέσσερις αιώνες, μέχρι που:

  • απέτυχαν να προσαρμοστούν στις μεθόδους μάχης των γερμανικών φυλών
  • εξέλιπαν οι υπηρετούντες πολίτες, και έγινε χρήση μισθοφόρων και μεταναστών που δεν είχαν δικά τους συμφέροντα στη Ρώμη
  • η ανάμιξη των αξιωματικών στην προμήθεια των εφοδίων διέφθειρε το σώμα, ιδίως στις πιο απόμακρες και απομονωμένες γωνιές της αυτοκρατορίας

Ο Γαλλικός Στρατός 1798-1807

Η Γαλλική Επανάσταση οδήγησε τη Γαλλία στην έννοια του «Έθνους υπό τα Όπλα», δηλαδή στην κινητοποίηση των πόρων όλου του έθνους για την άμυνα της χώρας.

Οι Στρατάρχες Νταβούτ, Μασσενά και Λαν

Οι Στρατάρχες Νταβούτ, Μασσενά και Λαν

Η νέα κοινωνική πραγματικότητα επέτρεψε στους Γάλλους να επιλέξουν μεταξύ μεγάλου αριθμού υποψηφίων για το σώμα των αξιωματικών, ενώ οι ηγέτες προάγονταν αξιοκρατικά (π.χ. Davout, Massena, Lannes). Η ηθική και φυσική ενέργεια των πολιτών-οπλιτών και των νέων ηγετών που απελευθέρωσε η επανάσταση μεγεθύνθηκε και ενισχύθηκε από τις επιτυχίες εναντίων των συνασπισμένων εχθρικών στρατών.

Το δόγμα του Ναπολέοντος για τα «σώματα στρατού» (“corps-de-armee”) απαιτούσε πρωτοβουλία από τους διοικητές των μεραρχιών και των σωμάτων που ενεργούν σε ευρέα μέτωπα. Όμως, στην πορεία του από στρατηγός προς αυτοκράτορα, ο Ναπολέων όλο και περισσότερο χρησιμοποιούσε κεντρικό έλεγχο για να πολεμήσει συγκεντρωτικές μάχες (παρόμοια σε αντίληψη με τη σύγχρονη αντίληψη του «συγχρονισμού»). Ως αυτοκράτωρ, δεν ενθάρρυνε τους υφισταμένους να επιχειρούν αυτόνομα και εκτός της επίβλεψής του. (π.χ. Βαγκράμ το 1809, Εκστρατεία Κεντρικής Γερμανίας το 1813, Βατερλώ το 1815)

Έτσι, οι πολιτισμικές ελευθερίες που απελευθέρωσε η Γαλλική Επανάσταση και το υπόβαθρο και η ιδιοφυία του Ναπολέοντος τον ώθησαν, ως στρατηγό, να προάγει το ταλέντο βασισμένος στην επίδοση στο πεδίο της μάχης (περίφημη η φράση του: «κάθε γάλλος στρατιώτης έχει στο σακίδιό του μία στραταρχική ράβδο») ενώ ως αυτοκράτωρ υποκατέστησε το ταλέντο με συγκεντρωτικό έλεγχο και τυποποιημένες τακτικές, βασισμένες στη μαζική ισχύ πυρός σε όλα τα επίπεδα κάτω από το σώμα στρατού – από το Βαγκράμ και μετά.

 

Ο Φιλλανδικός Στρατός, 1926-1940

Πηγή του δόγματος και πρότυπο της οργάνωσης του φιλλανδικού στρατού, που το 1939 κατέστρεψε τον αριθμητικώς συντριπτικά υπέρτερο εισβάλλοντα σοβιετικό στρατό, υπήρξε ο γερμανικός στρατός από τον οποίο έλαβε και το σύστημα διαχείρισης προσωπικού.

Οι ηγήτορες μικρών κλιμακίων του στρατού εφάρμοσαν ένα δόγμα ελιγμών εντός του ευρύτερου πλαισίου της πρόθεσης του διοικητή, με έμφαση στις γερμανικές έννοιες της κύριας προσπάθειας και διαταγών αποστολών.

Ο Φιλλανδικός στρατός σε ασκήσεις, το 1939

Ο Φιλλανδικός στρατός σε ασκήσεις, το 1939

Στον στρατό αυτόν, το σώμα των αξιωματικών συνιστούσε το 3% της συνολικής δυνάμεως. Οι διοικητές και οι υπαξιωματικοί κατείχαν θέσεις ηγεσίας και διοικήσεως για μεγάλες περιόδους – μεταξύ 3 και 5 ετών, και σε μερικές περιπτώσεις ακόμη μεγαλύτερες. Οι επιλογές και οι προαγωγές των αξιωματικών δεν γίνονταν κεντρικά αλλά ήταν αποκεντρωμένες στο επίπεδο συντάγματος. Κριτήρια επιλογής και προαγωγής ήταν οι  αυστηροί έλεγχοι και η επίδοση σε εκπαιδευτικές ασκήσεις, ενώ οι διαδικασίες επιλογής των φιλλανδών αξιωματικών και υπαξιωματικών ήταν ακόμη αυστηρότερα από αυτά του γερμανικού συστήματος. Η εκπαίδευση των  οπλιτών, των υπαξιωματικών και των αξιωματικών θεωρείται εξαιρετική – χαρακτηριστικά σε μία μάχη ένας αξιωματικός ηγούμενος αποσπάσματος 100 ανδρών κατανίκησε σοβιετικό τάγμα.

Ο φιλλανδικός στρατός ήταν οργανωμένος αυστηρά σε «σύστημα συνταγμάτων», και μάλιστα κατά το ελβετικό πρότυπο: οι μονάδες στρατολογούνταν από την ίδια πόλη ή στρατολογική περιοχή, ενώ ο στρατός αποτελούταν κυρίως από «Εθνοφυλακή». Το σχέδιο κινητοποιήσεώς του απαιτούσε να είναι οι εφεδρείες εξ ίσου καλά εκπαιδευμένες με τον μικρό τακτικό στρατό.

Αποτέλεσμα αυτού του συστήματος ήταν να επιτύχουν οι φιλλανδοί εναντίον των σοβιετικών τον υψηλότερο λόγο απωλειών στον Β’ΠΠ: 10 προς 1.

Ο Γερμανικός/Πρωσικός Στρατός, 1809-1942

Γκέρχαρτ Σάρνχορστ

Γκέρχαρτ Σάρνχορστ

Ο Γκέρχαρτ Σάρνχορστ, ο κορυφαίος αναμορφωτής του πρωσσικού στρατού μετά την ήττα του 1806, πίστευε στην Ηγετική Ικανότητα. Η πολιτική του απέβλεπε στα εξής:

  • Η είσοδος στο σώμα των αξιωματικών να καθορίζεται από την αξία και όχι από την κοινωνική τάξη – στόχος που δεν επετεύχθη απολύτως.
  • Τα κριτήρια για την απονομή του αξιώματος του αξιωματικού θα έπρεπε να είναι αυστηρότατα – στόχος που επετεύχθη – μόλις το 25% των υποψηφίων κατόρθωνε τελικώς να λάβει το αξίωμα του αξιωματικού.
  • Οι επιλογές και οι προαγωγές των αξιωματικών να είναι αποκεντρωμένες και η ευθύνη τους να ανήκει στα ίδια τα συντάγματα και στους διοικητές των συνταγμάτων – στόχος που επετεύχθη.

Η όλη διαδικασία επιλογής ήταν σχετικά μακρά, και σε αυτήν ο υποψήφιος αξιωματικός υπηρετούσε αρχικά στο σύνταγμά του ως «δόκιμος αξιωματικός» (Fähnrich – επί λέξει «σημαιοφόρος», χωρίς όμως να συγχέεται με τον ναυτικό βαθμό του ναυτικού (αξιωματικού) σημαιοφόρου). Μετά από μια πολύμηνη αρχική υπηρεσία στο σύνταγμα, ο υποψήφιος όφειλε να περάσει επιτυχώς τριήμερες απαιτητικές (ακαδημαϊκές) εξετάσεις, ενώ επιπλέον ο χαρακτήρας του υποψηφίου όφειλε να εγκριθεί από επιτροπή αξιωματικών του συντάγματος. Η στρατιωτική εκπαίδευσή του δοκίμου (που μετά την εξέταση προαγόταν, παραμένοντας όμως δόκιμος), συνεχιζόταν για αρκετό διάστημα μέχρι την ονομασία του ως ανθυπολοχαγού και την κανονική του ένταξη στη μονάδα του. Τα αυστηρά αλλά δίκαια κριτήρια προαγωγών εξασφάλιζαν ότι οι αξιωματικοί μπορούσαν να επικεντρωθούν στο επάγγελμά τους. Το ποσοστό των αξιωματικών ανερχόταν στο 3 με 5% επί της συνολικής δυνάμεως του στρατού.

Ο στρατός ακολούθησε ένα σύστημα τριών κατευθύνσεων για την επαγγελματική εξέλιξη των αξιωματικών: ένας αξιωματικός μπορούσε να είναι (δηλαδή να παραμείνει) αξιωματικός του συντάγματός του (δηλαδή αξιωματικός «μονάδων»), να εξελιχθεί σε Γενικό Επιτελή, ή, να γίνει κατά την πορεία του τεχνικός αξιωματικός.

Το σύστημα επαγγελματικής εκπαίδευσης και προσωπικού ήταν «εσωστρεφές», εστιασμένο στη διαμόρφωση του χαρακτήρα και την αφομοίωση της τέχνης του πολέμου – η έμφαση ήταν όμως πάντοτε στο τακτικό και επιχειρησιακό επίπεδο, αλλά όχι στο στρατηγικό επίπεδο.

Αποτέλεσμα του συστήματος αυτού ήταν η συστηματική αριστεία του στρατού στο τακτικό κι επιχειρησιακό επίπεδο πολέμου, στοιχείο εξαιρετικό για πολέμους περιορισμένους στην Ευρώπη, όπως οι πόλεμοι της Γερμανικής Ενοποίησης. Από την άλλη, η επίδοσή του στο επίπεδο της υψηλής στρατηγικής ήταν καταστροφική, όπως μαρτυρούν ο Α’ ΠΠ και Β’ ΠΠ, αφού, όπως λέγεται: «δημιουργούσαν εχθρούς πιο γρήγορα απ΄ότι μπορούσαν να τους σκοτώνουν».

Ο Ισραηλινός Στρατός, 1948-1973

Το πιο βασικό στοιχείο της νοοτροπίας του ισραηλινού στρατού στον τομέα της διαμόρφωσης των αξιωματικών κατά την περίοδο της επιτυχίας του, όπως εξελίχθηκε από τους καταδρομικές επιχειρήσεις του 1948, ήταν η έντονη έμφαση πρωτοβουλία και στην αποκέντρωση. Πράγματι, μέχρι και το 1967, οι περισσότεροι ανώτατοι αξιωματικοί του Τεθωρακισμένου είχαν υπηρετήσει ως καταδρομείς το 1948 ή νωρίτερα. Αυτή η καταδρομική κληρονομιά εξελίχθηκε αβίαστα σε αποτελεσματικό δόγμα πολέμου ελιγμών μεταξύ 1948 και 1956– που ως δόγμα αντιγράφτηκε από τον γερμανικό στρατό – έφτασε σε άνθιση το 1967 και ήταν επαρκώς άθικτο για να ανανήψει το 1973.

Η εξέλιξη των αξιωματικών μέχρι και το 1973 εξαρτιόταν από την ηγεσία που είχαν επιδείξει στη μάχη. Όλοι οι αξιωματικοί ξεκινούσαν ως οπλίτες, οι καλύτεροι οπλίτες γίνονταν υπαξιωματικοί και οι καλύτεροι υπαξιωματικοί γίνονταν αξιωματικοί. Το  σχολείο ομαδαρχών για τους υπαξιωματικούς θεωρούταν ένα από τα πιο δύσκολα στον κόσμο, ενώ η σκληρή διαδικασία επιλογής περιόριζε το σώμα των αξιωματικών σε 7-8% της συνολικής δυνάμεως. Οι προαγωγές μέχρι και τον βαθμό του αντισυνταγματάρχη καθώς και η επιλογή διοικήσεων των διοικήσεων των μονάδων είχαν εκχωρηθεί στους διοικητές των ταξιαρχιών.

Η κατανομή των αξιωματικών σε όπλα και σώματα γίνονταν βάσει της επιτυχίας και της πρωτοβουλίας που είχε επιδειχθεί στις πολεμικές επιχειρήσεις: προτεραιότητα για τοποθέτηση είχαν κατά σειράν οι χειριστές μαχητικών αεροσκαφών, μετά οι αλεξιπτωτιστές, μετά οι αρματιστές, συνεχίζοντας με φθίνουσα σειρά μέχρι τα σώματα. Η σταδιοδρομία διαρκούσε είκοσι έτη, κατά τη διάρκεια των οποίων οι αξιωματικοί υπηρετούσαν σε λίγες θέσεις. Οι αξιωματικοί ξεκινούσαν την υπηρεσία τους στα όπλα, ενώ από αυτούς τους γινόταν, σε επόμενη φάση της σταδιοδρομίας τους, και η επάνδρωση των σωμάτων σε αξιωματικούς.

Τέλος, οι ισραηλινές ΕΔ εφάρμοζαν πολιτική προσωπικού με έμφαση στ συνοχή των μονάδων και με την οποία ομάδες και πληρώματα διατηρούνταν μαζί, συμπαγή, από την αρχή της θητείας τους μέχρι τη λήξη της.

Η πολιτική αυτή είχε ως αποτέλεσμα:

  • μέχρι το 1967, ο ισραηλινός στρατός να επιτύχει ταχεία κινητοποίηση και γρήγορες νίκες με μικρές απώλειες
  • ενώ απώλεσε την πρωτοβουλία στις πρώτες ημέρες του Πολέμου του 1973, να ανακάμψει και να απομονώσει γρήγορα τους άραβες αντιπάλους του
  • η αλλαγή του συστήματος εισόδου στο σώμα των αξιωματικών, έτσι ώστε ο στρατός να αποκτήσει μεγαλύτερη δεξαμενή, εξ αιτίας των μεγάλων απωλειών το 1973, να οδηγήσει σε εμφανή πτώση της απόδοσής του κατά την εισβολή στο Λίβανο το 1982 και τις παλαιστινιακές εξεγέρσεις.

