Περί της ραδιοδιατομής του F-35 – Συμπληρωματικά στοιχεία

 

γράφει ο Γ. Κασσωτάκης

  1. Μεταβολή της απόστασης αποκάλυψης στόχου σε συνάρτηση με το RCS

Table_2

Πίνακας 2

Σκοπός του Πίνακα 2 του άρθρου που προηγήθηκε είναι να καταδείξει ότι η μείωση της απόστασης αποκάλυψης ενός στόχου δεν μειώνεται γραμμικά με την μείωση του RCS του (δηλ. μείωση του RCS στο ήμισυ δεν σημαίνει μείωση στο ήμισυ της απόστασης αποκάλυψης). Αντίθετα, η μείωση της απόστασης αποκάλυψης είναι ανάλογη με την τέταρτη ρίζα του RCS, όπως προκύπτει από την εξίσωση του ραντάρ. Οπότε, μείωση του RCS στο μισό (3 db) σημαίνει μείωση της απόστασης αποκάλυψης στο 84% (σε σχέση με την αρχική), μείωση του RCS στο 1/10 (10 db) σημαίνει μείωση της απόστασης στο 56% και τέλος μείωση του RCS στο 1/10000 (40 db) του αρχικού σημαίνει μείωση της απόστασης στο 10% (1/10) της αρχικής αφού τέταρτη ρίζα του 10.000 = 10 και εξ ου και στο παράδειγμα του πίνακα 2 τα 200 ΝΜ για RCS 1 τ.μ. υποδεκαπλασιάζονται στα 20 ΝΜ για μείωση του RCS στο 1/10000 τ.μ.

Για όσους ενδιαφέρονται πως προκύπτει η εξίσωση του ραντάρ:

formel13

μπορούν να δουν στον παρακάτω σύνδεσμο

http://www.radartutorial.eu/01.basics/The%20radar%20Range%20Equation.en.html 

Τον συγκεκριμένο ιστότοπο http://www.radartutorial.eu τον συστήνω σε όσους ενδιαφέρονται να ενημερωθούν για τη θεωρία λειτουργίας και την τεχνολογία των συστημάτων ραντάρ.

  1. Ακτίνες αποκάλυψης ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης

Οι τιμές του Πίνακα 2 (δηλ. αποκάλυψη στόχου RCS 1 τ.μ. στα 200 ΝΜ) είναι μεν ενδεικτικές αλλά πάντως δεν είναι εντελώς τυχαίες. Ως τάξη μεγέθους είναι αρκετά κοντά στις προδιαγραφές του ΝΑΤΟ για τα υπάρχοντα ραντάρ έρευνας έγκαιρης προειδοποίησης (Early Warning) που λειτουργούν στις μπάντες L και S (είναι οι ίδιες). Ειδικότερα είναι τιμές που αφορούν την αποκάλυψη στόχου σε καθαρή περιοχή (Detection in the Clear), που σημαίνει σε μεγάλο ύψος, σε περιοχή χωρίς CLUTTER και χωρίς παρουσία ατμοσφαιρικών ανωμαλιών (ducting, super-refraction κλπ). Θα λέγαμε δηλ. απόδοση υπό ιδανικές συνθήκες.

  1. Η τιμή ραδιοδιατομής αεροσκάφους

Οι τιμές του RCS που αναφέρονται για τα διάφορα αφη F-16 , F-35 κλπ , ως ένα νούμερο π.χ. 0.01 τμ (-20 dbsm) για το F-35, αποτελούν, κατά τη γνώμη μου, γενικεύσεις ενός πολύ σύνθετου μεγέθους. Μοναδιαία τιμή RCS ανά συχνότητα υφίσταται μόνο αν ο αποκαλυπτόμενος στόχος είναι μία μεταλλική σφαίρα, η οποία είναι συμμετρική σε κάθε γωνία πρόσπτωσης της Η/Μ ακτινοβολίας. Αυτός είναι και ο λόγος που το συγκεκριμένο στερεό (σφαίρα) χρησιμοποιείται ως αναφορά. Έτσι RCS = 1 τ.μ. σημαίνει ότι ένα σώμα έχει στη συγκεκριμένη συχνότητα ανακλαστικότητα ίση με μία σφαίρα της οποία το εμβαδό της διατομής της είναι 1 τ.μ., δηλ. σφαίρας με ακτίνα 56 cm (A=πR^2).

Αντίθετα, για ένα σύνθετο σώμα όπως η άτρακτος ενός αεροσκάφους, η τιμή του RCS εξαρτάται από την γωνία ανίχνευσης, την συχνότητα και την πόλωση της Η/Μ ακτινοβολίας του ΡΑΝΤΆΡ. Επομένως, λαμβάνοντας υπόψη ότι ένα τυπικό εύρος δέσμης ραντάρ έρευνας είναι 1×1 deg, θα πρέπει να εξετάσουμε το RCS για 360 x 360 = 129.600 γωνίες θέασης οριζόντια και κάθετα, σε τουλάχιστον 100 διακριτές συχνότητες αρχίζοντας από τα UHF (0.5 GHz) μέχρι τουλάχιστον την Χ ζώνη (8-12 GHz) και για κατακόρυφη, οριζόντια και κυκλική πόλωση. Δηλ. το RCS ενός αεροσκάφους περιγράφεται από έναν πίνακα με περίπου 39 εκατομμύρια τιμές και αυτό εάν μιλάμε για κλασικά μονοστατικά ραντάρ, για την περίπτωση των πολυστατικών ή παθητικών ραντάρ το παραπάνω νούμερο υψώνεται στο τετράγωνο, στον κύβο κλπ ανάλογα με τους συνδυασμούς πομπών – δεκτών!

Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι τα παραπάνω εκατομμύρια τιμές δεν είναι κοντά μεταξύ τους και γύρω από κάποια μέση τιμή, αντίθετα παρατηρούνται πολύ μεγάλες αποκλίσεις ακόμη και ως τάξεις μεγέθους (π.χ. 30 db). Στο παρακάτω σχήμα υπάρχει μια ενδεικτική απεικόνιση του RCS ενός αεροσκάφους μόνο στο οριζόντιο επίπεδο όπου η μεγάλη διακύμανση είναι εμφανής:

sigma-big

Η ραδιοδιατομή δικινητήριου βομβαρδιστικού B-26 στα 3 GHz, στο οριζόντιο επίπεδο, μετρημένη πειραματικά. (Πηγή: Ridenour, L. N.: «Radar System Engineering,» MIT Radiation Laboratory Series, vol. 1, fig. 3.8, McGraw-Hill Book Company, New York, 1947. Το σχήμα αναπαράγεται από Skolnik, Μ.Ι. : «Introduction to Radar Systems, 2nd ed., McGraw-Hill Book Company, International Edition, 1981 , σ. 40)

Κατόπιν των ανωτέρω, οι τιμές RCS -20 έως -25 dbsm που δίνονται για το F-35 έχουν κάποιο νόημα αν αναφέρονται σε κάποια συγκεκριμένη περιοχή συχνοτήτων, πόλωση και γωνία θέασης. Επίσης, τυχόν εξωτερικοί πυλώνες με ή άνευ φορτίων, καθώς και η θέση των αεροδυναμικών επιφανειών ελέγχου μεταβάλουν τις τιμές του RCS. Εκτιμώ, ότι κατά πάσα πιθανότητα οι τιμές αναφέρονται σε head-on γωνία θέασης, σε Χ ζώνη με γραμμική οριζόντια πόλωση.

  1. Πρακτικές μέθοδοι μείωσης του RCS

Υπάρχουν δύο βασικές τεχνικές για την μείωση του RCS και συγκεκριμένα του μονοστατικού RCS:

α) Κατάλληλη σχηματοποίηση της ατράκτου ώστε η προσπίπτουσα Η/Μ ακτινοβολία να σκεδάζεται σε γωνίες διαφορετικές από την γωνία πρόσπτωσης. Δυστυχώς, μία πολύ αποτελεσματική σχεδίαση δίνει σχήματα ατράκτου μη συμβατά με τις αεροδυναμικές απαιτήσεις με αποτέλεσμα να γίνονται αρκετοί συμβιβασμοί. Το F-117 έφτασε νομίζω την συγκεκριμένη σχεδίαση στα όριά της. Όσον αφορά την απόδοση της συγκεκριμένης μεθόδου σε σχέση με την συχνότητα, εκτιμώ ότι η αποτελεσματικότητά της μειώνεται στις χαμηλότερες συχνότητες (L/S) καθώς με την μείωση της συχνότητας μειώνεται και η κατευθυντικότητα της Η/Μ ακτινοβολίας με αποτέλεσμα να είναι δύσκολος ο σχεδιασμός διάταξης ατράκτου που να σκεδάζει κατευθυντικά μεγάλο μέρος της προσπίπτουσας Η/Μ ακτινοβολίας προς συγκεκριμένες (και διαφορετικές) κατευθύνσεις.

