Σημείωμα για την Αμυντική Βιομηχανία: H Ιδιωτικοποίηση της Israel Military Industries

Ιδιωτικοποίηση και Εθνική Ασφάλεια
IMIΗ ισραηλινή πολεμική βιομηχανία Israel Military Industries – που μεταξύ άλλων κατασκευάζει το κύριο άρμα μάχης του στρατού, το γνωστό Merkava – πρόκειται να ιδιωτικοποιηθεί μέχρι το τέλος του 2015, σύμφωνα με την πολιτική απόφαση της ισραηλινής κυβέρνησης, ενώ οι σχετικές διαδικασίες έχουν ήδη δρομολογηθεί αμετάκλητα.

Αντιπαρερχόμενοι το κρίσιμο και σύνθετο ερώτημα του αν η ιδιωτικοποίηση πολεμικών βιομηχανιών είναι καλή πρακτική από οικονομικής και βιομηχανικής απόψεως, και υπό ποίους όρους, θα σταθούμε στο πως το ισραηλινό κράτος  διασφαλίζει τα ζητήματα εθνικής ασφαλείας με τη μεταβίβαση της κυριότητας της βιομηχανίας σε ιδιώτες, και μάλιστα (ενδεχομένως) αλλοδαπούς.

Επειδή το ισραηλινό κράτος, ανεξαρτήτως πολιτικής, δεν είναι ασόβαρο, κι επειδή ασχέτως της μεταβολής ιδιοκτησιακού καθεστώτος η βιομηχανία παραμένει «ουσιώδες στρατηγικό στοιχείο» (vital strategic asset) για το κράτος του Ισραήλ, οι πρόνοιες που λαμβάνονται είναι οι εξής:

  • Η εταιρεία θα παραμείνει ισραηλινή εταιρεία, που θα την διαχειρίζονται ισραηλινοί υπήκoοι και θα υπόκειται στο ισραηλινό δίκαιο και τις διαδικασίες ασφαλείας του ισραηλινού υπουργείου αμύνης
  • Υποψήφιοι επενδυτές θα απορρίπονται εάν είναι «εχθρικό κράτος, πολίτης ή κάτοικος εχθρικού κράτους, εταιρεία που έχει ιδρυθεί ή που η επιχειρηματική της βάση βρίσκεται σε εχθρικό κράτος, εταιρεία που ελέγχεται από εχθρικό κράτος ή από πολίτη ή/και κάτοικο εχθρικού κράτους, ή ξένο κράτος«.
  • Τα προγράμματα βαρέων προωθητικών πυραύλων καθώς και τα διαβαθμισμένα προγράμματα της εταιρείας θα μεταβιβαστούν σε νέα κρατική εταιρεία με την επωνυμία Tomer.

Με άλλα λόγια: η εταιρεία θα ιδιωτικοποιηθεί μεν κατά το επιχειρηματικό της μέρος, αλλά το ισραηλινό κράτος θα συνεχίσει να ελέγχει τη λειτουργία της, οι επενδυτές θα είναι της αρεσκείας της και απορρίπτονται χωρίς περιστροφές αν δεν τυγχάνουν της απόλυτης εγκρίσεως της κυβέρνησης, και τα στρατηγικώς κρίσιμα προγράμματα (δηλαδή, αυτά που βρίσκονται στην αιχμή της τεχνολογίας) παραμένουν υπό απόλυτο κρατικό έλεγχο και μακρυά από τα αδιάκριτα μάτια (και την επιρροή) ιδιωτών.

Επισήμανση: το Ισραήλ θεωρεί μεν ουσιώδη για την ασφάλειά του τα προγράμματα του κυρίου άρματος μάχης του και αυτά των βασικών συμβατικής τεχνολογίας χερσαίων συστημάτων του, όμως δεν έχει πρόγραμμα να εκχωρήσει τον (εμπορικό, ουσιαστικά) έλεγχό τους σε ιδιώτες – εφ΄όσον και αυτούς τους ελέγχει. Όμως τα προγράμματα που κρίνονται στρατηγικώς κρίσιμα παραμένουν σε κρατικό έλεγχο. Ένα αυτονόητο στοιχείο βιομηχανικής πολιτικής, από αυτά τα προφανή που στην Ελλάδα παραμένουν ακατανόητα.