Οι ανεπιτυχείς στρατοί: Αναλυτική παρουσίαση

Ο Πρωσικός στρατός του 1806

Οι Πρώσοι, ερχόμενοι αντιμέτωποι με τις αλλαγές δόγματος που απελευθέρωσε η Γαλλική Επανάσταση και η επιχειρησιακή ιδιοφυία του Ναπολέοντα, περιορίστηκαν στο να τυποποιήσουν τις συγκεντρωτικές αντιλήψεις του Φρειδερίκου του Μεγάλου, χωρίς όμως να διαθέτουν την ιδιοφυία του. Στον οργανισμό του στρατού, η επαγγελματική συζήτηση αποθαρρυνόταν, ακόμη κι επικρινόταν, ενώ τεράστιο κοινωνικό χάσμα χώριζε τους αξιωματικούς από τους οπλίτες. Η σήψη του οργανισμού φανερώθηκε στη μάχη της Ιένας-Άουερστατ τον Οκτώβριο του 1806, όταν ο πρωσικός στρατός κατέρρευσε και ετράπη σε φυγή.

Σε ό,τι αφορά την πολιτική στελέχωσης του σώματος των αξιωματικών, τα βασικά χαρακτηριστικά του στρατού ήταν τα εξής:

  • Οι αξιωματικοί αντλούνταν βασικά από την πρωσική αριστοκρατία
  • Η επιλογή και η προαγωγή των αξιωματικών βασίζονταν στις γνωριμίες, τις διασυνδέσεις και την οικογενειακή επιρροή, και όχι στην επίδοση
  • Δεν υφίστατο επαγγελματική εκπαίδευση για τους αξιωματικούς, παρά μόνον εμπειρική εξοικείωση με τα καθήκοντά τους.
  • Τα σύμβολα που τόνιζαν τη γενναιότητα και την ορμή υπερτιμώντο, εις βάρος του επαγγελματισμού

Αποτέλεσμα της κατάστασης αυτής και, κυρίως, της συντριβής που ακολούθησε, ήταν να συνειδητοποιήσουν οι γερμανοί μεταρρυθμιστές τις αιτίες του αδιεξόδου και να ξεκινήσουν μια αναδιοργάνωση που αποσκοπούσε:

  • σε ένα σύστημα επιλογής και προαγωγής αξιωματικών που να δίνει έμφαση στην ικανότητα και την επίδοση παρά στις οικογενειακές διασυνδέσεις
  • στη δημιουργία ενός συστήματος επαγγελματικής εκπαίδευσης που θα αναλύει τα διδάγματα της στρατιωτικής ιστορίας
  • στην καλλιέργεια νοοτροπίας που να ενθαρρύνει τη συζήτηση και την πνευματική ζύμωση που απαιτείται για να εξελιχθούν τα μαθήματα αυτά σε νέες ιδέες (και τεχνολογίες), απαραίτητες για να διεξαχθεί ο επόμενος πόλεμος

Προϊόν αυτών των μεταρρυθμιστικών προσπαθειών υπήρξε η δημιουργία μιας νοοτροπία εμπιστοσύνης και αμοιβαίου σεβασμού μεταξύ των αξιωματικών, και όχι μόνον μεταξύ των ομοιοβάθμων αλλά και μεταξύ ανωτέρων και κατωτέρων.

Ο Γαλλικός Στρατός 1870-1914, 1919-1940

Η Γαλλική Επανάσταση εκδημοκράτισε το σώμα των Γάλλων αξιωματικών, κάτι που συνεχίστηκε καθ’ όλον τον 19ο και 20ο αιώνα. Όμως η εμπιστοσύνη και η αμοιβαία εκτίμηση που ένωνε το σώμα των Γερμανών αξιωματικών δεν αναπτύχθηκε ποτέ στο σώμα των γάλλων αξιωματικών εξ αιτίας ενός συστήματος που προήγαγε το άτομο εις βάρος του συνόλου.

Η αποτυχία του 1870 οφειλόταν στην εμμονή με τον αποικιακό τρόπο πολέμου που είχε καταστήσει επιτυχημένους αυτούς που ηγούνταν του στρατού πριν το 1870 αλλά που αδυνατούσαν να αντιμετωπίσουν τη γερμανική μέθοδο πολέμου.

Οι μοιραίες αδυναμίες του γαλλικού σώματος των αξιωματικών του 1940 μπορούν να φανούν σε πολλά γεγονότα ή αντιλήψεις, ήδη πριν από τον Β’ ΠΠ, όπως:

  • στην έλλειψη αμοιβαίου σεβασμού μεταξύ των αξιωματικών, στον καριερισμό και τη διαφθορά του σώματος (π.χ., Υπόθεση Ντρέυφους πριν από τον Α’ ΠΠ)
  • στην αποξένωση των στρατιωτικών από τις ηγετικές πολιτικές ομάδες κατά τη δεκαετία του ’30
  • στην έλλειψη αλληλεγγύης προς τους υφισταμένους, ειδικά προς τους οπλίτες (δεκαετίας ’20 και ’30)
  • στην καταστολή της εσωτερικής συζήτησης (χαρακτηριστικό παράδειγμα η περίπτωση DeGualle κατά τον Μεσοπόλεμο)
  • στον πληθωρισμό των αξιωματικών που ανέρχονταν στο 20% της συνολικής δυνάμεως και είχε σαν αποτέλεσμα πολλοί αξιωματικοί να υπηρετούν ως υπαξιωματικοί
  • στην αδυναμία αντιμετώπισης απρόοπτων καταστάσεων (Μέτς και Σεντάν το 1870, Μάχη των Συνόρων το 1914 και η γερμανική διάσπαση το 1940)
  • στον συγκεντρωτικό έλεγχο και τον αυταρχισμό, που συνέθλιβαν την πρωτοβουλία των υφισταμένων και σταματούσαν τη συνεργασία μεταξύ των όπλων του στρατού
  • στην καρτεσιανή αντίληψη η οποία διαμόρφωσε την στρατιωτική παιδεία και σκέψη, επιδιώκοντας να επιβάλει τάξη, μέθοδο και διαδικασία στο χάος του πολέμου

Αποτέλεσμα όλων αυτών υπήρξε η διαμόρφωση μιας νοοτροπίας που αποθάρρυνε τη συζήτηση, την ανταλλαγή και την πνευματική ζύμωση, και που περιέπεσε σε εσωστρέφεια και στασιμότητα με το να επιβάλει αναντίρρητες ερμηνείες για τα διδάγματα της ιστορίας και τις νέες τεχνολογίες, προκειμένου να ενισχύσει παλιές ιδέες. Χαρακτηριστικά παραδείγματα υπήρξαν η εμμονή στο δόγμα της μεθοδικής μάχης μετά τον Α’ ΠΠ (πρβλ. τη σύγχρονη αμερικανική «Επανάσταση στις Στρατιωτικές Υποθέσεις», όπως και στη Γραμμή Μαζινώ (πρβλ. τον πρόσφατο «Πόλεμο των Άστρων»)

 

Ο Ιταλικός Στρατός, 1914-1942

Ο ιταλικός στρατός είχε το ίδιο δόγμα με τους Γερμανούς – για την ακρίβεια, το δόγμα του ήταν μια κατά λέξη αντιγραφή των γερμανικών εγχειριδίων – αλλά απέτυχε να δημιουργήσει ένα σώμα αξιωματικών που θα μπορούσε να το θέσει σε εφαρμογή. Μέχρι τον Β’ΠΠ οι αξιωματικοί επιλέγονταν από την τάξη των αριστοκρατών, και το χάσμα μεταξύ αυτών και των οπλιτών ήταν μεγάλο. Οι αξιωματικοί δεν ήταν ενωμένοι από καμία παράδοση σε επαγγελματικά θέματα. Οι προαγωγές δεν καθορίζονταν από μετρήσεις της επίδοσης, όπως, πχ, με εξετάσεις, αλλά γινόταν από ένα κεντρικό συμβούλιο επιλογής στη Ρώμη, συνήθως υπό έντονη πολιτική και οικογενειακή επιρροή. Η υπερβολή «εξυπνάδας» (ευφυΐας) ή ζήλου θεωρούταν κακή συμπεριφορά.

Επιπλέον, η πολεμική εμπειρία προερχόταν από τις νίκες επί αντιπάλων πρωτόγονων φυλών σε αποικιακούς πολέμους, με αποτέλεσμα ο στρατός να μην έχει υποστεί καμία πίεση για να αναπτύξει τη στρατιωτική τέχνη του πολέμου συνδυασμένων όπλων.

Το αποτέλεσμα της κατάστασης αυτής ήταν να μην επιτρέπει η νοοτροπία του Ιταλικού Στρατού το 1939 την εκτέλεση πολέμου ελιγμών. Οι ιταλοί ισχυρίζονταν ότι πρέσβευαν «Ταχύτητα και Πρωτοβουλία» στο δόγμα τους, αλλά στην πράξη ασκούσαν συγκεντρωτικό έλεγχο. Κι αυτό γιατί οι απόμακρες ιεραρχικές σχέσεις παρέλυαν του διοικητές και τους υφισταμένους με την εισαγωγή πολύπλοκων στρωμάτων γραφειοκρατικών διαδικασιών και οι απαιτήσεις τυπικότητας του πρωτοκόλλου παρεμπόδιζαν την ειλικρινή επικοινωνία. Η νοοτροπία του καριερισμού ενέτεινε την αποστροφή προς την ανάληψη κινδύνου, η οποία με τη σειρά της περιόριζε την ελευθερία δράσεως.

Ο Βρετανικός Στρατός, 1856, 1898, 1939-1942

Το καθεστώς δεν ενδιαφερόταν για το σώμα των αξιωματικών κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα. Στο εσωτερικό δε χρειαζόταν επαγγελματικός στρατό προκειμένου να προστατεύσει τις ηγέτιδες τάξεις από κοινωνική επανάσταση, όπως οι αποικιοκρατικές δυνάμεις, ενώ η εξωτερική πολιτική βασιζόταν στη ναυτική στρατηγική και στην αντιμετώπιση αποικιακών απειλών έναντι της αυτοκρατορίας.

Αν και ο βρετανικός στρατός διατηρούσε ένα από τα καλύτερα «συστήματα συνταγμάτων» από την εποχή του στρατού του Κρόμγουελ, του 1600, το σύστημα στελέχωσης του σώματος των αξιωματικών είχε θεμελιώδη προβλήματα:

  • μέχρι και τον Β’ΠΠ οι αξιωματικοί στρατολογούνταν από την τάξη των αριστοκρατών, αλλά όταν απαιτήθηκαν αξιωματικοί – τόσο για τον Α’ΠΠ όσο και για τον Β’ΠΠ, το σώμα των αξιωματικών επεκτάθηκε υπερβολικά γρήγορα.
  • το «σύστημα των συνταγμάτων» αποκέντρωνε τις προαγωγές στα χαμηλότερα επίπεδα, γεγονός κατ΄αρχήν θετικό, αλλά ακόμη κι έτσι, η επιλογή επηρεαζόταν περισσότερο από την αριστοκρατική καταγωγή και τον πλούτο παρά από την ικανότητα.
  • Δε δινόταν καμία έμφαση στην παιδεία για την τέχνη του πολέμου, γιατί ο στρατός θεωρούταν ), περισσότερο ως μια «λέσχη κυρίων.

Η εμμονή στις αποικιακές απειλές, σε συνδυασμό με τον «ερασιτεχνισμό του τζέντλεμαν» δημιούργησαν τις συνθήκες που εξέθρεψαν ένα άκαμπτο δόγμα με ασφυκτικό κεντρικό έλεγχο. Η αυταρχική νοοτροπία της αριστοκρατικής παράδοσης εμπόδιζε τη μάθηση αφού καθιστούσε δύσκολη την παραδοχή των λαθών. Χαρακτηριστικά, οι αναφορές των κατωτέρων αξιωματικών μετά τον Πόλεμο των Μπόερ και τον Α’ΠΠ αγνοήθηκαν πλήρως.

Το αποτέλεσμα της κατάστασης αυτής ήταν η ύπαρξη του «συστήματος συνταγμάτων» να δημιουργεί αρραγή συνοχή μονάδων και ένα ισχυρό σώμα υπαξιωματικών που δεν κάμφθηκαν ποτέ στη μάχη, αλλά ο στρατός δε μπορούσε να εξελιχθεί με τους πολέμους, ούτε μπορούσε να προσαρμοστεί κατά τη διάρκειά τους. Έτσι, το 1856 στην Μπαλακλάβα οι υπαξιωματικοί των μικρών κλιμακίων άντεξαν την κύκλωση από υπέρτερες ρωσικές δυνάμεις, το 1898 στον Πόρο του Ρορκ ένας περικυκλωμένος λόχος απέκρουσε 3.000 εμπειροπόλεμους, πειθαρχημένους και με υψηλό ηθικό Ζουλού κι ακόμη, το 1941-1942 στη Β. Αφρική ο βρετανικός στρατός διατήρησε τη συνοχή του και απέφυγε την κατάρρευση παρά τα επανειλημμένα τακτικά κι επιχειρησιακά σφάλματα έναντι του Ρόμμελ.

Το Δόγμα Κινητοποιήσεως του στρατού των ΗΠΑ

Οι σημερινές πολιτικές διαχείρισης προσωπικού του αμερικανικού στρατού διαμορφώνονται από την ανάγκη για μαζική κινητοποίηση του.

(ΣτΜ: στον αμερικανικό στρατό, με τον όρο «κινητοποίηση» εννοείται η ταχεία αύξηση της δυνάμεως του στρατού, και όχι η κινητοποίηση των ήδη υφισταμένων δυνάμεών του)

Βασικό στοιχείο της πολιτικής αυτής είναι το σύστημα «προαγωγής ή εξόδου» (σ.τ.μ.: στα ελληνικά: «αποστράτευση λόγω προαγωγής νεωτέρου») που ισχύει προκειμένου να διατηρεί το σώμα των αξιωματικών σε σχετικά μικρή ηλικία και σε καλή φυσική κατάσταση. Το σύστημα αυτό απαιτεί την ύπαρξη πολλών θέσεων κλιμακούμενων ως προς τον απαιτούμενο βαθμό (ιεραρχικό) στελέχωσης, ώστε να διατηρείται ο απαραίτητος αριθμός αξιωματικών εν ενεργεία ενώ οι πάντες προάγονται. Επιπλέον, ο αριθμός των αξιωματικών διατηρείται μεγάλος στα ανώτερα κλιμάκια για να παράσχει δεξαμενή στελεχών που θα ηγηθούν νέων σχηματισμών σε περίοδο κινητοποιήσεως. Για το σκοπό αυτό διατηρούνται πολλά και μεγάλα επιτελεία που έχουν ως αποστολή να επιβλέπουν τις διαδικασίες και τη συμμόρφωση με το δόγμα, αλλά στην πράξη για να παρέχουν θέσεις όπου υπηρετούν αξιωματικοί.

