Κερδίζοντας την Πρώτη Μάχη του Επόμενου Πολέμου

γράφει ο Τ.Τ.

«…διδάσκουμε τους Υπολοχαγούς, Λοχαγούς, Αντισυνταγματάρχες και Ταγματάρχες πώς να πολεμήσουν… το γεγονός αυτό σημαίνει ότι αυτά που διδάσκουμε τα πιστεύουμε. Αν τα διδάσκουμε και δεν τα πιστεύουμε είμαστε όλοι απατεώνες. Αν τα διδάσκουμε και τα πιστεύουμε σημαίνει ότι θα αγοράσουμε τα όπλα που θα κάνουν αυτά που διδάσκουμε να δουλέψουν και θα γράψουμε τα εγχειρίδια που εξηγούν πως θα χρησιμοποιήσουμε αυτά τα όπλα για να υλοποιηθούν αυτά που πιστεύουμε»

Στρατηγός Ουίλιαμ Ντιπιού

Στα μέσα της δεκαετίας του 1970 συντελέσθηκαν σημαντικές αλλαγές στον αμερικανικό στρατό, ιδιαίτερα σε ότι αφορούσε το δόγμα του, τις εκπαιδευτικές του διαδικασίες και την προέλευση του προσωπικού του. Το εμβληματικό προϊόν της αλλαγής αυτής υπήρξε το εγχειρίδιο FM 100-5 «Operations» που εκδόθηκε το 1976 και περιείχε τη νέα επιχειρησιακή αντίληψη. Η εξέλιξη της αμερικανικής στρατιωτικής σκέψης αποτελεί αντικείμενο μελέτης για όλες τις στρατιωτικές δυνάμεις και φυσικά και για τον στρατό μας, ο οποίος, κατά κύριο λόγο, εισάγει την αντίστοιχη δικιά του από την υπερατλαντική υπερδύναμη. Σκοπός του άρθρου είναι να παρουσιάσει τις εξελίξεις που οδήγησαν στην εισαγωγή του ανωτέρω κανονισμού, το περιεχόμενο του και την επίδραση που είχε στον αμερικανικό στρατό. Ιδιαιτέρως δε, θα παρουσιαστεί η συμβολή του Στρατηγού Ουίλιαμ Ντιπιού (William E. DePuy) η οποία και υπήρξε καταλυτική.

1- William_E_DuPuy

Ο Στρατηγός Ουίλιαμ Ντιπιού (1919-1992)

Συνοπτική Παρουσίαση της Εξέλιξης του Αμερικανικού Στρατιωτικού Δόγματος από το Τέλος του Β΄ ΠΠ έως τον Πόλεμο του Βιετνάμ

1) Από το τέλος του Β΄ ΠΠ έως τον Πόλεμο της Κορέας

Το ατομικό μονοπώλιο που απολάμβαναν οι ΗΠΑ μετά το τέλος του Β΄ ΠΠ οδήγησε στη δραστική σμίκρυνση του αμερικανικού στρατού ενώ και η ίδια η αναγκαιότητα της ύπαρξης του τέθηκε υπό συζήτηση. Η άποψη του ίδιου του στρατού ήταν ότι και σε ένα μελλοντικό πόλεμο, παρά τη χρήση ατομικών όπλων, η νίκη θα επιτυγχάνονταν με την κατοχή της χώρας του αντιπάλου, οπότε η αναγκαιότητα ισχυρών χερσαίων δυνάμεων ήταν αδιαμφισβήτητη. Επιπλέον ο στρατός δεν εκτιμούσε ότι θα έπρεπε να μεταβάλλει τις τακτικές του εξαιτίας της παρουσίας των ατομικών όπλων. Το εγχειρίδιο εκστρατείας FM 100-5 «Field Service Regulations-Operations» του 1949 ενώ είχε ξεχωριστά κεφάλαια για τις επιχειρήσεις σε αστικό περιβάλλον, ορεινές περιοχές, ερήμους, ζούγκλες, χιονοσκεπή εδάφη, κλπ δεν είχε ιδιαίτερο κεφάλαιο για τις επιχειρήσεις σε ατομικό περιβάλλον.

Εδώ πρέπει να ειπωθεί ότι στις διαδοχικές εκδόσεις του FM 100-5 αποτυπώνεται κάθε φορά το ισχύον δόγμα του αμερικανικού στρατού. Στην έκδοση του 1949, όπως και στις προηγούμενες, δίνονταν έμφαση στην επιθετική ενέργεια που αποσκοπούσε στην καταστροφή της αποτελεσματικότητας των εχθρικών ενόπλων δυνάμεων και της θέλησης τους να πολεμήσουν. Άλλωστε αυτός θεωρούνταν ότι ήταν και ο σκοπός των πολεμικών επιχειρήσεων. Οι αμυντικές επιχειρήσεις είχαν έναν μάλλον δευτερεύοντα ρόλο. Σκοπός τους ήταν να κερδηθεί χρόνος μέχρι τη δημιουργία εκείνων των συνθηκών που θα επέτρεπαν την ανάληψη επιθετικών επιχειρήσεων. Ο κανονισμός παρουσίαζε μόνο μία μορφή άμυνας, αυτήν που αργότερα ονομάστηκε άμυνα περιοχής. Οι αμυντικές δυνάμεις κατανέμονταν σύμφωνα με το γνωστό σχήμα σε δυνάμεις καλύψεως, αποκρούσεως και εφεδρείας. Οι δυνάμεις αποκρούσεως ενεργούσαν υπό τον έλεγχο των συνταγμάτων πεζικού, ήταν εγκατεστημένες σε αλληλοϋποστηριζόμενα σημεία στηρίγματος και ήταν αυτές που θα έφεραν το βάρος του αμυντικού αγώνα. Οι δυνάμεις καλύψεως και οι εφεδρείες ήταν τα ταχυκίνητα στοιχεία και ενεργούσαν υπό τον έλεγχο της μεραρχίας ή του σώματος.

Η ανάγκη για αποτελεσματικότερο συντονισμό των πυρών υποστηρίξεων, αλλά και για περισσότερα πυρά, αναδύθηκε ως το κυρίαρχο δίδαγμα που αποκόμισε ο αμερικανικός στρατός από τον Β΄ ΠΠ. Η ανάγκη αυτή εξυπηρετήθηκε με την ανάπτυξη νέων μεθόδων και τεχνικών συνεργασίας με την αεροπορία και την αναδιοργάνωση των μονάδων πυροβολικού.

Ένα άλλο συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε μεταπολεμικά ο αμερικανικός στρατός, και είχε σημαντικές συνέπειες, ήταν ότι το άρμα είναι το καλύτερο αντιαρματικό. Σαν αποτέλεσμα καταργήθηκαν οι λόχοι αντιαρματικών και οι επιλαρχίες καταστροφέων αρμάτων και διατέθηκε μία επιλαρχία αρμάτων σε κάθε μεραρχία πεζικού και επιπλέον μία ίλη αρμάτων σε κάθε σύνταγμα πεζικού. Αν και στις μεταπολεμικές αναλύσεις υποστηρίχθηκε ότι ο στρατός αναγνώριζε την ανάγκη επιχειρήσεων συνδυασμένων όπλων και ότι κανένα όπλο δεν κερδίζει τον αγώνα μόνο του, το πεζικό παρέμεινε κυρίαρχο, γι’ αυτό και ο αμερικανικός στρατός δεν συγκρότησε ποτέ τεθωρακισμένα σώματα στρατού ή στρατιές, αλλά διέθετε τις τεθωρακισμένες μεραρχίες του ανά μία σε σώματα με δύο ή τρεις μεραρχίες πεζικού.

Καθώς η δεκαετία του ΄40 πλησίαζε στο τέλος της, οι εξελίξεις στην Ευρώπη προμήνυαν ότι αυτή η ήπειρος θα ήταν και πάλι το πιθανότερο θέατρο μελλοντικών επιχειρήσεων. Έτσι οι Αμερικανοί στράφηκαν στους πρώην εχθρούς τους για να αντλήσουν από την εμπειρία τους στο ανατολικό μέτωπο. Μεταξύ των εκατοντάδων μελετών που γράφτηκαν από Γερμανούς πρώην αξιωματικούς για λογαριασμό του αμερικανικού στρατού εκείνη την εποχή αξίζει να επισημανθεί ο σχολιασμός του FM 100-5/1949, που ανατέθηκε σε μία ομάδα έμπειρων αξιωματικών υπό την ηγεσία του Στρατηγού Φρανς Χάλντερ, πρώην αρχηγού του γερμανικού επιτελείου του στρατού. Κατά τη γνώμη μου οι σημαντικότερες και με διαχρονική αξία παρατηρήσεις στις οποίες προέβησαν οι Γερμανοί σχολιαστές ήταν:

  • Ο αμερικανικός κανονισμός έχει την τάση να προσπαθεί να προβλέψει κάθε εξέλιξη στο πεδίο της μάχης υπονομεύοντας την ελευθερία ενεργείας του τοπικού διοικητή. Οι σχολιαστές παραθέτουν το ακόλουθο παράδειγμα. Έστω ότι έχουμε μία επιθετική ενέργεια. Η επίθεση θα υποστηριχτεί από καλά σχεδιασμένα πυρά υποστηρίξεως. Όμως, οι Αμερικανοί έχουν την επιθυμία να σχεδιάσουν εκ των προτέρων και τα πυρά της επόμενης φάσης χωρίς να είναι γνωστό από πριν ποια από τις κατευθύνσεις επιθέσεως θα φέρει την επιτυχία. Έτσι πιθανόν κάποια ευκαιρία θα χαθεί εξαιτίας της εμμονής να προ-συνταχθεί το σχέδιο πυρός. Το παραπάνω θα πρέπει να συνδυαστεί με το γεγονός ότι, κατά την άποψη των Γερμανών, ο κανονισμός δεν έδινε αρκετή σημασία στη δυνατότητα του διοικητή να μεταβάλλει την κύρια προσπάθεια κατά τη διάρκεια της διεξαγωγής.
  • Ο κανονισμός δεν τονίζει ιδιαίτερα την ανάγκη να καθηλωθεί ο εχθρός με το μικρότερο μέρος των φίλιων δυνάμεων, ώστε με το μεγαλύτερο μέρος να δοθεί το αποφασιστικό χτύπημα.
  • Οι Αμερικανοί δε θα έπρεπε να θεωρούν ως δεδομένο ότι ο εκάστοτε αντίπαλος τους θα ενεργούσε σύμφωνα με τις δικές τους μεθόδους.
  • Ο κανονισμός εξέταζε πολύ σύντομα τη σύμπτυξη.

2) Ο Πόλεμος της Κορέας

Στις αρχές του ΄50 ο ενεργός αμερικανικός στρατός αποτελούνταν από περίπου 600.000 άνδρες και παρέτασσε δέκα μεραρχίες. Όμως εκτός από μία μεραρχία στη Δυτ. Γερμανία κάθε άλλη ήταν μερικώς επανδρωμένη. Ακόμη και τα άρματα που προβλέπονταν στις μεραρχίες πεζικού βρίσκονταν είτε σε αποθήκευση είτε είχαν διαγραφεί από τα οργανογράμματα. Στα παραπάνω θα έπρεπε να προστεθεί και η ελλιπής εκπαίδευση και χαμηλή πειθαρχία των στρατιωτών. Ο Στρατηγός Μάθιου Ρίτζγουεϊ, ο οποίος διατέλεσε διοικητής της 8ης Αμερικανικής Στρατιάς στην Κορέα, δήλωσε αργότερα ότι ο αμερικανικός στρατός βρίσκονταν σε κατάσταση ντροπιαστικής ανετοιμότητας, όταν ο πόλεμος ξέσπασε αναπάντεχα. Ο Ρίτζγουεϊ ισχυρίστηκε ότι η περίπτωση του «περιορισμένου πολέμου» δεν είχε συζητηθεί ποτέ, ούτε καν σαν ιδέα. Ο αμερικανικός στρατός σχεδίαζε για τον επόμενο παγκόσμιο πόλεμο και ανέμενε, μετά από γενική κινητοποίηση, να συγκροτήσει άλλες πενήντα μεραρχίες, βρέθηκε όμως με ανεπαρκείς δυνάμεις σ’ ένα θέατρο επιχειρήσεων που δεν περίμενε.

Ο Πόλεμος της Κορέας μπορεί να διαιρεθεί σε δύο φάσεις, με την πρώτη να χαρακτηρίζεται από αγώνα κινήσεως, όπου οι δύο αντίπαλοι διέτρεξαν την κορεατική χερσόνησο και τη δεύτερη από στατικό αγώνα. Στα αρχικά στάδια οι υποχωρητικές επιχειρήσεις που διεξήγαγαν οι Αμερικάνοι συχνά οδηγούνταν στην καταστροφή εξαιτίας της αδυναμίας των μονάδων να συμπτυχθούν με τάξη. Μία μελέτη της αμερικανικής σχολής πεζικού περιέγραφε ότι σε πολλές περιπτώσεις οι ενέργειες των μονάδων θύμιζαν όχλο και όχι στρατιωτικό τμήμα και ότι οι άνδρες σφαγιάζονταν. Ιστορικά, ο αμερικανικός στρατός υπήρξε πάντα επιτιθέμενος και έτσι ελάχιστες μονάδες είχαν εμπειρία από άμυνα, πόσο μάλλον από σύμπτυξη. Ταυτόχρονα οι νυχτερινές διεισδύσεις των Βορειο-κορεατών ευνοούνταν από την επιλογή των Αμερικανών να επανδρώνουν όλο το μήκος της αμυντικής τοποθεσίας που κατείχαν με τις μειωμένες δυνάμεις που διέθεταν. Ο αμερικανικός στρατός κατά τον Β’ ΠΠ δεν είχε βρεθεί στην ανάγκη να διεξάγει άμυνα επί ευρέως μετώπου και η σχετική πείρα δεν υφίστατο. Μετά την ανάληψη των καθηκόντων του ο Στρατηγός Ρίτζγουεϊ κατηύθυνε τις μονάδες του να οργανώνουν ισχυρά σημεία στηρίγματος στα υψώματα και να επιτρέπουν στον εχθρό να διεισδύει τη νύχτα από τις κοιλάδες ώστε το πρωί να τον καταστρέφουν με πυρά πυροβολικού, αεροπορίας και αρμάτων. Αντίστοιχα στην επίθεση ο Ρίτζγουεϊ επέμενε στο να εξασφαλίζονται τα υψώματα πριν οι επιτιθέμενοι προχωρήσουν διαμέσου των κοιλάδων. Ακόμη η παρουσία του βελτίωσε την εκπαίδευση στην ατομική τακτική, όπου οι άνδρες είχαν επιδείξει χαρακτηριστική απροθυμία να σκάψουν ή να παραλλάξουν τις θέσεις τους ή να επιτεθούν τη νύχτα. Όταν, αργότερα, οι Αμερικανοί αντιμετώπισαν τα «ανθρώπινα κύματα» των Κινέζων, οργάνωναν μέχρι και έξι τοποθεσίες επιβραδύνσεως με σκοπό ο αντίπαλος να καταβάλει το μέγιστο τίμημα σε κάθε μία από αυτές ώσπου στο τέλος να εξαντληθεί.

Ο αμερικανικός στρατός μπορούσε να υπολογίζει σε μαζικά πυρά από την αεροπορία και το πυροβολικό. Δεν ήταν ασυνήθιστο κατά τη διάρκεια του πολέμου να συγκεντρώνονται τα πυρά μέχρι και από 14 μοίρες πυροβολικού σε ένα στόχο, με δραματικά για τον αντίπαλο αποτελέσματα. Το πυροβολικό όμως αντιμετώπισε χρόνια έλλειψη πυρομαχικών, εξαιτίας των τεράστιων γραμμών ανεφοδιασμού στον Ειρηνικό και η αεροπορία σε μεγάλο βαθμό κάλυψε το κενό, ιδιαίτερα στα αρχικά στάδια.

Όταν ο πόλεμος τέλειωσε η επίσημη θέση του στρατού ήταν ότι κατά τη διάρκεια του επιβεβαιώθηκαν το ισχύον δόγμα και η ισχύουσα οργάνωση, όμως ο στρατός είχε αλλάξει. Είχε μάθει ότι από τη θέση του αμυνόμενου μπορούσε να εξολοθρεύει μαζικά τον αντίπαλο του χάρη στον ασύγκριτο όγκο πυρών που του ήταν διαθέσιμος. Το επιθετικό πνεύμα και ο ελιγμός πέρασαν σε δεύτερη μοίρα, το σχέδιο πυρός σε πρώτη.

3) Η είσοδος στην ατομική εποχή

2-Upshot-Knothole_GRABLE

Το πυροβόλο των 280 χλστ. «Atomic Annie» βάλει στις 25 Μαΐου 1953 ένα βλήμα με κεφαλή 15 ΚΤ σε απόσταση 10 χλμ. στο πεδίο δοκιμών της Νεβάδα. Η έκρηξη έλαβε χώρα σε ύψος 160 μ., ενώ 3.200 άνθρωποι παρατηρούσαν τη δοκιμή.

Με τη βολή ενός βλήματος με πυρηνική γόμωση από πυροβόλο των 280 χλστ., τον Μάιο του 1953, ο αμερικανικός στρατός εισήλθε στην ατομική εποχή. Τέσσερα  χρόνια νωρίτερα άρχισαν να εμφανίζονται οι πρώτες μελέτες για τη χρήση των ατομικών όπλων σε τακτικό ρόλο. Ενδιαφέρον έχει μία μελέτη που συντάχθηκε τον Ιούνιο του 1952 από το 1ο Σώμα Στρατού στην Κορέα, και υποστήριζε ότι ατομικά όπλα θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν εναντίον των συγκεντρώσεων των κινεζικών στρατευμάτων σε μεγάλη απόσταση, με το συμβατικό πυροβολικό να αναλαμβάνει καθώς η ανθρώπινη μάζα πλησίαζε τις αμερικανικές θέσεις. Αργότερα, και κατ’ αναλογία, υποστηρίχθηκε ότι τακτικά πυρηνικά όπλα θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν τις σοβιετικές συγκεντρώσεις στην ανατολική Ευρώπη.

Σε αντίθεση με τις προ του 1949 αντιλήψεις, στις αρχές του ΄50 άρχισε να ενισχύεται η θέση ότι τα πυρηνικά όπλα θα επέφεραν σημαντικές αλλαγές στην τακτική του στρατού. Η κοινή αντίληψη που πλέον δημιουργούνταν ήταν ότι οι συγκεντρώσεις στρατευμάτων κατά τον τρόπο που ήταν γνωστές μέχρι τότε θα ήταν αδύνατες στο ατομικό πεδίο μάχης. Στο νέο πεδίο θεωρούνταν ότι κλειδί θα αποτελούσε η δυνατότητα ταχείας συγκέντρωσης και διασποράς. Προς τα μέσα της δεκαετίας του ’50 τέθηκε το θέμα της διαφορετικής οργάνωσης των μεραρχιών ώστε να ανταπεξέρχονται στις απαιτήσεις και του ατομικού πεδίου. Μετά από ζυμώσεις, το 1956 ο στρατός κατέληξε στην «πενταδική» μεραρχία. Βάση του «πενταδικού» υποδείγματος ήταν το συγκρότημα πεζικού το οποίο ήταν μεγαλύτερο από τάγμα και μικρότερο από σύνταγμα. Η πρόοδος στις επικοινωνίες υποτίθεται ότι θα επέτρεπε στη μεραρχία να διοικεί περισσότερους υφισταμένους από τους παραδοσιακούς τρεις, ενώ ραντάρ επιτήρησης θα κάλυπταν τα κενά μεταξύ των συγκροτημάτων. Έτσι η «πενταδική» μεραρχία ήταν οργανωμένη όπως στο σχεδιάγραμμα.

Εικόνα 3

Κάθε συγκρότημα πεζικού αποτελούνταν από πέντε λόχους τυφεκιοφόρων, ενώ η επιλαρχία αρμάτων από πέντε ίλες. Η μεραρχία συγκροτούσε πέντε τακτικά συγκροτήματα τα οποία προικοδοτούνταν με όλα τα μέσα που χρειάζονταν ώστε να μπορούν αυτόνομα να δώσουν μάχη και να συντηρηθούν. Ερπυστριοφόρα οχήματα μεταφοράς προσωπικού (M-59) υπήρχαν, αλλά τηρούνταν συγκεντρωτικά από το τάγμα μεταφορών της μεραρχίας και διατίθονταν αναλόγως των αναγκών. Πέραν των παραπάνω, το νέο υπόδειγμα έδινε έμφαση στη δυνατότητα ταχείας ανάπτυξης των μεραρχιών ανά την υδρόγειο και επέβαλε όλα τα υλικά της μεραρχίας πλην αρμάτων να μπορούν να αερομεταφέρονται.

Το «πενταδικό» υπόδειγμα αν και εγκρίθηκε, τελικά υλοποιήθηκε μόνο στις αεραποβατικές δυνάμεις, για επιχειρησιακούς, τεχνικούς και άλλους λόγους. Ταυτόχρονα νέες αντιλήψεις κέρδιζαν έδαφος. Ένας σημαντικός παράγοντας στις τάξεις του στρατού της εποχής ήταν ο Στρατηγός Μπρους Κλαρκ. Προερχόμενος από τα τεθωρακισμένα, ο Κλαρκ ήταν ήρωας του Β΄ ΠΠ και η άποψη του είχε βαρύτητα. Ως διοικητή της Διοίκησης Ηπειρωτικών Δυνάμεων (Continental Army Command – CONARC) του ζητήθηκε να μελετήσει το ζήτημα της οργάνωσης. Η CONARC είχε υπό την ευθύνη της όλες τις δραστηριότητες και λειτουργίες του στρατού στο έδαφος των ΗΠΑ συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας και συντήρησης των δυνάμεων, της εκπαίδευσης, της οργάνωσης, και της ανάπτυξης του δόγματος. Ο Κλαρκ στην πρόταση του διατήρησε την πρόβλεψη για τακτικά συγκροτήματα που μπορούσαν να συγκεντρώνονται και να διασπείρονται ταχέως καθώς και να μάχονται αυτόνομα, αλλά ενίσχυσε τον ρόλο των τεθωρακισμένων και εισήγαγε την ιδέα ότι δε θα έπρεπε να υπάρχει μία σταθερή μεραρχιακή οργάνωση, αλλά οι μεραρχίες θα έπρεπε να συγκροτούνται ανάλογα με την αποστολή. Ο Κλαρκ ήταν εξοικειωμένος με το σύστημα των διοικήσεων μάχης των τεθωρακισμένων μεραρχιών και επιθυμούσε το σύστημα αυτό να αποτελέσει πρότυπο για όλους. Στην τελική τους μορφή οι νέες ιδέες παρουσιάστηκαν στη μελέτη «Reorganization Objectives Army Division (ROAD) 1965». Σύμφωνα με το υπόδειγμα «ROAD» υπήρχε μία βασική οργάνωση για κάθε τύπο μεραρχίας, αλλά, μονάδες μπορούσαν να προστίθενται και να αφαιρούνται ανάλογα με την αποστολή. Οι μονάδες της μεραρχίας διοικούνταν από τρία επιχειρησιακά στρατηγεία επιπέδου ταξιαρχίας, τα οποία αντικατέστησαν τις παλαιές διοικήσεις μάχης.