7 Responses to Σημείωμα για την Αμυντική Βιομηχανία: H Ιδιωτικοποίηση της Israel Military Industries

  1. Ο/Η ΑΧΕΡΩΝ λέει:

    Noμίζω ὅτι ἡ ταύτιση της ἀμυντικῆς βιομηχανίας με το «κράτος» εἶναι μία -καθ᾿ἡμᾶς- παρανόηση της μεταπολιτεύσεως.
    Στο Ἡνωμένο Βασίλειο (και πρώην Μεγάλη Βρεττανία),ἀλλά και στις ΗΠΑ και στην Γερμανία παραδοσιακῶς ἡ ἀμυντική βιομηχανία εἶναι ἰδιωτική,θυμηθείτε Vickers,Krupp,Lockheed και μάλιστα με διεθνή διάσταση:π.χ Agusta-Westland, BAe USA,FN Manufacturing,κ.ο.κ.
    Το νομικό πλαίσιο δέν ἀπετέλεσε τότε ἤ τώρα πρόβλημα,διάθεση να ὑπάρχει.
    Ἐπειδή σε μικρές χώρες κάποιες ἐπενδύσεις σε κρίσιμους τομείς ὅπως στην ἀεροναυπηγική δέν ἦσαν ἐλκυστικές για ἰδιώτες ἐπενδυτές,κατά τον Μεσοπόλεμο ἀνέλαβε το κράτος την ἐπένδυση,λόγω του στρατηγικοῦ χαρακτήρος,ὅπως στην Ἑλλάδα με το Κρατικό Ἐργοστάσιο Ἀεροσκαφῶν,στην Ἀργεντινή παρομοίως.
    Βεβαίως,στις περισσότερες των περιπτώσεων,οἱ διάφορες Empresa Nacional δέν εὐδοκίμησαν,ἑνῶ και στις κατευθυνόμενες οἰκονομίες σοβιετικοῦ τύπου τα διάφορα ΟΚΒ συντηρήθηκαν ἀπό τους κρατικούς προϋπολογισμούς ὅσο το ὑπόδειγμα ἐπεβίωνε,και ἀπό την κεκτημένη ἑνέργεια ὅταν αὐτό κατέρρευσε.
    Ὡστόσο,εἰδικά στην πρώην ΕΣΣΔ και νύν Ρωσσική Ὁμοσπονδία,τα μεγέθη των Ε.Δ και των ἀναγκῶν τους ἐπέτρεψαν σε κάποια ΟΚΒ να ἐπιζήσουν,ἕστω και φυτοζωόντας,μέχρι να ἐξασφαλιστεί κάποια χρηματοδότηση που ἦταν μέν σκιά μόνο του ἑνδόξου παρελθόντος,ἀλλά κάποια δυτικά ἐπιχειρηματικά σχήματα δέν μποροῦσαν να ὀνειρευτοῦν.

    Ἡ ἀπορία μου τώρα σχετικά με τις προβλέψεις του ἰσραηλινοῦ κράτους:
    Υποψήφιοι επενδυτές θα απορρίπονται εάν είναι «εχθρικό κράτος, πολίτης ή κάτοικος εχθρικού κράτους, εταιρεία που έχει ιδρυθεί ή που η επιχειρηματική της βάση βρίσκεται σε εχθρικό κράτος, εταιρεία που ελέγχεται από εχθρικό κράτος ή από πολίτη ή/και κάτοικο εχθρικού κράτους, ή ξένο κράτος«.
    Αὐτό το «ξένο κράτος»,ἄν τηρηθεί αὐστηρά,ἴσως δέν ἐπιτρέψει συμμετοχή ἐπενδυτῶν ἀπό το ἐξωτερικό.

    Ὁπότε,πρακτικῶς δέν μένει παρά ἡ ἐπιλογή Ἰσραηλινοῦ ἐπενδυτή.
    Ὑπάρχει ὅμως τέτοιος;

  2. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    Αγαπητέ Αχέρων,

    Έχεις κατά βάσιν δίκιο σχετικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς των αμυντικών βιομηχανιών. Όμως επίτρεψέ μου να διαφωνήσω σχετικά με το αν « Επειδή σε μικρές χώρες κάποιες ἐπενδύσεις σε κρίσιμους τομείς ὅπως στην ἀεροναυπηγική δέν ἦσαν ἐλκυστικές για ἰδιώτες ἐπενδυτές,κατά τον Μεσοπόλεμο ἀνέλαβε το κράτος την ἐπένδυση,λόγω του στρατηγικοῦ χαρακτήρος»