Η κατάσταση αυτή αποτελεί κληρονομιά της κοσμοαντίληψης του Στρατηγού Τζ. Μάρσαλ, αρχηγού του αμερικανικού στρατού κατά τον Β’ ΠΠ. Έτσι, ο στρατός παραμένει οργανωμένος για να πολεμήσει έναν γραμμικό πόλεμο στο μοντέλο φθοράς του Β’ΠΠ. Επιπλέον, και παρά κάποιες προσπάθειες, παραμένει προσηλωμένος στη αντικατάσταση ατόμων και όχι ομάδων.

Σύστημα προαγωγών «προαγωγή ή έξοδος»

Το σύστημα προαγωγών «προαγωγή ή έξοδος» εισήχθη πρώτη φορά το 1916 με τον Νόμο περί Προσωπικού του Ναυτικού, αλλά απέτυχε επειδή το Ναυτικό είχε μικρό σώμα αξιωματικών – ενώ το σύστημα αυτό απαιτεί μεγάλο σώμα, με πολλούς ανωτέρους αξιωματικούς για να λειτουργήσει.

Ο Νόμος περί Καταστάσεως των Αξιωματικών του 1947, που βασίστηκε στις ακροάσεις των Αιζενχάουερ, Μάρσαλ και Μπράντλευ, προέβη στη διαμόρφωση βασικών χαρακτηριστικών του σώματος:

  • αυξήθηκε σημαντικά το μέγεθος του σώματος των αξιωματικών στους ανωτέρους και ανωτάτους βαθμούς για να επιτρέπει κινητοποίηση του στρατού
  • υιοθετήθηκε το σύστημα αποστράτευση λόγω προαγωγής νεωτέρου» ώστε να διαμορφώσει «γενικής χρήσεως” αξιωματικούς, ενώ διατηρούσε το σώμα των αξιωματικών «σφριγηλό και νεανικό» (ΣτΜ: το σκεπτικό είναι το εξής: μην επιτρέποντας την μακρά παραμονή σε έναν βαθμό, το σύστημα δεν επέτρεπε την εξειδίκευση ενός αξιωματικού σε ένα αντικείμενο, αλλά όλοι είχαν μια ομοιόμορφη «ροή» μέσα στο σύστημα).
  • καθιερώθηκε το συνταξιοδοτικό σύστημα «όλα ή τίποτα» στα είκοσι έτη.

Μία μελέτη της Σχολής Πολέμου του 1970 με αντικείμενο τον επαγγελματισμό δήλωνε ότι το σύστημα «προαγωγή ή έξοδος»:

  • “συνεισέφερε κατά μεγάλο μέρος στην ανεπιθύμητη και ανήθικη συμπεριφοράς των αξιωματικών”
  • “Οι ανώτατοι θυσίαζαν την ακεραιότητά τους στο βωμό της προσωπικής επιτυχίας”
  • “οι κατώτεροι αξιωματικοί αντιλαμβάνονταν μια άνευ νοήματος εμμονή σε στατιστικά στοιχεία”

Το 1974 ξεκίνησε μία δημόσια συζήτηση σχετικά με το σύστημα «προαγωγή ή έξοδος» που οδήγησε στον «Αμυντικό Νόμο περί Διαχείρισης Προσωπικού Αξιωματικών» (DOPMA) του 1980. Κατά τη συζήτηση αυτή, ο γερουσιαστής SamNunnαντιτάχθηκε στη διατήρηση του συστήματος, με δύο βασικά επιχειρήματα:

  • “το σύστημα «προαγωγή ή έξοδος» εξαναγκάζει πάρα πολλούς έμπειρους αξιωματικούς σε έξοδο”
  • “ο αριθμός των αξιωματικών στις μεσαίες και υψηλές βαθμίδες ήταν υπερβολικά μεγάλος”

Όμως, οι τέσσερεις Κλάδοι των ΕΔ ήθελαν το «προαγωγή ή έξοδος», με αποτέλεσμα αυτό να παραμείνει σε ισχύ.

Το σύστημα «προαγωγή ή έξοδος» βασίζεται σε ορισμένες θεωρητικές αντιλήψεις:

  • αν το σύστημα λειτουργεί σωστά, θα υπάρχουν πάντοτε περισσότεροι αξιωματικοί κατάλληλοι για προαγωγή από όσες οι διαθέσιμες θέσεις
  • επιτρέπει την επιλογή των «καλύτερων»
  • εξαναγκάζοντας τους αξιωματικούς σε προαγωγή, αυτοί εκτίθενται σε πολλές διαφορετικές θέσεις, εμπειρία που είναι σημαντική για τις ανώτατες ηγετικές θέσεις.
  • διατηρεί ένα «νεανικό και ζωντανό» σώμα αξιωματικών, φυσικώς ικανό να αντιμετωπίσει τις απαιτήσεις της μάχης.

 

34 Responses to Πολιτική Επάνδρωσης του Σώματος των Αξιωματικών

  1. Ο/Η Κυναίγειρος λέει:

    για άλλη μια φορά μπράβο!!!

    αυτό που δεν γνωρίζω είναι πώς γεμίζουμε τις επιστρατευόμενες μονάδες πχ με 4,000 αξιωματικούς στους 100,000 άνδρες (αναλογία του Φον Σεέκτ).

    Αν ο ΕΣ σε ειρήνη έχει 90,000 και 3,750 αξκους, στους επιστρατευμένους 350,000 θα έχει πρόβλημα με την πλήρωση των θέσεων…

  2. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    Φίλε Κυναίγειρε,

    Ευχαριστούμε για τα καλά λόγια.

    Με αυτό το σχόλιό σου… πέφτεις πάνω στον προβληματισμό του Αρματιστή: είναι αριθμητικά επαρκείς οι αξιωματικοί που έχουμε;

    Το θέμα μας έχει απασχολήσει πραγματικά έντονα, και σταδιακά θα δημοσιεύουμε κάποιες σχετικές σκέψεις. Άλλωστε, η παρούσα μετάφραση έρχεται σαν σχόλιο σε δύο θέματα, προκειμένου να τροφοδητήσει τη σχετική συζήτηση:

    α) έχουμε αρκετούς αξιωματικούς;

    β) μπορεί ο ΕΣ να εφαρμόσει (στην πράξη) το δόγμα των διαταγών αποστολής;

    Το (β) δεν προκύπτει τόσο άμεσα από το κείμενο, αλλά συνδέεται ουσιωδώς με αυτό. Θα επανέλθουμε.

  3. Ο/Η Προβοκάτωρ λέει:

    Αγαπητέ Βελισάριε,

    μήπως λέω..μήπως..στην περίπτωση του Ε.Σ.,δεν είναι απαραίτητοι τόσοι αξιωματικοί σύμφωνα με ό,τι προβλέπεται στα δυναμολόγια των μονάδων..?

  4. Ο/Η thanos814 λέει:

    κύριοι καλησπερούδια!!

    δε θα πω πάλι πόσο εξαιρετικό άρθρο κλπ κλπ…αλλά θα σας πω το εξής: εάν ως δεα που ήμουν, στις ατέλειωτες ώρες που πέρασα σαν εκπαιδευτής σε κιόσκια, που ανάθεμα τελικά αν εκπαιδεύτηκε κάποιος, τους είχα μόνο διαβάσει τα άρθρα σας -πόσο μάλλον αν τους διάβαζα και τα σχόλια που γίνονται- θα ήμουν ο θεός-δόκιμος της ταξιαρχίας!!
    πραγματικά μπράβο, κυρίως για το μεράκι σας!
    περιμένω φουλ τα σχόλια των φίλων!!

    ΥΓ: 1)φίλε βελισάριε εσύ μη ξεχνιέσαι! μου χρωστάς ήδη μία απάντηση από μέρες!με ενδιαφέρει άκρως η άποψη σου.
    2) τώρα που σιγά σιγά μαθαίνω τους προβληματισμούς σας, συνειδητοποιώ ότι στο τάγμα δεν είχα ακούσει ποτέ από κανέναν αξ/κο ή υπαξ/κο κάτι αντίστοιχο το οποίο όμως με θλίβει…εύχομαι από καρδιάς η συντριπτική πλειοψηφία των συμμετεχόντων να είναι επαγγελματίες..

    αυτά και καλό σας βράδυ!

  5. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    Αγαπητέ Θάνο,

    Και πάλι ευχαριστίες για τα καλά λόγια. Όμως, να διευκρινίσουμε κάτι: ο προβληματισμός που αναπτύσσεται εδώ, παρ΄όλο που αφορά τα στρατιωτικά θέματα, δεν αφορά αντικείμενα που θα έπρεπε να απασχολεί τις μονάδες των επιχειρησιακών σχηματισμών. Η καθημερινότητα των μονάδων περιστρέφεται γύρω από πολύ πιο πεζά (και σκληρά) θέματα. Είναι ένα ερώτημα το αν τα κάνουν καλά, αλλά πάντως δε μπορεί να ψέγονται επειδή δεν τους απασχολούν τα θέματα για τα οποία γράφουμε εδώ.

    Σε άλλα επίπεδα, ίσως η σχετική ενασχόληση να είναι πιο χρήσιμη.

  6. Ο/Η thanos814 λέει:

    αγαπητέ Βελισάριε και φίλοι, καλησπέρα!!
    έτσι όπως θέτεις το θέμα για την σκληρή καθημερινότητα έχεις χίλια δίκαια. πράγματι και στην δική μου εργασία υπάρχουν 8-10 ημέρες μέσα στον μήνα που η γραφειοκρατία χτυπάει κόκκινο! τις ημέρες αυτές δεν προλαβαίνεις να σκεφτείς τίποτα άλλο! θέλεις μόνο να τελειώσεις το απίστευτο χαρτοβασίλειο! όμως, τον υπόλοιπο μήνα,πέρα από την πεζή καθημερινότητα, συζητάμε συχνά τρόπους βελτίωσης της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών μας.
    κάτι αντίστοιχο λοιπόν με το δικό μου εργασιακό περιβάλλον έζησα και στην μονάδα. υπήρχαν περίοδοι (πχ στρατηγική επιθεώρηση) που και ο τελευταίος “κοπριτάκος” (ας μου επιτραπεί η λέξη!!) έτρεχε σαν τρελός! υπήρχαν και περίοδοι όμως που η ζωή στο τάγμα κυλούσε πολύ πιο ήρεμα. σε αυτή την φάση αναφέρθηκα και έγραψα ότι λυπάμαι που δεν άκουσα μεταξύ στελεχών κάποια ανάλογη συζήτηση με αυτές των blog με σκοπό την προφανώς θεωρητική βελτίωση του στρατού.
    εάν παρ`όλα αυτά, το σχόλιό μου έθιξε κάποιον ή ακούστηκε κακόβουλο λυπάμαι και απολογούμαι προς όλους σας. δεν είχα καμία τέτοια πρόθεση. σέβομαι απόλυτα τη δουλεία τους και θέλω να είμαι ο τελευταίος που θα τους κρίνει έτσι άδικα!
    δε θα σας κουράσω άλλο, αναμένω τα σχόλια των φίλων για το θέμα της ανάρτησης!
    καλό σας βράδυ!

  7. Ο/Η Ευμένης λέει:

    Βελισσάριε
    Άλλο ένα θέμα εξαιρετικής και πρωταρχικής σημασίας. Το θέμα και ειδικά το σημείο που έθιξες με τις ισραηλινές δυνάμεις και την πλήρωση των στελεχών σε ανώτατα κλιμάκια απο καταδρομείς μου ανακίνησε μνήμες απο τον στρατό. Θυμάμαι ότι το λίγο χρόνο που έτυχε να έχω στο λόχο καταδρομείς διοικητές μου εδωσαν την εντύπωση ότι αυτοί οι άνθρωποι δεν κάνουν μόνο για τα ανώτατα κλιμάκια αλλά και για τα “κατώτερα”. Προσωπική μου άποψη είναι ότι αυτοί οι άνθρωποι είναι κατάλληλα πλασμένοι νοητικά αλλά και φυσικά ώστε να εκτελούν διαταγές προσαρμόζοντάς τις στα δεδομένα της στιγμής και κυρίως του μαχητή και αυτό πιστεύω είναι καίριας σημασίας. Ηγέτης που δεν μπορεί να αντιληφθεί τα όρια δυνατοτήτων του στρατού του δεν κάνει για ηγέτης γιατί έτσι κι αλλιώς θα.. τον “καθαιρέσουν” αργά ή γρήγορα οι καταστάσεις. Και αυτοί γνώριζαν πότε μια διαταγή έπρεπε να εκτελεστεί τάχιστα και πότε ο διοικητής τους έλεγε “μπούρδες” και την πέρναγαν στο “ντούκου”.
    Είναι πολύ σημαντικό ο στρατιώτης να βλέπει τον άμεσο ηγήτορά του να είναι έτοιμος να έρθει σε αντίθεση ακόμα και με μια διαταγή ρουτίνας την οποία άλλοι των σχολών τηρούσαν ασμένως για να μην σου πω ότι πήγαιναν “by the book” και επιεικώς θύμιζαν δημοσίους υπαλλήλους και όχι στρατιωτικούς. Δεν υπάρχουν εξαιρέσεις; Ω ναι πολλές . Αλλά όταν βλέπεις 3-4 αποσπασμένους καταδρομείς με σωστή αντίληψη των πραγμάτων, έτοιμοι να συγκρουστούν με όλους για να επιτύχουν το αποτέλεσμα. Κι απ την άλλη 10 αξιωματικούς σχολών απ τους οποίους οι 6-7 θεωρούν ότι εργάζονται σε καμιά εφορία. Ε όλο και αντιλαμβάνομαι “τι παίζει”.
    Παρεπιμπτόντως τα… κομάντα ήταν και οι “μπροσταρηδες” στο να μαθαίνουμε να χειριζόμαστε κανένα όπλο πέρα απ το G3, να ασκούμαστε και να κάνουμε και καμιά πορεία. Γιατί αν υπήρχαν μόνο οι αξιωματικοί των σχολών θα είχαμε βγει τέλειες καθαρίστριες αποχωρητηρίων και αποθηκών. Δε γίνεται να μπαίνουν τέτοιοι αξιωματικοί (απο τους καταδρομείς) ακόμα και σε λόχους είναι το ερώτημά μου;

  8. Ο/Η Indirect λέει:

    Μα πριν το 1948 δεν υπήρχε κράτος του Ισραήλ και τακτικός ισραηλινός στρατός. Η Χαγκανά και η Παλμάχ δεν ήταν καταδρομείς… Και να μην τρελαθούμε εντελώς: η εκπαίδευση στα αλεξίπτωτα που συνηθίζονταν να περνούν όλοι οι αξκοί του Ισράηλ δεν τους έκανε καταδρομείς. Αυτοπεποίθηση τους έδινε: τίποτε άλλο. Σε μία χώρα όπως το Ισράηλ, που η ημέρα των τεθωρακισμένων, είναι εθνική επέτειος, είναι υπερβολή- αν όχι και ύβρις- να συζητάμε για τους πετυχημένους ”κομάντο” δκτές…
    Αλλά ας πάμε και αλλού: στον βρετανικό στρατό του σήμερα, αξκός απαγορεύεται να παραμείνει πάνω από 9 έτη στις Ειδ. Δυνάμεις. Απλά γιατί δεν θα μπορεί να αποκτήσει τις γνώσεις για να εξελιχθεί στο Όπλο του.
    Οι διαχωρισμοί τώρα αξκών από Σχολή ή από δεν ξέρω πού, δεν αντέχει – ή δεν αξίζει ίσως- κριτικής: από μέρους μου τουλάχιστον. Ή τον σχολιασμό ”από τις μπούρδες που έλεγε ο δκτής” και πέρναγαν δγές στο ντούκου: αυτά χαρακτηρίζουν σώματα με χαρακτηριστικά ληστοσυμμορίας και όχι τακτικού στρατού. Ληστοσυμμορίας, γιατί τα αντάρτικα τμήματα, πρέπει να έχουν σκληρότερη πειθαρχεία από ότι μάλλον κάποιοι φαντάζονται.