β) Τοποθέτηση επιστρώσεων επί της ατράκτου επί των οποίων καταναλώνεται (μετατρέπεται σε θερμότητα) μέρος της προσπίπτουσας ακτινοβολίας. Χωρίς να είμαι ειδικός επί της συγκεκριμένης τεχνολογίας εκτιμώ ότι το αποτέλεσμα αυτό δεν μπορεί να επιτευχθεί απλά με μία βαφή, αλλά με την προσθήκη μίας πολυστρωματικής διάταξης με πάχος αντίστοιχο με το μήκος κύματος (λ) της προσπίπτουσας ακτινοβολίας. Για να έχουμε ικανοποιητική σύζευξη (coupling) της κατακόρυφης συνιστώσας της προσπίπτουσας ακτινοβολίας θα πρέπει το «απορροφητικό» στρώμα να έχει πάχος τουλάχιστον λ/8 έως λ/4 το οποίο αντιστοιχεί σε πάχος περίπου 4-8 εκ. για τη ζώνη L και 0.4-0.8 εκ. για τη ζώνη Χ. Το συγκεκριμένο στρώμα θα πρέπει να έχει τόσο μηχανική αντοχή για να αντέχει τις πιέσεις του κρουστικού κύματος στις διηχητικές ταχύτητες όσο και θερμική αντοχή για να αντέχει τις υψηλές θερμοκρασίες (λόγω τριβής) στις υπερηχητικές ταχύτητες, ιδιαίτερα στο ρύγχος και στα χείλη προσβολής των πτερύγων που κατά σύμπτωση είναι και τα πιο εκτεθειμένα σημεία στην περίπτωση μετωπικής ανίχνευσης. Επίσης, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη και το βάρος ενός τέτοιου στρώματος που θα καλύπτει όλη την άτρακτο. Με πάχος 0,5 εκ. ίσως να ζυγίζει συνολικά μερικές δεκάδες κιλά ενώ με πάχος 5 εκ. ίσως να ζυγίζει πάνω από ένα τόνο. Επομένως, θα συμπέραινα ότι οι όποιες «απορροφητικές» διατάξεις είναι προσαρμοσμένες για μέγιστη απόδοση στη ζώνη Χ.

Πιθανόν, βέβαια, να έχουν αναπτυχθεί και άλλες τεχνολογίες με πιο «σύνθετα» ή «εξωτικά» υλικά, π.χ. με φερομαγνητικές προσμίξεις ειδικών οξειδίων μετάλλων που θα μπορούσαν να προκαλέσουν Η/Μ αλληλεπιδράσεις με σκοπό την αλλαγή της πόλωσης (polarizers) της προσπίπτουσας Η/Μ ακτινοβολίας. Έτσι, εάν θα μπορούσαν να αλλάξουν την οριζόντια πόλωση της προσπίπτουσας Η/Μ ακτινοβολίας σε κατακόρυφη, τότε θα μπορούσαν να πετύχουν μείωση του RCS περισσότερο από 10 db. Δείτε στον παρακάτω σύνδεσμο περισσότερες πληροφορίες για το cross-polarization loss:

http://www.rfcafe.com/references/electrical/ew-radar-handbook/polarization.htm

Πάντως, δεν έχω υπόψη μου να υφίσταται κάποιο υλικό/διάταξη που θα μπορούσε πρακτικά να καλύψει την άτρακτο και να της προσδώσει τέτοιες Η/Μ ιδιότητες.

  1. Εκτίμηση RCS F-35

Βάσει των ανωτέρω εκτιμώ ότι μείωση του RCS ενός F-35 σχέση με ένα F-16 κυμαίνεται στα -10 με -13 db για τις ζώνες L/S και περί τα -20 με -23 db για την ζώνη Χ. Αυτό σημαίνει ότι χονδρικά ένα ραντάρ ζώνης L/S του ΣΑΕ θα το αποκαλύψει στην μισή απόσταση σε σχέση με ένα F-16, ενώ ένα APG-68 ενός F-16 θα το αποκαλύψει στο ¼ της απόστασης σε σχέση με ένα F-16, δίνοντας του ξεκάθαρο τακτικό πλεονέκτημα σε τυχόν εναέρια μάχη σε αποστάσεις BVR.

  1. Χρήση παθητικών Ραντάρ για την αποκάλυψη στόχων χαμηλού RCS.

Θεωρητικοί υπολογισμοί (μέσω μοντέλων προσομοίωσης) αλλά και πειραματικές μετρήσεις έχουν αποδείξει ότι το διστατικό RCS των STEALTH στόχων είναι σημαντικά αυξημένο σε σχέση με το μονοστατικό. Ο λόγος είναι ότι, όπως ειπώθηκε παραπάνω, ο σχεδιασμός της ατράκτου τους γίνεται με το σκεπτικό της σκέδασης της προσπίπτουσας Η/Μ ακτινοβολίας προς γωνίες διαφορετικής της πρόσπτωσης (δηλ. του πομπού) στις οποίες όμως μπορεί να βρίσκεται ο δέκτης του διστατικού ή παθητικού ραντάρ.

Ιδιαίτερα τα παθητικά ραντάρ δεν διαθέτουν πομπούς αλλά εκμεταλλεύονται τον «φωτισμό» των στόχων από τρίτες πηγές ακτινοβολίες όπως ρ/φ σταθμούς FM, κινητής τηλεφωνίας, αναλογικής ή ψηφιακής τηλεόρασης κλπ.

Σχετικά πειράματα έχουν γίνει από πολλές ερευνητικές ομάδες πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων (ακόμα και στον ελλαδικό χώρο), τα οποία έχουν επανειλημμένως επαληθεύσει την αρχή λειτουργίας των παθητικών ραντάρ. Επίσης, εταιρίες του χώρου όπως η Lockheed-Martin (Silent Sentry) , η Thales (HA-100) , οι τσέχοι (VERA) , έχουν αναπτύξει επιχειρησιακά πρωτότυπα με καλά αποτελέσματα, κάτω όμως από συγκεκριμένες συνθήκες. Οι βασικοί περιορισμοί είναι:

α) Οι κοινοί πομποί συνήθως δεν εκπέμπουν μεγάλη ισχύ με αποτέλεσμα να απαιτείται μεγάλη πυκνότητα πομπών η οποία πρακτικά υπάρχει μόνο στις πυκνοκατοικημένες περιοχές, π.χ. της κεντρικής Ευρώπης.

β) Οι πομποί εκπέμπουν προς χαμηλά ύψη (λοβοί ακτινοβολίας κοντά στο έδαφος) όπου βρίσκονται οι συνδρομητές. Το αποτέλεσμα είναι να επιτυγχάνεται ικανοποιητικός φωτισμός στόχων κάτω από τα 10.000 πόδια.

γ) Κακής ποιότητας πομποί που δυσλειτουργούν (π.χ. παράγουν αρμονικές ή παραμόρφωση) είναι δυνατόν να δυσχεράνουν πολύ την απόδοση των αλγορίθμων αποκάλυψης στόχων.

Κατόπιν των ανωτέρω, ένα παθητικό σύστημα ραντάρ στον ελλαδικό χώρο θα είχε καλές επιδόσεις αποκάλυψης στόχων χαμηλού RCS (STEALTH) μόνο πάνω από τις αστικές περιοχές του Λεκανοπεδίου Αθηνών και της Θες/νίκης και σε χαμηλά ύψη.

Υπάρχει βέβαια η περίπτωση χρήσης ειδικών πομπών μεγάλης ισχύος σε σημεία του ελλαδικού χώρου για χρήση από διστατικά ραντάρ αλλά,

α) αυτοί αποτελούν εύκολους στόχους

β) το πρόβλημα της αποκάλυψης με διστατικά ραντάρ δεν έχει επιλυθεί πλήρως παρά τις διάφορες μεθόδους που έχουν αναπτυχθεί (ΤΟΑ, pulse chasing κλπ), με αποτέλεσμα να μπορούν να παράσχουν ικανοποιητική επιτήρηση σε περιορισμένες μόνο περιοχές.