Η σημαντικότερη, ίσως, αλλαγή που συντελέστηκε εκείνη την εποχή ήταν η χορήγηση των τεθωρακισμένων οχημάτων μεταφοράς προσωπικού στις μονάδες μηχανοκίνητου πεζικού, ώστε αυτές να μπορούν να επιβιβάσουν το σύνολο του προσωπικού και των βαρέων όπλων τους σε αυτά. Το πεζικό με την προσθήκη αυτή απέκτησε πρωτόγνωρες δυνατότητες. Το ίδιο το πεζικό όμως δε θεωρούσε ότι η παρουσία των ΤΟΜΠ άλλαζε θεμελιωδώς τη φύση του αγώνα του. Ο κανονισμός FM 7-20 του 1965, «Infantry, Airborne Infantry and Mechanized Infantry Battalions», εξηγούσε ότι το πεζικό μπορούσε να εισέρχεται ταχύτερα στον αγώνα χάρη στα ΤΟΜΠ αλλά εκτελούσε την αποστολή του αποβιβασμένο. Όμως, η παρουσία των νέων μέσων (Μ-113) και η προσπάθεια ενσωμάτωσης τους στο μηχανοκίνητο αγώνα δημιουργούσε ζητήματα που άφηναν τη συζήτηση ανοιχτή. Ένα χαρακτηριστικό τέτοιο ζήτημα ήταν η ερώτηση «πότε και που ακριβώς αποβιβάζεται το πεζικό στην επίθεση ενός συγκροτήματος αρμάτων – πεζικού;».

Ο κανονισμός FM 100-5 «Field Service Regulations-Operations» που τέθηκε σε ισχύ το 1954 δεν χαρακτηρίζονταν από επαναστατικές αλλαγές, εισήγαγε όμως μία καινοτομία, την κινητή άμυνα, η οποία αν και ήταν γνωστή δεν είχε βρει μέχρι τότε τη θέση της στο επίσημο κείμενο του στρατού για το δόγμα. Η καταστρεπτικότητα των ατομικών όπλων όμως, που έκανε την αγκίστρωση στο έδαφος ιδιαίτερα επικίνδυνη υπόθεση, έφερε αυτήν τη μορφή άμυνας στην επιφάνεια. Πέραν τούτου, παρατηρούμε ότι θεμελιώδεις αντιλήψεις του αμερικανικού στρατού είχαν αρχίσει να μεταβάλλονται. Σκοπός των πολεμικών επιχειρήσεων παρέμενε η καταστροφή των εχθρικών ενόπλων δυνάμεων και της θέλησης τους να πολεμήσουν, όμως η επίθεση δεν ήταν πλέον ο μόνος δρόμος που οδηγούσε στη νίκη. Σύμφωνα με  τον FM 100-5 εκδόσεως 1962, ο διοικητής θα επέλεγε ένα συνδυασμό επιθετικών και αμυντικών επιχειρήσεων που θα έφερνε τη νίκη, ενώ στο κεφάλαιο των αμυντικών επιχειρήσεων στους σκοπούς της άμυνας, πέραν της διατήρησης εδάφους, προστέθηκε, για πρώτη φορά, η καταστροφή των εχθρικών δυνάμεων.

Ένα άλλο γεγονός που χαρακτήριζε συνολικά την περίοδο που μέχρι τώρα παρουσιάστηκε, ήταν το χαμηλό ενδιαφέρον της πλειοψηφίας του σώματος των αμερικανών αξιωματικών για το δόγμα και το βασικό έγγραφο (FM 100-5) στο οποίο αυτό αποτυπώνονταν. Χαρακτηριστικές είναι οι παρακάτω φράσεις του Στρατηγού Κλαρκ, τον οποίο συναντήσαμε ήδη:

«Δεν είχα ποτέ καμία σχέση με τη συγγραφή του FM 100-5, ούτε και θυμάμαι να τον διάβαζα κατά το διάστημα που ήμουν στις θέσεις διοίκησης από τις οποίες πέρασα. Αυτά τα πράγματα συνήθως τα γράφουν ταγματάρχες με περιορισμένη στρατιωτική εμπειρία. Δεν θυμάμαι να αναφέρεται κανείς στον κανονισμό στα στρατηγεία μεραρχίας, σώματος στρατού, στρατιάς και ομάδος στρατιών τα οποία διοίκησα. Ίσως θα έπρεπε. Γενικά δε θυμάμαι κανέναν να αναφέρει τον FM 100-5 στη διάρκεια των δύο πολέμων στους οποίους συμμετείχα και είμαι σίγουρος ότι ούτε ο Άϊκ (Αϊζενχάουερ) ούτε ο Τζωρτζ (Πάττον) ακολουθούσαν την έκδοση της εποχής τους».

Τα παραπάνω έχουν ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον αν σκεφτεί κανείς ότι όταν ειπώθηκαν η διοίκηση του Κλαρκ (CONARC) είχε την ευθύνη σύνταξης του δόγματος! Η κρατούσα αντίληψη της εποχής ήταν ότι η συγγραφή ενός θεωρητικού εγχειριδίου ήταν μία χαμηλού κύρους εργασία που δεν άρμοζε σε έναν «πραγματικό» στρατιώτη. Κι ακόμη ότι σκοπός του κανονισμού ήταν να εξυπηρετεί την εκπαιδευτική διαδικασία στις σχολές και όχι τις μονάδες στο πεδίο.

Μετά το Βιετνάμ

Το 1973 ο αμερικανικός στρατός αποχώρησε ηττημένος από το Βιετνάμ, έχοντας χάσει τον πόλεμο χωρίς να έχει χάσει τις μάχες. Την ήττα στο Βιετνάμ επακολούθησε η συνειδητοποίηση ότι η ικανότητα του στρατού να εμπλακεί ανά την υφήλιο ήταν περισσότερο περιορισμένη απ’ ότι πιστεύονταν και ότι οι πολύτιμοι πόροι του θα έπρεπε να διαφυλάσσονται για εκεί όπου το στοίχημα θα ήταν μεγαλύτερο. Έτσι το δόγμα των 2 ½ πολέμων της δεκαετίας του ΄60 αντικαταστάθηκε από το δόγμα του 1 ½. Δηλαδή, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έπρεπε να μπορούν να διεξάγουν ταυτόχρονα ένα γενικό πόλεμο κι έναν περιορισμένο. Η Ευρώπη θεωρούνταν ως το πιθανότερο θέατρο για τον γενικό πόλεμο και η Μέση Ανατολή για τον περιορισμένο.

Ήδη από την προεδρία Κένεντυ είχε εγκαταληφθεί το δόγμα των «μαζικών αντιποίνων» και είχε υιοθετηθεί αυτό της «εύκαμπτης αντίδραση». Η άμυνα της Ευρώπης θα στηρίζονταν κατά κύριο λόγο σε συμβατικά όπλα. Σε ότι αφορούσε τις συμβατικές δυνάμεις στην Ευρώπη, αυτό που είχε εντυπωσιάσει τους Αμερικανούς ήταν η βελτίωση των αντίστοιχων σοβιετικών, τη δεκαετία 1965-75, τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά. Αντίθετα, η Αμερικανική 7η Στρατιά, στην Ευρώπη, βρισκόταν στη χειρότερη κατάσταση της εξαιτίας της εναλλαγής των μονάδων της στο Βιετνάμ. Επιπλέον στη δεκαετία αυτή ο αμερικανικός στρατός είχε επικεντρώσει το ενδιαφέρον του, πρακτικό και θεωρητικό, στον αγώνα πεζικού στη ζούγκλα. Η εμπειρία που αποκομίσθηκε όμως μικρή αξία είχε εναντίον των σοβιετικών στην Ευρώπη. Ακόμη η καθολική υπεροχή σε πυρά υποστηρίξεως που είχε απολαύσει ο αμερικανικός στρατός τόσο στην Κορέα όσο και στο Βιετνάμ δε θα έβρισκε εφαρμογή στο ευρωπαϊκό θέατρο.

Τον Ιούνιο του 1972 ανέλαβε αρχηγός του στρατού ο Στρατηγός Κρέητον Άμπραμς. Ο Άμπραμς έμελε να οδηγήσει τον αμερικανικό στρατό σε μια άλλη εποχή. Μία από τις σημαντικότερες διαρθρωτικές αλλαγές που επιτέλεσε ήταν η δημιουργία της Διοίκησης Δόγματος και Εκπαίδευσης (Training Doctrine Command – TRADOC). Η TRADOC θα αποτελούσε το όχημα της αλλαγής.

«…η TRADOC ανέλαβε την ευθύνη να διερευνήσει την ανάγκη για αλλαγή, να περιγράψει με σαφήνεια τι έπρεπε να γίνει και πως αυτό διέφερε απ’ ότι γινόταν μέχρι τώρα»

Τον Ιούνιο του 1973 ορίστηκε ο πρώτος διοικητής της TRADOC, ο Στρατηγός Ντιπιού.

Ο Άνθρωπος Πίσω από τις Ιδέες

1) Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος

Για να παρακολουθήσουμε τις ιδέες του Ντιπιού είναι απαραίτητο να γνωρίσουμε τη σταδιοδρομία του και τις εμπειρίες που διαμόρφωσαν τις αντιλήψεις του. Ο Ντιπιού γεννήθηκε το 1919. Ως σπουδαστής κολεγίου στη Νότια Ντακότα έγινε μέλος της εθνοφρουράς, εθελοντικά, και παρακολούθησε πρόγραμμα εκπαίδευσης έφεδρων αξιωματικών (ROTC), υποχρεωτικά όπως λέει ο ίδιος. Το 1941 ονομάσθηκε ανθυπολοχαγός πεζικού και στις 8 Ιουνίου του ’44 βρέθηκε στις ακτές της Νορμανδίας με την 90η Μεραρχία Πεζικού. Μία ημέρα μετά, η 90η έλαβε το βάπτισμα του πυρός.

Εικόνα 14

Ο νεαρός Ντιπιού κατά την αρχή της σταδιοδρομίας του

Οι απώλειες που υπέστη η Μεραρχία αυτή τις πρώτες έξι εβδομάδες στη Νορμανδία ήταν τρομακτικές. Το έλλειμμα ηγεσίας που παρουσιάστηκε ήταν τέτοιο που η περίπτωση της 90ης μελετούνταν για χρόνια στην αμερικανική Σχολή Διοίκησης και Επιτελών (Command and General Staff College – CGSC). Μέσα σε έξι βδομάδες απαλλάχθηκαν από τα καθήκοντα τους ο διοικητής της Μεραρχίας, δύο διοικητές συνταγμάτων και δύο διοικητές ταγμάτων. Στις αρχές Αυγούστου η Μεραρχία αποσύρθηκε από το μέτωπο για να αναδιοργανωθεί. Συνυπολογίζοντας και τις αντικαταστάσεις, μέσα σε δύο μήνες, η Μεραρχία είχε απολέσει το 100% της αρχικής της δύναμης σε οπλίτες και το 150% σε αξιωματικούς. Στους λόχους τυφεκιοφόρων τα ποσοστά απωλειών είχαν φτάσει στο 200-400%. Το έδαφος της Νορμανδίας, αν και επίπεδο, ήταν έντονα διακεκομμένο εξαιτίας των χωμάτινων φρακτών που διαχώριζαν τα αγροκτήματα (τα περίφημα bocage). Έτσι κάθε αγρόκτημα ήταν ένα οχυρό από μόνο του. Σ΄ αυτό το ιδιόμορφο, ιδανικό για άμυνα, έδαφος η 90η διεξήγαγε μετωπικές επιθέσεις, χωρίς φαντασία, με αποτέλεσμα οι άνδρες της να οδηγούνται στην εξόντωση.

 

4 - Bocage

Οι χωμάτινοι φράκτες που διαχώριζαν τα αγροκτήματα στη Νορμανδία δημιούργησαν μία εφιαλτική κατάσταση για τους επιτιθέμενους

Ο Ντιπιού είχε την καλή τύχη να εκτελεί τα καθήκοντα του Αξιωματικού 3ου Γραφείου συντάγματος και να επιβιώσει από το σφαγείο, ώστε να μπορέσει αργότερα να στοχαστεί πάνω στις εμπειρίες εκείνων των ημερών. Αυτό που του εντυπώθηκε ιδιαίτερα έντονα από την εμπειρία της Νορμανδίας ήταν ότι ποτέ δεν επιτίθεσαι εκεί όπου ο αντίπαλος είναι ισχυρός, γιατί έτσι εισέρχεσαι στους χώρους εμπλοκής που αυτός έχει προετοιμάσει. Αντιθέτως, πηγαίνεις στα πλευρά του και ψάχνεις να βρεις μια αδυναμία στο αμυντικό του σύστημα που θα σου επιτρέψει να εισέλθεις στην τοποθεσία του. Δυστυχώς, όπως λέει ο ίδιος, δεν είχαν εκπαιδευτεί να το κάνουν αυτό ούτε στις ΗΠΑ, ούτε στην Αγγλία και αναγκάστηκαν να το μάθουν με τρομακτικό κόστος. Αργότερα, όταν ο Ντιπιού ήταν πλέον διοικητής τάγματος, η μέθοδος που ακολουθούνταν ήταν ομάδες τυφεκιοφόρων να διεισδύουν στις εχθρικές θέσεις, να καταλαμβάνουν εδάφη τακτικής σημασίας και στη συνέχεια η εξάρθρωση της εχθρικής τοποθεσίας να γίνεται από πίσω προς τα μπρος. Σε αυτό συνετέλεσε και το γεγονός ότι η μαχητική ισχύς των Γερμανών είχε πια μειωθεί.

Της προσοχής του Ντιπιού δεν διέφυγαν και οι γερμανικές τακτικές. Εντύπωση του έκανε η ικανότητα των Γερμανών:

  • να οργανώνουν αποτελεσματικά και σε βάθος το έδαφος για άμυνα και να εκμεταλλεύονται κάθε πτυχή του,
  • να παραλλάσσουν τις θέσεις τους,
  • να ενσωματώνουν οχήματα μάχης με το πεζικό και
  • ιδιαιτέρως τον είχε εντυπωσιάσει ο όγκος πυρός που εξέπεμπαν, με όπλα ευθυτενούς τροχιάς, για να καθηλώνουν τον αντίπαλο. Οι Αμερικανοί είχαν εισέλθει στον πόλεμο με την αντίληψη ότι το πυροβολικό καθηλώνει, ενώ τα όπλα ευθυτενούς τροχιάς είναι για ακριβή σκόπευση.

Ο Ντιπιού παραδέχεται ότι στις περιπτώσεις όπου δεν υπάρχουν ανοιχτά πλευρά, θα πρέπει η επίθεση να γίνει κατά μέτωπο. Τότε ο αντίπαλος θα πρέπει να καθηλωθεί με όγκο πυρών ευθυτενούς τροχιάς και ο επιτιθέμενος να ενεργήσει σε στενό μέτωπο. Ως διοικητής τάγματος ο Ντιπιού χρησιμοποιούσε ένα λόχο ως βάση πυρός, τον οποίο προικοδοτούσε με όλα τα βαριά όπλα του τάγματος, και ελίσσονταν με τους άλλους δύο. Γενικότερα, ο Ντιπιού τότε αντιλήφθηκε ότι η κίνηση με άλματα ήταν το μυστικό της κίνησης στο πεδίο της μάχης.

Εικόνα 5

Κίνηση με άλματα. Η Ομάδα Α κινείται υπό την κάλυψη των πυρών της Ομάδας Β. Στη συνέχεια η Ομάδα Α εγκαθίσταται ως βάση πυρός και καλύπτει την κίνηση της Ομάδας Β. Αυτό συνεχίζεται έως το τέλος της ενέργειας.

O Ντιπιού απέκτησε σημαντική εμπειρία στον μηχανοκίνητο αγώνα συνεργαζόμενος με την 4η Τεθωρακισμένη Μεραρχία. Σχημάτισε την πεποίθηση ότι το αποβιβασμένο πεζικό ενός συγκροτήματος αρμάτων-πεζικού, θα πρέπει να ενεργεί μέχρι εκεί που υποστηρίζεται από τα πυρά των αρμάτων, τα οποία θα πρέπει να έχουν καθηλώσει τον αντίπαλο, έτσι ώστε το φίλιο πεζικό να φτάσει μέχρι την απόσταση ρίψης χειροβομβίδων. Για τις συνθήκες του Β΄ ΠΠ πίστευε ότι μία διμοιρία πεζικού, υποστηριζόμενη από μία ίλη αρμάτων, ήταν το μικρότερο τμήμα πεζικού που είχε νόημα να ενεργήσει, ενώ για τις συνθήκες της δεκαετίας του ’80 στην Κεντρική Ευρώπη είχε την άποψη ότι ένας λόχος πεζικού, υποστηριζόμενος από τα πυρά μίας επιλαρχίας αρμάτων, ήταν αντιστοίχως το μικρότερο τμήμα.

Ο Ντιπιού στο θύλακα της Φαλαίζ είδε από πρώτο χέρι τι μπορούσε να κάνει το αμερικανικό πυροβολικό και η αεροπορία σ’ έναν συγκεντρωμένο στόχο. Αργότερα είπε ότι η δουλειά του ως διοικητής τάγματος πεζικού στην Ευρώπη ήταν να μετακινεί με ασφάλεια τους προωθημένους παρατηρητές του πυροβολικού. Από τη στιγμή που ο παρατηρητής είχε εγκατασταθεί μπορούσε να καλέσει τα πυρά 5-10 μοιρών πυροβολικού. Κατά την άποψη του τα πυρά πυροβολικού αντιπροσώπευαν το 90% της μαχητικής ισχύος που εξέπεμπαν οι Αμερικανοί προς τους Γερμανούς.

Η εντύπωση που απεκόμισε σε θέματα ηγεσίας ήταν ότι ο Αμερικανός αξιωματικός γενικά ήταν απρόθυμος να πάρει ρίσκα και να αναλάβει ευθύνες απουσία του προϊσταμένου του, σε αντίθεση με τον Γερμανό ομοιόβαθμο του. Για τον Αμερικανό στρατιώτη πίστευε ότι είχε την τάση να είναι απαθής, αλλά μπορούσε να αποδώσει καλά κάτω από ενεργητική διοίκηση. Απ’ ότι φαίνεται, ο ίδιος ήταν συγκεντρωτικός. Ως διοικητής τάγματος σχεδίαζε ο ίδιος μέχρι και το επίπεδο της ομάδας πεζικού, όποτε αυτό του ήταν χρονικά δυνατό, και στη συνέχεια παρακολουθούσε δραστήρια την εκτέλεση των διαταγών του. Αξίζει να σημειωθεί ότι όταν ο Β΄ ΠΠ τέλειωσε στην Ευρώπη, ο διοικητής του 357ου Συντάγματος στο οποίο υπηρετούσε ο Ντιπιού ήταν 27 ετών και οι τρεις διοικητές ταγμάτων του Συντάγματος ήταν: 25 (Ντιπιού), 28 και 26 ετών.

2) Βιετνάμ

Μετά το τέλος του Β΄ ΠΠ ο Ντιπιού επέλεξε να μείνει στον στρατό, ύστερα από προτροπή του Πάττον όπως λέει ο ίδιος. Δεν πήγε στην Κορέα, αλλά βρέθηκε δύο φορές στη Δυτ. Γερμανία, μία φορά ως διοικητής τάγματος και μία ως διοικητής συντάγματος. Στις ασκήσεις που διεξήγαγε στη Γερμανία με το πλήρως μηχανοκίνητο, πλέον, πεζικό αποκρυστάλλωσε την άποψη ότι σε ταχέως εξελισσόμενες επιχειρήσεις θα πρέπει να δίνεται στις μονάδες μόνο η αποστολή και όχι πλήρεις διαταγές επιχειρήσεων. Οι μονάδες θα πρέπει να στηρίζονται στην εκπαίδευση τους και στις Βασικές Οδηγίες Ενεργειών για να ανταπεξέλθουν, και όχι σε λεπτομερείς οδηγίες. Στη Γερμανία ο Ντιπιού, ακόμα και ως διοικητής συντάγματος, δούλεψε πάρα πολύ στο επίπεδο της ομάδας πεζικού. Όπως λέει ο ίδιος, πέρασε πολλές εβδομάδες έξω στη βροχή εκπαιδεύοντας και αξιολογώντας τις ομάδες του. Ο Ντιπιού πίστευε ότι η εκπαίδευση της ομάδας ήταν η βάση της εκπαίδευσης για το πεζικό. Επιπλέον των διοικητικών του καθηκόντων, εκείνη την περίοδο, είχε οριστεί και αξιολογητής των αμερικανικών ταγμάτων πεζικού στη Γερμανία. Η εμπειρία εκείνη τον βοήθησε να γνωρίσει πολύ καλά το επίπεδο εκπαίδευσης των μονάδων αλλά και τις δυνατότητες και αδυναμίες του συστήματος αξιολόγησης που ίσχυε.

Επόμενος μεγάλος σταθμός στην καριέρα του Ντιπιού υπήρξε το Βιετνάμ, όπου έμεινε τρία χρόνια (1964-67). Τα πρώτα δύο ως Αξιωματικός Επιχειρήσεων (J3) της Αμερικανικής Διοίκησης (MACV) και τον τελευταίο ως διοικητής της 1ης Μεραρχίας Πεζικού. Η αποστολή της Μεραρχίας αυτής ήταν να προστατεύσει τον τοπικό πληθυσμό, να ενθαρρύνει την υποστήριξη στην κυβέρνηση του Ν. Βιετνάμ καθώς και να καταστρέψει τον εχθρό στην περιοχή ευθύνης της. Αντίπαλος της Μεραρχίας ήταν η ενισχυμένη 9η Μεραρχία Βιετκόγκ. Για να πραγματοποιήσει το δεύτερο σκέλος της αποστολής του, ο Ντιπιού επεδίωκε να λαμβάνει επαφή με τον εχθρό με τη μικρότερη δυνατή δική του δύναμη, να χρησιμοποιεί το μεγαλύτερο μέρος της δύναμης του για να αποκόπτει τις οδούς διαφυγής του αντιπάλου όταν αυτός εντοπίζονταν, και να καταστρέφει το εχθρικό τμήμα κατά κύριο λόγο με πυρά πυροβολικού και αεροπορίας, και μόνο όταν απαιτούνταν με ενέργεια πεζικού. Στις επιχειρήσεις στο Βιετνάμ ο Ντιπιού διαπίστωσε την πολυπλοκότητα του ελέγχου του εναέριου χώρου ώστε ελικόπτερα, αεροπλάνα και βλήματα πυροβολικού να βρίσκονται όλα στον αέρα χωρίς να συγκρούονται.