  9. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    Αγαπητέ Ευμένη,

    Το νόημα του σχετικού σημείου του κειμένου δεν είναι πως οι αξιωματικοί των καταδρομών είναι πιο «μάγκες» από τους υπολοίπους. Το νόημα είναι ότι οι αξιωματικοί του ισραηλινού στρατού, οι οποίοι είχαν προέλθει από ανταρτικές-καταδρομικές μονάδες (εκ των πραγμάτων, λόγω ελλείψεως τακτικού στρατού), είχαν λόγω της εμπειρίας τους συνηθίσει περισσότερο να ενεργούν εκτός της φίλιας διατάξεως, και ως εκ τούτου τους ήταν πιο εύκολο ψυχολογικά να εκτελέσουν πόλεμο ελιγμών. Είναι μια παρατήρηση που γίνεται συχνά και για τον γερμανικό στρατό του Β’ΠΠ, όπου πολλοί από τους καλύτερους διοικητές ΤΘ προέρχονταν από τις μονάδες «Κυνηγών» (ας πούμε τους «ευζώνους» των γερμανών, χρησιμοποιούμενους πιο τολμηρά) και το Ιππικό. Προφανώς τίποτα δεν προδιαγράφει τίποτα, κι αυτές είναι μερικές ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις.

    Τώρα, στο θέμα της πειθαρχίας που αναφέρεις, επίτρεψέ μου να διαφωνήσω μαζί σου, και μάλιστα κατηγορηματικά. Ο στρατός βασίζεται στην πειθαρχία όχι για λόγους παράδοσης και συνήθειας, αλλά για λόγους απόδοσης στη μάχη. Αλίμονο αν επικρατήσει το πνεύμα ότι ο καθένας εκτελεί όποια διαταγή του αρέσει, αλλά αγνοεί όποια διαταγή δεν του… «κάθεται καλά». Αυτό είναι συνταγή καταστροφής, που δοκιμάσαμε κι εμείς με ιδιαίτερη επιτυχία στη Μικρασιατική Εκστρατεία, όταν, από το ’21 και μετά κάθε διοικητής συντάγματος, μεραρχίας ή σώματος στρατού εκτελούσε διαταγές… εάν και όποτε του άρεσε – με αποτέλεσμα το (ελληνικό) αίμα να ρέει άφθονο, οι ευκαιρίες να χάνονται η μία μετά την άλλη, και να καταλήξουμε σφάγια στον «συνωστισμό» της κυρίας Ρεπούση. Με τη στρατιωτική πειθαρχία δεν παίζει κανείς και για κανέναν λόγο – και η πειθαρχία δεν περιορίζεται στους στρατιώτες και τους δεκανείς.

    Το θέμα της διαταγής αποστολών και του πνεύματος που επικρατούσε στον γερμανικό στρατό, για το οποίο γίνεται λόγος στο κείμενο, δεν αφορά κάποια «πλημμέλεια» στην πειθαρχία. Αφορά ένα πνεύμα σύμφωνα με το οποίο έχει αναπτυχθεί ισχυρή εκτίμηση και εμπιστοσύνη μεταξύ των αξιωματικών (αλλά και όλων των μονίμων στελεχών) του στρατού, και βάσει αυτής ο προϊστάμενος δεν προδιαγράφει με εξαντλητική λεπτομέρεια τις ενέργειες που θέλει από τον υφιστάμενό του αλλά μόνον τη γενική αποστολή που του αναθέτει και του εξηγεί τη σημασία της στο πλαίσιο του δικού του γενικού σχεδίου, αναγνωρίζοντας ότι κατά την εκτέλεσή της, αυτός που θα είναι επί τόπου θα έχει καλύτερη αντίληψη της καταστάσεως και ενδεχόμενης ανάγκης αλλαγών. Αυτό είναι κάτι τελείως διαφορετικό από το να θεωρεί κάποιος τους υφισταμένους του ή τους προϊσταμένους ανίκανους και να τους αγνοεί κατά βούληση. Για την ακρίβεια, είναι το ακριβώς αντίθετο.

    Υποπτεύομαι δε (χωρίς, φυσικά, να είμαι καθόλου σίγουρος!), ότι οι παραστάσεις σου προέρχονται από μια περίοδο που η πειθαρχία στο στρατό είχε, σε κάποιο βαθμό και ιδιαίτερα σε κάποιους θύλακές του, διαταραχθεί απαράδεκτα.

  10. Ο/Η Yiannis_1 λέει:

    Είναι γεγονός ότι η ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας έχει επιφέρει μία επανάσταση στα μέσα που έχει στην διάθεσή του ένας σύχρονος ηγέτης για να εκτελέσει την αποστολή του, αλλά μαζί με αυτά θα πρέπει να εξελιχθούν οι δεξιότητες και τα προσόντα αυτού του ηγέτη, ώστε αυτός να είναι σε θέση να τα αξιοποιήσει κατά τον βέλτιστο τρόπο.
    Δυστυχώς, στο σημείο αυτό τίθεται συχνά το δίλλημα ριζικός εκσυχρονισμός των δομών και νοοτροπίας ή τήρηση των παραδόσεων του κάθε όπλου.
    Πάλι δυστυχώς κατ’εμέ, οι Ελληνικές ΕΔ επέλεξαν την δεύτερη οδό η οποία είναι η πιο εύκολη, δεν απαιτεί ανατροπές και δεν επιφέρει συγκρούσεις. Με αυτό τον τρόπο η δομή και οργάνωσή τους ακολουθεί τα πρότυπα των Αμερικανικών ΕΔ της δεκαετίας του 1950, όταν αυτές συγκροτήθηκαν με την βοήθεια των στρατιωτικών συμβούλων των ΗΠΑ. Μετά βέβαια τον πόλεμο του Βιετναμ, αυτοί προχώρησαν σε ριζικό εκσυγχρονισμό ενώ εμείς συνεχίζουμε να ‘τηρούμε’ τις παραδόσεις των όπλων.
    Έτσι η ηγεσία του στρατού ήθισται να αποτελέιται από αξκούς των ‘Οπλων’ κατά προτίμηση καταδρομείς, του ναυτικού από Μάχιμους αξκους που έχουν διατελέσει κυβερνήτες της Δκσης Φρεγατών (όχι πυραυλακάτων ή υποβρυχίων) και της ΠΑ από πιλότους μαχητικών (όχι ελικοπτέρων, μεταφορικών, πυροσβεστικών κλπ). Αντίστοιχα όμως, ένας πιλότος του στρατού (από APACHE) ή του ναυτικού (SEA HAWK), θεωρείται δευτεροκλασάτο στέλεχος και δύσκολα θα φτάσει έστω ταξίαρχος/αρχιπλίαρχος. Όμοια, ένας αξκος των ειδικών δυνάμεων της ΠΑ δύσκολα θα φτάσει έστω και Σμήναρχος, ανεξάρτητα των λοιπών προσόντων που πιθανόν όλοι αυτοί να έχουν (μεταπτυχιακά κλπ)
    Όσον αφορά τις λοιπές ειδικότητες αξιωματικών: Μηχανικούς, Εφοδιαστές , Αεράμυνας, υλικονόμους κλπ , ανεξάρτητα από σπουδές και λοιπά αντικειμενικά προσόντα, το υπάρχον σύστημα τους αγνοεί ακολουθώντας τις παραδόσεις που επιτάσουν ότι ο ‘σκληρός’ μαχητής είναι και ο μοναδικός κατάλληλος ηγήτωρας, κατά τα κλασσικά πρότυπα των δύο Παγκοσμίων Πολέμων.
    Αντίθετα οι ΗΠΑ εμπιστεύτηκαν την «Καταιγίδα της Ερήμου» σε έναν κατά τον τύπο «Υλικονόμο», ο οποίος όμως προφανώς είχε πολλαπλές άλλες σπουδές και προσόντα και έφερε άψογα σε πέρας την αποστολή του.
    Ίσως λοιπόν, να έφτασε η ώρα να γίνουν κάποιες τομές και στις Ελληνικές ΕΔ, ώστε να αποκτήσουν και αυτές ηγέτες που έχουν τα προσόντα να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός σύγχρονου πεδίου επιχειρήσεων.

  11. Ο/Η T.T. λέει:

    Μάλλον τείνουμε πάντα να ξεχνάμε ότι ο εκσυγχρονισμός του αμερικανικού σώματος των αξκων ήταν σε μεγάλο βαθμό μία πορεία αναζήτησης προς τα… πίσω, όπου έγινε προσπάθεια να οικειοποιηθούν τη νοοτροπία και τον τρόπο ενέργειας ενός άλλου στρατού που καταξιώθηκε πολύ πριν το Βιετνάμ. Αν ρίξει κανείς μια ματιά στις εργασίες που εκπονούνταν στην αντίστοιχη ΣΔΙΕΠ καθ’ όλη τη δεκαετία του 80 το καταλαβαίνει εύκολα. Αφού θέλουμε τόσο πολύ να ακολουθήσουμε τον Αμερικανικό δρόμο γιατί δεν στρεφόμαστε κατ’ ευθείαν στην πηγή?

  12. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    Αγαπητέ Γιάννη,

    Νομίζω ότι η τοποθέτηση σου βασίζεται σε αρκετές παρεξηγήσεις.

    Κατ΄αρχάς, δε γνωρίζω κάποιον σύγχρονο στρατό (εννοώ του 2ου αιώνα) στον οποίον η διοίκηση των μειζόνων σχηματισμών (πλην των σχηματισμών υποστηρίξεως) καθώς και η αρχηγία και οι βασικές θέσεις (υπαρχηγός, επιτελάρχης κλπ) δε δίνονται ή δε δίνονταν σε μάχιμους αξιωματικούς, δηλαδή σε αξιωματικούς που ανήκαν σε όπλα. Και ειλικρινώς, είμαι περίεργος ποιος είναι ο «υλικονόμος»(;!) τον οποίον εμπιστεύτηκαν οι ΗΠΑ στην «Καταιγίδα της Ερήμου». Ο λόγος που επιλέγονται μάχιμοι αξιωματικοί είναι ότι μόνον αυτοί έχουν την εμπειρία του πυρήνα της τέχνης του πολέμου – δηλαδή του βασικού αντικειμένου των Ενόπλων Δυνάμεων.

    Η ηγεσία του Ελληνικού Στρατού (και όλων των στρατών του κόσμου) προέρχεται από τα Όπλα, και το παράπονο των υπολοίπων είναι ότι συνήθως προέρχονται από το ΠΒ. Οι ηγεσίες του ΠΝ και της ΠΑ προέρχονται – προφανώς – εξ ίσου από μαχίμους αξιωματικούς. Δεν ξέρω πως θα το έβλεπες εσύ αν αναλάμβανε Αρχηγός της ΠΑ ένας Ιπτάμενος που είχε περάσει τη σταδιοδρομία του σε πυροσβεστικά αεροσκάφη (όσο μπορεί να «περάσει τη σταδιοδρομία του», φυσικά, κανείς εκεί – που δε γίνεται). Δεν ξέρω αν οι χειριστές της ΔΕΝ θεωρούνται δευτεροκλασάτα στελέχη, πάντως ο προηγούμενος Αρχηγός Στόλου ήταν χειριστής της ΔΕΝ, ενώ ο τρέχων Α/ΓΕΝ είναι πρώην… βατραχάνθρωπος, με μακρά θητεία σε αρματαγωγά. Ασχέτως του αν υπήρξε αξιοκρατική επιλογή (δεν υπήρξε), το θέμα είναι ότι δεν αποτράπηκε από αυτό στην άνοδό του. Ένας αξιωματικός των Ειδικών Δυνάμεων της ΠΑ προέρχεται από τις Μοίρες Άμυνας Φρούρησης. Είναι δυνατόν η διεύθυνση των αεροπορικών επιχειρήσεων να ανατεθεί σε αυτόν; Ή, είναι δυνατόν να γίνει Αρχηγός, χωρίς αντίληψη για την αεροπορική μάχη;!