    Αυτό αποτελεί μια (διεθνώς) διαδεδομένη παρεξήγηση ή μάλλον ανακρίβεια – και δεν αναφέρομαι, προς Θεού, στη δική σου τοποθέτηση. Όμως η διαδεδομένη ανακρίβεια έχει κρίσιμες πολιτικές παρενέργειες, και «ιδεολογικές» και αυστηρά πρακτικές, και όχι μόνον σε ό,τι αφορά την αμυντική βιομηχανία αλλά συνολικά την εθνική οικονομία. Επ’ αυτού, πρώτα ο Θεός, ετοιμάζομαι να επανέλθω σύντομα και αναλυτικά.

    Όσον αφορά το «ξένο κράτος»: η διατύπωση είναι ακριβής: το Ισραήλ δεν απορρίπτει επενδυτή που να είναι φυσικό ή νομικό πρόσωπο από το εξωτερικό. Απορρίπτει ως επενδυτή τα ξένα κράτη – ως κράτη. Προφανώς θα απορρίψει και οποιονδήποτε θεωρεί ότι είναι εικονικός επενδυτής που ελέγχεται από ξένο κράτος. Εκεί προφανώς υπάρχει μια γκρίζα περιοχή ανάμεσα στο ποιος επενδυτής επηρεάζεται και ποιος ελέγχεται από το κράτος προέλευσής του. Αλλά δεν ανησυχώ για τους ισραηλινούς: είναι μεγάλα παιδιά και θα τα καταφέρουν.

  3. Ο/Η evmeniskardianos λέει:

    Επί τη ευκαιρία, στο διαβόητο βιβλίο, «Το Δόγμα του Σοκ» (The Shock Doctrine), Αθήνα, 2007, Εκδόσεις Λιβάνη, το οποίο υποτίθεται ότι το έχει συγγράψει η Ναομί Γουότς, λέγω υποτίθεται διότι τόσο τα διάφορα στοιχεία του βιβλίου όσο και το σύνολο της εργασίας για την συγγραφή του είναι τόσο μεγάλα, ώστε να αμφιβάλλω πως ένα μόνο άτομο μπόρεσε να το συγγράψει, υπάρχει στη σελίδα 574 ειδική αναφορά για το Ισραήλ.
    Το απόσπασμα που αφορά το Ισραήλ έχει τίτλο «Τα Ισραήλ και το Παντοδύναμο Κράτος του ΄Απαρτχαϊντ της Καταστροφής».
    Σύμφωνα με το βιβλίο, ενώ στο Ισραήλ οι πόλεμοι και οι τρομοκρατικές επιθέσεις αυξάνονταν, ο δείκτης του χρηματιστηρίου του Τελ Αβίβ σημείωνε άνοδο παράλληλα με την βία.
    Αυτό οφείλεται στην οικονομική άνθηση που προέρχεται από τον κινητήριο μοχλό του τομέα της ασφάλειας. Οι τεχνολογικές εταιρείες του Ισραήλ πρωτοστάτησαν στην δημιουργία της βιομηχανίας της ασφάλειας σε σημείο που οι Ισραηλίτες να κυριαρχούν παγκοσμίως.
    Το 2007, το Ινστιτούτο Εξαγωγών του Ισραήλ υπελόγιζε ότι υπήρχαν 350 (sic!) εταιρείες με αποκλειστική δραστηριότητα την πώληση προϊόντων ασφαλείας και το 2007 μπήκαν στη αγορά άλλες 30 εταιρείες.
    Επίσης, καθοριστικό ρόλο έπαιξε και η εισροή εκατοντάδων χιλιάδων μεταναστών από την πρώην Σοβιετική Ένωση οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στο Ισραήλ την δεκαετία του 1990, μεταξύ των οποίων υπήρξαν περισσότεροι καταρτισμένοι επιστήμονες από όσους είχαν αποφοιτήσει από τα Ισραηλινά ΑΕΙ κατά τα ογδόντα χρόνια της ύπαρξής του.
    Το ίδιο φαινόμενο σίγουρα θα αφορά και τις πολεμικές βιομηχανίες του Ισραήλ που όλες προσβλέπουν στην υψηλή τεχνολογία.
    Άλλως τε, πολύ νωρίς το Ισραήλ φρόντισε να ανεξαρτοποιηθεί και αποκτώντας δική του πολεμική βιομηχανία. Η σχέση βέβαια της Ισραηλινής και της Αμερικανικής επιστημονικής κοινότητας είναι εξαιρετικά στενή, επιτρέποντας έτσι της βελτίωση της ποιότητας των τεχνολογικών του προϊόντων και της πολεμικής του βιομηχανίας, χωρίς τις απαιτούμενες τεράστιες δαπάνες ανάπτυξης.
    Υπολογίζεται, σύμφωνα με το περιοδικό Forbes, ότι το 2007 το Ισραήλ είχε γίνει «Η χώρα με τις καλύτερες αντιτρομοκρατικές τεχνολογίες» τις οποίες εξήγαγε επωφελώς σε διάφορες χώρες του κόσμου.
    Όπως είναι γνωστό η Τουρκία έχει συνεργαστεί με το Ισραήλ σε πολλά έργα αναβάθμισης, συντήρησης ή ανάπτυξης οπλικών συστημάτων και του έχει αναθέσει την αναβάθμιση αεροπλάνων της, καθώς επίσης πως έχει αγοράσει και ισραηλινά UAV τα οποία χρησιμοποίησε επιχειρησιακά κατά των Κούρδων που αγωνίζονται για την ελευθερία τους.
    Βέβαια σήμερα αυτή η στενή συνεργασία έχει κάπως ανακοπεί λόγω Ερντογάν και Σια.
    Ευμένης Καρδιανός