Ο Ντιπιού πίστευε ότι η εμπειρία του Βιετνάμ είχε σημαντικές παρενέργειες στην αντίληψη που διαμορφώνονταν στους αξιωματικούς που είχαν υπηρετήσει εκεί. Πιθανόν η σημαντικότερη από αυτές ήταν η αδυναμία των αξιωματικών να αξιολογούν σωστά την επίδραση του εδάφους. Λόγω της πυκνής βλάστησης η ορατότητα στο Βιετνάμ ήταν ούτως ή άλλως περιορισμένη, οπότε οι αξιωματικοί είχαν την τάση να θεωρούν ότι το έδαφος είναι αδιάφορο. Επίσης οι διοικητές συνήθως βρίσκονταν σε ελικόπτερο, οπότε έβλεπαν το έδαφος επίπεδο. Ο Ντιπιού σαν μέραρχος διαπίστωσε καταστάσεις που είχαν ήδη εμφανιστεί από την Κορέα. Οι άνδρες αψηφούσαν τους κανόνες παραλλαγής και την πειθαρχία φωτός, δεν έτασσαν σωστά τα βαρέα όπλα τους και ο στρατός συνολικά είχε μάθει να στηρίζεται στα πυρά υποστηρίξεως. Ο Ντιπιού πίστευε ότι το Βιετνάμ, όπως και η Κορέα πριν, ήταν δευτερεύουσες προσπάθειες και ότι η κύρια προσπάθεια ήταν απέναντι στους σοβιετικούς στην Ευρώπη. Σ’ εκείνο το θέατρο επιχειρήσεων, απέναντι στην ισχύ του Κόκκινου Στρατού, πίστευε ότι οι ελλείψεις στην εκπαίδευση που παρατηρούνταν στο Βιετνάμ θα ήταν ασυγχώρητες.

Εικόνα 6

Ο Ντιπιού, διοικητής της 1ης Μεραρχίας Πεζικού, με τον Στρατηγό Γουέστμορλαντ, διοικητή των αμερικανικών δυνάμεων στο Βιετνάμ.

3) Επιστροφή στις ΗΠΑ

Μετά τη θητεία του στο Βιετνάμ ο Ντιπιού επέστρεψε στην Αμερική και τοποθετήθηκε στο αντίστοιχο ΓΕΕΘΑ ως ειδικός σύμβουλος στις αντι-ανταρτικές επιχειρήσεις, και στη συνέχεια στο αντίστοιχο ΓΕΣ ως Β΄ Υπαρχηγός. Από αυτή τη θέση ενεπλάκη με την αναδιοργάνωση της CONARC. Η Διοίκηση αυτή είχε τέτοιο πλήθος δραστηριοτήτων που θεωρούνταν πλέον δυσκίνητη. Σαν αποτέλεσμα της αναδιοργάνωσης η CONARC διαιρέθηκε σε δύο διοικήσεις: την TRADOC που ανέλαβε την εκπαίδευση και το δόγμα και την FORSCOM που ανέλαβε τις λοιπές δραστηριότητες. Ο ίδιος ο Ντιπιού τοποθετήθηκε για ένα μεταβατικό διάστημα τεσσάρων μηνών ως υποδιοικητής στην CONARC και στη συνέχεια ανέλαβε τη διοίκηση της νεοσυσταθείσης TRADOC.

Ο Ντιπιού πλέον είχε κατασταλαγμένες απόψεις για το πώς ο στρατός θα έπρεπε να εκπαιδεύεται και να μάχεται. Είχε καταλήξει ότι σκοπός της μάχης ήταν η φυσική καταστροφή του εχθρού. Αυτό επιτυγχάνονταν με την επίθεση, η οποία θα έπρεπε κατά προτίμηση να κατευθύνεται στα πλευρά και στα νώτα του αντιπάλου. Η προστασία των τμημάτων που ελίσσονταν για να βρεθούν στις κατάλληλες θέσεις εξασφαλίζονταν, πέρα από τις δυνατότητες των μέσων που χρησιμοποιούσαν για να κινηθούν, με την καταστολή των πυρών του αντιπάλου. Η εντατική εκπαίδευση ήταν γι’ αυτόν το κλειδί της επιτυχίας.

Η Επίδραση του Αραβοϊσραηλινού Πολέμου του 1973

7- Fort_Monroe_Aerial

Το Οχυρό Μονρό στη Βιρτζίνια που φιλοξενεί το διοικητήριο της TRADOC

Όταν ο Ντιπιού ανέλαβε τα νέα καθήκοντα του η αλλαγή του δόγματος δεν ήταν ψηλά στις προτεραιότητες ούτε του ίδιου, ούτε κανενός άλλου. Αν και όπως λέει είχαν προηγηθεί συζητήσεις πάνω στο θέμα με τον Στρατηγό Άμπραμς, εκείνη την περίοδο η μετατροπή του στρατού σε πλήρως επαγγελματική δύναμη απορροφούσε όλη την ενέργεια. Ταυτόχρονα η Διοίκηση του Ντιπιού είχε σημαντικό οργανωτικό έργο να επιτελέσει η ίδια, ώστε να απορροφήσει τα τμήματα της CONARC που είχε αναλάβει. Και επιπλέον όλα αυτά έπρεπε να γίνουν με λιγότερα χρήματα. «Κάνουμε περισσότερα, με λιγότερα» (doing more, with less) ήταν το σύνθημα των ημερών και ο Ντιπιού έπρεπε να το υλοποιήσει αυτό στον τομέα της εκπαίδευσης.

Ένας άλλος τομέας που αναμείχθηκε η Διοίκηση του Ντιπιού ήταν αυτός της απόκτησης των οπλικών συστημάτων. Μέχρι τότε η Διοίκηση Εξέλιξης της Μάχης (Combat Development Command – CDC), η οποία ήταν υφιστάμενη της CONARC, εξέλισσε το δόγμα, την οργάνωση του στρατού και εξέδιδε τις απαιτήσεις για οπλικά συστήματα. Στη συνέχεια η Διοίκηση Υλικού (Army Materiel Command – AMC) αναλάμβανε την απόκτηση των συστημάτων. Η CDC όμως δεν ανέπτυσσε η ίδια το δόγμα άλλα το ανέθετε στις σχολές, τις οποίες όμως η ίδια δεν έλεγχε. Έτσι δημιουργούνταν μία χαλαρή σχέση ανάμεσα στο δόγμα και στις απαιτήσεις για οπλικά συστήματα. Βάζοντας την ανάπτυξη του δόγματος και τις σχολές κάτω από την ίδια διοίκηση ο Ντιπιού πίστευε ότι οι προδιαγραφές των οπλικών συστημάτων που θα δίνονταν θα ανταποκρίνονταν καλύτερα στις ανάγκες των μονάδων στο πεδίο και επιπλέον ο στρατός θα μπορούσε να μιλάει με μια φωνή για το τι χρειάζονταν. Έτσι το θέμα του δόγματος υπεισέρχονταν και λόγω αυτής της παραμέτρου. Κατά πάσα πιθανότητα ο Ντιπιού θα καταπιάνονταν με το δόγμα αργά ή γρήγορα, αφού έβαζε μία τάξη στα οργανωτικά του. Όμως οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή τον Οκτώβριο του 1973 έδωσαν τη δική τους ώθηση.

Ο Πόλεμος του Γιομ Κιπούρ, θεωρώ ότι σε γενικές γραμμές είναι γνωστός. Στο άρθρο «Από την Άμυνα στην Επίθεση: Η Τέχνη της Μετάβασης, Μέρος 2ο» παρουσιάστηκαν οι επιχειρήσεις στο Σινά, από την οπτική του επιχειρησιακού επιπέδου.

Λίγο μετά το τέλος του πολέμου ο Στρατηγός Άμπραμς ανέθεσε στην TRADOC να τον μελετήσει και να εξαγάγει συμπεράσματα που αφορούσαν τον αμερικανικό στρατό. Οι Αμερικανοί εντυπωσιάστηκαν ιδιαίτερα από το γεγονός ότι οι Αιγύπτιοι και οι Σύριοι ανέπτυξαν στο πεδίο της μάχης περισσότερα άρματα και πυροβόλα από αυτά που είχαν οι ίδιοι στην Ευρώπη, από την έκταση των απωλειών των αντιμαχόμενων στις τρεις εβδομάδες που διήρκησε ο πόλεμος και από την ποιότητα του σοβιετικού υλικού που έπεσε στα χέρια των Ισραηλινών και που έδειξε ότι η τεχνική πρόοδος των Ρώσων ήταν μεγαλύτερη απ’ ότι πιστεύονταν. Ο Ντιπιού χρησιμοποίησε τον όρο «νέα φονικότητα» για να περιγράψει τις συνθήκες στο σύγχρονο πεδίο της μάχης που ο Πόλεμος του Οκτωβρίου του επέτρεπε ν’ αντικρύσει δωρεάν.

Εξηγώντας περισσότερο αυτό που ονόμαζε «νέα φονικότητα» ο ίδιος περιέγραφε: «Πίσω στον Β΄ ΠΠ ένα άρμα (Σέρμαν) είχε 50% πιθανότητες να επιτύχει το στόχο του με το πρώτο βλήμα στα 500 μ. Στην Κορέα η απόσταση αυτή αυξήθηκε στα 1.000 μ. Σήμερα (άρμα Μ-60Α1) η απόσταση αυτή έφτασε στα 3.000μ. Αυτό που έχει συμβεί στους Υπολοχαγούς, στους Λοχαγούς και στους Λοχίες είναι ότι πρέπει να ανησυχούν για ένα πολύ μεγαλύτερο χώρο απ’ ότι πριν, επειδή και οι απειλές μπορούν να προκύψουν από αυτές τις αποστάσεις».

Η επιτροπή που συστάθηκε με σκοπό να εξάγει τα διδάγματα του πολέμου ολοκλήρωσε το έργο της τον Ιούλιο του 1974. Ο Ντιπιού πίστευε ότι τρία ήταν τα κύρια συμπεράσματα που προέκυπταν.

  • Τα σύγχρονα όπλα είναι πολύ πιο φονικά απ’ ότι είχε εμφανιστεί μέχρι τότε.
  • Για να αντιμετωπιστούν αυτά τα σύγχρονα μέσα είναι απαραίτητο να έχουμε άριστα εκπαιδευμένα και ικανά συγκροτήματα συνδυασμένων όπλων.
  • Η εκπαίδευση του ατόμου όπως και του συνόλου είναι αυτό που κάνει τη διαφορά στο πεδίο της μάχης.

Ο Ντιπιού θεωρούσε ότι το άρμα μάχης ήταν το κυρίαρχο οπλικό σύστημα στον χερσαίο αγώνα και έλεγε ότι: «Είτε αμύνεσαι, είτε επιτίθεσαι πρέπει να μπορείς να κινηθείς, δε γίνεται να μείνεις ακίνητος. Το άρμα έχει σχεδιαστεί για να κινείται. Το άρμα είναι το μέσο που μεταφέρει τη μάχη στον αντίπαλο. Άλλα τα άρματα δεν μπορούν να το κάνουν μόνα τους. Για να κινηθείς στο σύγχρονο πεδίο της μάχης που κυριαρχείται από όπλα υψηλής φονικότητας θα πρέπει τα πυρά του αντιπάλου να κατασταλούν, αλλιώς τα άρματα και ότι άλλο είναι εκτεθειμένο κατά τη διάρκεια της κίνησης θα υποστεί μη αποδεκτές απώλειες».

Στην παρακάτω εικόνα φαίνεται η αιτία της αποτυχίας των πρώτων ισραηλινών αντεπιθέσεων στο Σινά.

Εικόνα 8

Τις πρώτες ημέρες του πολέμου οι Ισραηλινοί αντεπιτέθηκαν στο Σινά χρησιμοποιώντας άρματα που δεν υποστηρίζονταν από πεζικό και υποστηρίζονταν ελάχιστα από πυροβολικό. Το αμυνόμενο αιγυπτιακό πεζικό βρίσκονταν μέσα σε ορύγματα, οπλισμένο με RPG-7 και υποστηριζόμενο από εκατοντάδες Α/Τ πυραύλους SAGGER και άρματα Τ-55 και Τ-62 ως εφεδρεία. Οι Ισραηλινοί υπέστησαν μεγάλες απώλειες και οι αντεπιθέσεις απέτυχαν.

Η καταστολή των εχθρικών πυρών γίνεται από το συγκρότημα συνδυασμένων όπλων. Επομένως η αποστολή των άλλων όπλων είναι να διευκολύνουν την κίνηση των αρμάτων. Η καταστολή κατά τον Ντιπιού γίνονταν με πυρά ευθυτενούς τροχιάς από τμήματα που βρίσκονταν έξω από τους χώρους εμπλοκής που είχε σχεδιάσει ο εχθρός και κάλυπταν την κίνηση των τμημάτων μπροστά, σε συνδυασμό με πυρά καμπύλης τροχιάς. Για να γίνουν τα παραπάνω αποτελεσματικά απέναντι σ’ έναν εχθρό που μπορεί και να υπερείχε αριθμητικά, χρειάζονταν ικανότητα, ηγεσία, πειθαρχία και θάρρος. Όλα αυτά θεωρούσε ότι μπορούσαν να προέλθουν μέσα από την εντατική εκπαίδευση. Ο Ντιπιού πίστευε ότι ο Πόλεμος του Οκτωβρίου δικαίωσε την πάγια εμμονή που είχε με την εκπαίδευση των μικρότερων κλιμακίων, της ομάδας και του πληρώματος. Η «νέα φονικότητα» σήμαινε ότι αν τα χαμηλότερα κλιμάκια δεν υιοθετούσουν νέες τεχνικές κινήσεως στο πεδίο της μάχης, καμία προσπάθεια από τα υψηλότερα κλιμάκια δεν θα είχε αποτέλεσμα.

Ο Ντιπιού εντυπωσιάστηκε από το γεγονός ότι χώρες όπως η Αίγυπτος και η Συρία μπορούσαν να αξιοποιήσουν τη σοβιετική τεχνολογία ικανοποιητικά και να επιφέρουν βαριές απώλειες σε μια καλά εκπαιδευμένη δύναμη, όπως ήταν ο ισραηλινός στρατός. Αυτό σήμαινε ότι αν ο αμερικανικός στρατός έπρεπε να εμπλακεί στη Μέση Ανατολή ή αλλού, θα έπρεπε να ήταν έτοιμος να αντιμετωπίσει, όπως και στην Ευρώπη, σημαντικές και καλά εξοπλισμένες δυνάμεις από την αρχή. Εκτιμώντας ότι οι πολιτικοί θα έκαναν ότι μπορούσαν για να περιορίσουν τη σύγκρουση ώστε να μην εξελιχθεί σε παγκόσμιο πόλεμο, ο στρατός θα έπρεπε να επικρατήσει από την πρώτη μάχη, ώστε ο διακανονισμός που θα ακολουθούσε να ήταν ευνοϊκός για τα αμερικανικά συμφέροντα. Σκοπός μας, έλεγε, είναι να κερδίσουμε την πρώτη μάχη του επόμενου πολέμου παρά το ότι θα μειονεκτούμε αριθμητικά.

Σε μια παρουσίαση που έκανε στις αρχές του 1974 για τα διδάγματα του Αραβοϊσραηλινού Πολέμου, ο Ντιπιού σκιαγράφησε κάποιες βασικές ιδέες που είχε διαμορφώσει μέσα από δύο παραδείγματα.

Άμυνα

Εικόνα 9

Η αμερικανική 1η Τεθωρακισμένη Μεραρχία είναι αναπτυγμένη στην Ευρώπη σε ένα μέτωπο 60 χλμ. Η Μεραρχία αυτή έχει χοντρικά 100 διμοιρίες ελιγμού, αλλά στη ζώνη των 60 χλμ. υπάρχουν εκατοντάδες εδάφη τακτικής σημασίας. Προφανώς κανείς δεν μπορεί να υπερασπιστεί τα πάντα. Αν η Μεραρχία διαμοιράσει ομοιόμορφα τις δυνάμεις της, θα μπορεί να αντιμετωπίσει μικρής κλίμακας επιθέσεις παντού. Ο εχθρός όμως θα μεταβάλει την αναλογία των δυνάμεων με τη συγκέντρωση. Έτσι θα δημιουργηθεί μία αρχική εισχώρηση. Η Μεραρχία θα πρέπει να μετακινήσει δυνάμεις από τα πλευρά της και να τις συγκεντρώσει στον κατάλληλο χρόνο στον κρίσιμο τομέα, έτσι ώστε η αναλογία δυνάμεων να μεταβληθεί θετικά για την ίδια. Η ευθύνη των διοικητών πάνω από το επίπεδο του λόχου, κατά τον Ντιπιού, είναι να συγκεντρώνουν δυνάμεις στον σωστό τόπο και χρόνο. Ο σωστός τόπος και χρόνος ήταν εκείνος στον οποίο μπορούσαν να εκμεταλλευτούν τις αδυναμίες του αντιπάλου. Αυτό σημαίνει ότι και ο αμυνόμενος θα πρέπει να μπορεί να κινηθεί. Αυτό το είδος της άμυνας ο Ντιπιού το ονόμασε «ενεργητική άμυνα» (active defense).

Επίθεση

 

Εικόνα 10

 

Ας υποθέσουμε ότι έχουμε ένα συγκρότημα Ίλης αρμάτων με δύο Ουλαμούς αρμάτων και μία Διμοιρία Μηχανοκίνητου Πεζικού. Ο διοικητής της Ίλης πρέπει να καταλάβει το ύψωμα «Α» και να εγκατασταθεί εκεί αμυντικά. Για να μπορέσει να κινηθεί αποφασίζει να εγκαταστήσει τον 1ο Ουλαμό του σε θέσεις καλύψεως σκάφους στο ύψωμα «Β» (ο Ντιπιού θεωρούσε αδιανόητη την κίνηση χωρίς να την καλύπτει ένα τμήμα εγκατεστημένο ως βάση πυρός). Στο ύψωμα «Γ» είναι ταγμένα πυροβόλα άνευ οπισθοδρόμησης 73 χλστ. σοβιετικής προέλευσης που προστατεύονται από πεζικό σε ορύγματα. Στο ύψωμα «Α» υπάρχουν άρματα Τ-62, ενώ στο ύψωμα «Δ» υπάρχουν Α/Τ πύραυλοι Σάγγερ (SAGGER) και πιθανόν άρματα. Στο δασωμένο «Ε» υπάρχει πεζικό με RPG-7 και ίσως κάποιοι Σάγγερ. Το «Ζ» είναι κάποιος μικρός κατοικημένος τόπος.

Ο διοικητής της Ίλης αποφασίζει να καταλάβει το υψ. «Γ», να εγκαταστήσει εκεί τον 2ο Ουλαμό του ως βάση πυρός και στη συνέχεια να κινηθεί με τον 1ο. Καθώς όμως ο 2ος Ουλαμός και η Μ/Κ Δρια ΠΖ βγαίνουν από το χώρο εξορμήσεως κινδυνεύουν να καταστραφούν από όλα τα εχθρικά όπλα που απαριθμήθηκαν. Επομένως ο διοικητής της Ίλης σ΄ αυτό το περιβάλλον της «νέας φονικότητας» πρέπει να καταστείλει τα πυρά όλων των εχθρικών μέσων. Ο διοικητής της Ίλης αποφασίζει να χρησιμοποιήσει καπνό και πυρά πυροβολικού στο υψ. «Δ», καπνό στο υψ. «Α» και πυρά πυροβολικού και όλμων στο υψ. «Γ». Το εχθρικό πεζικό στο δασωμένο «Ε» είτε θα κατασταλεί με πυρά εν κινήσει ή αν αυτό δε σταθεί δυνατό τα οχήματα μεταφοράς προσωπικού θα αποβιβάσουν το πεζικό τους, θα το υποστηρίξουν με τα πολυβόλα τους συν τα πυρά των αρμάτων, και το φίλιο πεζικό θα άρει την αντίσταση με αγώνα εκ του συστάδην. Το παιχνίδι της καταστολής λέει ο Ντιπιού δε σταματάει εδώ. Ο εχθρός θα επιδιώξει να καταστείλει το δικό μας πυροβολικό με πυρά αντιπυροβολικού κι εμείς να κάνουμε το αντίστοιχο με πυρά αεροπορίας, αλλά για να γίνει αυτό θα πρέπει να κατασταλεί η εχθρική αεράμυνα, κλπ. Όσο μεγαλώνει το κλιμάκιο διοικήσεως τόσο μεγαλώνει και το πεδίο του κάθε διοικητή και αυξάνονται τα οπλικά συστήματα που υπεισέρχονται. Γι’ αυτό ο Ντιπιού πίστευε ότι ο στρατός θα έπρεπε να εκπαιδευτεί από την αρχή ώστε ν’ αντιμετωπίζει τη μάχη ως ένα ζήτημα ενσωμάτωσης οπλικών συστημάτων. Το κάθε σύστημα θα έπρεπε να βρεθεί στη σωστή θέση, στο σωστό χρόνο ώστε να επιτελέσει τη λειτουργία του. Αφού τα Όπλα του στρατού θα έπρεπε να επανεκπαιδευτούν θα έπρεπε να έχουν ένα κοινό, βασικό κείμενο αναφοράς. Αυτό θα το παρείχε ο Ντιπιού με τη μορφή του νέου δόγματος.

Συγκλίσεις και Αντιθέσεις

Περί τα μέσα του ’74 ο Ντιπιού αποφάσισε ότι σ’ ένα διάστημα δύο ετών όλα τα εγχειρίδια τακτικής του αμερικανικού στρατού θα είχαν γραφεί από την αρχή. Επειδή δεν είχε ακόμη έτοιμο τον νέο FM 100-5 πάνω στον οποίο θα συντονίζονταν οι υπόλοιποι κανονισμοί, ξεκίνησε με την έκδοση εκπαιδευτικών φυλλαδίων από τις σχολές των Όπλων και με την αλλαγή του Προγράμματος Εκπαίδευσης και Αξιολόγησης του Στρατού (Army Training and Evaluation Program – ARTEP). Το ARTEP περιείχε τις λειτουργίες που κάθε τμήμα θα έπρεπε να μπορεί να διεξάγει στο πεδίο της μάχης και τον τρόπο αξιολόγησης αυτών. Το ARTEP ήταν ένα πολύ σημαντικό εργαλείο γιατί κατεύθυνε την προσοχή και τις προσπάθειες των διοικήσεων. Στο ARTEP ο Ντιπιού είδε ένα επιπλέον μέσο για να επηρεάσει την τακτική σκέψη των συναδέλφων του στην κατεύθυνση που επιθυμούσε.