    Τα τυπικά και ουσιαστικά κριτήρια είναι κρίσιμα, πρέπει να λαμβάνονται υπ΄όψιν, δε γίνεται πάντοτε αυτό (σπανίως, δηλαδή), αλλά… πρέπει να είναι συγκρίσιμα, δηλαδή ομοειδή. Τι τυπικα προσόνταν να συγκριθούν μεταξύ αξιωματικών Όπλων και Σωμάτων; Τι τυπιικά προσόντα μπορούν να συγκριθούν μεταξύ ενός Ιπτάμενου κι ενός Μηχανικού της ΠΑ;

  13. Ο/Η Yiannis_1 λέει:

    Αςφαλώς συμφωνώ απόλυτα ότι η αποστολή της ηγεσίας ενός κλάδου των ΕΔ είναι να διαχειρίζεται τους πόρους του κατά την διάρκεια των πολεμικών επιχειρήσεων κατά τον βέλτιστο τρόπο, αλλά όχι μόνο αυτή.
    Πρέπει να έχει την γνώση και την ικανότητα να επιτύχει το αξιόμαχο των σχηματισμών κατά τον καιρό της ειρήνης με την μέγιστη οικονομία πόρων, ώστε αυτοί να αποτελούν υπολογίσιμη αποτρεπτικλη δύναμη στα μάτια του τυχόν αντιπάλου.
    Αυτό σημαίνει, ότι εκτός από τα καθαρά «επιχειρησιακά» θέματα, η ηγεσία ενός όπλου θα πρέπει να διαχειριστεί εξίσου επιτυχώς περίπλοκα οικονομικά και νομικά θέματα που εχουν να κάνουν με τις συμβάσεις αγοράς και υποστήριξης των οπλικών συστημάτων, περίπλοκες τεχνικές αξιολογήσεις συστημάτων είτε για αγορά είτε για αναβάθμιση, να επιλύσει θέματα λογιστικής υποστήριξης σε ανταλλακτικά και αναλώσιμα, θέματα εκπάιδευσης, θέματα διαχείρησης ανθρωπίνου δυναμικού κ.α.
    Αν συμφωνούμε ότι όλα τα ανωτέρω είναι εξίσου απαραίτητα με τις «καθαρά επιχειρησικές» ικανότητες, σημαίνει ότι η ηγεσία ενός όπλου θα πρέπει αφενός να αποτελείται από αξκους που κατά την διάρκεια της υπετριακονταετούς τους καριέρας έχουν σπουδάσει, εκπαιδευτεί και υπηρετήσει σε ένα ευρύ φάσμα καθηκόντων ή τουλάχιστον να αποτελείται ισοβαρώς από αξκούς όλων των ανωτέρω επιμέρους αρμοδιοτήτων-ειδικοτήτων.
    Αρκεί μία ματιά στις ειδικότητες των στελεχών που απαρτίζουν τα Ανώτατα Συμβούλια των κλάδων των ΕΔ, π.χ. το ΑΑΣ για την ΠΑ για να δούμε ότι η σύνθεσή τους μόνο ισοβαρής δεν μπορεί να χαρακτηριστεί.
    Συνοψίζοντας, η προσωπική μου γνώμη είναι ότι οι σύχρονες συνθήκες επιβάλλουν να δοθεί μεγαλύτερο βάρος στις εξειδικεύσεις υποστήριξης-υποδομών-οργάνωσης (γνωστά ως Logistics) με αντίστοιχη εκπροσώπηση και συμμετοχή στην λήψη αποφάσεων που καθορίζουν την λειτουργία και την εξέλιξη του κάθε κλάδου των ΕΔ.

  14. Ο/Η T.T. λέει:

    Η επίκληση των «σύγχρονων συνθηκών’ μου θυμίζει την επίκληση των Μουσών από τους αρχαίους. Όποιος θέλει να ξεκινήσει να λέει κάτι [ασαφές ως επί το πλείστον] επικαλείται τις «σύγχρονες συνθήκες». Είναι όμως κοινό χαρακτηριστικό αυτών που τις επικαλούνται:
    α) Να μην προσδιορίζουν τα χαρακτηριστικά των σύγχρονων συνθηκών.
    β) [και ακόμη δυσκολότερο] να μην προσδιορίζουν από πότε υφίστανται οι «σύγχρονες συνθήκες». Από το 2011? το 2001? το ’91? το ’81? πότε?
    Κάνουμε την επίκληση στις «σύγχρονες συνθήκες» και μετά λέμε αρχηγοί να γίνουν αυτοί που φτιάχνουν υπόστεγα. Ας γίνουν! Να γίνουν και οι στρατιωτικοί γραμματείς και οι παπάδες και οι νοσοκόμες και ο υδραυλικός της Ταξιαρχίας.

    Εύχομαι μέσα από την καρδιά μου στον Γιάννη να γίνει αρχηγός. Αν το θεσμικό πλαίσιο είναι πρόβλημα λύση υπάρχει. Κάθε πρωί στα τηλεπαράθυρα κι όλα γίνονται.

  15. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    Αγαπητέ Γιάννη,

    Από τα καθήκοντα που αναφέρεις, τα «περίπλοκα οικονομικά και νομικά θέματα που εχουν να κάνουν με τις συμβάσεις αγοράς και υποστήριξης των οπλικών συστημάτων, περίπλοκες τεχνικές αξιολογήσεις συστημάτων είτε για αγορά είτε για αναβάθμιση, δεν αποτελούν αποστολή των Ενόπλων Δυνάμεων (ως οργανισμού) αλλά των υπηρεσιών του Υπουργείου Αμύνης. Τα δε υπόλοιπα «θέματα λογιστικής υποστήριξης σε ανταλλακτικά και αναλώσιμα, θέματα εκπαίδευσης, θέματα διαχείρησης ανθρωπίνου δυναμικού» ανήκουν, προφανώς (και) στις ΕΔ. Όμως, με εξαίρεση τα θέματα ΔΜ, τα υπόλοιπα («εκπαίδευση, διαχείριση Ανθρωπίνου Δυναμικού)» αποτελούν βασικά αντικείμενα της επιτελικής εκπαίδευσης μαχίμων αξιωματικών. Το αν αυτό γίνεται σε ικανοποιητικό βαθμό ή όχι είναι προς συζήτηση, αλλά το βέβαιο είναι δε μπορεί να αποτελούν αντικείμενο διαφορετικής κατηγορίας αξιωματικών, και πολύ περισσότερο ότι οι αξιωματικοί αυτοί θα έπρεπε να έχουν και την ηγεσία των ΕΔ.

    Αυτό, ουσιαστικά, αφήνει μόνον το θέμα της συμμετοχής στην ηγεσία των αξιωματικών που έχουν την ευθύνη της τεχνικής υποστήριξης των ΕΔ και της διοικητικής μέριμνας. Εκεί, ίσως στην ΠΑ υπο-εκπροσωπούνται οι Μηχανικοί, καθώς μάλλον θα ήταν σκόπιμο η ΔΑΥ να έχει επικεφαλής Μηχανικό, όπως, ορθότατα έχει η ΠΑ στην «αντίστοιχη» ΔΔΜΝ. Εκεί που το πρόβλημα είναι μεγαλύτερο, είναι ασφαλώς στον ΕΣ, που αρνείται κατηγορηματικά να αναθέσει τη διοίκηση της ΑΣΔΥΣ (όπως άλλωστε και των υφισταμένων σχηματισμών της) σε αξιωματικό του ΤΧ ή του ΣΕΜ, όπως ενδεχομένως θα ήταν ορθότερο. Ελπίζω ότι στο μέλλον η ηγεσία του ΕΣ θα κινηθεί προς την κατεύθυνση. Όμως, από το σημείο αυτό, μέχρι να θέλουμε την ηγεσία των ΕΔ σε αξκούς ΔΜ ή σε – κάπως πιο απροσδιόριστες – «άλλες ειδικότητες», η διαφορά είναι τεράστια.

  16. Ο/Η Ευμένης λέει:

    Αγαπητέ Βελισσάριε,
    Ποτέ στη ζωή μου πίστεψέ με δεν υπήρξα απόλυτος σε κάτι. Ο λόγος είναι απλός. Τίποτα στη ζωή δεν είναι βέβαιο και περισσότερο απ’ όλα ο πόλεμος. Δεν θα ήμουν ούτε καν ο τελευταίος που θα πίστευα και θα διεκήρυσσα ότι ο στρατός πρέπει να έχει ένα πνεύμα “ληστοσυμμορίας” και άλλα που εγράφησαν.
    Γράφεις: “Το νόημα είναι ότι οι αξιωματικοί του ισραηλινού στρατού, οι οποίοι είχαν προέλθει από ανταρτικές-καταδρομικές μονάδες (εκ των πραγμάτων, λόγω ελλείψεως τακτικού στρατού), είχαν λόγω της εμπειρίας τους συνηθίσει περισσότερο να ενεργούν εκτός της φίλιας διατάξεως, και ως εκ τούτου τους ήταν πιο εύκολο ψυχολογικά να εκτελέσουν πόλεμο ελιγμών.”
    Συμφωνώ απόλυτα. (Βασικά σε όλα συμφωνώ). Απλά επισημαίνω το σημείο της χρησιμότητας των αξιωματικών αυτών στη μάχη. Για να γίνει βέβαια αυτό όπως και όλα, πρέπει φυσικά να υπάρχουν ένα σωρό προϋποθέσεις. Να σου πω μερικές; Θα έπρεπε πχ η Ελλάδα να έχει έναν βασικό πυρήνα στρατού ας πούμε 30.000 – 50.000 ο οποίος θα είναι ετοιμοπόλεμος, θα εκπαιδεύεται τακτικά, θα χρησιμοποιείται ακόμα και σε αποστολές του ΝΑΤΟ (βλέπε Εκστρατευτικό Σώμα Κορέας) προκειμένου να υπάρχει ένας έτοιμος πυρήνας σε περίπτωση που χρειαστεί.
    Απο κει και πέρα περισσότερη θητεία, περισσότερη εκπαίδευση, περισσότερο “δέσιμο” αξιωματικών και ανδρών μέσω ασκήσεων, περισσότερο “δέσιμο” των εφέδρων και εξοικίωση με περιοχές της χώρας όπου πιθανόν θα δράσουν και πολλά πολλά άλλα.
    Την ύπαρξη αυτών των αξιωματικών (απο τις καταδρομές), τη θεωρώ χρήσιμη με βάση αυτά που έχω ακούσει-διαβάσει και φυσικά απο τις προσωπικές μου εμπειρίες. Βέβαια θα υπάρχουν και εξαιρέσεις.
    Για να έρθω στο πρακτικό επίπεδο που με ενδιαφέρει, αναφέρθηκες στο τραγικό 22. Κατ’ ρχάς κατά τη Μικρασιατική Εκστρατεία εφαρμόζοντο επιτελικά σχέδια φτιαγμένα απο τους επιτελείς. Ακόμα και όταν επι ένα χρόνο περίπου το εκτεταμένο μέτωπο παρέμενε αδρανές, εφάρμοζαν επιτελικά σχέδια. Εαν αυτά δεν απέδωσαν και διαλύθηκε αο κάποιο σημείο και μετά με αξιωματικούς να προσπαθούν να σώσουν ότι μπορούν (κατ αρχάς γνωρίζω ότι ειδικά μετά την τουρική επίθεση του 22 η έλλειψη σε αξιωματικούς λόγω απωλειών ήταν τέτοια ώστε υπήρχαν περιπτώσεις όπου λοχίας ανελάμβανε διοίκηση… τάγματος!)
    Δεν φταίει κάποιος κατώτερος αξιωματικός επειδή οι ανώτατοι πολιτικοί άρχοντες και οι στρατηγοί διάβασαν κάποτε για τα κατορθώματα του Μ. Αλεξάνδρου αλλά ποτέ τους δεν τα κατάλαβαν. Όπως και το 40 προφανώς δεν είχαν διαβάσει καλά Ξενοφώντα να μάθουν γιατί παθαίνουν γάγγραινα τα πόδια απο τα κρυοπαγήματα. Το θέμα είναι να διαβάζεις και να αφομοιώνεις. Πήραν ένα στρατό 220.000 ανδρών και τον μετέτρεψαν σε κουρέλι. Ποιός φταίει γι αυτό;
    Μιλάμε λοιπόν για την Ελλάδα. Ο τελευταίος επιτυχής για την Ελλάδα πόλεμος που διεξήγαγε ήταν οι Βαλκανικοί και αυτό πάλι καλά που ήταν και οι Βούλγαροι (στην αρχή-μετά εχθροί) με τους Σέρβους και τους Μαυροβούνιους να αποσπούν δυνάμεις των Τούρκων. Όπως επίσης καλά που οι τελευταίοι αρκέστηκαν σε άμυνα και δεν έδωσαν βάρος σε επιθετικές κινήσεις ειδικά εναντίον μας (με ευκλεή εξαίρεση το στόλο και τον Κουντουριώτη).
    Παρατηρώ όμως ότι τα Ελληνικά επιτελεία, τουλάχιστον την τελευταία περίπου εκατονταετία ασχολούνται περισσότερο με την πολιτική παρά με το προφανές. Να φέρουν την νίκη σύντομα και με τις λιγότερες δυνατόν απώλειες.
    Αποτέλεσμα; Γενναίοι Έλληνες στρατιώτες να πασχίζουν για το ακατόρθωτο, να χάνουν τη ζωή τους και πολλές φορές επι ματαίω. Βλέπω επίσης αξιωματικούς κατωτέρων και μεσαίων βαθμίδων να αποτελούν λαμπρούς ηγήτορες στη μάχη αλλά χωρίς τα κατάλληλα μέσα να κερδίζουν μάχες χάνοντας πολέμους. Πόσες ιστορίες υπάρχουν πχ μόνο για την Κύπρο με ηγήτορες που φάνηκαν ανώτεροι των περιστάσεων σε ένα πόλεμο που έκρινε το επιτελείο απ την Αθήνα;
    Ή μήπως ήταν νικηφόρος ο Ελληνοϊταλικός πόλεμος; Δεν πετάξαμε τους Ιταλούς στη θάλασσα, δώσαμε χρόνο για διπλό μέτωπο με τους Γερμανούς. Πρέπει να ξεκινήσουμε απ το σημείο μηδέν. Και το σημείο μηδέν είναι το ερώτημα ” Μπορούμε να φέρουμε τη νίκη ΜΟΝΟΙ ΜΑΣ σε σύντομο χρονικό διάστημα; Αν όχι γιατί και τι πρέπει να κάνουμε για να το ανατρέψουμε; Και αν ναι πως θα το διασφαλίσουμε;”
    Μέχρι να φτάσουν όμως τα επιτελεία να σκέφτονται έτσι και σε επίπεδο τακτικής θα ήθελα (εγώ προσωπικά) πιο “ανεξάρτητες” τις μονάδες (όχι να δρουν ανεξάρτητα). Να έχουν ελευθερία κινήσεων τοπικά, όπου το επιτελείο έτσι κι αλλιως δεν γνωρίζει την κατάσταση απο πρώτο χέρι και πολλές φορές μπορεί να λέει και “κοτσάνες”. Την ώρα που ξένοι στρατοί δίνουν ελευθερία κινήσεων και ελιγμών ακόμα και σε μεραρχίες το Ελληνικό επιτελείο για παράδειγμα στην Κύπρο διέταζε λόχους (!!!) να επιχειρούν και δεν κοίταζε να στείλει καμιά ενίσχυση.
    Και μια που ανέφερα την Κύπρο τόσες φορές να την αναφέρω ως παράδειγμα άλλη μια. Δηλαδή αν το Κέντρο (Αθήνα) για τον οποιονδήποτε λόγο αδυνατεί (ή δεν θέλει) να στείλει ενισχύσεις, τα υπάρχοντα σώματα εκεί πρέπει να είναι εξ αρχής καταδικασμένα; Αν το επιτελείο περιμένει μέχρι να μαζευτούν υπουργοί, στρατηγοί κλπ για να αξιολογήσουν την κατάσταση (που μπορεί να πει και “ας μη στείλουμε για να αποκλιμακώσουμε) είναι υποχρεωμένοι οι διοικητές των μονάδων και οι υφιστάμενοί τους να βλέπουν φουσκωτά, ελικόπτερα, αλεξίπτωτα να πέφτουν στο νησί τους και αυτοί απλά να αποκρούουν περιμένωντας εντολές που μπορεί να κυμαίνονται απο το “επιτεθείτε” (και να μην μπορούν) μέχρι και το αποχωρήστε (και να είναι ολέθριο);
    Επίσης, θεωρώ τα συγκριτικά παραδείγματα των Γερμανών ατυχέστατα διότι επρόκειτο για μια κοινωνία προετοιμασμένη για επιθετικό πόλεμο (ακόμα και μετά την ήττα του Α’ ΠΠ) και καμία σχέση με τη σημερινή Ελληνική μπορεί να γίνει. Θυμάμαι ένα έκθεμα. Μια φωτογραφική μηχανή στο Τεχν. Μουσείο Θεσσαλονίκης η οποία εχρησιμοποιείτο απο Κατάσκοπο όπως έγραφε η ταμπέλα και μας είπε και η ξεναγός. Δεν ξέρω απο τι ήταν φτιαγμένη. Πάντως είχε χρώμα Νίκελ και έμοιαζε με… σημερινή! Και αυτό το 40!.
    Κατά τ άλλα δεν εκτιμώ τον Γερμανικό στρατό του 40. Θεωρώ ότι σαν επιτελείο καλύτερο ήταν το σοβιετικό και αυτό για δύο λόγους. Πρώτον γιατί ο Στάλιν παρότι δικτάτορας δεν παρίστανε το “στρατηγό”, έδινε ελευθέρας στους στρατηγούς του να δρουν (τακτικές υποχωρήσεις, τοπικές αντεπιθέσεις κλπ) και στην ουσία ήταν σαν να έλεγε “φέρτε μου τη νίκη με οποιονδήποτε τρόπο”. Βέβαια αποτυχίες στοίχιζαν κεφάλια μεταφορικά και κυριολεκτικά. Ο Χίτλερ ήθελε να το παίζει “στρατηγός” ενώ ήταν Δεκανέας. Είχε κανα δυο ευφυείς ιδέες (επίθεση “μονή τανάλια” στην Ουκρανία) αλλά καθόταν πάνω απο το χάρτη, έλεγε “έδαφος που κατελήφθη απο Γερμανό δεν παραδίδεται”, δεν επέτρεπε τακτικές υποχωρήσεις όταν υπήρχε κίνδυνος αντεπίθεσης και αποσταθεροποίησης του μετώπου που τον οδήγησε τελικά στην καταστροφή. Οι δε στρατηγοί του ξεφυσούσαν (βλέπε Κάϊτελ). Δεύτερον είχε επίσης εξαίρετους στρατηγούς (Ζούκωφ Βασιλιέφσκι και άλλους), ο δε οξυδερκής Ζούκωφ λιγα χρόνια πριν την επίθεση των Γερμανών στη Ρωσία είχε πραγματοποιησει ευρύτατη άσκηση απο Φινλανδία μέχρι Ουκρανία με τους “μπλε” εισβολείς και τους “κόκκινους” αμυνόμενους, το σενάριο της οποίας ήταν επίθεση απο τα δυτικά στο πρότυπο του Μπαρμπαρόσσα, στο οποίο και έπεσε μέσα χωρίς να το ξέρει.
    Για τους δε Έλληνες αξιωματικούς των σχολών, οι οποίοι βέβαια έχουν και αρκετές εξαιρέσεις, να πω ότι τουλάχιστον μπροστά σε αξιωματικούς των καταδρομών (οι οποίοι επίσης βέβαια δεν είναι και όλοι τέλειοι) για μένα δεν αξίζουν ούτε για πλύστρες.
    Στη θητεία μου αυτό που παρετήρησα ήταν α) οι αξιωματικοί των γραφείων ζούσαν σε μια δημοσιοϋπαλληλική κατάσταση και άλλοι σε κατάσταση μόνιμου χαβαλέ και “πλακίτσας” β) οι αξιωματικοί οι επι των τεχνικών (συντήρηση, οπλουργοί, οδηγοί κλπ) άλλος κοιτούσε το γραφείο του και δεν τον ένοιαζε το υπόλοιπο στρατόπεδο, άλλος το μόνο που ασχολούνταν ήταν το πως θα γίνει αρεστός στο διοικητή ακολουθώντας κατά γράμμα τις διαταγές. Στρατιώτες έκαναν “πάρτι” με ναρκωτικά στους λόχους και οι αξιωματικοί δεν έπαιρναν χαμπάρι.
    Για μένα πιο άξιοι ήταν οι ΔΕΑ που οι άνθρωποι φαίνονταν (και ήταν) πιο σοβαροί και σε καλύτερη φυσική κατάσταση παρά οι “καραβανάδες” (επίτηδες τους λέω έτσι και θα σας αναφέρω και το λόγο παρακάτω).
    Αυτά στην Κύπρο που υπηρέτησα. Για την Ελλάδα δεν το συζητώ. Η διαφθορά και η βλακεία πάει σύννεφο. Θυμάμαι έναν ηλίθιο αξιωματικό (να μην πω τίποτα πιο βαρύ) σχολίαζε τις ΕΣΣΟ λέγοντας ότι στις ΕΣΣΟ μετά το Σεπτέμβριο “μπαίνουν οι περισσότεροι αγράμματοι” (!!!) και οι φαντάροι αποσβωλομένοι τον κοιτούσαν. Και ο ίδιος ηλίθιος δεν μας είπε ποτέ για ποιόν λόγο πχ το στρατόπεδο ΜΧ ΠΖ στα Γιάννενα κάνει εκπαίδευση οδηγών με άρματα και στάγιερ σε… ανηφόρα. Τελικά μετά απο χρόνια σκοτώθηκαν 3 ή 4 άτομα (ΔΕΑ αν δεν κάνω λάθος) απο άρμα που κύλησε προς τα πίσω κι έπεσε πάνω στο κιόσκι που εκπαιδεύονταν. Και δεν θα αναφερθώ σε άλλα προβλήματα που είδα. Θα αρκεσθώ αυτό.
    Η δουλειά του αξιωματικού είναι να συμβουλεύει τους ανωτέρους του και οι ανώτεροι να ακούνε και να κρίνουν. Αν δεν μπορούν να το κάνουν αυτό (οριϊστάμενοι και υφιστάμενοι) ας πάνε να γίνουν καντηλανάφτες. Γιατί ένα πρόβλημα “απλό”, στον πόλεμο είναι σίγουρο ότι θα στοιχίσει ζωές (στην Ελλάδα αυτό γίνεται δυστυχώς και εν καιρώ ειρήνης).
    Γι αυτό θα ήθελα να δω περισσότερους αξιωματικούς των καταδρομών στο στρατό. Γιατί ατους αρέσει αυτό που κάνουν (έχουμ μεράκι να το πω πιο απλά) και β) θεωρώ ότι είναι πιο μάχιμοι, ικανοί και μεταδοτικοί στο μάχιμο πνεύμα. Οι έφεδροι πηγαίνουν να μάθουν να πολεμούν και έπειτα να διατηρούν την υγιεινή.
    Να κλείσω σημειώνοντας ότι ο εν λόγω καταδρομές αξιωματικός που ανέφερα στην προηγούμενη δημοσίευση δεν πέρασε καμία διαταγή επιχειρησιακού περιεχομένου “στο ντούκου”. Ελάμβανε πρωτοβουλίες για ασκήσεις και πεαιτέρω εκπαίδευσή μας στα όπλα όπως και γνώριζε τα όριά της αντοχής μας. Η δε συγκεκριμένη διαταγή που θυμήθηκα ήταν όταν γυρίσαμε απο άσκηση πορείας 25 χιλιομέτρων και ο ΔΙ/ΚΗΣ ήθελε ντε και καλά να καθαρίσουμε και τους λόχους και απλά μας είπε “καλά μ…ς λέει. πηγαίντε να ξεκουραστείτε τώρα και αργότερα”. Φυσικά αν ήταν άλλος θα έλεγε “ακούσατε τον κύριο ΔΙ/ΤΗ…πηγαίνετε αμέσως να καθαρίσετε”. Καθάρισμα όταν και όπου πρέπει. Καθάρισμα εν είδει απασχόλησης του στρατιωτικού προσωπικού επ’ αδίκω σα να πρόκειται να διατάξουν κανέναν εργαζόμενο σε καφετέρια ας την κανουν οι συγκεκριμένοι αξιωματικοί καραβανάδες που πηγαίνουν πάντα “by the book” (μπας και χάσουν και κανένα κιλό πολλοί απ αυτούς). Ευχαριστώ και συγγνώμη για το εκτεταμένο κείμενο.

  17. Ο/Η T.T. λέει:

    Ο Βελισάριος αναζητά την πολιτική επάνδρωσης του σώματος των αξιωματικών, του στρατού ξηράς, που θα αποδώσει στελέχη ικανά να εφαρμόσουν στην πράξη το δόγμα των διαταγών αποστολής και προκύπτουν στη συζήτηση ο ένας που έχει τον καημό του επειδή του είπε ο λοχαγός να καθαρίσει κι άλλος που δε θα γίνει αρχηγός. Αλήθεια Βελισάριε έχει κανένα νόημα ο περίφημος “δημόσιος διάλογος για θέματα άμυνας”.

  18. Ο/Η Ευμένης λέει:

    Α) «Ο Βελισάριος αναζητά την πολιτική επάνδρωσης του σώματος των αξιωματικών, του στρατού ξηράς, που θα αποδώσει στελέχη ικανά να εφαρμόσουν στην πράξη το δόγμα των διαταγών αποστολής»… Και πάνω σε αυτό ακριβώς κατέθεσα την πρότασή μου για περισσότερους αξιωματικούς καταδρομών στα σώματα ακόμα και σε κατώτερες βαθμίδες ή εν πάση περιπτώσει εμφύσηση αναλόγου πνεύματος λήψης πρωτοβουλιών.

    Β) «και προκύπτουν στη συζήτηση ο ένας που έχει τον καημό του επειδή του είπε ο λοχαγός να καθαρίσει κι άλλος που δε θα γίνει αρχηγός.»….Συγγνώμη αν σου χάλασα τη… σούπα αλλά απαντώντας το ίδιο μειωτικά θα μπορούσα να πω κι εγώ ας πούμε «τόσα κατάλαβες και ανάλογα απάντησες».

    Γ) «Αλήθεια Βελισάριε έχει κανένα νόημα ο περίφημος “δημόσιος διάλογος για θέματα άμυνας”…. Μάλλον έχεις χωρίσει τους ανθρώπους όπως οι Ρωμαίοι που έκαναν 25ετή θητεία σε miles και pagani. Άρα λοιπόν εμείς οι… pagani να μην εκφέρουμε άποψη. Πρόκειται για κάποιο ιστολόγιο με κάποια «κλειδωμένη» ομάδα συζήτησης στην οποία 3-4 άτομα ανταλλάσουν απόψεις μεταξύ τους και πάντοτε συμφωνούν; Αν είναι έτσι και συμφωνούν και οι υπόλοιποι γιατί δεν μαζεύεστε σαν τους εγγλέζους γύρω απο ένα τζάκι πίνωντας μπράντυ, παίζοντας σκάκι και αναλύοντας το πως… κατακτιέται ο κόσμος με σκουπόξυλα. Έτσι κι αλλιώς ο κόσμος γέμισε μεγαλέξαντρους!

  19. Ο/Η T.T. λέει:

    Το μαγαζί είναι του Βελισάριου και βάζει όποιον θέλει κι έμενα δε μου πέφτει λόγος. Εγώ είμαι γκρινιάρης και κακοπροαίρετος εκ φύσεως κι αν θέλει ο Βελισάριος δεν ξανα-ανεβαίνει σχόλιο δικό μου και είναι απόλυτο δικαιώματα του και δεν θα έχω να πω τίποτα. …αλλά… ο ίδιος είχε δηλώσει ότι θα επιθυμούσε το ιστολόγιο του να αποτελέσει την πηγή που θα δώσει τα πνευματικά ερεθίσματα ώστε κάποιοι να αρχίσουν πρώτα να σκέφτονται διαφορετικά και μετά ίσως να ενεργήσουν και διαφορετικά. Σ’ αυτή την κατεύθυνση τα σχόλια από το πλυσταριό δε βοηθάνε.
    Υ.Γ. Ευμένη μ’ αρέσει που έχεις και άποψη για τις διαταγές τύπου αποστολών!!!!

  20. Ο/Η Yiannis_1 λέει:

    Με το ανωτέρω σχόλιό μου δεν είχα την πρόθεση να θίξω το θέμα του «ανταγωνισμού» μεταξύ των ειδικοτήτων στις ΕΔ, καθώς νομίζω ότι αυτό εκφεύγει από τη θεματολογία του παρόντος άρθρου. Αντίθετα, το θέμα σχετίζεται περισ σότερο με τα προσόντα των αξκων που αποτελούν την ηγεσία του κάθε οπλου, η οποία δεν περιορίζεται μόνο στον Αρχηγό αυτού, αλλά εκτείνεται σε μία ευρύτερη ομάδα ανώτατων αξιωματικών. Όπως ορθά αναφέρει το άρθρο, επιτυχημένοι υπήρξαν διαχρονικά οι στρατοί που η ηγεσία τους τόλμησε να αψηφήσει τα παγιωμένα στερεότυπα, να πειραματιστεί με νέες δομές, να αντιγράψει επιτυχημένα μοντέλα προσαρμόζοντάς τα στις ιδιαίρετες περιστάσεις και να εκμεταλευτεί τις δυνατότητες που προσέφερε η τεχνολογία της κάθε εποχής.