  1. Ερευνητικά προγράμματα παθητικών-διστατικών ραντάρ του NATO (DMPAR κλπ)

Ο ερευνητικός Οργανισμός Επιστήμης και Τεχνολογίας (Science & Technology Organization  – STO) του ΝΑΤΟ, πρώην RTO , πρώην AGARD, έχει σαν σκοπό την σύσταση μεικτών ομάδων εργασίας που μελετούν συγκεκριμένα τεχνικά επιστημονικά θέματα με ορίζοντα συνήθως 3ετίας, στο τέλος της οποίας υποβάλλουν μία πολυσέλιδη αναφορά (report) με τα αποτελέσματα. Η ερευνητική ομάδα του Sensors & Electronics Technology Panel (SET) SET-152, αλλά και η SET-195 που την ακολούθησε με αντικείμενο τα συστήματα DMPAR (Deployable Multi-Band Passive-Active Radars) , στις οποίες έγινε αναφορά από σχολιαστές, μελέτησαν την αποτελεσματικότητα ενός επίγειου συστήματος ραντάρ το οποίο θα χρησιμοποιούσε συνδυασμό κλασικών ενεργών μονοστατικών ραντάρ και παθητικών αισθητήρων σε δύο διαφορετικές μπάντες λειτουργίας για την αποκάλυψη στόχου χαμηλού RCS. Μελετήθηκαν διάφορα τοπολογικά σενάρια και συνδυασμοί σε θεωρητικό μοντέλο στόχου με στοιχεία μονοστατικού και διστατικού RCS (από διάφορες γωνίες και συχνότητες) τα οποία συνεισέφερε ερευνητικό κέντρο που συμμετείχε στην ομάδα. Το κύριο μέρος της μελέτης έγινε με προσομοίωση μέσω MATLAB αλλά και με αξιοποίηση πειραματικών μετρήσεων άλλων ομάδων του SET  που προηγήθηκαν. Γενικά, τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ο ταυτόχρονος συνδυασμός και συσχέτιση (data fusion) πληροφοριών από μονοστατικά και παθητικά ραντάρ σε δύο ζώνες συχνοτήτων (π.χ. L και Χ) αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα αποκάλυψης. Οι πλήρεις εκθέσεις  των ομάδων του SET Panel είναι διαβαθμισμένες, αλλά γενική περιγραφή (summary), διαθέσιμη στο site του STO, είναι η εξής:

SET195 has conducted field trials in order to verify the DMPAR (Deployable Multi-band Passive/Active Radar) concept developed by SET152. The field trials featured military relevant scenarios with critical targets and distributed as well as collocated active and passive radars. This combination of active (multi-band) and passive radars was considered as a short term solution for a DMPAR to be developed in the future. The field trials, nominated DETOUR-trials (DMPAR Evaluation Trials for Operationally Upgraded Radar) were conducted in Hradec Kralove in the Czech Republik supported by an active dual-band radar from Poland and passive radar demonstrators and experimental systems from Norway, the Czech Republik, Poland and Germany. After the trials a period of extensive evaluation followed to obtain reliable results as to what extend a performance improvement, as predicted from simulations, can be expected in real life.

(μπορείτε να βρείτε περισσότερες πληροφορίες για τα αντικείμενα των ερευνητικών ομάδων του SET Panel ψάχνοντας για SET-152 , SET-195 εδώ: http://www.cso.nato.int/activities.aspx?RestrictPanel=8)

Όπως φαίνεται, η συγκεκριμένη ερευνητική ομάδα δεν επεκτάθηκε σε πραγματικές (πρακτικές) υλοποιήσεις ενός τέτοιου συστήματος (DMPAR) αλλά περιορίστηκε σε εκτιμήσεις για την πιθανή του απόδοση  σε επίπεδο concept.

  1. Αποκάλυψη στόχων χαμηλού RCS.

Προφανώς για την αποκάλυψη στόχων χαμηλού RCS απαιτείται η βελτιστοποίηση των παραμέτρων της εξίσωσης του ραντάρ που έχει αναφερθεί παραπάνω (ευαισθησία δέκτη, ισχύς πομπού, κέρδος κεραίας κλπ). Πάντως, τα υπάρχοντα ραντάρ, εφόσον βρίσκονται σε καλή λειτουργική κατάσταση, έχουν ήδη επαρκή ευαισθησία για να ανιχνεύσουν την ανάκλαση από στόχους αρκετά χαμηλού RCS. Το πρόβλημα της αποκάλυψης τέτοιων στόχων δεν έγκειται τόσο στην ισχύ του λαμβανόμενου σήματος όσο στην σχέση της με τα λοιπά σήματα που λαμβάνονται και οφείλονται σε Η/Μ θόρυβο καθώς και σε ανακλάσεις από άλλα σώματα του περιβάλλοντος γνωστές ως Clutter. Δηλ. σημασία για την αποκάλυψη ενός στόχου έχει πρακτικά ο λόγος S/(N+C) , όπου S η ισχύς του σήματος του στόχου, Ν το επίπεδο θορύβου και C το επίπεδο του Clutter. Κατά συνέπεια το πρόβλημα της αποκάλυψης στόχου με χαμηλό RCS (άρα και μικρού S) ανάγεται στη βελτιστοποίηση του ανωτέρου λόγου μέσω της μείωσης των N+C μέσω ειδικών αλγορίθμων επεξεργασίας σήματος. Οι αλγόριθμοι αυτοί αξιοποιούν διάφορα φασματικά χαρακτηριστικά που διακρίνουν το σήμα ενός ιπτάμενου στόχου (S) από το σήμα του Clutter (C): συχνότητα doppler, διασπορά Doppler κλπ.

Χωρίς ισχυρή επεξεργασία σήματος που θα βελτιστοποιήσει τον παραπάνω λόγο, η απλή ρύθμιση του δέκτη στην μέγιστη ευαισθησία θα είχε μεν σαν αποτέλεσμα την αποκάλυψη ενός στόχου χαμηλού RCS αλλά και την ταυτόχρονη αποκάλυψη κυριολεκτικά χιλιάδων ψεύτικων στόχων (False Alarms), οπότε είναι προφανές ότι μία τέτοια κίνηση δεν έχει πρακτική επιχειρησιακή αξία.

Ευτυχώς, τα τελευταία χρόνια, η αλματώδης ανάπτυξη της ισχύος των επεξεργαστών έδωσε την δυνατότητα υλοποίησης πολύ αποτελεσματικών αλγορίθμων φασματικής επεξεργασίας σήματος με υλοποιήσεις σε FPGA με σχετικά χαμηλό κόστος. Αυτές οι τεχνικές αυξάνουν σημαντικά τον λόγο S/(S+C) επιτρέποντας τόσο την αποκάλυψη στόχων χαμηλότερου RCS όσο και την απαλλαγή από ανεπιθύμητους false alarms όπως π.χ. τα κινούμενα πτερύγια των ανεμογεννητριών που σιγά-σιγά γεμίζουν την ύπαιθρο.

Είναι λοιπόν επόμενο οι σχετικές αναβαθμίσεις των επεξεργαστών σήματος να αποτελούν ελκυστικές λύσεις για τους χρήστες καθώς αυξάνουν πρακτικά την απόδοση των υπαρχόντων συστημάτων με μικρό κόστος.

  1. Χρήση υπέρυθρων ανιχνευτών

Στο προηγούμενο άρθρο και στα σχόλιά έγινε αναφορά στην αποτελεσματικότητα των ανιχνευτών υπερύθρου (IR Sensors) των μαχητικών (ενσωματωμένων ή σε pod) για την ανίχνευση στόχων χαμηλού ίχνους. Χωρίς να είμαι ειδικός στη συγκεκριμένη τεχνολογία, έχω την εντύπωση ότι η αποκάλυψη μέσω IR σε μεγάλες αποστάσεις ακόμη και αν ο αισθητήρας είναι επαρκώς ευαίσθητος, θα μπορούσε να γίνει σε ειδικές μόνο συνθήκες. Συγκεκριμένα πιστεύω ότι μόνο σε μεγάλα ύψη (π.χ. άνω των 20 Kft) ο αισθητήρας δεν θα λαμβάνει ανακλάσεις από το έδαφος. Αν η δέσμη λήψης του IR sensor δεν είναι αρκετά κατευθυντική (π.χ. εύρος δέσμης 1 deg, όπως του ραντάρ) και καθώς δεν είναι δυνατή η χρήση επεξεργασίας doppler στις συχνότητες IR για τον διαχωρισμό κινούμενων-σταθερών πηγών, πιστεύω ότι από την απόσταση που η δέσμη ανοίγει αρκετά ώστε να περιλαμβάνει και το έδαφος, θα λαμβάνει και αριθμό ψευδοσυναγερμών. Επίσης, δεν γνωρίζω αν υπάρχει τρόπος υπολογισμού της απόστασης μίας IR πηγής πέραν της εκτίμηση που θα μπορούσε να γίνει από την ένταση του σήματος. Εν κατακλείδι, δεν είμαι σίγουρος αν ένας IR αισθητήρας θα μπορούσε αυτόνομα να αποτελέσει την λύση για την αποκάλυψη και στοχοποίηση αεροσκαφών χαμηλού RCS κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες σε αποστάσεις BVR.