  4. Πάντως το βασικό ερώτημα παραμένει: και γιατί να πουλήσει ένα κράτος μια βιομηχανία που τη θεωρεί τόσο σημαντική για την εθνική του άμυνα ώστε αναγκάζεται να βάλει περιορισμούς τόσο σφιχτούς αλλά και κάπως απαράδεκτους για τα μέτρα των «ανοιχτών αγορών»; Θα έλεγα: και γιατί το κράτος να είναι λιγότερο ικανός εργοδότης από τον οποιοδήποτε ιδιώτη ή ομάδα ιδιωτών αλλά μετά ξεφεύγουμε πολύ.

  5. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    Όντως ξεφεύγουμε αρκετά, αλλά το ερώτημα είναι σημαντικό για την ανάπτυξη της πολεμικής (και όλης, άλλωστε) βιομηχανίας. Εκφεύγει του τεχνικού πυρήνα της πολεμικής βιομηχανίας ή της στρατηγικής της σημασίας και άπτεται της οικονομικής της διάστασης, αλλά αυτή είναι εξ ίσου σημαντική με τις άλλες. Για τον λόγο αυτό, στο θέμα θα εξεταστεί σύντομα.

    Προκαταβολικά όμως: το θέμα του ιδιοκτησιακού καθεστώτος της βιομηχανίας (ή των «μέσων παραγωγής», όπως αρέσει στους μαρξίζοντες να τα αποκαλούν) έχει καταστεί στην Ελλάδα και στην Ευρώπη ο πυρήνας της οικονομικής συζήτησης και πολιτικής αντιπαράθεσης. Έτσι, η συζήτηση εξαντλείται στο αν η μία ή η άλλη δραστηριότητα (ή, τελικώς, εταιρεία) πρέπει να ανήκει στους ιδιώτες (με τους μαρξίζοντες να υποστηρίζουν ότι έτσι οι ιδιώτες-ιδιοκτήτες κλέβουν ένα μέρος της αξίας της εργασίας που έχουν καταβάλει οι εργαζόμενοι), ή στο Κράτος (με τους φιλέλευθερους να υποστηρίζουν ότι η κρατική διαχείριση μιας δραστηριότητας ή μιας εταιρείας την οδηγεί σε θανάσιμο τέλμα).

    Δυστυχώς, η διαμάχη αυτή αποκρύπτει τα ουσιώδη της οικονομικής ανάπτυξης: φυσικά και οι περισσότερες παραγωγικές δραστηριότητες θα πρέπει να είναι ιδιωτικές (αν σκεφτεί κανείς ένα «κρατικό μπακάλικο» θα έχει αμέσως την απάντηση στο γιατί οι περισσότερες δραστηριότητες θα πρέπει να είναι ιδιωτικές). Επίσης, είναι προφανές ότι ορισμένες οικονομικές δραστηριότητες θα πρέπει να αναλαμβάνονται από το κράτος: είναι αυτές από τις οποίες δεν προκύπτει υπεραξία αλλά απλή παροχή δημοσίου αγαθού. Όμως η ουσία της οικονομικής πολιτικής έγκειται στο πως ένα κράτος διαχειρίζεται και καθοδηγεί την οικονομική δραστηριότητα και την οδηγεί σε ανάπτυξη. Αυτό δε γίνεται ούτε με την κρατική ιδιοκτησία μέσων παραγωγής, ούτε με το «αόρατο χέρι» της αγοράς. Αλλά περί αυτού, μουγκαμάρα παρ’ ημίν.