    Με αυτό λοιπόν το σκεπτικό, η επισήμανσή μου αναφέρεται στην ανάγκη αυτή η ηγετική ομάδα να διαθέτει «συλλογικά» τη γνώση και την εμπειρία που θα ανταποκρινεται στις «σύγχρονες συνθήκες». Όντως, ο όρος αυτός είναι γενικός, αλλά η ανάλυσή του δεν μπορεί να περιοριστεί στην έκταση ενός σχολίου. Μπορώ όμως να δώσω ένα παράδειγμα:

    Ενώ μέχρι πριν 15 περίπου χρόνια η υποστήριξη των οπλικών συστημάτων γινόταν σχεδόν ολοκληρωτικά από τα κέντρα τεχνικής υποστήριξης του κάθε όπλου από εξειδικευμένους τεχνικούς, στα νέα πολύ πιο περίπλοκα/τεχνολογικά εξελιγμένα συστήματα η υποστήριξη αυτή σε μεγάλο βαθμό (και σε μερικές περιπτώσεις εξ’ ολοκλήρου) εκτελείται από τον κατασκευαστή τους μέσω ειδικών συμβάσεων υποστήριξης που διέπονται από τη διεθνή νομοθεσία-εμπορικό δίκαιο, ακόμα και για δευτερεύοντα μετρίου μεγέθους/κόστους υλικά. Από τη στιγμή που η ηγεσία ενός όπλου πρέπει να εγκρίνει συνεχώς τους όρους και το περιεχόμενο τέτοιων συμβάσεων, προκύπτει πλέον η ανάγκη αυτή να διαθέτει και την απαραίτητη κατάρτιση. Προφανώς, δεν εννοώ ότι όλοι οι ανώτατοι αξκοι πρέπει να είναι νομικοί του «δικαστικού», αλλά θα πρέπει τουλάχιστον ένας επαρκής αριθμός από αυτούς να έχουν κάποιο μεταπτυχιακό σε «International Contracting».

    Αντίστοιχα θα μπορούσα να αναφέρω παραδείγματα στους τομείς:
    ‘διαχείρησης του ανθρωπίνου δυναμικού με τις ιδιαίρετες πλέον ανάγκες υπερ-εξειδίκευσης σε συγκεκριμένα γνωστικά αντικείμενα μέσω της χρήσης εξειδικευμένων συμβασιούχων, της εισαγωγής εξειδικευμένης εκπαίδευσης των στελεχών σε νέα τεχνολογικά και όχι μόνο αντικείμενα, της διαχείρησης των οικονομικών πόρων μέσω των σύγχρονων περίπλοκων χρηματο-οικονομικών διαδικασιών, της προώθησης της δικτυοκεντρικής ολοκληρωσης των οπλικών συστημάτων μέσω στοχευμένων εκσυχρονισμών και πολλούς άλλους ‘
    ,όλοι εκ των οποίων απαιτούν από την ηγε σία που θα τα εγκρίνει και θα τα υποστηρίξει με συνέπεια βαθιά επιστημονική γνώση, διορατικότητα και ανοιχτό πνεύμα ώστε να υλοποιηθούν με επιτυχία.

    Συνοψίζοντας, επαναλαμβάνω την άποψή μου ότι τα προσόντα, οι γνώσεις και οι δεξιότητες της ηγετικής ομάδας του κάθε όπλου (και όχι μόνο του Αρχηγού του) θα πρέπει να είναι ανάλογα των προκλήσεων-συνθηκών που αντιμετωπίζει σε κάθε περίοδο και με αυτό το σκεπτικό η σύνθεση της θα πρέπει να αναπροσαρμόζεται όποτε αυτές το απαιτούν.

  21. Ο/Η T.T. λέει:

    «διαχείριση του ανθρωπίνου δυναμικού με τις ιδιαίτερες πλέον ανάγκες υπερ-εξειδίκευσης σε συγκεκριμένα γνωστικά αντικείμενα μέσω της χρήσης εξειδικευμένων συμβασιούχων» μια χαρά το κάνει ένας οπλατζής.
    «εισαγωγή εξειδικευμένης εκπαίδευσης των στελεχών σε νέα τεχνολογικά και όχι μόνο αντικείμενα» μια χαρά το κάνει ένας οπλατζής.
    «διαχείριση των οικονομικών πόρων μέσω των σύγχρονων περίπλοκων χρηματο-οικονομικών διαδικασιών» δεν το κάνει ο οπλατζής ούτε και τον απασχολεί και ούτε θα πρεπε να τον απασχολεί.
    «προώθηση της δικτυοκεντρικής ολοκλήρωσης των οπλικών συστημάτων μέσω στοχευμένων εκσυγχρονισμών και πολλούς άλλους» πάλι μια χαρά το κάνει ο οπλατζής.

    τελικά αυτές οι σύγχρονες συνθήκες παραμένουν μεγάλο μυστήριο, αλλά πετάμε μια δικτυοκεντρικότητα και το πλήθος κάνει ουάου!
    Στην ΑΔΙΣΠΟ είχα γράψει 60 σελίδες αέρα φρέσκο περί defence experimentation & transformation, με μια δικτυοκεντρικότητα θα τρομάξω.
    Άντε καληνύχτα παιδιά και καλή τύχη.

  22. Ο/Η Μ.Παττος λέει:

    Συγχαρητήρια για την ανάρτηση.
    Για να κάνω μία παρέμβαση στο πνεύμα των ημερών, η μεγάλη καριέρα ως σεντερ φορ δεν εξασφαλίζει τις προπονητικές ικανότητες (βλέπε μαραντόνα). Από την άλλη πλεύρα είναι ελάχιστες οι περιπτώσεις προπονητών που δεν έχουν υπάρξει παίχτες. Το σύστημα προαγογών των ΕΔ στηρίζεται στην επιτηρίδα γιατί δεν έχει δομές εκπαίδευσης και αξιολόγησης το οποίο οφείλεται στην έλλειψη ξεκάθαρου προσανατολισμού για την αποστολή του. Έτσι κατα παράδοση σε όλες τις ελληνικές ομάδες ο σέντερ φορ μετά απο είκοσι χρόνια γίνεται αρχικά προπονητής και μετά τεχνικός διευθυντής και τέλος πρόεδρος της ομάδας. Το μοντέλο κρίνεται επιτυχημένο γιατί δεν απαιτηθηκε να δώσουμε κανένα επίσημο αγώνα τις τελευταίες δεκαετίες…Κατεβαίνουμε μόνο σε κάποια διεθνή φιλικά η επίθεση μας διακρίνεται και οι φίλαθλοι μας υποδέχονται με λουλούδια. Το θέμα είναι αν παίξουμε σε κανένα σοβαρό προτάθλημα τι θα γίνει? Μπορούμε να βγάλουμε δύο συνεχόμενους αγώνες ή θα έχουμε κράμπες από το 20′? Τότε ίσως χρειστεί να ακουσουμε και το γιατρό της ομάδας και τον βοηθό του γυμναστή αλλά θα είναι αργά , δεν φτιάχνεται η ομάδα Νοέμβρη μήνα…

  23. Ο/Η Ευμένης λέει:

    Αγαπητέ Τ.Τ.
    Αν είσαι απλά “γκρινιάρης” έλεγξέ το. Ο εγωϊσμός είναι ο χειρότερος σύμβουλος. Αν είναι όμως για κάθε άνθρωπο που θα μπαίνει μέσα να “πετάγεσαι” και να του απαντάς σε ύφος “α παράτα μας ρε άσχετε” τότε το πρόβλημα το έχει και ο διαχειριστής.
    Η “ασχετοσύνη” κρύβεται παντού. Το πρόβλημα δεν είναι όταν ένας “άσχετος” ρωτάει (ή και δε ρωτάει), Το πρόβλημα είναι όταν ένας “σχετικός” δε δέχεται άλλη άποψη πέρα απο τη δική του.
    Υ.Γ. Εμείς οι επισκέπτες καταθέτουμε ιδέες, προτάσεις, εμπειρίες ζωής. Ο Βελισσάριος ή οποιοσδήποτε άλλος απαντά επιχειρηματολογόντας. Εσένα αν δεν σου αρέσει μην απαντάς καθόλου.

  24. Ο/Η Αρματιστής λέει:

    Φίλοι ήρεμα. Δεν υπάρχει λόγος για νεύρα. Χαλαρά. Πιστεύω ότι όσοι μπαίνουν στο Βελισάριος, ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για τα ζητήματα άμυνας.
    Αναφορικά με τις IDF.
    Ήταν λογικό και επόμενο ότι οι 20χρονοι και 25χρονοι επιτυχημένοι διοικητές των ελαφρών Ισραηλινών ταγμάτων και ταξιαρχιών πολιτοφυλάκων στο πόλεμο της ανεξαρτησίας του κράτους του Ισραήλ το 1948, θα ήταν αυτοί που θα ανελάμβαναν τη διοίκηση των τεθωρακισμένων μονάδων και σχηματισμών του Ισραηλινού στρατού, όταν αυτός μηχανοκινήθηκε μαζικά τη δεκαετία του 1960 και στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Νομίζω ότι περί αυτού πρόκειται.
    Η πειθαρχία αποτελεί το θεμέλιο του στρατού. Και αυτό τα λέει όλα.
    Μια άποψη για τους αξκούς καταδρομών. Τιμώ τις δυνάμεις καταδρομών. Τις θέλω ισχυρές. Αλλά θα συμφωνήσω με τον Indirect . Είναι κακό να μένουνοι αξκοί στις ΚΔ πέρα κάποιου συγκεκριμένου χρόνου. Επιβάλλεται να επανέρχονται στις μονάδες πζ. Η εμπειρία μου από τη σχολή πολέμου όσο αφορά τη στρατιωτική τους κατάρτισή δεν ήταν καλή. Μπορώ να πω χαμηλή. Και δεν μιλώ για επιτελική κατάρτιση, αλλά για στρατιωτική μόρφωση. Γνώριζαν μόνο τα των καταδρομών και τίποτε άλλο.

  25. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    Μία παρατήρηση σχετικά με τους αξιωματικούς των Κ/Δ εδώ και στον βρετανικό στρατό. Δεν υπάρχει ακριβής αντιστοιχία μεταξύ τους.

    Στον βρετανικό στρατό, ειδικές δυνάμεις είναι ένα πολύ συγκεκριμένο «Σύνταγμα» (22ο Σύνταγμα, κατ΄ ουσίαν τάγμα), καθώς και η διεύθυνση στην οποία υπάγεται η μονάδα αυτή, δύο αντίστοιχες εφεδρικές και κάποιες περιφερειακές, πολύ μικρότερες. Οι δυνάμεις αυτές είναι όντως «ειδικές δυνάμεις», με αποστολή τη εκτέλεση ειδικών επιχειρήσεων. Ασχέτως με αυτές, υφίστανται επίλεκτες δυνάμεις ελαφρού πεζικού, κατά κύριο λόγο οι αλεξιπτωτιστές, καθώς και άλλες μονάδες που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως τέτοιες. Ο αναφερόμενος περιορισμός (δύο τετραετείς εντάξεις) αφορά αποκλειστικά το 22ο Σύνταγμα, ενώ οι άλλες μονάδες («Συντάγματα») θεωρούνται και είναι κανονικές μονάδες του τακτικού στρατού.

    Στον ΕΣ, η αντιστοιχία με τις παραπάνω ειδικές δυνάμεις (και παρά τις όποιες διαμαρτυρίες μπορεί να υπάρξουν) θα αφορούσε μόνον δύο μονάδες: το ΕΤΑ και την Ζ’ ΜΑΚ. Οι υπόλοιπες αποκαλούμενες «Ειδικές Δυνάμεις» του ΕΣ αποτελούν το αντίστοιχο των επιλέκτων τακτικών δυνάμεων άλλων χωρών. Συνεπώς, αν υπάρχει γενικότερο πρόβλημα στον ΕΣ με τη στρατιωτική κατάρτιση αξιωματικών των ειδικών δυνάμεων, αυτό είναι πολύ πιο σοβαρό από το ότι έχουν «εξειδικευτεί» σε κάποιο ιδιαίτερο αντικείμενο, εις βάρος της συνολικής τους στρατιωτικής κατάρτισης. Είναι αξιωματικοί τακτικών μονάδων.

    Φυσικά, εδώ θα προκύψουν πάλι οι διαμαρτυρίες των καταδρομέων αξκων για τη φύση του ρόλου τους, και υποπτεύομαι διάφορες θέσεις περί «ενίσχυσης του ρόλου των ειδικών δυνάμεων στο σύγχρονο πόλεμο» – που δεν πολυ-συμμερίζομαι.

  26. Ο/Η thanos814 λέει:

    καλησπέρα σε όλους τους φίλους!

    4 σύντομες ερωτήσεις προς Βελισάριο μάλλον..

    1)από το κείμενο σου προκύπτει ότι οι επιτυχημένοι στρατοί είχαν μικρή αναλογία αξ. προς στρατιώτες. Ο Κυναίγειρος, στο πρώτο πρώτο σχόλιο που έκανε, ανέφερε ότι έχουμε 3.800 περίπου στις 100.000. άρα ανήκουμε στη φιλοσοφία των επιτυχημένων? μάλλον όχι, έτσι δεν είναι?

    2)στην επιστράτευση δεν θα επιστρατευθούν και έφεδροι αξ.? άρα θεωρητικά δεν θα καλυφτούν οι ανάγκες? το επίπεδο των εφέδρων είναι άλλο θέμα (και είμαι έφεδρος αξ..). αναφέρομαι στο θέμα των αριθμών.

    3)η «ελευθερία» κινήσεων, όχι έλλειψη πειθαρχίας που αναφέρθηκε στα σχόλια παραπάνω, και η εν δυνάμει καλύτερη απόδοση στη μάχη, δεν έχει άμεση σχέση και με την πολεμική εμπειρία του σώματος των αξ. αλλά και υπαξ.?μήπως θα έπρεπε λοιπόν να αρχίσουμε να συζητούμε τρόπους απόκτησης τέτοιας εμπειρίας προκειμένου να βελτιωθεί η απόδοση-πρωτοβουλία των ηγεσιών όλων των βαθμίδων? αν στέλναμε πχ καταδρομείς σε πρώτη φάση, σε μια εμπόλεμη περιοχή (πχ κουρδισταν ή κάπου στην αφρική) λίγους λίγους την φορά και ¨μυστικά¨ θα μπορούσαμε σε 5? 10? 15? χρόνια να είχαμε ένα καλό σώμα αξ καταδρομών?

    4)αν κάτι τέτοιο έχει βάση, πιο το ρίσκο που αναλαμβάνει η χώρα μας? δηλαδή αν αποκαλυφτεί η δράση τους και η χώρα προέλευσης, θα μας την «πέσουν» σε αντίποινα όλοι αυτοί οι ψυχοπαθείς που κόβουν κεφάλια με μπαλτά ή θα περάσει σχετικά ανώδυνα?