60 Responses to Περί της ραδιοδιατομής του F-35 – Συμπληρωματικά στοιχεία

  1. Ο/Η Πάτε Καλά; λέει:

    Καλησπέρες κύριε Κασσωτάκη.

    Σχετικά με το 9, βλέπω κάποιες δυσκολίες ως προς την … χώνεψη των υπέρυθρων συστημάτων.

    Ας τα δούμε πιο αναλυτικά:

    1) Οι σύχρονοι υπέρυθροι ανιχνευτές, λειτουργούν με το νόμο του Planck και όχι το νόμο του Wien (μόνο τα φτηνά θερμόμετρα εξ αποστάσεως) ή τον νόμο των Stefan Boltzmann (ποτέ). Δλδ μαζεύουν φωτόνια, βρίσκουν τις ενέργειες τους, κάνουν στατιστική κατανομή των ενεργειών και βρίσκουν τη θερμοκρασία. Αυτό, αυτόματα τους κάνει εξαιρετικά … ανθεκτικούς απέναντι σε λάθος σήματα και στη συγκεκριμένη περίπτωση, δυσκολεύομαι να δω πως ένας αισθητήρας θα μπερδευτεί από σήματα εδάφους (το πολύ στη θερμοκρασία των 250°C) όταν ένα αεροσκάφος αφήνει καυσαέρια στα 550-600°C (χωρίς μετάκαυση). Το F35 μάλιστα έχει και το πρόβλημα της εκπομπής IR από το κύριο σώμα του και όχι μόνο από τον κινητήρα, αφού ακριβώς αυτές οι βαθές στελθ θα αυξάνουν την εκπομπή σε IR, είτε επειδή οι cavities (από τους αφρούς και τα split ring resonator) ενισχύουν την emissivity, είτε επειδή οι βαφές ram απορροφούν την ακτινοβολία με αποτέλεσμα να ζεσταίνονται (ουσιαστικά παίρνουν την έξτρα ακτινοβολία και την κάνουν IR).

    2) Μάλιστα, εγώ θα πω πως και αν έχεις αντίμετρα (πχ εκπομπές σε ένα στενό πεδίο φωτονίων για να αλλάξει η κατανομή), αυτό δεν πιστεύω να είναι τόσο μεγάλο πρόβλημα γιατί:
    α)Θα πρέπει να εκπέμψει το αντίμετρο αρκετά φωτόνια για να αλλάξει δραστικά μια κατανομή και να μπερδευτεί ο αισθητήρας και
    β)Αν αυτή η εκπομπή είναι παλμική (το πιθανότερο) και περιορισμένη σε ένα εύρος συχνοτήτων, δεν σε εμποδίζει κανείς στον αλγόριθμο επεξεργασίας των δεδομένων, να κόβεις τα spikes (σε έναν βαθμό) από την την κανονική κατανομή.

    3)Οι Reflective InfraRed (RIR) αισθητήρες μπορούν να βρούν και αν κινείται κάτι προς ή από σένα. Μεθοδολογίες υπάρχουν λοιπόν για τους IR να μπορούν να βρίσκουν κάτι «καυτό» (600) και το αν κινείται προς ή από σένα.

    4)Τα συστήματα αυτά δεν είναι πειραματικά ούτε μόνο στα χαρτιά-διόλου τυχαίο, το Rafale βλέπει στα 100 χλμ στόχους στον αέρα και 6 στο έδαφος/θάλασσα ενώ μπορεί και μετράει και την απόσταση τους, αρχής γενομένης από τα 40 χλμ (το σύστημα είναι το OSF),
    https://fr.wikipedia.org/wiki/Optronique_secteur_frontal.

    Η μικρότερη εμβέλεια σε μικρότερο έδαφος, όσο στο γεγονός πως οι …στόχοι επιφανείας και ξηράς (surface/sea targets), είναι συνήθως λιγότερο ζεστοί από ένα αεροσκάφος και άρα πιο κοντά στη θερμοκρασία περιβάλλοντος. Νομίζω όμως πως τα F35 θα ήταν χαζό να πετάνε σε χαμηλό υψόμετρο καθότι έτσι κινδυνεύουν να εντοπιστούν από άλλες πηγές (πχ παρατηρητές) ενώ σχεδιάστηκαν για να επιχειρούν σε υψηλό υψόμετρο, όπου τα συμβατικά ραντάρ και οι παρατηρητές εδάφους δεν μπορούν να τα δούν.

    Και μιλάμε για συστήματα που αναπτυχθήκανε καιρό πριν, πλέον οι IR αισθητήρες είναι τόσο φτηνοί και τόσο αποτελεσματικοί που μέχρι και σε iphone μπήκαν.

    Συμπερασματικά, όπως το βλέπω εγώ, οι υπέρυθροι αισθητήρες θα μπορούν να έχουν μια καλη εικόνα του F35, ανεξαρτήτως βέβαια αν θα ήταν σοφό να βασιστείς μόνο σε ένα σύστημα για να δεις το F35 (απλά όχι, φύλα τα ρούχα σου για να έχεις τα μισά).

    Στα άλλα, εγώ θα επιμείνω-Superconducting filters & superconducting antennas το ένα μετά το άλλο. Έχουν τεράστια ευαισθησία οι κεραίες, τα φίλτρα μάλιστα μπορούν να κόψουν τα πάντα και είναι και πιο εύκολο να κατασκευαστούν (λιγότερο μυστήριες γεωμετρίες), η τεχνολογία ΥΠΑΡΧΕΙ-ο γράφων πριν ένα διάστημα μεγαλύτερο των 5, μικρότερο των 10, έπαιρνε μετρήσεις σε τέτοια φίλτρα στην Thales και είχε δει και το proof of concept που είχαν κατασκευάσει οι Γάλλοι. Μάλιστα, παρότι ο μακροπρόθεσμος στόχος τους ήταν να τα ενσωματώσουν στo επόμενο Felin πρόγραμμα (σε φάση ραντάρ φορητό που βλέπει μέσα από τοίχους και τα ρέστα γιατί τα μαγνητικά πεδία δεν καταλαβαίνουν από τέτοια εμπόδια), η πρώτη τους αποστολή ήταν να μπουν σε τηλεπικοινωνιακές διατάξεις για δορυφόρους και συστήματα κινητής τηλεφωνίας στις ΗΠΑ (όπου σε μια εκταση περίπου όση η Αθήνα μπορεί να έχεις 50 εκπομπούς σε κοντινές συχνότητες ο ένας με τον άλλον και θες πραγματικά καλό φίλτρο). Δλδ μιλάμε για άμεσα commercialised systems το οποίο ήταν ήδη lab enivorment verified. Ήδη χρησιμοποιούμε τέτοια συστήματα σε αστροφυσικές πειραματικές εγκαταστάσεις για να ακούσουμε το διάστημα. Αν μπορούμε να ακούσουμε το big bang με αυτά, μπορούμε να ακούσουμε και το F35.

    Ευχαριστώ για το χρόνο και λυπάμαι για το σεντόνι.