    Σε ότι αφορά την IMI: το προφανές σκεπτικό (σωστό ή λάθος, θα δείξει) είναι ότι η εταιρεία (και ο κλάδος) έχει φτάσει σε τέτοιο επίπεδο ωριμότητας που δεν υπάρχει λόγος να την νταντεύει το κράτος, αλλά αντίθετα, αν αφεθεί σε ιδιώτες θα αναπτυχθεί δυναμικά. Πράγματι, καμία από τις δραστηριότητες της ΙΜΙ δεν θεωρούνται πλέον «αιχμής» (ώστε να χρειάζονται, από οικονομικής άποψης, κρατική στήριξη), κι αυτές που θεωρήθηκαν αιχμής, το κράτος τις τράβηξε σε προστατευμένο περιβάλλον.

    Ούτως ή άλλως, οι αμυντικές βιομηχανίες λειτουργούν σε εντελώς ιδιαίτερο καθεστώς, από την εργασιακή καθημερινότητα των εργαζομένων μέχρι τον εταιρικό έλεγχο. (Στις σοβαρές χώρες – όχι σε παιδικές χαρές όπως εμείς).

  6. Ο/Η evmeniskardianos λέει:

    Βούμ,
    Νέα ανάλυση θα ακολουθήσει!

    Αναφέρομαι στην κατωτέρω φράση Σου Βελισάριε:

    Για τον λόγο αυτό, το θέμα θα εξεταστεί σύντομα.

    Αν θυμάμαι καλά, ο έγκριτος αναλυτής στρατιωτικών θεμάτων κ. Μάνος Ηλιάδης, σχολίαζε ευμενώς την επιλογή των εξ ανατολών γειτόνων να προκηρύσουν διεθνή διαγωνισμό για να επιλέξουν τα πλέον ικανά διευθυντικά στελέχη για τις αμυντικές τους βιομηχανίες, τα οποία φαντάζομαι θα τα ελέγχουν συνεχώς.

    Ευμένης Καρδιανός

  7. Ο/Η NK λέει:

    Αγαπητέ και πάλι μπράβο για το κουράγιο σας.

    Για το εάν η αμυντική βιομηχανία είναι δουλειά του κράτους μπορεί να συζητήσει κανείς, στο Ισραήλ, στον Καναδά ή αλλού, εκεί όπου το κράτος κάνει τα βασικά επαρκώς (σύνορα, νοσοκομεία, δημόσια τάξη, σχολεία) και σκέφτεται και τα άλλα.

    Στην Ελλάδα του ΠτΔ που διόρισε 800.000 και έβλεπε τις μολότωφ να περνούν ως υπουργός, κρατικοποιήσαμε την ΕΒΖ.

    Την Ελληνική Βιομηχανία Ζάχαρης!

    Θα ακολουθήσει πείνα και Αττίλας για να έχουμε Μεταπολίτευση, και πάλι δεν ξέρω αν αλλάζει η κατάσταση με τόσο carpet bombing μυαλών που έχουμε φάει.

    Μεταπολίτευση εννοώ την απαλλαγή από την δημαρίτικη λογική που αναφέρετε στο επόμενο άρθρο, που μας θέλει να ντρεπόμαστε για το 1821, να μην αγγίζουμε τους δολοφόνους με τις μολότωφ, να μην συλλαμβάνεται όποιος μας έρχεται παράνομα από Τουρκία.

    Αλλά επίσης απαλλαγή και από την λογική ότι είναι δουλειά του κράτους το 2015 (ή το 1915 ή το 1815) να φτιάχνει ζάχαρη!

    ΖΑΧΑΡΗ!

    Κι εσείς λέτε για αμυντική βιομηχανία στα χέρια ιδιωτών, σε αυτήν τη χώρα.

    Σας αφήνω τώρα, πάω να κρυψω την Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, μην δει καμία βουλευτίς τα τσιγκέλια που κρέμαγαν τους γκιαούρηδες οι Τούρκοι και βρω κανένα μπελά.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s