    ευχαριστώ!
    καλό βράδυ!

  27. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    Αγαπητέ Θάνο,

    Κατ΄αρχάς, το κείμενο δεν είναι δικό μου, αλλά του Vandergriff. Εγώ απλώς μετέφρασα.

    Η αναλογία αξκών προς στρατιώτες στον ΕΣ είναι ένα καλό θέμα. Ο φίλος Αρματιστής επιμένει ότι είναι πολλοί λίγοι, και τείνω να συμφωνήσω μαζί του, αλλά η κατάσταση είναι αρκετά σύνθετη (και στρεβλή). Έχει υπ΄όψιν ότι κανείς πρέπει να συκρίνει ομοειδή πράγματα: σύνολο αξιωματικών προς σύνολο πολεμικής συνθέσεως. Αυτός ο υπολογισμός είναι πιο δύσκολος απ΄ότι φαίνεται εκ πρώτης όψεως. Το βασικό, όμως, είναι δεν είναι η αναλογία καθ΄εαυτή, όσο το σκεπτικό πίσω από αυτήν που λειτουργεί: αυστηρή επιλογή και «λιτά» σχήματα διοικήσεως, που οδηγούν σε ταχείς κύκλους αποφάσεων. Τα έχουμε αυτά; Δεν είμαι πολύ σίγουρος – αλλά αυτό θα είναι το επόμενο κείμενο, πρώτα ο Θεός. Και το θέμα με τους εφέδρους αξιωματικούς είναι αρκετά δύσκολο. Για να θέσω μία απλή παράμετρό του: από τότε που η θητεία έχει πάει στην τρέχουσα διάρκεια, είναι απολύτως σίγουρο ότι ο θεσμός του εφέδρου στερείται πρακτικής αξίας για τον στρατό συνολικά.

    Τέλος, σε σχέση με την πολεμική εμπειρία… φίλε Θάνο, νομίζω ότι απέχουμε πάρα πολύ από το να έχουμε εξαντλήσει τη βελτίωση της εκπαίδευσής μας για να μας λείπει η … πολεμική εμπειρία. Άλλωστε, αν θέλουμε πολεμική εμπειρία, ας πάρουμε στα σοβαρά την άντληση εκπαιδευτικής εμπειρίας από τους αμερικανούς. Αυτοί κι αν είναι εμπειροπόλεμοι! Το ζητούμενο δεν είναι να έχουν μυρίσει αίμα καμιά δεκαριά καταδρομείς. Η εμπειρία ενός στρατού είναι πολύ πιο σύνθετο πράγμα.

  28. Ο/Η Κυναίγειρος λέει:

    Περί Καταδρομών
    Οι καταδρομείς, οι αλεξιπτωτιστές, οι αμφίβιοι και οι πεζοναύτες δεν είναι παρά ελαφρύ πεζικό. Ουδέποτε ήταν κάτι άλλο, γιατί δεν είχαν τις δυνατότητες να είναι κάτι άλλο.
    Το ελαφρύ πεζικό στον 20ο αιώνα συμμετείχε μαζικά μόνο σε μη-συμβατικούς πολέμους και νίκησε μόνο όταν όλα ήταν υπέρ του. Στους περισσότερους πολέμους δεν συμμετείχε καν ή όταν αυτό έγινε είχε δευτερεύον ρόλο στην καλύτερη των περιπτώσεων. Σε αρκετές περιπτώσεις οι “ΕΔ” συμμετέχουν ως Μ/Κ Πεζικό όπως βλέπουμε τώρα με τους αλεξιπτωτιστές στην ουκρανία.
    Οι αξκοι που φοράνε πράσινο μπερέ τείνουν να βλέπουν περιορισμένα το πεδίο μάχης γιατί σκέφτονται τακτικά και όχι στρατηγικά. Τακτικά γιατί η αρχή, η μέση και το τέλος σε μια επιχείρηση θα είναι οι ΕΔ. Δεν υπάρχει κάτι άλλο έξω απο αυτές..
    Στην ελλάδα ο μύθος των “ειδικών δυνάμεων” ήταν μια ηλιαχτίδα στο ομιχλώδες τοπίο του στρατού όπως βγήκε μετά απο 30 χρόνια “κοινωνικών μεταρρυθμίσεων”. Η αναδιοργάνωση του ΕΣ, η επαναφορά της πειθαρχίας και ο εξοπλισμός των μ/κ μονάδων του με σωστά μέσα θα σβήσει και το νέφος και η ηλιαχτίδα επιτέλους θα διευρυνθεί σε όλο τον ορίζοντα.
    ΥΓ
    Οι αξκοι του Ισραήλ εκ των ελαφρών τμημάτων – πάντα μιλάμε για τις σαγιερετ και όχι τις ταξιαρχίες πεζικού και αλεξιπτωτιστών – πέρασαν απο σχολεία ΤΘ για να αναλάβουν τις νέες μονάδες απλά γιατί δεν υπήρχαν άλλοι εθελοντές και τθ μονάδες εώς τότε.
    Μέχρι το 1956 υπήρχε μόνο μια ΤΘΤ ενώ τέλη του 70 άνω των 28. Ποιός θα τις επάνδρωνε; Όποιος φυσικά υπήρχε διαθέσιμος – ανύπαντρος, πωρωμένος και με ελάχιστα προσόντα για τεχνική δουλειά εκτός στρατού.
    Το ισραήλ απο το 48 μέχρι σήμερα συμμετέχει με τις σαγιερέτ σε πολεμικά καθήκοντα κυρίως εν καιρώ ειρήνης ενώ εν καιρώ μεγάλων πολέμων οι ελαφρές δυνάμεις του έχουν καθαρά υποστηρικτικό ρόλο. πχ η ματκάλ τόσο το 67 όσο και το 73 ήταν θεατής και εν τέλη πήρε ρόλο χερσαίου CSAR. η Σ13 αν δεν ήταν η παράκτια ζώνη του λιβάνου και της γάζας θα είχε διαλυθεί απο το 75. η σαγιερετ των αλεξιπτωτιστών συναγωνίζεται την μονάδα εε της αεροπορίας για να βρει ρόλο στο πεδίο. οι άλλες σαγιερέτ ή έχουν γίνει αντιτρομοκρατικές ή μονάδες αναγνώρισης έχοντας μια προτεραιότητα κλίσης σε δύσκολα καθήκοντα με τα απλά 17χρονα.

  29. Ο/Η Πάτε καλά; λέει:

    Οι ΠΖΝ δεν ειναι ελαφρυ πεζικο-ειναι ΜΧ ΠΖ με δικα του μεσα μεταφορας και υποστηριξης.

  30. Ο/Η Κυναίγειρος λέει:

    @ΠΚ
    είναι εν μέρη αφού διαθέτουν Μ113 και Μ48. Δεν διαθέτουν όμως απο 200+41 συν εκπαιδεύονται κυρίως για αποβατικές και αεραποβατικές επιχειρήσεις.
    Οι Πεζοναύτες για μένα είναι ΚΛΑΔΟΣ-ΟΠΛΟ και όχι ειδικότητα. Μια Μεραρχία Πεζοναυτών ή ένα Σώμα Πεζοναυτών με 2 ΜΠΝ, θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν την 1η ΜΠ και την ΑΣΔΕΝ αντίστοιχα.

  31. Ο/Η Πάτε καλά; λέει:

    Εμμενω.
    Οι Πεζοναυτες ειναι πεζικο.Ειδικων υπηρεσιων βεβαια προς το γενικο επιτελειο αλλα πεζικο.Οχι τεθωρες, οχι ναυτικο, οχι μηχανικο κοκ.Και δη μηχανοκινητο πεζικο αφου οπου πανε, θα πανε με οχηματα.

    Και για να μπορεσουν να παρεχουν τις ειδικες υπηρεσιες τους προς το γενικο επιτελειο, συνηθως εχουν τα δικα τους μεσα υποστηριξης (τα οποια επαρκουν μονο για αυτους και τερμα, δεν εχουν ικανοτητα να υποστηριξουν αλλες μοναδες) και τα δικα τους μεσα μεταφορας(σε μας οχι).

    Αρα
    α)δεν ειναι ελαφρυ πεζικο(ουτε κατα διανοια) αφου κυκλοφορουνε με μηχανοκινητα μεσα και κουβαλανε βαρεα οπλα
    β)ειναι ΠΕΖΙΚΟ εξ ορισμου-δεν ειναι τυχαιο που στα αγγλικα λεγονται και naval infrantry.Δεν ειναι τυχαιο που στον πρωτο συγχρονο στρατο που εφτιαξε πεζοναυτες,το γαλλικο, υπαρχει διακριση αναμεσα στους στρατιωτες ναυτικου και τους τυφεκιοφορους ναυτικου(οι 2οι ειναι πιο κοντα στην ΔΥΚ).
    γ)Δεν κανουν επιχειρησεις ασυμμετρου πολεμου.Δεν χρειαζονται να ξερουν κατι περαν των αμφιβιων επιχειρησεων.

    Ειναι μια ειδικη δυναμη προερχομενη απο το πεζικο,εξειδικευμενη και με ιδιαιτερες απαιτησεις που οταν χρειαζεται θα λυσει προβληματα που μπορει να εχει το ΓΕΕΘΑ αν επρεπε να χρησιμοποιησει συμβατικες δυναμεις.

  32. Ο/Η Christos λέει:

    @ Κυναίγειρος

    Περι καταδρομέων

    όχι Κυναίγειρε, οι ΚΔ δεν είναι ελαφρύ πεζικό. Αρχικά, δεν ξέρω πώς αντιλαμβάνεσαι την έννοια του πεζικού, θα πρέπει να δώσουμε έναν ορισμό. Σε κάθε περίπτωση οι ΚΔ δεν εκπαιδεύονται και πολεμάνε όπως το πεζικό. Έχουν δικές τους μεθόδους. Δρουν συμπληρωματικά προς το πεζικό και τα άλλα όπλα. Δεν είναι απαραίτητα ελίτ. Στα αντικείμενα πεζικού οι ΚΔ είναι αρκετά κατώτεροι.

    Μια και σε ενδιαφέρουν τόσο πολύ οι Ισραηλινοί, μελέτησε να δεις πώς το ’73 οι Άραβες εκτελούσαν καταδρομικές αντιαρματικές επιχειρήσεις, και πόσο υπέφεραν οι Ισραηλινοί από αυτές.

  33. Ο/Η Κυναίγειρος λέει:

    @Christos
    Οι καταδρομείς φτιάχτηκαν στα πρότυπα των rangers/royal marines/para όταν διαλύθηκε η μόνη δύναμη ειδικών επιχειρήσεων που είχαμε στον ΒΠΠ ο ιερός λόχος. Οι αναφερόμενες είναι δυνάμεις ελαφρού πεζικού ενώ οι rangers υπάρχουν σε ένα πλαίσιο special forces μαζί με δυνάμεις ψυχολογικού πολέμου και τους πρασινοσκούφηδες με το ίδιο όνομα. Μάλιστα υπερηφανεύονται οτι είναι το καλύτερο ελαφρύ πεζικό στο κόσμο.
    Οι αιγύπτιοι άνηκαν και ανήκουν στο πεζικό. Στο ισραήλ υπάρχει όπλο πεζικού και αλεξιπτωτιστών με το σύνολο σχεδόν των ειδικών ταξιαρχιών και των sayeret – εκτός αυτών που ανήκουν σε άλλα όπλα. οτιδήποτε και εκεί ανήκει σε συγκεκριμένο όπλο.
    Το πρόβλημα σε μας ήταν η δημιουργία της ΔΕΔ που φτιάχτηκε για να ελιτοποιήσει το πεζικό και στην πορεία το απαξίωσε παντελώς. Στην ΔΕΔ δυστυχώς μπήκε και κόσμος απο άλλα όπλα, για αυτό και αρκετοί νομίζουν οτι οι “ΕΔ” είναι κάτι διαφορετικό. Δεν είναι.
    Η ελλάδα δεν είχε ποτέ πλαίσιο “ΕΔ” για να βάλει όλα τα όπλα/σώματα σε κάτι, πχ σε ένα Σώμα Πεζοναυτών, ούτε ήθελε και ούτε θέλει.

  34. Ο/Η Stratilatis λέει:

    Ενδιαφέρον άρθρο και αρκετά καλή ιστορική ανάλυση αλλά δεν βλέπω πουθενά να φτάνει στο δια ταύτα. Αφήνει περιθώρια στον αναγνώστη να υποθέσει τι «θέλει να πεί ο ποιητής» αλλά πουθενά δεν εκφράζει άποψη ξεκάθαρα.
    Σε μία τέτοια «φιλολογική ανάλυση», οφείλουμε να εντάξουμε το κείμενο στο σύγχρονο κλίμα των ΗΠΑ περί μείωσης αμυντικών δαπανών, κυρίως με μειώσεις σε προσωπικό και κόστους εργοδοσίας (401 κλπ).
    Χωρίς να χάνουν την αξία του, η ανάλυση προετοιμάζει τον αναγνώστη να δεχθεί λύσεις που επιτυγχάνουν το παραπάνω προαπαιτούμενο της πολιτικής της κυβέρνησης των ΗΠΑ. Πχ η πρόταση προαγόμενος ή παραμένων που αφήνει να πλανάται, γλιτώνει εκατομύρια σε 401 και εισφορές TRICARE.

    Στα καθ´ ημάς τώρα.
    Το βασικό θέμα είναι η εκπαίδευση. Παρά το ελπιδοφόρο γεγονός της δημιουργίας έδρας στρατιωτικών σπουδών στην Ακαδημία Αθηνών, δυστυχώς η στρατιωτική εκπαίδευση ποτέ δεν έλαβε ακαδημαϊκό χαρακτήρα. Παρέμεινε κάτι μεταξύ τεχνικής εκπαίδευσης και γενικής πανεπιστημιακής γνώσης. Είναι σαν να προσπαθούμε να παράξουμε γιατρούς εκπαιδεύοντας τους σε γενικές γνώσεις βιολογίας και μαθήτευση στην πράξη της θεραπείας. Έτσι θα βγάλουμε άριστες νοσοκόμες αλλά γιατρούς δεν θα παράξουμε.

    Τώρα για τα τα υπόλοιπα περί καταδρομών , ποιός να γίνει αΓΕΣ κλπ δεν θα ήθελα να σχολιάσω γιατί πρώτον είμαι προκατειλημμένος λόγω ειδικότητας και δεύτερον θα ανοίξουμε τεράστια συζήτηση.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s