  2. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    @ Πάτε Καλά

    Αυτά τα Superconducting filters & superconducting antennas υπάρχουν εμπορικά διαθέσιμα σε κάποιο επιχειρησιακό σύστημα; Ή θα αναπτύξουμε εμείς το σύστημα;

  3. Ο/Η Πάτε Καλά; λέει:

    Προιόντα:
    http://www.suptech.com/superlink_850_n.php
    Start ups
    http://www.iscointl.com/products/
    Papers
    http://home.eps.hw.ac.uk/~ceejh3/Journals/Thin-film%20HTS%20planar%20antennas.pdf (μιλάμε για -30db σε S band το 1998)
    Commercial Software
    http://www.sonnetsoftware.com/products/sonnet-suites/sonnetapps.html
    Μια επισκόπηση:
    http://mobiledevdesign.com/news/high-temperature-superconductor-filter-technology-breaks-new-ground

    ΥΓ.Το ιδανικό δε θα είναι να φέρουμε έτοιμο προιόν αλλά να φτιάξουμε ένα consortium, με ελληνικά ΑΕΙ, ελληνικές επιχειρήσεις και ξένες για συμπαραγωγή. Έτσι χτίζεις πάνω σε κάτι και ταυτόχρονα, αναπτύσσεσαι και εσύ.

  4. Ο/Η Πάτε Καλά; λέει:

    Στην ίδια λογική

    http://www.ceranova.com/markets/defense-aerospace/

    http://www.supraconductivite.fr/en/index.php?p=applications-electronique-more#applications-electronique-more

    Filters made of superconducting materials are hence more efficient than regular filters. They are used in relay antennas for cell phones and enable to pick up a signal at further distances from the antenna, hence increasing the range of the antenna. Several thousands relay antennas use superconducting filters in the United Stated, and a joint-venture was created with a Chinese firm to study the possible development of this technology in other countries. These filters could also be used in telecommunication satellites.

    Και αυτά που είδαμε, είναι από όσες εταιρίες παραδέχονται δημόσια πως χρησιμοποιούν υπεραγωγούς.Αν εγώ πχ ήμουν η Northrop Grumman, μπορεί να έβγαζα πχ φίλτρα με υπεραγωγούς, αλλά να μην έλεγα πως το τάδε σύστημα βασίζεται σε υπεραγωγούς.

  5. Ο/Η Γιαννης Κασσωτάκης λέει:

    @Πάτε Καλά;
    Σε ευχαριστούμε για τις επισημάνσεις σου για τις τεχνολογίες των ηλεκτροπτικών συστημάτων.

    Όπως αναφέρω και στην ανάρτησή μου δεν έχω ασχοληθεί με τα ηλεκτροπτικά συστήματα μαχητικών αφων και ως εκ τούτου παραδέχομαι ότι μπορεί να σφάλω για τις δυνατότητές τους. Η εντύπωση που είχα ήταν ότι πρόκειται απλά για «μεγεθύνσεις» των IR sensors των IR βλημάτων με αυξημένη ευαισθησία και εμβέλεια. Από τις πολύ ενδιαφέρουσες επισημάνσεις σου καταλαβαίνω ότι πρόκειται για συστήματα με πολύ ανώτερες επιδόσεις.
    Αφού έχεις ασχοληθεί με τη συγκεκριμένη τεχνολογία των IR Sensors, νομίζω θα ήταν χρήσιμο για όλους μας αν θα μπορούσες να μας δώσεις συνοπτικά μία εικόνα των δυνατοτήτων-χαρακτηριστικών-ακρίβειάς τους σε αντιπαράσταση με τα αντίστοιχα ενός τυπικού radar μαχητικού (φυσικά ως τάξεις μεγέθους) ώστε να αντιληφθούμε σε τι βαθμό θα μπορούσαν να υποκαταστήσουν ένα σύστημα Radar σε ρόλο αποκάλυψης και στοχοποίησης έναντι στόχων με χαρακτηριστικά χαμηλού RCS.
    Για παράδειγμα για ένα σύστημα radar (ως γενικές τάξεις μεγέθους) έχουμε:
    Εμβέλεια: 100 ΝΜ
    Γωνιακή ακρίβεια (οριζόντια/κατακόρυφη): 0.2/0.2 deg
    Ακρίβεια Range: 50 m
    Απόρριψη ψευδών στόχων/ Clutter: Weather (clouds/rain) , Sea and ground εξασθένιση μέσω ψηφιακών φίλτρων Doppler processing. Τα καιρικά φαινόμενα μπορούν να περιορίσουν την εμβέλεια (λόγω εξασθένισης) και την ακρίβεια λόγω διάθλασης (refraction) της δέσμης.

    Επίσης, αν μπορούσες, θα ήθελα να μας εξηγήσεις περισσότερο τον τρόπο διάκρισης των στόχων με βάση την θερμοκρασία τους. Δηλ. στόχος 600 deg C (καυσαέρια αεροκινητήρα στα 5000 ft) στα 50 ΝΜ και στόχος 200 deg C (καυσαέρια νταλίκας στην εθνική ) στα 25 ΝΜ μπορεί να φτάνουν στον IR sensor με την ίδια ένταση λόγω διαφορετικής εξασθένισης κατά την διάδοση, υπάρχει κάποιο άλλο χαρακτηριστικό (πλην της έντασης) που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον διαχωρισμό τους? Π.χ. υπάρχει διαφορά στην IR συχνότητα ή όχι ? Αν ναι, μήπως γνωρίζεις πόση ακρίβεια έχουν τα συγκεκριμένα συστήματα στον διαχωρισμό των συχνοτήτων/θερμοκρασιών. Π.χ. διαχωρισμός/διάκριση για διαφορές θερμοκρασίας > 50 deg C.

  6. Ο/Η PROMAXOS λέει:

    Κύριε Κασσωτάκη, καταρχήν συγχαρητήρια για το εξαίρετο άρθρο-σχόλιο.

    Οι ανοικτές πληροφορίες από υπηρετούντα συστήματα μπορούν να μας διαφωτίσουν ενδεικτικά μεν, αρκετά δε. Κορυφαίο σύστημα θεωρείται το Pirate. Κατά τους ισχυρισμούς της Thales, ανάμεσα σε άλλες ικανότητες, προσφέρει: «Automatic detection and multiple target tracking, track while scan» … «PIRATE accurately tracks multiple high-speed targets, prioritizes them and provides the on board Attack & Identification computer with target positional, velocity, acceleration, and approach/recede data. In addition it provides high-resolution images for visual identification. It provides highly reliable information for air-to-air and air-to-ground use. The system demonstrates a very high suppression rate of potential false alarms.»
    https://www.thalesgroup.com/en/united-kingdom/what-we-do-uk-defence-air-group-infra-red-search-and-track/pirate

    Οι αναφερόμενες αποστάσεις αποκάλυψης για μαχητικά που πετούν με υποηχητική ταχύτητα κυμαίνονται (αναλόγως των συνθηκών) σε 50 έως 90 χλμ, ενώ οι αποστάσεις στοχοποίησης στα 2/3 αυτών (ήτοι χονδρικά 30-60 χλμ). Φυσικά δεν μπορούμε να υιοθετήσουμε άκριτα κι εξ ολοκλήρου τους ισχυρισμούς-διαφήμιση της κατασκευάστριας, οπότε πρέπει να στραφούμε κι αλλού για συμπληρωματικές πληροφορίες από τις οποίες μπορούμε να βγάλουμε άμεσα ή έμμεσα συμπεράσματα.

    Σε άρθρο του Aviationwwek με τίτλο «U.S. Navy Follows U.K. Lead On Infrared Systems» συναντάμε την εξής πολύ ενδιαφέρουσα αναφορά:
    «The performance of the Typhoon’s Pirate IRST has increased due to better processing and software since it entered service in 2007, says a Eurofighter engineer. The service-entry standard was “pretty raw.” Better processing exploits the fact that the IRST is extremely agile, capable of performing complex tailored scans, because its steering mirror is much lighter than a radar dish. It can scan faster than an AESA, in some cases, because it does not transmit. “The angular and thermal accuracy provides the processor with enough data to analyze the core and the edges” of objects in the field of view, the engineer says. “It’s like a fingerprint.”
    http://aviationweek.com/awin/us-navy-follows-uk-lead-infrared-systems

    Επίσης, όλες οι αναφορές για την αποτελεσματικότητα του από τους χρήστες τους χαρακτηρίζουν στο σύστημα και την απόδοσή του ως εξαιρετική.

    Επίσης, στοιχεία μας δίνει ο πολύ κατώτερος των συστημάτων IRST ερευνητής του βλήματος Mica IR (κατώτερος λόγω των περιορισμών στις διαστάσεις,αφού πρόκειται για υποσύστημα βλήματος και όχι ολοκληρωμένο σύστημα για μαχητικό, η τεχνολογία του κατά τα άλλα είναι κορυφαία) που είναι κατηγορίας υπέρυθρης απεικόνισης (άλλως «απεικόνισης ειδώλου»), αγγλιστί Imaging InfraRed (IIR), οι οποίοι επειδή «βλέπουν» σχήμα και περίγραμμα επιδεικνύουν αξιοσημείωτη διακριτική ικανότητα και υψηλότατη αντοχή στα IRCM.