Ο Ντιπιού θεωρούσε ότι το Κέντρο Εκπαίδευσης Τεθωρακισμένων θα έπρεπε να ηγηθεί της προσπάθειας διάδοσης των νέων ιδεών. Αφενός μεν ο ίδιος πίστευε ότι το άρμα ήταν το κυρίαρχο οπλικό σύστημα στην ξηρά, αφετέρου δε έβλεπε ότι με τον διοικητή του Κέντρου Υποστράτηγο Ντον Στάρυ (Donn A. Starry) υπήρχε σύμπνοια απόψεων. Στο επόμενο διάστημα ο Ντιπιού κατεύθυνε τα κέντρα εκπαίδευσης πεζικού και τεθωρακισμένων να συνεργαστούν ώστε να παραγάγουν την εκπαιδευτική βιβλιογραφία για τον μηχανοκίνητο πόλεμο, με τον πρώτο λόγο όμως ν’ ανήκει στους τεθωρακισμένους, πράγμα που δυσαρέστησε σφόδρα το πεζικό. Ο Στάρυ συμβούλεψε τον Ντιπιού ότι θα έπρεπε να «πουλήσει» τις ιδέες του στους διοικητές στρατιών και ισοτίμων διοικήσεων, χωρίς την υποστήριξη των οποίων το νέο δόγμα θα έμενε κενό γράμμα. Ας θυμηθούμε εδώ και τις απόψεις του Στρατηγού Κλαρκ που παρουσιάστηκαν νωρίτερα. Τον Οκτώβριο του 1974 ο Ντιπιού οργάνωσε ένα συνέδριο σε θέματα τακτικής, το οποίο ονόμασε Oktoberfest, και προσκάλεσε όλους τους σημαντικούς παίκτες εντός του στρατεύματος. Το συνέδριο πήγε καλά, ο Ντιπιού ένιωσε ότι έλαβε τη συναίνεση των παρευρισκόμενων και σημείωσε ότι πότε μέχρι τότε στον αμερικανικό στρατό αυτοί που έγραφαν τα εγχειρίδια δεν είχαν συναντηθεί με αυτούς που διοικούσαν τους άνδρες. Και ενώ τα πράγματα φαίνονταν να έχουν πάρει τον δρόμο τους ο Ντιπιού συνάντησε αντίδραση από εκεί που δεν περίμενε καθόλου.

11 - Cushman

Ο Αντιστράτηγος Τζον Κούσμαν.

Ο Ντιπιού θεωρούσε ότι η συγγραφή του νέου FM 100-5 μπορούσε πλέον να ξεκινήσει. Αρμοδιότητα για τη συγγραφή του δόγματος είχε το Κέντρο Συνδυασμένων Όπλων (Combined Arms Center – CAC). Διοικητής του CAC ήταν ο Υποστράτηγος Τζον Κούσμαν (John Η. Cushman). Το προσχέδιο του κανονισμού που παρουσίασε ο Κούσμαν στον Ντιπιού έδειξε ότι οι δύο άνδρες είχαν βαθιές φιλοσοφικές διαφορές για το τι είναι δόγμα και πως διεξάγεται ο πόλεμος. Ο Ντιπιού εξεπλάγη από την εξέλιξη και έδωσε μία διορία τεσσάρων μηνών στον Κούσμαν για να παρουσιάσει ένα νέο προσχέδιο σύμφωνα με τις οδηγίες του. Ο Κούσμαν δεν το έπραξε. Ο Ντιπιού απέσυρε την ευθύνη συγγραφής του δόγματος από το CAC και την ανέθεσε στο στρατηγείο του. Σε κάθε άλλη περίπτωση οι ενδοϋπηρεσιακές διαφορές που αναπτύχθηκαν κατά τη διαμόρφωση του δόγματος, και δεν ήταν λίγες, δε θα αποτελούσαν αντικείμενο αυτού του άρθρου. Όμως η διαμάχη Κούσμαν–Ντιπιού αφορούσε τόσο θεμελιώδη ζητήματα που οι απόψεις των δύο πλευρών πιστεύω ότι αξίζει να εκτεθούν. Επιπλέον πιστεύω ότι η ουσία της διαφοράς των απόψεων των δύο ανδρών συνεχίζει να είναι επίκαιρη μέχρι σήμερα.

Ο Ντιπιού πίστευε ότι η πρωτοβουλία είναι σπάνιο χάρισμα γι’ αυτό ένας οργανισμός όπως ο στρατός λειτουργεί καλύτερα όταν τα μέλη του δέχονται συνεχώς εντολές. Ο Κούσμαν πίστευε ότι ένας οργανισμός λειτουργεί καλύτερα όταν αποσύρονται οι περιορισμοί που αποθαρρύνουν τα μέλη του να λειτουργήσουν δημιουργικά. Ο Κούσμαν είχε ενθαρρύνει τη συμμετοχή των μαθητών της ΣΔΙΕΠ (υφιστάμενη του CAC) στη διαμόρφωση του δόγματος. Πίστευε ότι κάθε ιδέα άξιζε να μελετηθεί. Ο Ντιπιού πίστευε ότι ο ίδιος ήταν ο κατάλληλος άνθρωπος, με τις κατάλληλες εμπειρίες, στην κατάλληλη θέση και την κατάλληλη στιγμή για να αλλάξει τον τρόπο του μάχεσθαι του στρατεύματος. Όταν πληροφορήθηκε την ανάμιξη των μαθητών εξέφρασε τη «βαθειά του ανησυχία».

Ο Ντιπιού θεωρούσε το δόγμα ως το εργαλείο με το οποίο ο στρατός συντόνιζε τις δραστηριότητες του. Το δόγμα ήταν μία σειρά από τεχνικές αναγκαίες για την επιτυχία στο πεδίο της μάχης. Οι τεχνικές αυτές διδάσκονταν στις σχολές και στα κέντρα εκπαιδεύσεως και αποτυπώνονταν στους κανονισμούς. Επίσης το δόγμα θα έπρεπε να μπορεί να είναι λειτουργικό και γι’ αυτούς που μελετούσαν ποια οπλικά συστήματα χρειάζεται ο στρατός. Ο Ντιπιού πίστευε ότι ο λειτουργικός σκοπός που εξυπηρετούσε το δόγμα στον οργανισμό του στρατεύματος ήταν το ίδιο σημαντικός με το περιεχόμενο του. Γι’ αυτό το δόγμα θα έπρεπε να είναι απλό, κατανοητό και συγκεκριμένο, αποδεχόμενος ακόμη και τον κίνδυνο της υπεραπλούστευσης.

Ο Κούσμαν πίστευε ότι το περιεχόμενο του δόγματος ήταν σημαντικότερο από τον λειτουργικό του σκοπό. Ο Κούσμαν έλεγε ότι η αναζήτηση του δόγματος, στην ουσία της, ήταν αναζήτηση για την αλήθεια. Ο Κούσμαν ήταν φιλόσοφος, ο Ντιπιού ιεραπόστολος. Ο Κούσμαν πίστευε ότι αξιοποιώντας τη θεωρία, την εμπειρία και τη λογική μπορούσε κανείς να κάνει μία βάσιμη υπόθεση για το τι συνήθως δουλεύει καλύτερα στο πεδίο της μάχης. Αυτό για τον Κούσμαν ήταν το δόγμα. Το δόγμα παρείχε την καλύτερη δυνατή αντίληψη, περί πολέμου, που μπορούσε κανείς να υπερασπίσει με λογικά επιχειρήματα, η οποία αντίληψη όμως καθοδηγούσε αλλά δεν δέσμευε. Η απλότητα ήταν επιθυμητή αλλά όχι με κόστος την ακαμψία. Αν το δόγμα περιείχε ασάφειες αυτό ήταν αποδεκτό. Η μόνη απαίτηση από το δόγμα ήταν να αντεπεξέλθει στη δοκιμασία της μάχης. Ο Ντιπιού, από την άλλη, θεωρούσε ότι η παραπάνω αντιμετώπιση ήταν πολύ χαλαρή και ο λειτουργικός σκοπός του δόγματος θα χανόταν. Ο Ντιπιού έβλεπε ως προτεραιότητες του την αναδιάρθρωση της εκπαίδευσης και την απόκτηση και ενσωμάτωση των νέων οπλικών συστημάτων (ΧΜ-1, MICV, κ.ά.) που ήταν στο στάδιο της ανάπτυξης. Ήθελε ένα καθαρό κείμενο που θα αποτελούσε σημείο αναφοράς για τα παραπάνω.

Ο Κούσμαν πίστευε ότι σκοπός κάθε στρατού είναι να κερδίζει πολέμους ή τουλάχιστον να θεωρείται από τους πιθανούς αντιπάλους του ικανός να το κάνει. Γι’ αυτό θα πρέπει να μελετά, θεσμικά, συνεχώς τις πολεμικές επιχειρήσεις και να αποτυπώνει την καλύτερη δυνατή αντίληψη περί πολέμου στην οποία μπορεί να φτάσει κάθε φορά. Το δόγμα με το θεσμικό κύρος που το περιβάλει ούτως ή άλλως επιτελεί τον λειτουργικό σκοπό που επιθυμούσε ο Ντιπιού, αλλά δεν ήταν αυτός ο σκοπός του δόγματος. Το δόγμα ήταν το φυσικό προϊόν της αντίληψης του στρατού για τον πόλεμο.

Ο Ντιπιού πίστευε ότι η τακτική ήταν ο συνδυασμός των τεχνικών που ο διοικητής εφάρμοζε στο πεδίο της μάχης για ν’ αντιμετωπίσει μία συγκεκριμένη κατάσταση. Οι τεχνικές αυτές μπορούσαν να διδαχθούν. Στο σύγχρονο πεδίο της μάχης οι τεχνικές αυτές ήταν η καταστολή των εχθρικών πυρών, η καλυπτόμενη κίνηση, η έμμεση προσέγγιση, η λήψη επαφής με τη μικρότερη δυνατή δύναμη και η ταχεία συγκέντρωση όταν η κύρια προσπάθεια του αντιπάλου είχε αποκαλυφθεί. Οι τεχνικές αυτές ήταν το απόσταγμα της μακρόχρονης εμπειρίας του Ντιπιού και δεν ήταν προς διαπραγμάτευση, συνιστούσαν απαράβατους κανόνες. Στο σύμπαν της τακτικής του Κούσμαν δεν υπήρχαν κανόνες. Ο διοικητής θα έπρεπε να θεμελιώνει τις επιλογές του στην λεπτομερή γνώση των ικανοτήτων των φιλίων και εχθρικών δυνάμεων, αλλά οι τεχνικές που θα χρησιμοποιούσε εξαρτώνταν από την κάθε ξεχωριστή κατάσταση. Ο Κούσμαν πίστευε ότι η διδασκαλία της τακτικής δεν ισοδυναμούσε με τη διδασκαλία τεχνικών, αλλά έπρεπε να επιδιώκει να καταστήσει τους διοικητές ικανούς να αντιμετωπίζουν τις τακτικές καταστάσεις σκεπτόμενοι δημιουργικά. Ο Ντιπιού αντέτεινε ότι στις σχολές εκπαιδεύουμε δεν κάνουμε διαλεκτική.

Στο προσχέδιο που είχε εμφανίσει ο Κούσμαν ο Ντιπιού με απογοήτευση διαπίστωσε ότι η καλυπτόμενη κίνηση δεν αναφέρονταν καθόλου, ενώ η καθήλωση δια πυρών μόνο μία φορά. Ο Κούσμαν συνέπιπτε με τον Ντιπιού στην αντίληψη ότι μόνο το συγκρότημα συνδυασμένων όπλων μπορούσε να ανταπεξέλθει στο σύγχρονο πεδίο της μάχης, αλλά δεν έδινε την πρωτοκαθεδρία στο άρμα ή σε οποιοδήποτε άλλο οπλικό σύστημα. Όπως ειπώθηκε ο Ντιπιού έβγαλε από το παιχνίδι το CAC και ανέθεσε το έργο σε μια μικρή, αφοσιωμένη, ομάδα ταγματαρχών – αντισυνταγματαρχών που υπηρετούσαν στο στρατηγείο του. Μόνο τρεις ανώτατοι αξιωματικοί ενεπλάκησαν: ο ίδιος, ο υποδιοικητής του και ο έμπιστος Στάρυ.

Τελευταίες Πινελιές

12 - IFV

Schützenpanzer Lang HS.30

1) Η Γερμανική Επίδραση

Η συνεργασία του αμερικανικού στρατού με τον δυτικο-γερμανικό στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ είναι προφανής. Στην περίοδο που αναφερόμαστε η συνεργασία αυτή πήρε πιο συγκεκριμένη μορφή στην καλή σχέση που είχε αναπτυχθεί μεταξύ του Στρατηγού Άμπραμς και του Δυτικο-γερμανού ομολόγου του Στρατηγού Χορστ Χιλντεμπράντ (Horst Hildebrandt). Στο πλαίσιο αυτό ο Άμπραμς προέτρεψε τον Ντιπιού να φροντίσει ώστε οι δύο στρατοί να πλησιάσουν περισσότερο. Ο Ντιπιού εκπλήρωσε την επιθυμία του αρχηγού του ενεργώντας σε τρεις κατευθύνσεις:

  • Επεδίωξε να γνωρίσει ο ίδιος την ηγεσία του δυτικο-γερμανικού στρατού.
  • Οργάνωσε συνέδρια και δραστηριότητες στα οποία συμμετείχαν αξιωματικοί και των δύο στρατών.
  • Προώθησε την ανταλλαγή κειμένων πάνω στο δόγμα.

Μια πρώτη κίνηση από πλευράς Ντιπιού ήταν να στείλει στους Γερμανούς για σχολιασμό το προσχέδιο του FM 100-5 που συνέτασσε η ομάδα του και να ζητήσει ένα αντίτυπο από τον αντίστοιχο γερμανικό κανονισμό HDv 100/100 «Ηγεσία Στρατευμάτων στη Μάχη». Αξίζει να επισημανθεί ότι ο γερμανικός κανονισμός, πιστός στην γερμανική παράδοση, συνέχισε να ονομάζεται με τον προπολεμικό του τίτλο και δεν ονομάστηκε «επιχειρήσεις» όπως οι αντίστοιχοι αμερικανικοί. Το ενδιαφέρον του Ντιπιού στον διάλογο του με τους Γερμανούς εστιάζονταν σε δύο ζητήματα.

Το πρώτο ήταν το ζήτημα της συνεργασίας αρμάτων και πεζικού. Ο Ντιπιού είχε ιδία αντίληψη για τις τεχνικές του γερμανικού τεθωρακισμένου πεζικού (panzergrenadiers) στον Β΄ ΠΠ, τις οποίες και θαύμαζε. Ο ανασυσταθείς στρατός της Ομοσπονδιακής Γερμανίας συνέχισε στην ίδια παράδοση. Οι τεθωρακισμένοι πεζοί ήταν κατά βάση εποχούμενοι και όχι αποβιβασμένοι και όταν αποβιβάζονταν ενεργούσαν με την υποστήριξη πυρών από τα οχήματα που τους μετέφεραν ή τους συνόδευαν. Ο γερμανικός στρατός είχε επιλέξει το Schützenpanzer Lang HS.30 για το τεθωρακισμένο πεζικό του, ένα όχημα με τη μισή μεταφορική ικανότητα σε προσωπικό από το Μ-113, αλλά πιο βαριά θωρακισμένο και οπλισμένο με πυροβόλο των 20 χλστ. Στον γερμανικό στρατό οι τεθωρακισμένοι πεζοί ήταν ευθύνη του Όπλου των τεθωρακισμένων και όχι του πεζικού. Το 1971 ο γερμανικός στρατός είχε επιλέξει το Μάρντερ για να αντικαταστήσει τα ΗS.30 και τον Σεπτέμβριο του 1973 είχε εκδώσει τον HDv 100/100 που ήταν και το βασικό του κείμενο για το δόγμα.

Το αμερικανικό πεζικό για χρόνια ενπεπλεγμένο στο Βιετνάμ και πιο πριν στην Κορέα είχε χάσει κάθε ενδιαφέρον για «τεθωρακισμένες» τακτικές. Σε μία ομιλία του τον Απρίλιο του 1975 ο Ντιπιού είπε ότι ο αμερικανικός στρατός δεν καταλάβαινε τις τεχνικές των «panzergrenadiers», αλλά η TRADOC μετακινούσε το στρατό από ένα δόγμα αποβιβασμένου πεζικού σε ένα δόγμα τεθωρακισμένου πεζικού.

Το δεύτερο ζήτημα ήταν αυτό της άμυνας. Το ΝΑΤΟ είχε υιοθετήσει την προωθημένη άμυνα, ως απόρροια της εύκαμπτης αντίδρασης, πράγμα που σήμαινε ότι κάθε επίθεση από το Σύμφωνο της Βαρσοβίας θα αντιμετωπίζονταν στα ανατολικά σύνορα της Δυτ. Γερμανίας. Άλλωστε δύσκολα θα κρατούσαν τους Γερμανούς στο παιχνίδι αν αυτοί γνώριζαν ότι η χώρα τους θα χρησιμοποιούνταν μόνο ως πεδίο μάχης, αλλά δε θα υπερασπίζονταν. Ο Ντιπιού πίστευε ότι η δικιά του αντίληψη για την ενεργητική άμυνα ταίριαζε άριστα στη στρατηγική κατάσταση, άλλωστε η σκέψη του Ντιπιού ήταν πάντοτε προσανατολισμένη στο ευρωπαϊκό θέατρο. Ο γερμανικός κανονισμός HDv 100/100 είχε σαφή αμυντικό προσανατολισμό, απόρροια των πολιτικών επιλογών. Η αποστολή των χερσαίων δυνάμεων ήταν να προστατεύσουν το φίλιο έδαφος από εχθρικές επιθέσεις δήλωνε ο κανονισμός, και στο κεφάλαιο της άμυνας συμπλήρωνε ότι σκοπός της άμυνας είναι η διατήρηση μιας συγκεκριμένης περιοχής πάση θυσία.

Σε ότι αφορούσε την αντίληψη για τη διεξαγωγή της άμυνας ο HDv 100/100 έγραφε ότι η άμυνα παρέχει φυσικά πλεονεκτήματα που ο αμυνόμενος θα πρέπει να εκμεταλλευτεί. Αν ο αμυνόμενος μπορούσε να το κάνει αυτό καλά και να αναγκάζει τον επιτιθέμενο να αντιμετωπίζει συνεχώς νέες τακτικές καταστάσεις, τότε μπορεί να επιτύχει ακόμη και απέναντι σε έναν αριθμητικά υπέρτερο αντίπαλο. Για να φέρνει τον εχθρό συνεχώς αντιμέτωπο με νέες καταστάσεις, ο κανονισμός τόνιζε τη λεπτομερή και σε βάθος οργάνωση του εδάφους, την ευκαμψία στη διεξαγωγή που επέτρεπε ταχεία αλλαγή της κύριας προσπάθειας και την ετοιμότητα να αναληφθεί ρίσκο σε κάποιους τομείς ώστε να συγκεντρωθούν δυνάμεις σε άλλους. Το εγχειρίδιο τόνιζε ότι αφού η αναχαίτιση του επιτιθέμενου θα έπρεπε να γίνει όσο το δυνατόν πιο μπροστά, η καταστροφή των εχθρικών αρμάτων ήταν αποφασιστικής σημασίας. Ο Ντιπιού στον γερμανικό κανονισμό έβλεπε την επιβεβαίωση των δικών του αντιλήψεων.

Μετά τις πρώτες επαφές η συγγραφή του FM 100-5 έγινε σε αγαστή συνεργασία με τους Γερμανούς. Αν και οι δύο πλευρές διαπίστωσαν ότι η σύμπτωση απόψεων ήταν σχεδόν καθολική κάποιες διαφορές υπήρχαν. Οι Γερμανοί, για παράδειγμα, είχαν εντυπωσιαστεί από τον βαθμό με τον οποίο οι Αμερικανοί αντάλλασσαν τμήματα αρμάτων και πεζικού για να δημιουργήσουν συγκροτήματα. Για τους Γερμανούς αυτό αποδυνάμωνε τη δύναμη των αρμάτων. Η γερμανική αντίληψη ήταν ότι η ταξιαρχία ήταν το πιο σημαντικό επίπεδο διοίκησης στο πεδίο της μάχης και αντιλαμβάνονταν τη συγκρότηση της ταξιαρχίας ως μόνιμης, εκτός εξαιρέτων περιπτώσεων. Γι’ αυτό και δεν αντάλλασαν ίλες με λόχους και ουλαμούς με διμοιρίες για να φτιάξουν συγκροτήματα μονάδων και υπομονάδων. Η ταξιαρχία ήταν το συγκρότημα. Ο Ντιπιού δεν θεωρούσε τη διαφορά αυτή σημαντική, άλλωστε ούτε και ο ίδιος θα επιθυμούσε την ανάμιξη γερμανικών και αμερικανικών μονάδων κάτω από το επίπεδο της ταξιαρχίας.

2) Η Αεροπορία

Μάλλον λίγοι γνωρίζουν ότι ο όρος αεροχερσαία μάχη (airland battle) υπήρχε ήδη στον FM 100-5 του 1976, αν και έλαβε μεγάλη δημοσιότητα στην επόμενη έκδοση, αυτήν του 1982. Η αλήθεια είναι ότι ο όρος αυτός εμφανίστηκε για πρώτη φορά σ’ ένα κείμενο του Κούσμαν το 1965 με τη μορφή «airland warfare» και χρησιμοποιούνταν ανεπίσημα από την αμερικανική ΣΔΙΕΠ μέχρις ότου να ωριμάσουν οι συνθήκες και να υιοθετηθεί από την υπηρεσία. Η προσέγγιση του Ντιπιού με την αεροπορία είχε κι αυτή ως αφετηρία τον Στρατηγό Άμπραμς, ο οποίος πίστευε σε μία μορφή συνεννόησης μεταξύ των δύο κλάδων ώστε να μην επιδιώκουν ανταγωνιστικά οπλικά συστήματα.