  7. Ο/Η Πάτε Καλά; λέει:

    Καλησπέρα.
    α) Οχι, η ένταση της θερμοκρασίας δεν παίζει άμεσα ρόλο στη διάκριση αντικειμένων αλλά παίζει έμεσα.
    Οι υπέρυθροι αισθητήρες, είναι πλακέτες ημιαγωγών που συλλέγουν φωτόνια και αναλόγως την ενέργεια των φωτονίων δίνουν διαφορετικό σήμα. ‘Εχεις έναν επεξεργαστή που μετράει τα σήματα, και αναλόγως τι κατανομή θα δώσει κάθε αντικείμενο, έχεις διαφορετικές θερμοκρασίες.
    Ας δούμε λίγο την ακόλουθη εικόνα:

    Εδώ βλέπουμε δυο διαφορετικές κατανομές για δυο διαφορετικές θερμοκρασίας.Αυτό κάνει η υπέρυθρη, βρίσκει τις κατανομές με βάση το πόσα θερμόμετρα έχει μαζέψει σε ένα συγκεκριμένο εύρος (που εξαρτάται από τους αισθητήρες) και μετά τις αντιστοιχεί σε θερμοκρασίες, με βάση τη βιβλιοθήκη που έχει και σου λέει τη θερμορκασία έχουν τα αντικείμενα.
    Απλά ένα καυτό σώμα παράγει και περισσότερα φωτόνια-πχ ο ήλιος μπερδεύει συχνά θερμικές κάμερες, όχι επειδή είναι πιο καυτός από τον στόχο, απλά επειδή παράγει πολλά φωτόνια και σπάει τις κατανομές.
    Λύσεις βέβαια σε αυτά υπάρχουν αλλά το λέω για να δείξω πως μια υπερυθρη κάμερα βλέπει τα πάντα, και τον άνθρωπο στους 25 και τη φλόγα στους 250.ΠΧ

    Ο χρωματισμός στην εικόνα δεν παίζει ρόλο, γίνεται όπως θες εσύ.

    β)Το πρόβλημα με τις υπέρυθρες είναι πως δεν υπάρχει κανονικοποίηση. Δλδ κάθε σύστημα, αναλόγως την ποιότητα του, έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά.Πχ οι φορητές διόπτρες της miltech βλέπουν στα 3χλμ, οι αισθητήρες του Rafale βλέπουν στα 100 χλμ, το οποίο δεν είναι και λίγο. Εξαρτάται τι θες και τι θα πληρώσεις. Θα πάρεις και αισθητήρα στο νέο iphone που βλέπει στα 40μέτρα, θα πάρεις και ακριβό σύστημα που βλέπει μέχρι 40χλμ που βλέπει η Infinti Optics 1200mm (και υπάρχουν και ακριβότερα και καλύτερα..).
    Επομένως, τα τεχνικά στοιχεία εξαρτώνται από το σύστημα και μόνο.’Ομως, όπως έβαλα πάνω doppler sensors πρέπει να παίζουν (αλλιώς δε θα έβλεπε το Rafale τις αποστάσεις με τον υπέρυθρο) και μάλλον, πρέπει να στηριζονται στην αρχή του RIR (έβαλα πριν το link). Αυτό που ξέρω όμως, είναι πως αναλόγως ποιο μήκος κύματος υπερύθρων χρησιμοποιείς, η υγρασία στην ατμόσφαιρα σε επηρεάζει- τα mid-infrared έχουν ένα θεματάκι.

    γ)Όλοι οι (σοβαροί, δε μιλάω για τα θερμόμετρα εξ αποστάσεως) υπέρυθροι το ίδιο πράγμα κάνουν-μαζεύουν φωτόνια, κατανομή και αντιστοίχηση σε θερμοκρασία, είτε μιλάμε για βλήματα είτε για τους αισθητήρες του rafale. Αυτό που αλλάζει είναι το πόσες πλακέτες ημιαγωγών έχουν (όσα περισσότερα φωτόνια υπέρυθρων μαζεύεις, τόσο ακριβότερο και καλύτερο το σύστημα) και τι επεξεργασία κάνεις μετά στο σήμα.

    ΥΓ.Πάνω κάτω, ό,τι είπαμε εδώ για τις υπέρυθρες, τα λάθος σήματα (που αφαιρούνται με επεξεργασία), με τα στελθ που είναι κινούμενοι φάροι, το λένε και οι Σουηδοί
    http://aviationweek.com/awin/gripen-sensors-claim-counter-stealth-performance
    Δεν μπορεί να είμαστε όλοι βλαμμένοι και οι της LM τζιμάνια. Δε θα μας τρελάνουν οι Τεξανοί.

  8. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    @ Πάτε Καλά

    Απ’ όσα είδα να παραθέτεις, δεν υπάρχει κάποιο επιχειρησιακό σύστημα (άλλωστε δε διευκρίνισες ποτέ και σε τι σύστημα αναφέρεσαι), αλλά υποσυστήματα. Τελικά, λοιπόν, δεν αντιλαμβάνομαι αν αναφέρεσαι σε κάποιο διαθέσιμο σύστημα που κάνει χρήση αυτών των υποσυστημάτων, ή προτείνεις να αναπτύξουμε εμείς κάποιο ραντάρ (έγκαιρης προειδοποίησης; Ελέγχου πυρός – δηλαδή μαχητικού; ) το οποίο να εκμεταλλεύεται αυτά τα υποσυστήματα.

    Στην πρώτη περίπτωση, δεν αντιλαμβάνομαι το out of the box του πράγματος. Πες απλά ποια συστήματα έχεις κατά νου (κατά προτίμηση σε επόμενες συνέχειες, όταν θα τεθεί το θέμα, αλλά εν πάση περιπτώσει, και τώρα).

    Στη δεύτερη περίπτωση… είπαμε να το κρατήσουμε σε ένα πλαίσιο σοβαρότητας το όλο θέμα.

  9. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    Ένα γενικό σχόλιο σχετικά με τις επιδόσεις των IRST, θέμα το οποίο φυσικά θα επανέλθει πολύ πιο έντονα στη συνέχεια:

    Σε αντίθεση με τη ραδιοδιατομή ή τα avionics του -35 τα οποία μας είναι άγνωστα στοιχεία του αντιπάλου στα οποία εμείς δεν έχουμε πρόσβαση, οι επιδόσεις των IRST αποτελούν στοιχεία συστημάτων των οποίων εμείς μπορεί να είμαστε υποψήφιοι πελάτες. Συνεπώς, είναι σχετικά πιο εύκολο, ακόμη και με Request for Information να υπάρξει μια σαφέστερη αντίληψη για τις ικανότητές τους, ώστε να μπορούν να αξιολογηθούν πιο ρεαλιστικά. Προφανώς, στο πλαίσιο ενός ιστολογίου μόνον εκτιμήσεις μπορούν να γίνουνς, τόσο τεχνικές όσο και από διάσπαρτες πληροφορίες, όμως νομίζω ότι θα ήταν κρίμα να απορρίψει (υπηρεσιακά) η ΠΑ μία τέτοια επιλογή χωρίς να την εξετάσει όπως της επιτρέπει η θέση της ως υποψήφιος πελάτης.

  10. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    @ Πάτε Καλά

    Ρε συ, ο άνθρωπος σου ζήτησε πληροφορίες επιδόσεων (δεδομένου ότι επέμεινες τόσο έντονα), όχι την αρχή λειτουργίας των IRST.

  11. Ο/Η General Lee λέει:

    Πολυ ενδιαφεροντα αυτα για τα υπερυθρα.

    Ερωτηση.

    Αν ομαδα αεροσκαφων συγχρονισει ομοια ρανταρ σε διαφορετικες φυσικα μεταβαλλομενες αποστασεις μεταξυ τους δεν εχουμε μια μεγαλη στοιχειοκεραια η οποια δινει τα εξης αποτελεσματα
    – μεγαλη κατευθυντικοτητα
    – οφελος απο την αρκετα μεγαλυτερη πολυστατικη ραδιοτομη.

    Κανονικα δηλαδη με μη σοβαρες η σοβαρες αλλαγες στο λογισμικο και αφου λυθει το θεμα του συγχρονισμου των ιδιων ρανταρ μπορεις να εχεις μια συνεργατικη λυση στο θεμα στελθ.

    Λογικα και απο τα δυο οδελη 1 κατευθυντικοτητα, 2 μεγαλη πολυστατικη ραδιοτομη θα το βλεπουν ολα κανονικοτατα το F35 ακομα και σε χ μπαντα.

  12. Ο/Η Βελισάριος λέει:

    @General Lee

    Στρατηγέ μου,

    Αυτή η «στοιχειοκεραία» τι ακριβώς γεωμετρική διάταξη θα έχει; Η στοιχειοκεραία εξαρτάται από την ακριβέστατο «συντονισμό» (μεταβολή φάσεως) μεταξύ των στοιχείων που βρίσκονται σε σταθερές και ελάχιστες αποστάσεις μεταξύ τους (της τάξης του μήκους κύματός τους), κι εμείς θα κάνουμε στοιχειοκεραία με στοιχεία τις στοιχειοκεραίες των μαχητικών; Και ποιος θα συντονίζει τις διαφορές φάσης μεταξύ των στοιχείων που βρίσκονται σε διαφορετικά αεροσκάφη; Και πως θα κρατάνε τέτοια ακρίβεια γεωμετρικής διάταξης (χιλιοστού) αεροσκάφη που βρίσκονται στον αέρα;!!!

  13. Ο/Η General Lee λέει:

    Ο συγχρονισμος μεταξυ των ρανταρ των αεροσκαφων σε επιπεδο πλατους και φασης ρευματος μπορει να λαμβανει υποψιν του την αποσταση μεταξυ των αεροσκαφων.

    Θα υπαρχουν πιθανως και χρονικα παραθυρα η στιγμες στις οποιες δεν θα επιτυγχανεται επωφελης υπερθεση των κυματων η αυτη θα ειναι μειωμενη. Αλλα θα υπαρχουν και στιγμες η χρονικα παραθυρα στα οποια δυο η και περισσοτερα αεροσκαφη θα εχουν σωστη τοερθεση των κυματων, οποτε θα επωφελειται ολη η ομαδα με μεγαλυτερη πολυστατικη rcs και μεγαλη κατευθυντικοτητα.

    Ο αλγοριθμις πιθανως να ειναι περιπλοκος στην υλοποιηση του καθως οι αποστασεις θα αλλαζουν συνεχως οποτε πρεπει να υπαρχει κατα το δυνατον συντονισμος.

    Αλλα πρωτα πρεπει να γινει σοβαρη μαθηματικη αναλυση της στοιχειοκεραιας που προτεινω καθως ειναι μια μεταβαλλομενη στοιχειοκεραια οσον αφορα στις αποστασεις των πομπων / δεκτων. Και μετα θα βγει ο αλγοριθμος ο οποιοες θα πρεπει να ειναι και υλοποιησιμος.

    Απο το αρθρο για το active cancellation που εβαλε καποιος μπορει να υπαρχει ετοιμη η φαση και το πλατος απλα αναλογα με την αποσταση των μαχητικων στο χωρο. Δεν χρειαζεται να υπολογιζεται ακριβως ο αλγοριθμος καθε στιγγμη.

    Οποτε ενα θεμα ειναι η μετρηση της αποστασης μεταξυ φιλιων αεροσκαφων σε επιπεδο που εχει νοημα.

    Τωρα αν η μετρηση της αποστασης ειναι δυσκολη τοτε θα μπορουσαν να υποτεθει μια αποσταση και καθως υπαρχουν ακομα και ελαφρες αποκλισεις λογω πτησης η στοιχειοκεραια να λειτουργει υπεραποδοτικα συγκεκριμενα χρονικα παραθυρα οποτε και με καταλληλο δευτερο αλγοριθμο να παρεχεται συνεχης εικονα που θα μοιραζεται μετα στα αεροσκαφη.

    Πιστευω οτι λογω αυξημενης κατευθυντικοτητας της συνολικης μεταβαλλομενης στοιχειοκεραιας μαχητικων σε καποια η αρκετα παραθυρα χρονικα αλλα και λογω της μεγαλης πολυστατικης ραδιοτομης του Φ35 μπορει να λειτουργησει η παραπανω προταση ακομα και με μηχανικης σαρωσης ρανταρ αρκει να υπαρχει ο καταλληλος αλγοριθμος και ιδια ρανταρ στο πακετο.

    Αλλαζει ετσι η αεροπορικη μαχη γιατι απαιτειται συγκεκριμενος αριθμος αφων πχ δυο αεροσκαφη δεν κανουν επαρκη στοιχειοκεραια ενω ππχ 5-6 κανουν μια στοιχειωδη. Θελω να πω οτι αν γινει κατι τετοιο αλλαζουν και οι τακτικες.

    Πιστευω ομως οτι ειναι ισως η μονη λυση ακομα και για αεροσκαφη με παλια ρανταρ μηχανικης σαρωσης.

  14. Ο/Η General Lee λέει:

    Πιστευω γενικα οτι το στελθ πλεονεκτημα ηταν για το φ117 και το φ22 που απολαμβαναν ασυλια αρκετα χρονια.

    Τωρα το Φ35 αργησε πολυ και ειναι μια soon-to-be ξεπερασμενη τεχνολογια η οποια το αφησε χωρις οτητικα χαρακτηριστικα, δηλαδη ευαλωτο πολυ σε ολες τις απειλες τις κλασικες. Και για αυτο εξαγεται σε τοσες χωρες γιατι ξεπεραστηκε πια η τεχνολογια ειτε με ΙΡ, ειτε με υπεραγωγους ειτε με αυτο που προτεινω Βελισαριρ

    Εκεινο που εχει ομως πολυ ψωμι σε εισαγωγικα ειναι το active cancelation το οποιο μπορει να μειωσει αποτελεσματικα την αποκαλυψη ακομα και σε σημα απο κεραιες με υπεραγωγους καθως το active cancellation μηδενιζει τις επιστροφες. Μπορει να ειναι αποτελεσματικο ακομα και σε αυτο που προτεινω εγω δηλαδη τη μειωση της RCS ακομα και της πολυστατικης καθως μπορει να παραγει κυμα αντιθετο πιθανως σε διαφορες κατευθυνσεις.

    Σε ορους αποτελεσματικοτητας θα εβαζα πρωτη την χρηση υπερυθρων, το οποιο δεν αντιμετωπιζεται καθολου ευκολα, δευτερο την μεταβαλλομενη στοιχειοκεραια που περιεγραψα η οποια μπορει να αποδειχθει η λυση του φτωχου και τριτο τα υπεραγωγιμα υλικα καθως Αυτα ειναι απαραιτητα μονο σε οεριπτωσεις με μικρο αριθμο μαχητικων αλλα επιτρεπουν μεγαλυτερη επιχειρησιακη ευελιξια απο αυτο που προτεινω.

  15. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    @ General Lee

    Ρίξε μια ματιά σε αυτό:

    Είναι όσο πιο συντονισμένα πετάνε αεροσκάφη που ασχολούνται αποκλειστικά με το να πετάνε συντονισμένα, που είναι δίπλα το ένα στο άλλο, και δεν τα απασχολεί απολύτως τίποτα άλλο (όπως πχ, ότι είναι σε μια αποστολή, και πως οτιδήποτε, αλλά οτιδήποτε, τα κάνει να πειράζουν τα χειριστήρια συνεχώς).

    Όπως παρατηρείς, ακόμη κι έτσι, στοιχειοκεραία δεν κάνουν ούτε για αστείο (αν υποθέσουμε ότι όλα τα υπόλοιπα είναι δυνατόν να γίνουν – που είναι αδύνατον).

  16. Ο/Η General lee λέει:

    Βελισαριε ηξερα σε εισαγωγικα οτι μια προσεγγιση που θα εκαναν καποιοι ειναι αλα Red Arrows. Αλλα δεν ειναι σωστη. Και εξηγω το γιατι.

    Αυτο που εχεις στο μυαλο σου πιθανως ειναι οι στοιχειοκεραιες στα μαχητικα που εχουν ισες αποστασεις μεταξυ τους. Αυτες ειναι οι χωρικα ομοιομορφες στοιχειοκεραιες που λυνονται σχετικα ευκολα.