Το αρχηγείο της τότε αμερικανικής τακτικής αεροπορίας (TAC) βρίσκονταν και αυτό στη Βιρτζίνια όπως και το στρατηγείο του Ντιπιού, πράγμα που διευκόλυνε τις επαφές. Οι δύο υπηρεσίες μπορούσαν να συμφωνήσουν στις εξής παραδοχές:

  • Στην κεντρική Ευρώπη, αντίθετα από το Βιετνάμ, η εχθρική αεροπορία θα διεκδικήσει την υπεροχή και οι εχθρικές χερσαίες δυνάμεις θα έχουν ισχυρή Α/Α κάλυψη.
  • Ο στρατός θα συμμετέχει στην εκστρατεία για την απόκτηση αεροπορικής υπεροχής καταστρέφοντας εχθρικά Α/Α όπλα.
  • Λόγω της ισχύος του αντίπαλου η δυνατότητα αεροπορικής υποστήριξης των φιλίων δυνάμεων μπορούσε να μετατραπεί σε ζήτημα επιβίωσης.
  • Και οικονομικοί λόγοι επέβαλαν τη συνεργασία των δύο κλάδων.

Έτσι κατέληξαν ότι:

  • Σε ότι αφορούσε την απόκτηση οπλικών συστημάτων που θα ενεργούσαν στη ζώνη από τη γραμμή επαφής και μέχρι 5 χλμ. προς τον αντίπαλο τον πρώτο λόγο θα είχε ο στρατός.
  • Η αεροπορία θα είχε τον πρώτο λόγο από τα 50 χλμ. από την γραμμή επαφής και πέρα.
  • Η ζώνη από 5 έως 50 χλμ. από την γραμμή επαφής θα ήταν κοινού ενδιαφέροντας.

Επίσης οι δύο υπηρεσίες συμφωνήσαν ότι ένα σημαντικό βήμα αλληλοκατανόησης θα ήταν η δημιουργία κοινής αντίληψης για το μελλοντικό πεδίο μάχης. Βάση της αντίληψης αυτής θα ήταν η ιδέα ότι η μάχη στην ξηρά δεν είναι μία διακριτή δραστηριότητα που κάποιες φορές υποστηρίζεται από την αεροπορία, αλλά ότι οι χερσαίες και οι αεροπορικές επιχειρήσεις είναι αδιαχώριστα τμήματα της κοινής προσπάθειας να ηττηθεί ο αντίπαλος. Και αφού ειπώθηκαν όλα αυτά, η TRADOC και η TAC δεσμεύτηκαν να βελτιώσουν τις τεχνικές και διαδικασίες με τις οποίες συνεργάζονταν οι δύο κλάδοι. Δεν τέθηκε θέμα να διοικηθούν αεροπορικές δυνάμεις από χερσαίο διοικητή ή το αντίστροφο, αν και κάτι τέτοιο παρουσιάζονταν σε μία εργασία που εκπόνησε ο Κούσμαν, από τη θέση του διοικητή του CAC. Τόσο ο Ντιπιού όσο και ο Πτέραρχος Ρόμπερτ Ντίξον (TAC) απέρριψαν τις ιδέες του Κούσμαν. Οι ιδέες αυτές αναβίωσαν στην επόμενη έκδοση του FM 100-5 το 1982. Συνολικότερα η «αεροχερσαία μάχη» θα αποτελέσει αντικείμενο επόμενου άρθρου.

Ο Ντιπιού έχοντας συνεννοηθεί με τους Γερμανούς και την αεροπορία πίστευε ότι είχε όλη την αποδοχή που χρειαζόταν για να προχωρήσει στην έκδοση. Προέβλεψε μάλιστα ότι ο κανονισμός του θα παρέμενε σε ισχύ για πολλά χρόνια.

Ο νέος FM 100-5

Ο «κανονισμός της ενεργητικής άμυνας» πήρε τον δρόμο προς το τυπογραφείο τον Ιούλιο του 1976. Από το εξώφυλλο ακόμη ο νέος κανονισμός προσπαθούσε να κάνει τη ρήξη με το παρελθόν. Δεν ήταν δεμένος με τον συνηθισμένο τρόπο, αλλά ήταν εκτυπωμένος σε ιλουστρασιόν σελίδες περασμένες σε ντοσιέ που είχε χρώμα παραλλαγής. Στον Ντιπιού άρεσαν αυτού του είδους οι συμβολισμοί.

Η βασική ιδέα του νέου κανονισμού ήταν ότι ο αμερικανικός στρατός θα αναγκαζόταν να πολεμήσει μειονεκτώντας αριθμητικά και παρά αυτό να νικήσει και μάλιστα να νικήσει από την πρώτη μάχη.

«Επειδή η φονικότητα των νέων όπλων έχει αυξηθεί πολύ μπορούμε να περιμένουμε πολύ υψηλές απώλειες να συμβούν σε μικρό χρόνο. Ολόκληρες μονάδες θα μπορούσαν να καταστραφούν αν εμπλέκονταν με λάθος τρόπο. Γι’ αυτό η πρώτη μάχη του επόμενου πολέμου θα μπορούσε να είναι η τελευταία. Οι αντιμαχόμενοι θα μπορούσαν γρήγορα να εξαντληθούν από τις απώλειες και διεθνείς (ή εσωτερικές) πιέσεις να φέρουν το σύντομο τέλος των εχθροπραξιών. Οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να εμπλακούν σ’ έναν σύντομο, έντονο πόλεμο, το αποτέλεσμα του οποίου θα μπορούσε να καθοριστεί από την πρώτη μάχη… Σήμερα ο αμερικανικός στρατός πρέπει πάνω απ’ όλα να προετοιμαστεί για να κερδίσει την πρώτη μάχη του επόμενου πολέμου», έγραφε ο νέος κανονισμός στην πρώτη του σελίδα.

Μετά την εμπειρία της Κορέας, τα αμερικανικά εγχειρίδια του ΄60 περιέλαβαν την αντίληψη του περιορισμένου πολέμου αλλά υπέθεσαν ότι όταν οι πολιτικοί κατέφευγαν στον πόλεμο το αποτέλεσμα θα καθορίζονταν από τη μάχη. Η ενεργητική άμυνα παραδέχονταν ότι οι πολιτικοί μπορεί να απαγόρευαν στους περιορισμένους πολέμους να γίνουν αποφασιστικοί και στους διοικητές στη μάχη να πετύχουν αποφασιστικές νίκες.

Ο νέος FM 100-5 εστίαζε την προσοχή του στο ευρωπαϊκό θέατρο, όπου οι στρατοί της Δύσης ήταν αμυνόμενοι.  Στο κεφάλαιο των αμυντικών επιχειρήσεων ο Ντιπιού παρουσίασε μόνο τη δικιά του εκδοχή της άμυνας, αυτήν που όπως ειπώθηκε ονόμαζε ενεργητική άμυνα. Η άμυνα περιοχής και η κινητή άμυνα εξαφανίστηκαν. Σύμφωνα με τον ίδιο η ενεργητική άμυνα ήταν κινητή άμυνα προσαρμοσμένη να διεξαχθεί σε μια ζώνη 20-40 χλμ. κατά μήκος των δυτικο-γερμανικών συνόρων. Όπως μας πληροφορεί κάποιος επιτελής του, ο Ντιπιού επέμενε να μη χρησιμοποιηθεί κανένας από τους υπάρχοντες όρους (άμυνα περιοχής – κινητή άμυνα) και έφτιαξε έναν δικό του. Τον όρο αυτόν τον ανακάλυψε διαβάζοντας κείμενα Γερμανών αξιωματικών του Β΄ ΠΠ που είχε εκδώσει η αμερικανική υπηρεσία στρατιωτικής ιστορίας. Θεωρούσε δε ότι οι αμυντικές επιχειρήσεις του Γερμανού Στρατηγού Χέρμαν Μπαλκ στον ποταμό Τσιρ τον Δεκέμβριο του 1942 ήταν το πλησιέστερο ιστορικό ανάλογο στις δικές του ιδέες. Με τον Μπαλκ ο Ντιπιού συνδέθηκε με προσωπική γνωριμία και φιλία.

Σύμφωνα με τον κανονισμό ο χώρος όπου διεξάγονταν οι αμυντικές επιχειρήσεις κατανέμονταν σε τρεις περιοχές:

  • την περιοχή ασφαλείας (covering force area),
  • την κύρια αμυντική περιοχή (main battle area) και
  • την περιοχή μετόπισθεν (rear area).

Οι δυνάμεις ασφαλείας είχαν αποστολή να δώσουν αγώνα, ν’ αναγκάσουν τον επιτιθέμενο ν’ αναπτυχθεί και ν’ αποκαλύψουν την κύρια προσπάθεια. Σε σχέση με παλαιότερους κανονισμούς, ο Ντιπιού τους ανέθετε βαρύτερο έργο, αφού απαιτούσε να λάβουν επαφή με το κύριο σώμα του εχθρού και να του αποκαλύψουν την εχθρική κύρια προσπάθεια, στοιχείο κρίσιμο για την εξέλιξη της μάχης.

Εικόνα 13

Στην ενεργητική άμυνα το πλείστο των δυνάμεων τηρούνται μπροστά και όταν η εχθρική ΚΠ αναγνωρίζεται ο απειλούμενος τομέας ενισχύεται από τα πλευρά της διάταξης.

Η κύρια αμυντική περιοχή ήταν ο χώρος όπου θα δίνονταν ο κυρίως αγώνας. Η πρωτοτυπία του Ντιπιού ήταν ότι θεώρησε ως εφεδρείες όλες τις δυνάμεις που βρίσκονταν σ’ αυτή την περιοχή και δεν είχαν εμπλακεί με τον εχθρό. Η προοπτική  της ενεργητικής άμυνας ήταν να ηττηθεί ο επιτιθέμενος με το να αντιμετωπίζει ισχυρά συγκροτήματα συνδυασμένων όπλων που βάλουν από θέσεις οργανωμένες σε βάθος. Καθώς ο επιτιθέμενος εισέρχεται στην αμυντική περιοχή συναντά πυρά με αυξανόμενη ένταση τόσο από το μέτωπο όσο και από τα πλευρά. Ο αμυνόμενος αξιοποιεί τον χρόνο για να μεταφέρει δυνάμεις ώστε η αναλογία μαχητικής ισχύος στον άξονα της κύριας εχθρικής προσπάθειας να τον ευνοεί, κάνοντας ταυτόχρονα οικονομία δυνάμεων αλλού. Στον κανονισμό αναγράφονταν ότι επειδή η άμυνα είχε εγγενή πλεονεκτήματα, αυτό επιτρέπει στον αμυνόμενο να αμύνεται επιτυχώς απέναντι σε επιτιθέμενο που η μαχητική του ισχύς υπερείχε 3:1. Ο επιτιθέμενος για να επιτύχει θα πρέπει η  μαχητική του ισχύς να υπερέχει τουλάχιστον 6:1 στο κρίσιμο σημείο. Γι’ αυτό ένας μέραρχος θα πρέπει να είναι διατεθειμένος να συγκεντρώσει τα 2/3 της μαχητικής του ισχύος στο 1/5 του μετώπου του.

Οι εντολές που έδινε ο Ντιπιού στον αμυνόμενο διοικητή, διαμέσου του κανονισμού, ήταν:

  • Κατανόησε τον αντίπαλο
  • Κατανόησε το πεδίο της μάχης
  • Συγκέντρωσε δυνάμεις στον κρίσιμο τόπο και χρόνο
  • Πολέμησε ως συγκρότημα συνδυασμένων όπλων
  • Εκμεταλλεύσου τα πλεονεκτήματα της άμυνας

Όπως παρατηρεί κανείς, το επιθετικό πνεύμα δεν συμπεριλαμβάνονταν στα παραπάνω. Σε προηγούμενες εκδόσεις του κανονισμού προκρίνονταν η τήρηση μιας ικανής εφεδρείας για την εκτέλεση αντεπιθέσεων. Στην ενεργητική άμυνα το μεγαλύτερο μέρος της δυνάμεως βρίσκονταν μπροστά, ώστε όλα τα όπλα να μπορούν να βάλουν κατά του αντιπάλου. Ο κανονισμός αντιμετώπιζε τις αντεπιθέσεις με επιφύλαξη. Τόνιζε ότι αντεπίθεση εκτελούνταν μόνο όταν τα πλεονεκτήματα που αναμένονταν από την ενέργεια αντιστάθμιζαν τα μειονεκτήματα που προέκυπταν από το ότι η δύναμη που την εκτελούσε άφηνε τις αμυντικές της θέσεις. Ο κανονισμός επιπλέον έλεγε ότι κατά βάση οι σκοποί των αντεπιθέσεων θα πρέπει να είναι περιορισμένοι, ενώ συνήθως αυτές θα έχουν την μορφή της μετακίνησης αρμάτων ή αντιαρματικών Κ/Β σε θέσεις βολής στα πλευρά των δυνάμεων που έχουν εισχωρήσει.

Ο κανονισμός δήλωνε για τη σχέση άμυνας-επίθεσης ότι: «Ενώ είναι γενικά αληθές ότι το αποτέλεσμα της μάχης προέρχεται από την επιτυχία ή την αποτυχία των επιθετικών επιχειρήσεων, είναι συχνά αναγκαίο για κάποιον να αμυνθεί… Στην πραγματικότητα ο αμυνόμενος έχει κάθε πλεονέκτημα εκτός από ένα – δεν έχει την πρωτοβουλία. Για να αποκτήσει κανείς την πρωτοβουλία, πρέπει να επιτεθεί».

Αναλαμβάνοντας την επίθεση, μας λέει ο κανονισμός, επιδιώκουμε να αποκτήσουμε την πρωτοβουλία, να μεταφέρουμε τον αγώνα στον αντίπαλο και να αποζητήσουμε τη λήξη των πολεμικών επιχειρήσεων σύμφωνα με τους όρους μας. Όμως προειδοποιεί ότι ο επιτιθέμενος θα πρέπει να υπολογίσει καλά τα πλεονεκτήματα που εξασφαλίζει η αμυντική θέση στον αντίπαλο, γιατί αν δεν το κάνει η επίθεση πιθανόν να υποστεί ανεπίτρεπτες απώλειες.

Οι οδηγίες του Ντιπιού στον επιτιθέμενο διοικητή ήταν:

  • Κατανόησε το πεδίο της μάχης
  • Συγκέντρωσε συντριπτική μαχητική ισχύ
  • Κατάστειλε τα πυρά του αμυνόμενου
  • Κατάστρεψε τον αντίπαλο
  • Να επιτεθείς σε βάθος ώστε να εξαρθρώσεις το αμυντικό σύστημα του αντιπάλου
  • Υποστήριζε (ΔΜ) συνεχώς την επίθεση

Στην επίθεση, όπως είπαμε, ο επιτιθέμενος θα έπρεπε να συγκεντρώσει μεγάλη μαχητική ισχύ σε στενό μέτωπο για να επιτύχει – μεγαλύτερη απ’ ότι προέκριναν παλαιότεροι κανονισμοί. Αυτή ήταν μία αντίληψη που ο Ντιπιού είχε διαμορφώσει από τις επιχειρήσεις στη Νορμανδία. Μια άλλη καινοτομία ήταν στα μέτρα ελέγχου. Εξαιτίας της αύξησης του βεληνεκούς τόσο του πυροβολικού όσο και των όπλων ευθυτενούς τροχιάς και της απαίτησης να συγκεντρωθεί μαχητική ισχύς γρήγορα, θεωρήθηκε ότι τα όρια που κατένειμαν τους τομείς ευθύνης μεταξύ των μονάδων δεν θα έπρεπε να απαγορεύουν αυτή την μεταφορά μαχητικής ισχύος. Ο άξονας της κύριας προσπάθειας αναδύθηκε ως το μέσο εκείνο που δέσμευε τις προσπάθειες όλων και αύξανε την ευκαμψία στις επιθετικές επιχειρήσεις. Η σύνδεση με τη γερμανική «Stosslinie» είναι εμφανής.

Η Κριτική

Η μεγάλη επιτυχία του νέου FM 100-5 ήταν ότι διαβάστηκε και διαβάστηκε πολύ. Είτε επειδή το εγχειρίδιο είχε ελκυστική όψη, είτε επειδή περιείχε πολλά σχεδιαγράμματα, είτε επειδή ήταν γραμμένο απλά, είτε τέλος γιατί ο Ντιπιού φρόντισε να εκτυπωθεί σε δεκάδες χιλιάδες αντίτυπα, οι αξιωματικοί τον διάβασαν, τον συζήτησαν και τον σχολίασαν αντιστρέφοντας το κλίμα της απάθειας που επικρατούσε. Ακόμη και μόνο γι’ αυτόν τον λόγο, η συμβολή του εγχειριδίου ήταν εξόχως σημαντική.

Εξαιτίας αυτής της επιτυχίας όμως η κριτική ήρθε μάλλον γρήγορα. Σε γενικές γραμμές οι επικρίσεις μπορούσαν να ομαδοποιηθούν σε τρία πεδία:

  • Το εγχειρίδιο έδινε έμφαση στην άμυνα σε βάρος της επίθεσης.
  • Αναφέροντας συγκεκριμένες αναλογίες δυνάμεων ως θέσφατα το εγχειρίδιο αγνοούσε τη ψυχολογική διάσταση του πολέμου.
  • Το εγχειρίδιο ήταν εντελώς προσανατολισμένο στην Ευρώπη και αγνοούσε τα ενδιαφέροντα των ΗΠΑ στον υπόλοιπο πλανήτη.

Για την έμφαση στην άμυνα ο Ντιπιού συνήθως απαντούσε, χαριτολογώντας, ότι αυτοί που τον επέκριναν δεν είχαν προσέξει ότι περιείχε και κεφάλαιο για τις επιθετικές επιχειρήσεις. Όμως, σε κάθε περίπτωση, η προτίμηση του Ντιπιού στις αμυντικές επιχειρήσεις ήταν δεδομένη. Στο εγχειρίδιο FM 71-1 «Το Συγκρότημα Ίλης Αρμάτων – Μ/Κ Λόχου» που γράφτηκε υπό την επίβλεψη του και εκδόθηκε το 1977 δηλώνεται ότι: «Αν και οι αμυντικές επιχειρήσεις είναι συχνά αναγκαίες και ομολογουμένως τις προτιμούμε, το αποτέλεσμα της μάχης στο τέλος καθορίζεται από τις επιθετικές επιχειρήσεις». Ο Ντιπιού πρόσθετε ότι η ίδια η πραγματικότητα έδινε προτεραιότητα στην άμυνα. Η αναλογία δυνάμεων στην Ευρώπη ήταν τέτοια που από το ΝΑΤΟ εξέλιπε η δυνατότητα για επίθεση. Η προτεραιότητα στην άμυνα επιβάλλονταν από τα πράγματα.

Κριτική όμως δέχτηκε και η ίδια η βάση της αντίληψης της ενεργητικής άμυνας. Η επιτυχία της στηρίζονταν στην ικανότητα του διοικητή να διακρίνει έγκαιρα την εχθρική κύρια προσπάθεια, να λάβει απόφαση με βάση αυτό και να μετακινήσει δυνάμεις, σε μεγάλο βαθμό πλευρικά, για να συγκεντρώσει μαχητική ισχύ. Για τους επικρίνοντες τόσο η έγκαιρη αποκάλυψη της εχθρικής κύριας προσπάθειας όσο και η πλευρική μετακίνηση των μονάδων μπορούσε να διαταραχθεί από τον αντίπαλο και να οδηγήσει την όλη ιδέα σε αποτυχία.

Επιπλέον η ενεργητική άμυνα ήταν σχεδιασμένη για να αντιμετωπίσει μια μαζική επίθεση από τους σοβιετικούς σε διαδοχικά κύματα, όπου κάθε φορά ο αμυνόμενος θα συγκέντρωνε την ισχύ του εκεί που απαιτούνταν ώστε να συντρίψει το επιτιθέμενο κύμα. Και αναμένονταν ότι πιθανόν οι μεγάλες απώλειες θα αποθάρρυναν τον επιτιθέμενο από το να συνεχίσει. Δεν είχε υπολογιστεί όμως η περίπτωση της επίθεσης επί ευρέως μετώπου με πολλές αιχμές και η επακόλουθη εκμετάλλευση των αδύνατων σημείων που θα εμφανίζονταν από δυνάμεις που βρίσκονταν σε εφεδρεία.

Κριτική απέναντι στον κανονισμό στάθηκε και η διοίκηση του αμερικανικού στρατού στην Ευρώπη (USAREUR), η οποία επεσήμανε ότι ο κανονισμός ασχολούνταν με τις επιχειρήσεις της μεραρχίας και κάτω, αλλά δεν είχε καμία άποψη για το σώμα στρατού και άνω και το σώμα στρατού θα έπρεπε να μπορεί να δει πέρα από την πρώτη μάχη. Με την κριτική αυτή συντάχθηκε και ο Ντον Στάρυ, ο οποίος στα μεταξύ είχε προηχθεί σε αντιστράτηγο και είχε αναλάβει τη διοίκηση του V Σώματος Στρατού στη Γερμανία. Ο Στάρυ παραδέχτηκε ότι κατά τη συγγραφή του κανονισμού ενώ καταπιάστηκαν με πολλά τακτικά προβλήματα, τα θέματα του θεάτρου επιχειρήσεων απλά προσπεράστηκαν και τα ανακάλυψε στη συνέχεια όταν έγινε σωματάρχης.

Η έμφαση στον μηχανοκίνητο πόλεμο στην Ευρώπη προέρχονταν από την αλλαγή πολιτικής μετά το Βιετνάμ με την παρουσίαση της «ρεαλιστικής αποτροπής» από την προεδρία Νίξον, σύμφωνα με την οποία οι ΗΠΑ θα εμπλέκονταν στρατιωτικά μόνο σε περίπτωση που το απαιτούσαν οι αμυντικές συμφωνίες με τη Ν. Κορέα, την Ιαπωνία και τις χώρες του ΝΑΤΟ. Η άμυνα του ΝΑΤΟ είχε βέβαια την πρώτη προτεραιότητα. Πολλοί όμως υποστήριξαν ότι οι ΗΠΑ είναι πλανητική δύναμη και η σκέψη των αξιωματικών δεν θα έπρεπε να καλλιεργείται για την αντιμετώπιση ενός μόνου ενδεχόμενου, όσο σημαντικό κι αν ήταν αυτό. Ιδιαίτερα επικριτική ήταν και η κοινότητα των ανθρώπων του ελαφρού πεζικού, η οποία είχε αποκτήσει μεγάλη ισχύ λόγω του Βιετνάμ και έβλεπε τον εαυτό της να υποβαθμίζεται στο νέο δόγμα.

Έκπληξη προκάλεσε το γεγονός ότι στον κανονισμό δεν περιλαμβάνονταν οι αρχές του πολέμου, που παραδοσιακά περιέχονταν σε όλους τους προηγούμενους FM 100-5. Αντιθέτως, η έκδοση του 1976 περιλάμβανε, για πρώτη φορά, ένα κεφάλαιο με ανάλυση των δυνατοτήτων των κύριων οπλικών συστημάτων που μάλλον θα ταίριαζε περισσότερο σ’ έναν κανονισμό για την τεχνική της βολής παρά για το δόγμα. Ο Ντιπιού είχε την άποψη ότι η παρουσίαση της ανάλυσης των δυνατοτήτων των οπλικών συστημάτων ήταν αναγκαία επειδή η «νέα φονικότητα» έπρεπε να γίνει κατανοητή απ’ όλους και επειδή την εποχή εκείνη ο στρατός πάλευε για τον προϋπολογισμό του και έπρεπε να είναι πειστικός στην παρουσίαση των αναγκών του. Γενικότερα, ειπώθηκε ότι μέχρι τότε το δόγμα καθοδηγούσε την εμπλοκή οπλισμένων ανδρών, ενώ ο κανονισμός του 1976 καθοδηγούσε την εμπλοκή επανδρωμένων οπλικών συστημάτων. Ο Ντιπιού, από την πλευρά του, πίστευε ότι η νέα γενιά όπλων εξέλισσαν τον στρατό από ένα οργανισμό ανθρώπων με όπλα σε ένα οργανισμό όπλων με πληρώματα. Ο στρατός γινόταν περισσότερο σαν την αεροπορία και το ναυτικό και έπρεπε να προετοιμαστεί γι αυτό. Όμως αυτή η άποψη δεν επικράτησε. Ο κανονισμός του 1976 θεωρήθηκε ότι ήταν πολύ μηχανικός, γεμάτος μαθηματικές βεβαιότητες, πολύ συγκεκριμένος. Έχοντας απορρίψει τον Κούσμαν ο Ντιπιού έσπρωξε το αμερικανικό δόγμα προς την υπεραπλούστευση, την ακαμψία και την παροδικότητα. Παρά την πρόβλεψη του σε έξι χρόνια ο κανονισμός του αντικαταστάθηκε. Οι συγγραφείς του FM 100-5 του 1982 δήλωναν ότι σκοπός τους ήταν να περιγράψουν πως οι στρατιώτες και όχι τα οπλικά συστήματα μάχονται και κερδίζουν.

Επειδή ο εχθρός έχει πάντα τη δική του ψήφο στο σχέδιο του φίλιου διοικητή, αναζήτησα αν υπήρχαν απόψεις σοβιετικών για το δόγμα της ενεργού άμυνας. Απ’ ότι φαίνεται το δόγμα περιγράφηκε αναλυτικά σε σοβιετικές στρατιωτικές εκδόσεις, αναγνωρίστηκε ο αμυντικός του προσανατολισμός και επισημάνθηκε ότι το δόγμα προσπαθούσε να προλάβει την εχθρική ενέργεια από την πρώτη στιγμή της μάχης. Η πιθανότητα αποτυχίας κατά τη διάρκεια των πρώτων εμπλοκών απασχολούσε και τους σοβιετικούς, γιατί αυτό πιθανόν να οδηγούσε σε απώλεια της ορμής και του ρυθμού που είναι αποφασιστικοί παράγοντες στις επιθετικές επιχειρήσεις. Η λύση που έδωσαν ήταν να αναδιοργανώσουν τα τακτικά τους συγκροτήματα ώστε να είναι περισσότερο ισορροπημένα, να αυξήσουν την ποσότητα του πυροβολικού που τα υποστήριζε και να δώσουν έμφαση στις κινήσεις στα πλευρά και όχι στο μέτωπο του εχθρού. Η λύσεις αυτές αφορούσαν το τακτικό επίπεδο. Απ’ ότι φαίνεται, το αμερικανικό δόγμα δεν επηρέασε τους σοβιετικούς στο επιχειρησιακό ή στο στρατηγικό επίπεδο. Η ενεργητική άμυνα ήταν στην ουσία μία τεχνική για να διεξάγουν άμυνα τα κλιμάκια από μεραρχία και κάτω. Όμως ο Κόκκινος Στρατός δεν έβλεπε τις επιχειρήσεις από την οπτική της μεραρχίας αλλά του θεάτρου και από αυτήν την οπτική η ενεργητική άμυνα ήταν απλώς μια μορφή γραμμικής άμυνας, ακριβώς αυτό που οι σοβιετικοί ήθελαν να συναντήσουν.

 Όπως μας πληροφορεί ο τότε Επίλαρχος και νυν Αντιστράτηγος ε.α. Παναγιώτης Γκαρτζονίκας, σε άρθρο του στην Στρατιωτική Επιθεώρηση το 1998, ο FM 100-5/1976 μεταφράστηκε στα ελληνικά το 1978 με τον τίτλο «Μνημόνιο Επιχειρήσεων». Δεν γνωρίζω τι επίδραση είχε, αν είχε κάποια στην ελληνική στρατιωτική σκέψη. Στο ισχύον εγχειρίδιο ΕΕ 100-1 «Επιχειρήσεις Χερσαίων Δυνάμεων» υπάρχει ο όρος «ενεργή άμυνα» με περιεχόμενο όμως διαφορετικό από αυτό που περιγράφηκε παραπάνω. Εκτιμώ όμως ότι η έμπνευση της ονομασίας προέρχεται από τον κανονισμό του Ντιπιού. Σε επόμενα άρθρα θα παρουσιαστεί η συνέχεια της εξέλιξης της αμερικανικής στρατιωτικής σκέψης με σκοπό στο τέλος να διατυπωθούν κάποιες απόψεις για τα δικά μας θέματα.

Εικόνα 15

Ο στρατηγός Ντιπιού κατά τον τερματισμό της σταδιοδρομίας του: η τελετή αποστρατείας, στις 30 Ιουνίου 1977

Βιβλιογραφία

Brownlee, Romie L. και William J. Mullen III. Changing an Army: An Oral History of General William E. DePuy, USA Retired. U.S. Government Printing Office, 1988.

Γκαρτζονίκα, Παναγιώτη. Η Εξέλιξη του Αμερικανικού Στρατιωτικού Δόγματος 1973-1993. Στρατιωτική Επιθεώρηση 4/98 (Ιουλ.-Αυγ. ΄98): 33-62.

Cannon, Michael W. The Development of FM 100-5: From 1945 Until 1976. Master of Arts Thesis, University of Iowa, 1984.

Condell, Bruce και David T. Zabecki. On the German Art of War. London: Lynne Rienner, 2001.

Department of the Army. FM 100-5. Field Service Regulations – Operations. Washington, DC: U.S. Government Printing Office, 1949.

Department of the Army. FM 100-5. Field Service Regulations – Operations. Washington, DC: U.S. Government Printing Office, 1962.

Department of the Army. FM 100-5. Operations of Army Forces in the Field. Washington, DC: U.S. Government Printing Office, 1968.

Department of the Army. FM 100-5. Operations. Washington, DC: 1976.

Doughty, Robert A. The Evolution of U.S. Army Doctrine, 1946-76. Leavenworth Paper no. 1. Fort Leavenworth, KS: Combat Studies Institute, U.S. Army Command and General Staff College, 1979.

Gole, Henry G. General William E. DePuy, Preparing the Army for Modern War. The University Press of Kentucky, 2008.

Herbert, Paul H. Deciding What Has to Be Done: General William E. DePuy and the 1976 Edition of FM 100-5, Operations. Leavenworth Paper no. 16. Fort Leavenworth, KS: Combat Studies Institute, U.S. Army Command and General Staff College, 1988.

Long, Jeffrey W. The Evolution of U. S. Army Doctrine: From Active Defense to Airland Battle and Beyond. Master of Arts Thesis, U.S. Army Command and General Staff College, 1991.

Orlov II, Morton. Organizing For War: Past and Present. Fort Leavenworth, KS: School of Advanced Military Studies, U.S. Army Command and General Staff College, 1994.

Sutey, William K. The Deterrent Value of US Army Doctrine: The Active Defense and AirLand Battle in Soviet Military Thought. Fort Leavenworth, KS: School of Advanced Military Studies, U.S. Army Command and General Staff College, 1993.

Swain, Richard M. Selected Papers of General William E. DePuy. Fort Leavenworth, KS: Combat Studies Institute, U.S. Army Command and General Staff College, 1995.

35 Responses to Κερδίζοντας την Πρώτη Μάχη του Επόμενου Πολέμου

  1. Ο/Η evmeniskardianos λέει:

    Δεν διάβασα το άρθρο ακόμη!

    Μήπως ο Στρατηγός DePuis είναι αυτός που αναφέρει ο Martin van Creveld στο βιβίο του για την άριστη ποιότητα του Γερμανικού Στρατού στον Β΄ Π.Π. σε σέ σύγκριση με τους άλλους στρατούς της εποχής?

    Ευχαριστώ

    Ευμένης Καρδιανός

    Υ.Γ. Τα άρθρα του Βελισάριου, όπως και του ΑΡΜΑΤΙΣΤΗ και των άλλων συντελεστών του Ιστολογίου δεν διαβάζονται, θέλουν μελέτη!

  2. Ο/Η T.T. λέει:

    Ευμένη!

    Το άρθρο αναφέρεται στον William E. DePuy.

    Υπήρξαν ακόμη και οι:
    Trevor N. Dupuy και ο Ernest R. DuPuy
    οι οποίοι και έχουν γράψει βιβλία με στρατιωτικό περιεχόμενο.

  3. Ο/Η smp λέει:

    πολυ κατατοπιστικο αρθρο.
    υστ: εμεις σας διαβαζουμε , στην ΣΣΕ και την ΣΕΘΑ, ΘΑ ΤΟ ΤΟΛΜΗΣΟΥΝ??

  4. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    @smp

    Στη ΣΣΕ οι Ευέλπιδες διαβάζουν, προφανώς, ό,τι τους λένε οι καθηγητές τους. Ουδείς ψόγος γι’ αυτούς.

    Μετά τη ΣΣΕ, όταν οι αξιωματικοί είναι αυτόνομοι επαγγελματίες, το ερώτημα έχει μια βάση.

    Σε κάθε περίπτωση, επειδή το ζητούμενο δεν είναι μόνον τι διαβάζουν οι επαγγελματίες αλλά και τι έχουν διαθέσιμο προς διάβασμα, το κείμενο αυτό είναι μια μικρή αλλά εξαιρετικής ποιότητας συμβολή σε ένα μεγάλο ζήτημα του ΕΣ: το δόγμα.

  5. Ο/Η Kostas Kladianos λέει:

    SMP@ To τολμουν
    Κυριε Βελισαριε το επιθετικο πνευμα το εχουν οι στρατιωτικοι μας, ας το αποκτησουν και οι πολιτικοι μας

  6. Ο/Η evmeniskardianos λέει:

    Αγαπητέ Βελισάριε,

    Ο αξιωματικός στον οποίο αναφέρθηκα είναι ο Charles Depuis και όχι ο William Depuis.

    Τα σχετικά στοιχεία τα βρήκα παλαιότερα στο Ιστολόγιό Σου σε άρθρο για την ποιότητα της Wehrmacht έναντι αυτής του Αμερικανικού Στρατού, καθώς και στην περιγραφή του βιβλίου του ισραηλινου ιστορικού Martin van Creveld.

    >>>Fighting Power: German and U.S. Army Performance, 1939-1945, του Martin van Creveld
    Praeger (αρχικά: Greenwood Press)
    1982, Ανατύπωση 2007, 198 σελίδες 09/19/2012 3 σχόλια

    Ο αμερικανός αξιωματικός Charles Dupuy – ένας από τους πρωταγωνιστές της ανασυγκρότησης του αμερικανικού στρατού μετά την ήττα του Βιετνάμ – έδωσε στη συζήτηση αυτή μια πιο στέρεα βάση: μοντελοποίησε μαθηματικά την απόδοση των δύο αντιπάλων σε έναν μεγάλο αριθμό μεταξύ τους εμπλοκών, λαμβάνοντας υπ΄ όψιν κάθε πιθανό παράγοντα που επηρέαζε την εμπλοκή. Το αποτέλεσμα ήταν μια σαφέστατη υπεροχή στην επίδοση των γερμανών. Παρά το γεγονός ότι το συμπέρασμα αυτό ενόχλησε πολλούς αμερικανούς, οι οποίοι μάλιστα το αντιμετώπισαν ακόμη και ως θέμα πατριωτισμού, δεν υπήρξε καμία σοβαρή αντίκρουση του συμπεράσματος αυτού. Έτσι, το επόμενο βήμα υπήρξε η αναζήτηση των συστηματικών αιτίων που ήταν υπεύθυνες για την υπεροχή αυτή. Η συζήτηση είχε, μάλιστα, ιδιαίτερη σημασία για τον αμερικανικό στρατό γιατί συνέπεσε με την προσπάθεια για την αναδιοργάνωσή του κατά τη δεκαετία του ’80, οπότε και αναζητούσε οργανωτικά και δογματικά πρότυπα. Μια αναδρομή στην αμερικανική Στρατιωτική Επιθεώρηση αρκεί για να δείξει το πόσο έντονη υπήρξε η ενασχόληση με το γερμανικό στρατιωτικό σύστημα κατά τη δεκαετία αυτή.<<<

    Σε ευχαριστώ πολύ για την απάντησή Σου.

    Πολύ Φιλικά

    Ευμένης Καρδιανός

  7. Ο/Η evmeniskardianos λέει:

    ΠΡΟΣ ΤΟΝ: T.T.

    ΑΠΟ: ΕΥΜΕΝΗ ΚΑΡΔΙΑΝΟ

    O T.T. λέει:
    7 Μαρτίου 2016 στο 17:56

    Ευμένη!

    Το άρθρο αναφέρεται στον William E. DePuy.

    Υπήρξαν ακόμη και οι:
    Trevor N. Dupuy και ο Ernest R. DuPuy
    οι οποίοι και έχουν γράψει βιβλία με στρατιωτικό περιεχόμενο.

    Αγαπητέ Τ.Τ. , Εσένα όφειλα να ευχαριστήσω και να συγχαρώ για το εξαίρετο άρθρο Σου.

    Με εκτίμηση

    Ευμένης Καρδιανός

  8. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    Αγαπητέ Ευμένη,

    Μόλις πρόλαβες την απάντησή μου.

    Τα εύσημα ανήκουν στον Τ.Τ. για το εξαιρετικό κείμενο.

    Για να είμαι ειλικρινής, εγώ είχα μπερδέψει τον DePuy με τον Dupuy, παρ’ όλο που είχα διαβάσει και το βιβλίο του Dupuy, και είχα διαβάσει για τη συμβολή του Depuy, θεωρούσα ότι είναι το ίδιο πρόσωπο. Από την πλάνη με έβγαλε ο Τ.Τ.

    Μάλιστα, χθες ανακαλύψαμε και πως προφέρονται τα ονόματά τους: Ο Depuy προφέρεται «Ντιπιού» ενώ ο Dupuy προφέρεται «Ντεπιούι».

  9. Ο/Η T.T. λέει:

    Αγαπητέ Ευμένη,

    Σ΄ ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια.

    Στη βιβλιογραφία του «Fighting Power» αναφέρονται δύο έργα του Trevor N. Dupuy. Το «Numbers, Predictions and War» και το «A Genius for War».

    O Charles Dupuy ποιος είναι;

  10. Ο/Η evmeniskardianos λέει:

    Quiz:

    Ωραία, το Eisenhover (ήγουν «σιδερένια σόμπα ή φούρνος») το προφέρουν Έιζενχάουερ, το επόμενο όνομα του «ιθαγενούς αμερικανού» στρατηγού Schwartzkopf, διοικητή των αμερικανικών στρατευμάτων κατά την πρώτη Καταιγίδα της Ερήμου, πως το προφέρουν άραγε …… οι αμερικανοί;;;

    Φιλικά

    Ευμένης Καρδιανός

  11. Ο/Η PROMAXOS λέει:

    Εξαιρετική ανάλυση κι ελπίζω να δούμε σύντομα και συνέχεια. Το άρθρο καταδεικνύει μία από τις εκκωφαντικές αδυναμίες του ΕΣ. Την έλλειψη δόγματος και την αδιαφορία των ανώτατων αξιωματικών στο γεγονός αυτό.

  12. Ο/Η PROMAXOS λέει:

    ΥΓ: Το κείμενο με μπερδεύει σε 2-3 σημεία, όπου πρώτα αναφέρεται στο όνομα «Ντιπιού» και μετά το «Ντεπουί». Από το νόημα φαίνεται να είναι το ίδιο πρόσωπο και η διαφοροποίηση να οφείλεται σε παραδρομή. Μετά βλέπω στα σχόλια ότι υπήρξαν δύο διαφορετικοί στρατιωτικοί με τα ονόματα αυτά. Τελικά το κείμενο στο ίδιο πρόσωπο δεν αναφέρεται;

  13. Ο/Η evmeniskardianos λέει:

    Αγαπητέ Τ.Τ.

    Αν διαβάσεις όσα αναφέρει η περιγραφή του βιβλίου του Martin van Creveld του σημειώματός μου στις 11,29 της 7ης Μαρτίου 2016, θα δεις πως αναφέρεται σε έναν Charles Depuis.

    Συνήθως, διαβάζω την περίληψη του κάθε βιβλίου που με ενδιαφέρει για να δω αν θα το αγοράσω.

    Βλέπεις, οι πππ ……….. παλιοπίθηκοι……….. (ανάγνωθι κάτι που κάποτε ήταν χυδαίο, αλλά σήμερα μετά το «σύμφωνο συμβίωσης» αποτελεί για μερικούς τίτλο «τιμής»(sic!) …. Που καταντήσαμε!!) πολιτικοί μας κατέστησαν το ένα Ευρώ πανάκριβο!

    Φιλικά

    Ευμένης Καρδιανός

  14. Ο/Η T.T. λέει:

    Αγαπητέ Ευμένη

    το Fighting Power ήταν από τα αγαπημένα μου βιβλία. Το έχω διαβάσει καλά. Δεν υπάρχει Charles μέσα στο βιβλίο. Όλη αυτή η μοντελοποίηση των μαχών έγινε από τον Trevor.

  15. Ο/Η T.T. λέει:

    @PROMAXOS

    Σ΄ ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια. Το άρθρο αναφέρεται σε ένα μόνο πρόσωπο τον William E. DePuy. Η απόδοση του ονόματος του στα ελληνικά είναι ένα μικρό θέμα!

    Το άρθρο είναι περιγραφικό. Περιγράφει κύρια σημεία της εξέλιξης του αμερικανικού δόγματος μέχρι την έκδοση του FM 100-5 του 1976 και στη συνέχεια παρουσιάζει αναλυτικά αυτόν τον κανονισμό. Σκοπός των περιγραφικών μερών είναι να δημιουργήσω μία στέρεη βάση για την αμερικανική αντίληψη πριν διατυπώσω οποιαδήποτε άποψη για τη δικιά μας. Οπότε μου είναι λίγο δύσκολο να καταλάβω πως αυτό το άρθρο καταδεικνύει αυτά που λες.

    Να διευκρινίσω ότι δεν έχω καμία πρόθεση να καθίσω σε μία γωνία και να πετάω πέτρες στον στρατό. Μακριά από μένα οτιδήποτε τέτοιο. Η δικιά μου παρότρυνση να καταπιαστώ με το θέμα είναι η εξής. Κάθε έκδοση του FM 100-5 συνοδεύονταν από τις ωδίνες ενός μικρού ή μεγαλύτερου τοκετού. Σ΄ εμάς το μωρό το φέρνει ο πελαργός χωρίς πόνο. Επιθυμία μου είναι να συμβάλω σε μία βαθύτερη κατανόηση αυτών των θεμάτων.

  16. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    @ Promaxos

    Έχεις δίκιο, η σύγχυση οφείλεται στο ότι εγώ δεν έκανα όλες τις διορθώσεις στο αρχικό κείμενο, κι αφ’ ότου διαπιστώθηκε η ορθή προφορά του ονόματος.

    Ο μοναδικός στρατιωτικός που αναφέρεται στο παρόν άρθρο είναι ο Ουίλιαμ Ντιπιού (William E. DePuy)

    @ evmeniskardianos
    Τον αναφέρουν… Σουάρτσκοπφ, αλλά μην το ξεφτιλίσουμε κιόλας… 🙂

  17. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    Να συμπληρώσω κι εγώ ότι είναι πολύ σημαντικό για τους τρίτους να γνωρίζουν και να κατανοούν την ιστορία και τις συνθήκες διαμόρφωσης ενός δόγματος. Η ιστορία και οι συνθήκες εξηγούν πολλά πράγματα που δεν μπορεί να εξηγήσει η απλή μελέτη του δόγματος, και συχνά φωτίζει τόσο αδυναμίες όσο και περιορισμούς δογμάτων και τακτικών αντιλήψεων.

    Το να γνωρίζει κανείς πως ακριβώς διαμορφώθηκε σε βάθος χρόνου o FM 100-5 και γιατί, μας βοηθάει για τα καθ’ ημάς.

  18. Ο/Η scarab λέει:

    Να σας πω τη μαύρη αλήθεια και χωρίς καμιά διάθεση να προσβάλω τον συγγραφέα που κόπιασε, με όσα συμβαίνουν στη χώρα το τελευταίο διάστημα, δύσκολα μπορώ να συγκεντρωθώ και να μελετήσω πράγματα που με ενδιαφέρουν.

    Δεν ξέρω αλλά νομίζω οτι έχουμε πάρει πλέον τον κατήφορο έχοντας χάσει όλα μας τα φρένα και δεν βλέπω πως στο διάβολο μπορεί να τη γλιτώσουμε για νάχουμε να συζητάμε και για δόγματα και για κανονισμούς και για F 35.

    Μαυρίλες…

  19. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    @scarab

    Αγαπητέ φίλε, αντιλαμβάνομαι απολύτως την απογοήτευση, ακόμη και την απόγνωση πολλών. Τα προβλήματα είναι πραγματικά τραγικά, και τα δεδομένα αντικειμενικά αποκαρδιωτικά.

    Όμως, για να θυμηθώ έναν παλιό παπούλη, όταν επαινούσε (εμμέσως) τους συμπατριώτες του, έλεγε γι’ αυτούς ότι είναι «παρὰ δύναμιν τολμηταὶ καὶ παρὰ γνώμην κινδυνευταὶ καὶ ἐν τοῖς δεινοῖς εὐέλπιδες»

    Καὶ ἐν τοῖς δεινοῖς εὐέλπιδες, φίλε scarab.

    Η πρωταρχική και θεμελιώδης προσωπική υποχρέωση του καθενός στις παρούσες συνθήκες, είναι να μην ηττηθεί προσωπικά και να μην καμφθεί ψυχολογικά. Αν τα περί δόγματος ή F-35 είναι ευχάριστο χόμπυ, τότε ασφαλώς κανείς μπορεί να δώσει προτεραιότητα σε πιο πρακτικά προβλήματα αυτή τη στιγμή. Αν όμως όμως είναι ζητήματα με βαθιά πολιτική πρακτική σημασία, αφού σχετίζονται με τη διασφάλιση της εθνικής ανεξαρτησίας, τότε η σημασία τους παραμένει στο ακέραιο, όπως και το δικό μας ενδιαφέρον για αυτά. Οι νέοι κίνδυνοι δεν εξοβελίζουν τους παλιούς, αλλά έρχονται και προστίθενται δίπλα σε αυτούς.

    Η χώρα κινδυνεύει πληθυσμιακά και δημογραφικά, έχει απωλέσει την οικονομική της ανεξαρτησία, την εξουσία έχουν οι Δε Κόπανοι. Όλα αυτά μαζί, δεν αναιρούν το γεγονός ότι η Π.Α. θα πρέπει να αντιμετωπίσει νικηφόρα την τουρκική αεροπορία με περιορισμένα μέσα, το Δ’ ΣΣ θα πρέπει να μπορεί να αντιμετωπίσει την 1η τουρκική στρατιά ακόμη και με λειψανδρία, κι ο Στόλος θα πρέπει να βγει νικητής στο Αιγαίο ακόμη και μόνον με υποβρύχια και πυραυλακάτους.

    Ή, όπως λένε και οι αγγλοσάξονες «φίλοι» μας: when the going gets tough…

  20. Ο/Η scarab λέει:

    Βελισάριε, πράγματι όπως τα λέτε είναι: «Ζητήματα με βαθιά πολιτική πρακτική σημασία, αφού σχετίζονται με τη διασφάλιση της εθνικής ανεξαρτησίας, τότε η σημασία τους παραμένει στο ακέραιο, όπως και το δικό μας ενδιαφέρον για αυτά. Οι νέοι κίνδυνοι δεν εξοβελίζουν τους παλιούς, αλλά έρχονται και προστίθενται δίπλα σε αυτούς.»

    Γι αυτό και με πιάνει απελπισία ώρες-ώρες.

    Ας πούμε, μου κάθισε πολύ άσχημα αυτό το τελευταίο (που δεν είναι αποψινό βέβαια) για τα περί κοινών περιπολιών Ιταλών και Αλβανών στα Ελληνοαλβανικά σύνορα. Το οποίο η χώρα, μάλλον το θεωρεί μια φυσιολογική εξέλιξη.
    Τέλος πάντων, ας μην χαλάμε την ουσία της παρούσας ανάρτησης.

    Υ.Γ. Πόσοι είναι αυτοί που μελετούν -και το κυριότερο προσπαθούν να εφαρμόσουν σήμερα- τον Θουκυδίδη;

  21. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    Αγαπητέ Scarab,

    Ναι, οι κοινές περιπολίες Ιταλών και Αλβανών στα Ελληνοαλβανικά σύνορα είναι μια απολύτως φυσιολογική εξέλιξη. Η Αλβανία εμπίπτει στη σφαίρα των ζωτικών συμφερόντων της Ιταλίας. Ανήκε καθ’ όλον τον 20ο αιώνα, και θα ανήκει καθ’ όλον τον 21ο αιώνα. Όσοι ήξεραν λίγη ιστορία και είχαν στοιχειώδη συναίσθηση πολιτικού ρεαλισμού, το γνώριζαν ανέκαθεν. Όσοι παρατηρούσαν την πολιτική Ντε Μικέλις το ’89-’92 και δεν έπλεαν σε πελάγη ευρω-φεντεραλιστικής αφασίας, όσοι αντιλαμβάνονταν ότι η Ιταλία εκτός από το Cafe Greco έχει και raison d’ etat, το ήξεραν καλά αυτό. Τώρα θα το συνειδητοποιήσουν περισσότεροι. Το δικό μας ζωτικό συμφέρον είναι η Βόρειος Ήπειρος – που οι Δε Κόπανοι μισούν.

    Αλλά, πράγματι, ας μην χαλάμε την ουσία της ανάρτησης.

  22. Ο/Η ΑΧΕΡΩΝ λέει:

    Θα ξεκινήσω ἀναφέροντας τον φίλο Εὐμένη και το ὑστερόγραφο του:

    «Ευμένης Καρδιανός

    Υ.Γ. Τα άρθρα του Βελισάριου, όπως και του ΑΡΜΑΤΙΣΤΗ και των άλλων συντελεστών του Ιστολογίου δεν διαβάζονται, θέλουν μελέτη!»

    και θα ὁμολόγήσω ὅτι δέν ἔβγαλα μονοκοπανιά το ἄρθρο.
    Ξέφυγα,φιλοσόφησα,ὀνειροπώλησα,ξαναπροσγειώθηκα,στο τέλος ἀποφάσισα να καταθέσω το κάτιτις μου χωρίς να εἶμαι βέβαιος ὅτι ἀφομοίωσα ὅλα ὅσα διάβασα,πολλώ δέ μᾶλλον ἀυτά που δέν διάβασα,ὅπως τις παραπομπές.
    Ἀπό την ἀρχή του ἄρθρου,το τσιτάτο του στρατηγοῦ Ντυπιού,ξεκινά με μία δυσοίωνη ὑπόθεση «Αν τα διδάσκουμε και δεν τα πιστεύουμε είμαστε όλοι απατεώνες.»,ἡ ὀποία στο πλαίσιο της περιβόητης ἑλληνικιάς πραγματικότητας με προδιέθεσε ἀρνητικά (ψυχοπλακωτικά το λέγαμε στα νειάτα μου).Καταλαβαίνω τον scarab και την θέαση του,ἀκόμα και ἀπό την ξενιτειά,και την σχετική βόλεψη.
    Θα προσπαθήσω να καταθέσω αὐτά που κατ᾿ἀρχήν κράτησα ἀπό το ἄρθρο.
    «Ὁ Ντυπιού ἦταν ἰεραπόστολος,ὁ Κούσμαν φιλόσοφος»
    Καραμπινάτη και διλημματικώτατη ἀντίθεση,νομίζω ὅτι πάντα θα ὑπάρχει αὐτή ἡ διελκυστίνδα στην στρατιωτική σκέψη.
    Δέν πιστεύω ὅτι στολή και ἰεραποστολή συνδυάζονται ἀρμονικά,συνήθως συνεπιφέρει ὑπεραπλούστευση,ἀλλά και στολή και φιλοσοφία ἴσως ὀδηγοῦν στην ἀπεραντολογία,χωρίς ὅμως να τολμώ να ἀφορίσω την φιλοσοφία ὡς ἀντιστρατιωτική.
    Ὁ Ντυπιού ὅμως,δέν εἶναι ἕνας ἰεραπόστολος με το σύνδρομο του Ἰησοῦ,οὔτε σάν κάποιους ἀερολογούντες «ἀλληλέγγυους»,εἴχε την πολυτέλεια να δεί τον θάνατο μιάς μεραρχίας ἐκ του ἀσφαλοῦς,και την ἱκανότητα να καταγράψει τα «διατί» και τα «διότι».
    Ἕστω με το προσωπικό του πρίσμα.
    Αὐτά που εἴδε ὁ Ντυπιού στην Νορμανδία,δέν εἶναι πράγματα που ξεχνιοῦνται,ἀλλά και στην βάση τους,εἶναι καταλυτικῆς σημασίας διαπιστώσεις για ἕναν στρατιωτικό ὁργανισμό,διότι ἄν δέν ἐπιβιώσεις,δέν νικᾶς,ἤ τέλος πάντων,δέν ἐκπληρώνεις την ἀποστολή σου.
    Ὁ Ντυπιού ἴσως το πήγε πολύ μακριά στην ἐξειδίκευση,ἀλλά και ὁ Χάϊνς Γκουντέριαν κάτι παρόμοιο δέν ἔκανε,ὅταν παρουσίασε τις σκέψεις του για την ἀξιοποίηση των τεθωρακισμένων;
    Μπορεί να διδάχθηκε ἀπό ἄλλους,λέγεται ἀπό τον J.F.C.Fuller,ἀλλά εὐτύχησε να δεί το «Achtung,Panzer» να ὑλοποιείται και να δικαιώνεται.
    Ἔδωσε δόγμα σε μία τεχνολογική ὑπόθεση,ἤ ἑνσωμάτωσε την τεχνολογική πρόοδο στην στρατιωτική σκέψη,πάντως ὅσο και ἄν φαίνεται ὅτι ἀκολούθησε ἀντίστροφη προσέγγιση,κάνοντας δόγμα ἀπό την τεχνολογία,ἑνῶ ὁ Ντυπιού φαίνεται να κάνει ἀπό την τεχνολογία δόγμα,κατ᾿οὐσίαν και οἱ δύο προσπαθοῦν να παντρέψουν αὐτά τα δύο.
    Ὁ Κούσμαν,λέει ὅτι το δόγμα εἶναι ἡ ἀναζήτηση της ἀλήθειας,και με σαγηνεύει,ἀλλά την ἀλήθεια μᾶλλον κανείς δέν την ἀντέχει…
    Ἡ ἀλήθεια εἶναι τελικά πολύχρωμη,ἀλλά στο πεδίο πρέπει να μπορείς να διακρίνεις την ἀπειλή ἤ την εὐκαιρία της στιγμῆς,και να την ἀντιμετωπίσεις ἀξιοποιώντας τους ἀνθρώπους,τα ὅπλα και μέσα,και ὅποιο πλεονέκτημα μπορείς να ἀντλήσειςἀπό το ἔδαφος.
    Ὡς ἐδῶ δηλαδή,καλά νομίζω ὅτι πάει ὁ Ντυπιού (ἔχω θράσος,δέν λέω).
    Σε ἐπίπεδο ὅμως ἐπιχειρησιακό και στρατηγικό,χρειάζεται και πληροφορία,και φιλοσοφία,και ἕνστικτο,και ἠ ἱκανότητα να συνθέσεις την εἰκόνα που σου δίνουν τα πεδία,ὥστε να δημιουργήσεις την μεγάλη εἰκόνα.
    Ἀπό ἐδῶ και πέρα δηλαδή,θα ἔλεγα ὑπεραπλουστευτικά, ὅτι ἀναλαμβάνει ὁ Κούσμαν.
    Το θέμα εἶναι να βρεθεί το μείγμα ἀπό ἐξειδίκευση και φιλοσοφία,ἀλλά και το κατώφλι ὅπου το μείγμα πρέπει να διαφοροποιηθεί.
    Κάτι που δέν πρέπει να διαφύγει της προσοχῆς ὡς προς τα καθ᾿ἡμᾶς,εἶναι και ὅτι ὁ U.S.Army ἱστορικά δέν βρέθηκε ποτέ να δίνει ἀπελπισμένα τον ὑπερ πάντων ἀγώνα ἕναντι ἀπείρως ἰσχυρότερων ἐχθρῶν,ἤ ὑπό δυσμενείς συνθήκες χωρίς πόρους,ἀναπληρώσεις,και κυριαρχία στον ἀέρα και στις θάλασσες.
    Ὁ U.S.Army εἴχε την πολυτέλεια να ἀντέξει ἀκόμα και ἀνεπαρκείς στρατηγούς,ὁ Ε.Σ ἴσως δέν ἀντέξει οὔτε ἕναν ἀνεπαρκή διοικητή συντάγματος,σε κρίσιμο χώρο και κρίσιμη στιγμή.
    Εἶναι κατά κάποιον τρόπο εἰρωνεία,ὅτι ὁ Ε.Σ με τις ἐπικές ἀλλά και τραυματικές ἑμπειρίες να περιμένει τον πελαργό να του φέρει το δόγμα-ἤ μήπως το αὐγό του κούκου;

    Εὐχαριστῶ τον φίλο Τ.Τ για το ἄρθρο,και χαμογελῶ σαρδόνεια,σχεδόν σαν το Νταβούτογλου,βέβαιος ὅτι θα ἀκολουθήσουν πολύ ἑνδιαφέροντα πράγματα,ἀδιάφορο ἄν θα μπορῶ να σχολιάσω ἤ ὅχι.

    Βελισάριε,τί ἀπέγινε ὁ Παλαμᾶς;
    Πολύ ἑνδιαφέρουσα πάντως ἡ Κοσμοϊδιογλωσσία,thanks.

  23. Ο/Η T.T. λέει:

    Αγαπητέ Αχέροντα,

    Η φράση του Ντιπιού «αν τα διδάσκουμε και δεν τα πιστεύουμε είμαστε όλοι απατεώνες» με άγγιξε και ‘μένα πάρα πολύ, με προβλημάτισε, μου θύμισε διάφορα που έχω ακούσει. Ειλικρινά αν κάποιος δεν έχει τη διάθεση να διαβάσει το υπόλοιπο άρθρο αξίζει να διαβάσει αυτήν τη γραμμή.

    Η Νορμανδία ήταν καθοριστική για τον ίδιο και σε θέματα ηγεσίας. Και μια που είμαστε πιο χαλαροί εκτός κειμένου να προσθέσω μερικά στοιχεία ακόμη. Ο Ντιπιού σε μια συνέντευξη του μιλάει για έναν διοικητή συντάγματος, που είχε, ο οποίος δε βγήκε από τον σταθμό διοικήσεως του ούτε ένα λεπτό, δεν εξέφρασε ούτε μία πρόταση ή ιδέα, συμφωνούσε με ότι του έλεγαν και πέρναγε τις ώρες του ζωγραφίζοντας πάνω στους χάρτες. Και για έναν διοικητή τάγματος ο οποίος αφού διέταξε το τάγμα του να επιτεθεί πήγε στον Σταθμό Α΄ Βοηθειών παριστάνοντας τον τραυματία, επιβιβάστηκε σε ένα ασθενοφόρο και προσπάθησε να εξαφανιστεί στα μετόπισθεν. Αλλά εκεί τον γράπωσε η στρατονομία. Ο Ντιπιού ως μέραρχος στο Βιετνάμ ήταν άτεγκτος και απάλλαξε αξιωματικούς από τα καθήκοντα τους χωρίς δεύτερη σκέψη για παραπτώματα όπως κακή τάξη των βαρέων όπλων. Είχε δει πολύ θάνατο, όπως λες κι εσύ, για να τα ανέχεται αυτά.

    Επίσης συμφωνώ με το σκεπτικό ότι όσο πιο χαμηλά βρισκόμαστε τόσο περισσότερο η πολεμική τέχνη συνίσταται στην εφαρμογή τυποποιημένων τεχνικών, όσο πιο ψηλά ανεβαίνουμε τόσο περισσότερο είναι δημιουργική σκέψη και πράξη. Που όμως είναι το ψηλά και που είναι το χαμηλά; Ο Ντιπιού αναπολώντας τη Νορμανδία έλεγε ότι αν είχαν εκπαιδευτεί σε κάποιες τεχνικές στις ΗΠΑ ή έστω στην Αγγλία δε θα είχαν υποστεί αυτές τις απώλειες. Όμως και από την άλλη πλευρά οι γερμανικές μεραρχίες που πήγαν στη Νορμανδία από την ανατολή δεν ήταν ειδικά εκπαιδευμένες για να πολεμήσουν στα αγροκτήματα. Οπότε ένα ζήτημα δυνατότητας προσαρμογής νομίζω ότι μπαίνει.

    Η άποψη του Κούσμαν ότι δόγμα είναι η καλύτερη δυνατή αντίληψη στην οποία μπορεί να φτάσει ένας στρατιωτικός οργανισμός ανάλογα με την εμπειρία του και την αναλυτική του ικανότητα για το τι συνήθως δουλεύει στον πόλεμο είναι θεμελιώδης, πιστεύω. Η καλύτερη δυνατή όμως. Αυτό αν το συνδυάσεις με την προειδοποίηση που τους απηύθυνε ο Χάλντερ να μη θεωρούν δεδομένο ότι ο εκάστοτε αντίπαλος τους θα λειτουργήσει με τον δικό τους τρόπο δείχνει ότι μπορεί και να βρεθείς με τις λάθος τυποποιημένες τεχνικές. Αλλά κι ο Ντιπιού έχει δίκιο όταν λέει ότι αν τα μικρότερα κλιμάκια δεν μπορέσουν να κινηθούν ότι και να σχεδιάσουν τα υψηλότερα δεν θα έχει νόημα.

    Να σου πω και κάτι άλλο που έχει γράψει ο Ντιπιού και με άγγιξε ως άνθρωπο που έχει περάσει από την αντίστοιχη εκπαιδευτική διαδικασία. Σε μια επιστολή που του έστειλε ο απόστρατος Στρατηγός Κλαρκ του επισημαίνει ότι μετά το τακτικό συγκρότημα και ιδιαίτερα εκεί πέριξ του σώματος στρατού η εκπαίδευση των αξιωματικών χάνεται και με ένα άλμα βρίσκεται στο εθνικό επίπεδο. Ο Ντιπιού του απαντάει: «Η αλήθεια είναι ότι δεν εκπαιδεύουμε ταξιάρχους, μεράρχους και σωματάρχες στον αμερικανικό στρατό. Απλώς ελπίζουμε ότι ένας έξυπνος αξιωματικός θα επιβιώσει από το σύστημα προαγωγών και κάπως θα το ‘χει μέσα του ώστε να γίνει αποτελεσματικός διοικητής. Αυτό φυσικά είναι μεγάλη ανοησία».

    Περισσότερη αναζήτηση της αλήθειας στο μέλλον!

  24. Ο/Η Kostas Kladianos λέει:

    Εγω παντως αγαπητοι δεν πασχω απο ηττοπαθεια {φταιει το νεαρο σχετικα της ηλικιας μου?},γνωριζω οτι εχουμε εξελθει απο δυσκολοτερους λακκους και οτι εχουμε μεγαλες δυνατοτητες και οσο για τον φιλο που μιλα για την Ιταλια στην Αλβανια καλυτερα να γκρινιαζει, οπως εγω,για την απουσια της Π.Α.,μιας εκ των ισχυροτερων στην Δυση,απο Ιρακ και Συρια και την ωρα που η καταπολεμηση του Ι.Κ. πρεπει να μας εχει ενεργους!

  25. Ο/Η ΑΧΕΡΩΝ λέει:

    @Τ.Τ
    Τώρα που το σκέφτομαι,δέν ξέρω τί ἐκπαίδευση ἔκαναν τα συμμαχικά στρατεύματα στην Ἀγγλία,ἀλλά τα περισσότερα,λόγω ἀντικειμενικῆς στενότητος,δέν ἔκαναν εὐρείας ἐκτάσεως ἐκπαίδευση στις ἀποβατικές τακτικές,παρόλο που προοριζόταν για ἀπόβαση!
    Το ἄλλο που σκέφτομαι,εἶναι ὅτι μποκάζ ὑπάρχουν και στην Ἀγγλία,ἀρκετά ὅμοια με αὐτά της Νορμανδίας,και θα ἔπρεπε να ἔχουν ἀπασχολήσει τον ἐκπαιδευτικό σχεδιασμό.
    Ἀπό την ἄποψη αὐτή,ἡ ὑπεροχή των Γερμανῶν σε προσαρμοστικότητα εἶναι ἀκόμη καταφανέστερη.
    Ἀλλά οἱ Γερμανοί οὔτως ἤ ἄλλως παρουσίαζαν ἤδη ἀπό το 1940 πολύ ὑψηλότερες ἐπιδόσεις αὐτοσχεδιασμοῦ και προσαρμοστικότητος ἀπ᾿ὅτι οἱ σύμμαχοι.
    Με γαργαλάει στο σημείο αὐτό και ἡ σύνδεση αὐτῆς της προσαρμοστικότητος με την Autragstaktik,που ἐπί πενταετία ἤδη ἐξασκοῦσε ἡ Wermacht,τί λές;

  26. Ο/Η T.T. λέει:

    @ΑΧΕΡΩΝ

    Έτσι είναι! Οι μεν ήταν περισσότερο προσαρμοσμένοι στο να προσαρμοστούν από τους δε. Άλλωστε σ΄ ένα βαθμό η ανανέωση του αμερικανικού στρατού τη δεκαετία 1975-85 ήταν επαν-ανακάλυψη της Βέρμαχτ. Ελπίζω ότι θα πούμε περισσότερα πάνω στο θέμα στο επόμενο άρθρο.

  27. Ο/Η evmeniskardianos λέει:

    Ο T.T. λέει:
    11 Μαρτίου 2016 στο 10:19

    Όμως και από την άλλη πλευρά οι γερμανικές μεραρχίες που πήγαν στη Νορμανδία από την ανατολή δεν ήταν ειδικά εκπαιδευμένες για να πολεμήσουν στα αγροκτήματα. Οπότε ένα ζήτημα δυνατότητας προσαρμογής νομίζω ότι μπαίνει.

    O Anthony Beevor στο βιβλίο του «D DAY», καθώς και άλλοι σρατιωτικοί ιστορικοί αναφέρουν ρητά ότι οι Γερμανικές Μεραρχίες που βρισκόντουσαν στην Νορμανδία, εκτός βέβαια της επανασυστηθείσας 21 Panzer Division, της οποίας ένα Σύνταγμα διοικούσε ο ικανότατος Συνταγματάρχης κόμης Χανς φον Λουκ, ήσαν «δευτέρας διαλογής».

    Ειδικά, αναφερόμενος στην απόβαση στην Νορμανδία, νομίζω ότι ο Beevor, – χωρίς να το θέλει – , πλέκει το έγκωμιο της Βέρμαχτ, όπως και ο David Dowding.

    Από ότι φαίνεται, παρά τα πολλά τεχνικά μέσα, τον πλήρη έλεγχο εκ μέρους της συμμαχικής αεροπορίας και την ισχυροτάτη υποστήριξη (έφθανε σε ακτίνα 60 χιλιομέτρων περίπου στο εσωτερικό της Νορμανδίας!) των τηλεβόλων του πολεμικού στόλου των συμμάχων, λίγο έλειψε να ριφθούν οι Σύμμαχοι στην θάλασσα…..

    Και όλα αυτά από Γερμανικές Μεραρχίες Πεζικού μειωμένης αξίας!

    Ευμένης Καρδιανός

    Υ.Γ.
    Βελισάριε,

    Πάντα με εντυπωσιάζει το μένος και το τόσο εθνικό συναίσθημα των Αμερικανών άλλων εθνικοτήτων π.χ. Γερμανών ή Μεχικανών, που έχουν πολιτογραφηθεί Αμερικανοί πολίτες…………

    Θεωρούν εαυτούς τόσο Αμερικανούς και με τέτοιο σθένος, που απορεί κανείς, ιδίως μάλιστα όταν γνωρίζει τις συνθήκες επιβίωσης όλων αυτών των λαών που εποίκησαν αυτήν την αχανή χώρα.

    Δίδει την εντύπωση μιας ηπείρου η οποία εκτείνεται από τον Ατλαντικό έως το Ειρηνικό Ωκεανό,
    και όχι μιας χώρας.

  28. Ο/Η Αρματιστής λέει:

    Αγαπητέ φίλε Τ.Τ.

    Θερμά συγχαρητήρια για το εξαιρετικό σου άρθρο. Ειλικρινά με εξέπληξες με το βάθος των γνώσεών σου.

    Το άρθρο σου είναι για τη στρατιωτική επιθεώρηση, η οποία από μηνιαίο στρατιωτικό επαγγελματικό περιοδικό έχει γίνει 4μηνιαίο και έχει μετατραπεί σε περιοδικό ποικίλης ύλης, όπως πχ το ΤΕΥΧΟΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ – ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015, με τα εξής θέματα: «Η άλωση της Κωνσταντινούπολης», «Το σχολείο της πυροβολικής», «Η ανάδυση του πολιτικού Ισλάμ στη Τουρκία», «Τα κάλαντα των Ελλήνων», «Εγκληματικότητα στην Ελλάδα», «Οικονομική πτυχή της Ελληνικής επανάστασης», «Ο Πλάτων», «Το βόρειο πέρασμα».

    Με προβληματίζει έντονα το γεγονός ότι ενώ πάρα πολλοί αξιωματικοί αποστέλλονται κατ’ έτος σε στρατιωτικές ακαδημίες – σχολές και στρατιωτικά σχολεία συμμαχικών χωρών για επιμόρφωση σε νέα οπλικά συστήματα μεθόδους και τακτικές, αυτοί δεν υποχρεώνονται από το ΓΕΣ μετά την επάνοδό τους να δημοσιεύσουν στη Στρατιωτική Επιθεώρηση πρωτότυπα κείμενα για αυτά που είδαν και έμαθαν, ώστε να μεταφέρουν τις γνώσεις και τις εμπειρίες τους και στους λοιπούς αξιωματικούς και υπαξιωματικούς του στρατού.

    Είναι ενδιαφέρον να δούμε τις περιπτώσεις δύο Αξιωματικών του ΕΣ κατά το μεσοπόλεμο, που συνάντησα σε βιβλίο του φίλου ΚΔ Κ/Β (που μου ζήτησε να προλογίσω).

    1) Συνταγματάρχης ΠΖ Κωνσταντίνος Δαβάκης
    Ως ταγματάρχης είχε αποσταλεί σχεδόν επί διετία (σε δύο περιόδους) στη Γαλλία για εκπαίδευση στα άρματα μάχης. Επανελθών εκ του εξωτερικού ο λαμπρός αυτός αξιωματικός, εξέδωσε το 1928, με δικά του έξοδα, το έργο «Τα Άρματα Μάχης», ενώ δημοσιεύτηκαν στην «Επιθεώρηση Πεζικού», στη «Γενική Στρατιωτική Επιθεώρηση», στη «Μεγάλη Στρατιωτική και Ναυτική Εγκυκλοπαίδεια» άρθρα του με τίτλους «Τακτικό Θέμα: Επίθεση Τάγματος πεζικού υποστηριζομένου από διμοιρία αρμάτων», «Δύο ασκήσεις εις το στρατόπεδο του Chalons μετά της 40ης Γαλλικής Μεραρχίας και των βαρέων αρμάτων», «Τα μηχανοκίνητα μέσα», «Μάχη των αρμάτων μάχης», «Τα άρματα μάχης εις το ορεινόν έδαφος» και «Συμπεράσματα εκ της συγκρίσεως της κατά τον πόλεμον 1914-1918 αποδόσεως των Αγγλικών και Γαλλικών αρμάτων». Τέλος το 1934 εκδίδεται το βιβλίο του «Ο στρατός του μέλλοντος» στο οποίο εξετάζει τη μηχανοκίνηση το στρατού.

    2) Ταγματάρχης ΠΖ Χρήστος Γερακίνης
    Αρθρογραφεί επί διετία (1931-1932) στην «Επιθεώρηση Πεζικού» με τα εξής θέματα που δημοσιεύονται σε συνέχειες: «Τα άρματα μάχης του Στρατού μας» (σε μια περίοδο που ο ΕΣ στερούταν αρμάτων μάχης), «Η εξέλιξις των τεθωρακισμένων οχημάτων εν Αγγλία», «Πληροφορίαι και γνώμαι περί των Αρμάτων Μάχης».

    Θέλω τώρα να σταθώ στο ζήτημα της «ενεργητικής άμυνας».
    Όπως γνωρίζουμε η επεξήγηση των διαφόρων όρων σηκώνει «πολύ νερό στο κρασί», μολονότι ο κανονισμός (ΣΚ) της στρατιωτικής ορολογίας τους προσδίδει –κατά κάποιο τρόπο- την σημασία αξιωμάτων. Ένας τέτοιος όρος είναι η ενεργητική άμυνα. Γράφεις ότι:

    «Στο κεφάλαιο των αμυντικών επιχειρήσεων ο Ντεπουί παρουσίασε μόνο τη δικιά του εκδοχή της άμυνας, αυτήν που όπως ειπώθηκε ονόμαζε ενεργητική άμυνα. Η άμυνα περιοχής και η κινητή άμυνα εξαφανίστηκαν. Σύμφωνα με τον ίδιο η ενεργητική άμυνα ήταν κινητή άμυνα προσαρμοσμένη να διεξαχθεί σε μια ζώνη 20-40 χλμ. κατά μήκος των δυτικο-γερμανικών συνόρων. Όπως μας πληροφορεί κάποιος επιτελής του, ο Ντεπουί επέμενε να μη χρησιμοποιηθεί κανένας από τους υπάρχοντες όρους (άμυνα περιοχής – κινητή άμυνα) και έφτιαξε έναν δικό του. Τον όρο αυτόν τον ανακάλυψε διαβάζοντας κείμενα Γερμανών αξιωματικών του Β΄ ΠΠ που είχε εκδώσει η αμερικανική υπηρεσία στρατιωτικής ιστορίας.»

    Δεν γνωρίζω αν ο όρος της ενεργητικής άμυνας βρισκόταν στους Γερμανικούς κανονισμούς και τη Γερμανική στρατιωτική ορολογία, αλλά σίγουρα ο όρος υπήρχε στην ορολογία του Ελληνικού Στρατού τη περίοδο της Μικρασιατικής Εκστρατείας, με άγνωστο όμως περιεχόμενο. Αν προσέξουμε τα παραδείγματα που παρουσιάζω παρακάτω, μπορούμε να αντιληφθούμε ότι τα επιτελεία της Στρατιάς και των μειζόνων σχηματισμών, πέρα της «μετωπικής = παθητικής άμυνας», σχεδίαζαν με βάση κάτι που το ονόμαζαν ενεργητική άμυνα. Ασφαλώς όχι όπως ακριβώς την εννοεί ο Ντεπουί, αλλά σίγουρα ως την άμυνα που στηριζόταν στην κίνηση και τις αντεπιθέσεις και μάλιστα σε επίπεδο μεγάλων μονάδων, αντεπιθέσεις που θα έπρεπε να εκτοξευτούν στα πλευρά του αντιπάλου και εκτός ΠΟΤ. Τέτοιες αντεπιθέσεις είχαν σχεδιαστεί για τη περίπτωση εχθρικής επίθεσης στο προς τα δυτικά εκτεινόμενο σκέλος της εξέχουσας του Αφιόν (αυτή που τελικά έγινε), μία από τη περιοχή Ντουγκέρ προς Τσάι από το Β’ Σ.Σ. (ΙΧ, ΧΙΙΙ Μεραρχίες + ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ) δηλαδή κατά του Τουρκικού δεξιού και μία από το Τομέα Καραγκιοζελί προς Τουκουρτζά, δηλαδή προς το αριστερό των Τούρκων. Όμως καμιά από αυτές τις αντεπιθέσεις δεν εκτελέστηκε και οι λόγοι δεν είναι του παρόντος.

    1ο παράδειγμα:
    Σε Οδηγίες του Νότιου Συγκροτήματος Μεραρχιών της Μικρασιατικής Στρατιάς της 23ης Δεκεμβρίου 1921 (π.ημ.) αναφέρεται στη παράγραφο IV ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΑΜΥΝΗΣ το εξής:
    «Η τοπική άμυνα σε κάθε τομέα που θα προσβληθεί, εννοείται ενεργός με βάση την αντεπίθεση»

    2ο παράδειγμα:
    20 Ιανουαρίου 1922 (π.ημ)
    ΑΠΟ : ΣΤΡΑΤΙΑ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ
    ΠΡΟΣ: Τους Διοικητές των Σωμάτων Στρατού και των Μεραρχιών
    ΣΚΕΨΕΙΣ ΕΠΙ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΑΤΑΞΕΩΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΙΑΣ
    «Πάντως η Στρατιά θεωρεί ότι ένεκα του μεγίστου μήκους του μετώπου της δεν είναι δυνατό να κατέχει αρκούντως ισχυρώς άπαντες τους πιθανούς τομείς προσβολής και επομένως δεν κρίνει πρόσφορη την καθαρή μετωπική αντίσταση, αλλά ως μόνη ορθή παραδέχεται την ενεργητική άμυνα δια της επιθέσεως κατά των πλευρών του εναντίον ορισμένου τομέως επιχειρούντος εχθρού»

    3ο παράδειγμα:
    Σε ΟΔΗΓΙΕΣ του Βόρειου Συγκροτήματος Μεραρχιών, που εκδόθηκαν στις 26 Μαΐου 1922 προς τις Μεραρχίες ΙΙΙ, Χ, ΧΙ και ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ, διαβάζουμε τα εξής:
    «Η παθητική άμυνα αποκλείεται εντελώς»
    «Το Β. ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ θα τηρήσει ενεργητική άμυνα, επωφελούμενο δε των εδαφικών πλεονεκτημάτων, θα αντεπιτεθεί σε κατάλληλο χρόνο και θα επιζητήσει τη συντριβή και αποσύνθεση του εχθρικού στρατού ….»

    Γράφεις:
    «Η Μεραρχία θα πρέπει να μετακινήσει δυνάμεις από τα πλευρά της και να τις συγκεντρώσει στον κατάλληλο χρόνο στον κρίσιμο τομέα, έτσι ώστε η αναλογία δυνάμεων να μεταβληθεί θετικά για την ίδια. …… Αυτό σημαίνει ότι και ο αμυνόμενος θα πρέπει να μπορεί να κινηθεί. Αυτό το είδος της άμυνας ο Ντιπιού το ονόμασε «ενεργητική άμυνα» (active defense).»

    και

    «Η πρωτοτυπία του Ντεπουί ήταν ότι θεώρησε όλες τις δυνάμεις που βρίσκονταν σ΄ αυτή την περιοχή (την περιοχή αποκρούσεως) και δεν είχαν εμπλακεί με τον εχθρό ως εφεδρείες. Η προοπτική της ενεργητικής άμυνας ήταν να ηττηθεί ο επιτιθέμενος με το να αντιμετωπίζει ισχυρά συγκροτήματα συνδυασμένων όπλων που βάλουν από θέσεις οργανωμένες σε βάθος. Καθώς ο επιτιθέμενος εισέρχεται στην αμυντική περιοχή συναντά πυρά με αυξανόμενη ένταση τόσο από το μέτωπο όσο και από τα πλευρά. Ο αμυνόμενος αξιοποιεί τον χρόνο για να μεταφέρει δυνάμεις ώστε η αναλογία μαχητικής ισχύος στον άξονα της κύριας εχθρικής προσπάθειας να τον ευνοεί, κάνοντας ταυτόχρονα οικονομία δυνάμεων αλλού.».

    Πως αντιλαμβάνομαι εγώ τον όρο ενεργητική άμυνα με βάση τα παραπάνω:

    1. Οι μονάδες στο κλιμάκιο αποκρούσεως θα πρέπει να διαθέτουν υψηλό βαθμό κινητικότητας.
    2. Η οργάνωση του εδάφους θα πρέπει εκτείνεται σε βάθος
    3. Σε περίπτωση εχθρικής επίθεσης όλες οι δυνάμεις στο κλιμάκιο αποκρούσεως που δεν προσβάλλονται ή δεν έχουν εμπλακεί με τον εχθρό, θα πρέπει να θεωρηθούν εφεδρείες, ανεξάρτητα αν βρίσκονται στο ΠΟΤ ή στο κλιμάκιο εφεδρείας και οι διοικητές θα πρέπει να τις κατευθύνουν σχεδιασμένα προς τη περιοχή που ο επιτιθέμενος (εχθρός) ασκεί τη κυρία του προσπάθεια ώστε η αναλογία δυνάμεων (ή σχετική μαχητική ισχύς) να μεταβληθεί θετικά για τον αμυνόμενο.

    Δεν γνωρίζω τι γράφουν οι μετά το 1976 FM 100-5 για την ενεργητική άμυνα, αλλά είναι χρήσιμο να δούμε τι γράφει το ΕΕ 100-1 «ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΧΕΡΣΑΙΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ»,ΈΚΔΟΣΗ 2008 για την «Ενεργητική Άμυνα», ή «ενεργή άμυνα» όπως την χαρακτηρίζει.

    «Είναι η άμυνα που στηρίζεται στην ευρεία χρησιμοποίηση της επιθετικής ενέργειας με τη μορφή της αντεπίθεσης, με σκοπό την απόκρουση της εχθρικής επίθεσης, τη διατήρηση της αμυντικής τοποθεσίας και την πρόκληση στον εχθρό όσο το δυνατό περισσοτέρων απωλειών». Η ενεργή άμυνα δεν αποτελεί ιδιαίτερη μορφή άμυνας, αλλά μέθοδο διεξαγωγής, στην οποία πρυτανεύει η επιθετική ενέργεια. Πρέπει να ενυπάρχει σε όλες τις μορφές της άμυνας με διαφορετική κλιμάκωση εφαρμογής ……και με 5 γραμμές ακόμη» κλείνει το ζήτημα της ενεργής άμυνας, που είναι η μορφή με την οποία ο Ελληνικός Στρατός θα προασπίσει την εδαφική ακεραιότητα της χώρας (μήπως σήμερα πρέπει να μιλάμε για χώρο …. και όχι για χώρα …. ;;;)

  29. Ο/Η T.T. λέει:

    Αγαπητέ Αρματιστή

    Σε ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια.

    Δεν γνώριζα για την χρήση του όρου ενεργητική άμυνα από τον στρατό μας κατά την Μικρασιατική Εκστρατεία, πολύ ενδιαφέρον. Ίσως η ΣΔΙΕΠ θα έπρεπε να διδάσκει την ιστορική εξέλιξη της ελληνικής στρατιωτικής σκέψης για να μην χανόμαστε κάθε φορά στην μετάφραση.

    Έχω την εντύπωση ότι η δικιά μας «ενεργή άμυνα» βάζει πολλά καρπούζια σε μία μασχάλη (και το έδαφος θα κρατήσουμε, και την πρωτοβουλία θα αφαιρέσουμε, και ο ελιγμός θα κυριαρχήσει έναντι των πυρών, και ο εχθρός θα καταστραφεί) και θα άξιζε να την δούμε σε μία ανάρτηση ξεχωριστά.

  30. Ο/Η ΑΧΕΡΩΝ λέει:

    @Αρματιστής
    Χειμαρρώδης,ὅπως συνήθως,τα σχόλια σου εἶναι σύντομες πραγματείες,και πάντοτε κάτι διδάσκουν.
    Σήμερα ὅμως,μου ἔφτιαξες κάπως και την διάθεση,ἀναφέροντας ὅτι ἡ Στρατιά Μικρᾶς Ἀσίας γνώριζε την ἑνεργητική ἄμυνα και την συνιστοῦσε σε ὑφιστάμενους σχηματισμούς.
    Μπορεί να πέρασαν κοντά ἐκατό χρόνια,να χάσαμε το παιχνίδι τότε,μπορεί να πεί κανείς ὅτι με λόγια μόνο δέν γράφεται ἡ Ἱστορία,ἀλλά για κάποιο λόγο αὐτή σου ἡ ἐπισήμανση με κάνει να αἰσθάνομαι ὅτι δέν εἴμαστε τόσο ἀνεπίδεκτοι ὡς Στρατός.
    Ἄν εἴχαμε νικήσει τότε,ἴσως ὀ Ντυπιού να εἴχε δεί στα παραδείγματα που ἀνέφερες τον ὅρο,και ἴσως να μήν τον πίστωνε στους Γερμανούς-ἄν και οἱ σκοπιμότητες εἶναι μᾶλλον προφανείς.
    Για το βιβλίο του Τχη Γερακίνη «Τα ἄρματα του Στρατοῦ μας»,ἴσως να ἑννοοῦνται τα δύο Βίκερς των 6 τόννων,ἕνα τύπου Α με μονό πύργο και πυροβόλο των τριῶν λιβρῶν/47 χιλιοστῶν,και ἕνα τύπου Β με δύο δίδυμους πύργους πολυβόλων,καθώς και τα τέσσερα ἀρματίδια Κάρντεν Λλόϋντ,που ἐκείνη την ἐποχή εἴχαν παραληφθεί ἀπό την Ἀγγλία.

  31. Ο/Η .+- λέει:

    @Τ.Τ.
    πολυ καλο αρθρο!

    …«τροφη για σκεψη»!!!!

    @Ο/Η Αρματιστής λέει: 15 Μαρτίου 2016 στο 22:00

    «..Είναι ενδιαφέρον να δούμε τις περιπτώσεις δύο Αξιωματικών του ΕΣ κατά το μεσοπόλεμο, που συνάντησα σε βιβλίο του φίλου ΚΔ Κ/Β (που μου ζήτησε να προλογίσω).
    1) Συνταγματάρχης ΠΖ Κωνσταντίνος Δαβάκης
    …..
    2) Ταγματάρχης ΠΖ Χρήστος Γερακίνης
    ….»
    μου κινησες την περιεργεια!
    Υπηρχαν αλλοι, πριν και μετα, που ασχοληθηκαν επαγγελματικα με τα ΤΘ και τον μηχανοκινητο πολεμο, ή αποτελουν τις μοναδικες περιπτωσεις;

    Γνωριζεις εαν ο Παπαγος το 1936 και μετά ειχε κανεναν στο επιτελειο που να τον συμβουλευται για αυτα τα θεματα;

    @Ο/Η ΑΧΕΡΩΝ λέει: 16 Μαρτίου 2016 στο 09:53

    νομιζω οτι τα Carden Loyds που αποκτηθηκαν ηταν μολις 2!
    Αρχικα ειχαν θεωρηθει «αρματα αναγνωρισεως».
    Σε ολες τις περιπτωσεις αγορων, μαλλον αποτελεσαν μια δοκιμαστικη παρτιδα ΤΘ, προς αξιολογηση και τιποτα αλλο.
    Τα μονα θωρακισμενα οχηματα που αποκτηθηκαν, σε σημαντικες ποσοτητες κατα την διαρκεια του μεσοπολεμου, ηταν 15 «αυρες» 6×6 για τις απαιτησεις της αστυνομιας απο την αυστρια. Αυτες πηγαν και προστεθηκαν στα λιγα θωρακισμενα φορτηγα Peerless του ΕΣ.

    .και-

  32. Ο/Η ΑΧΕΡΩΝ λέει:

    @.+-
    Ἴσως να παρασύρθηκα ἀπό κάποιο ἀνάγνωσμα,και τα ἀνέβασα σε 4,ἐπειδή τόσα ἦταν ὅλα μαζί.
    Για τις αὐστριακές αὔρες,κοίταξα στο Greek Military Vehicles,και βρήκα αὐτό
    https://grvehicles.wordpress.com/2016/03/15/steyr-adgz/#more-1171

  33. Ο/Η .+- λέει:

    @ Ο/Η ΑΧΕΡΩΝ λέει:26 Μαρτίου 2016 στο 15:28

    «αὐστριακές αὔρες»

    Εχεις απολυτο δικηο. η μνημη μου, για αλλη μια φορα «προδωσε». Ειναι ακριβως εκεινα.

    .και-

  34. Ο/Η evmeniskardianos λέει:

    Αφορά το:

    Βελισαριος προς Scarab,
    11 Μαρτίου 2016 στο 00:56

    Αν δεν με απατά η μνήμη μου, η Ιταλία εξακολουθεί να διατηρεί διαχρονικά γεωπολιτικές βλέψεις τόσο στην Αλβανία με άμεση προέκταση στην Ελλάδα, καθώς και πρώην Γιουγκοσλαυϊα (εννοώ Κροατία, Σλοβενία ακόμη και στην Σερβία) με απώτερο στόχο τα πετρέλαια Μέσης Ανατολής.

    Φαίνεται, ότι τα μεγαλύτερα από το δικό μας κράτη διατηρούν διαχρονικά σταθερές τις οποίες δεν αλλάζουν!

    Αν θυμάμαι καλά, αμέσως μετά την πτώση του Αλία, οι Ιταλία είχαν δημιουργήσει στην Αλβανία ένα στρατόπεδο φυλασσόμενο από καραμπινιέρους και είχαν βάλει πόδι στην χώρα αυτήν.

    Νομίζω όμως, ότι τους εκτόπισαν από την Αλβανία οι Αμερικανοί, οι οποίοι επίσης τότε έσπευσαν να στείλουν – για καλό και για κακό – ένα μικρό μεν, αλλά αντιπροσωπευτικό Αμερικανικό στρατιωτικό τμήμα και στην Fyrom, έτσι ώστε να μπλοκαριστεί κάθε πιθανή ενδεχόμενη εξέλιξη στριμώγματος των Σκοπίων από την Ελλάδα ή την Σερβία.

    Ο Άγγλος ιστορικός Sir Max Hastings στο βιβλίο του «Αρμαγεδδών», Αθήνα, Εκδόσεις Ψυχογιός, αναφέρει στις επιχειρήσεις των Συμμάχων στην Ευρώπη τον λοχαγό τότε Ουίλιαμ Ντιπιού σε κάποια σχόλιά του.

    Φιλικά

    Ευμένης Καρδιανός

  35. Ο/Η scarab λέει:

    @ evmeniskardianos

    Ακριβώς, γι’ αυτό το ανέφερα. Μόνο η Ελλάδα, 27 χρόνια μετά την κατάρρευση του «υπαρκτού σοσιαλισμού» εξακολουθεί να πιστεύει στη φενάκη του «τέλους της ιστορίας», παραμένοντας πεισματικά αλλά μόνο θεωρητικά στη θέση «είμαστε κράτος status quo. Δεν διεκδικούμε τίποτε δεν παραχωρούμε τίποτα».

    Και για να το συνδέσω με την παρούσα ανάρτηση, ίσως και με την νεώτερη περί «τόπων», πως στην ευχή, θα κερδίσεις την πρώτη μάχη του επόμενου πολέμου, όταν δεν πιστεύεις πια στον πόλεμο;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s