    Υπαρχουν ομως και οι χωρικα ανομοιομορφες στοιχειοκεραιες οι οποιες εχουν αποσταση μεταξυ των πομπων μη ομοιομορφη. Στην περιπτωση αυτη ειναι πιο δυσκολο για ιδιο αριθμο στοιχειων να λυθει η εξισωση απο μια χωρικα ομοιομορφη αλλα οι σωστες προσεγγισεις οπως και η μεγαλη υπολογιστικη ικανοτητα οδηγει σε καλες λυσεις το συστημα εξισωσεων.

    Στην περιπτωση που προτεινω η αποσταση μεταξυ των κεραιων ειναι πολυ μεγαλυτερη απο το μηκος κυματος οποτε ο συντονισμος ειναι σε επιπεδο αποστασεις μεγαλης και οχι αποστασης επιπεδου μηκους κυματος.

    Επειδη δε και ο στοχος ειναι στερεο με διαστασεις μεγαλυτερες κατα πολυ απο το μηκος κυματος δεν θα τον θεωρησουμε σημειακο στο ο ουτε σε πολυ μεγαλες απηστασεις.

    Αρα μπορει το ρανταρ του ενος αεροσκαφους να βλεπει καλα το α σημειο του αντιπαλου αφους και το σανταρ του διπλανου να βλεπει το σημειο Β.

    Αρ η μοντελοποιηση του μαθηματικου αυτου προβληματοζ δεν πρεπει να θεωρησει το στο ο σημειακο πιθανως αλλα ως μια σφαιρα με μεγεθος πολλαπλασιο του μηκους κυματος. Οποτε καπου στη σφαιρα που οριζει ο στοχος θα γινεται υπερθεση κυματων σωστη ανεξαρτητως των μεταβαλλομενων αποστασεων.

    Επισης για τη μοντελοποιηση οι γωνιες θ που παρουσιαζει η στοιχειοκεραια που προτεινω με το στοχο θα ειναι ιδιες περιπου για αποστασεις μεταξυ των αεροσκαφων ως και 500 μετρα σε αποσταση στοχου 50 χλμ οποτε τα αεροσκαφη που αποτελουν τη στοιχειοκεραια που προτεινω ειναι ελευθερα σε εισαγωγικα να εχουν και σεβαστη αποψη μεταξυ τους αν και πιθανων οσο μικροτερη τοσο καλυτερα.

    Αρα ο κυριος παραγοντας επιτυχιας ειναι ο συγχρονισμος των παλμων και οχι τοσο το πλατος και η φαση που ισως παιζουν καποιο ρολο.

    Οποτε προκειται για μια μετριας συνεκτικοτητας χωρικα ανομοιομορφη στοιχειοκεραια με τα αεροσκαφη να εχουν απο μικρη αποσταση μεταξυ τους για καλυτερα αποτελεσματα μεχρι και σεβαστη αποσταση μεταξυ τοφς καθως πλησιαζουν το στοχο.

    Πιστευω οτι ετσι πολλαπλασιαζεται η εμβελεια αποκαλυψης αλλα δεν εχεις τα πολλαπλασιαστικα οφελη μιας στοιχειοκεραιας με μεγαλο αριθμο στοιχειων και οτι πλατος και φαση θελεις ανα στοιχειο.

    Το προβλημα ειναι κυριως συγχρονισμου των ρανταρ των αφων αν και επειδη ο στοχος δεν ειναι σημειακος αλλα ας πουμε σφαιρικος καπου πανω στο στοχο θα γινεται υπερθεση των κυματων ιδιας συχνοτητας με αποτελεςμα να πρεπει να γραφει αλγοριθμος για αυτη την περιπτωση. Ισως τωρα που το ξανασκεφτομαι να χω υπερτιμησει το ζητημα του συγχρονισμου και να ειναι πιο ευκολα τα πραγματα.

  17. Ο/Η PROMAXOS λέει:

    Προς General lee

    Η λύση που προτείνεις δε θέλει απλά πολύ μεγάλη, αλλά υπερτιτάνια υπολογιστική ισχύ. Μιλάς για ένα μοντέλο που:

    α) Δεν αφορά απλά ένα πολυστατικό ραντάρ με έναν πομπό και περισσότερους δέκτες αλλά για ένα σύστημα με περισσότερους πομποδέκτες.

    β) Όλοι οι πομποδέκτες είναι κινούμενοι με υψηλή υποηχητική και ίσως υπερηχητική ταχύτητα, με αποτέλεσμα η θέση καθενός στο χώρο να μεταβάλλεται ραγδαία. Δημιουργούνται άπειρες παράμετροι, άπειρες αλλαγές αποστάσεων, γωνιών και δεδομένων που διαρκώς ανανεώνονται (πιθανότατα με ταχύτητα μεγαλύτερη από αυτή που απαιτείται για την επεξεργασία τους).

    γ) Οι σχετικές άπειρες πληροφορίες πρέπει να μεταδίδονται από καθένα αεροσκάφος σε όλα. Πως; Αρκούν τα Links από άποψη δυνατοτήτων (ταχύτητας και χωρητικότητας);

    δ) Πως θα γίνει η επεξεργασία τέτοιου απίθανου όγκου διαρκώς ανανεούμενων πληροφοριών; Μήπως μιλάμε για κβαντικούς Υ/Η κι επιστημονική φαντασία; Μήπως μιλάμε έστω για εξαιρετικά προηγμένους Υ/Η που λόγω πολυπλοκότητας, κόστους και όγκου δεν μπορούν να μπουν σε μαχητικό;

    ε) τελικά ποιος Η/Υ θα κάνει την επεξεργασία και συγχώνευση (fusion) όλων αυτών των δεδομένων; Όλων των μαχητικών του πακέτου; Ενός; Μερικών; Αν είναι παραπάνω του ενός, θα επαληθεύονται και ανασυνδυάζονται μεταξύ τους;

    f) Μήπως η μετάδοση τέτοιου όγκου πληροφοριών απαιτεί την εγκατάσταση ραντάρ AESA για την μετάδοση από ραντάρ σε ραντάρ;

    ζ) Πόση ώρα χρειάζονται αυτές οι διαδικασίες (υπολογισμοί; μετάδοση δεδομένων, επεξεργασία κι ανάλυση, σύντηξη-συγχώνευση, αναμετάδοση κι επαλήθευση, νέα αναμετάδοση της τελικής εικόνας); Μήπως μέχρι την ολοκλήρωσή τους θα έχουν περάσει πολλά λεπτά και θα είναι πλέον άνευ αντικειμένου κι εκτός πραγματικότητας η τελική «εικόνα»; Δηλαδή η τελική εικόνα στις οθόνες δεν θα είναι real time αλλά το τι συνέβαινε πριν 3-5-15 λεπτά;

    η) Η εγκατάσταση τέτοιων Η/Υ, links και AESA σε μαχητικά, ακόμα κι αν η τεχνολογικές προκλήσεις επιλυθούν (αυτές που αφορούν τους Η/Υ κλπ) δεν φαίνεται να είναι και τόσο φθηνή λύση.

    Είμαι πολύ επιφυλακτικός ως προς την πρότασή σου. Νομίζω ότι με το παρόν τεχνολογικό επίπεδο δεν είναι εφικτή και δεν θα είναι για μία τουλάχιστον 15ετία.

  18. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    @General lee

    Στρατηγέ μου,

    Νομίζω ότι δε σε πτοεί τίποτα. Επίσης, νομίζω ότι δε σε προβληματίζει το γεγονός ότι αυτό που αναφέρεις ως ιδέα, όχι απλώς δεν είναι κάποιο concept για το οποίο υπάρχει διαθέσιμο ή εξελισσόμενο σύστημα, αλλά ούτε καν ερευνητικά (από έναν γρήγορο έλεγχο που έκανα) δεν αναφέρεται.

    Δεν ξέρω, πιθανόν να έχεις μια πρωτοποριακή ιδέα που δεν έχει κανείς άλλος. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να την κατοχυρώσεις ως ευρεσιτεχνία.

    Επειδή όμως δε νομίζω, ακόμη κι έτσι, να αποδώσει καρπούς (δηλαδή επιχειρησιακό σύστημα) μέσα στα επόμενα 10-20 χρόνια που θα το χρειαστούμε, προτείνω να εστιάσουμε σε πιο συμβατικές λύσεις.

    (A propos, αν καταλαβαίνω τι λες, δεν αναφέρεσαι σε στοιχειοκεραία αλλά σε πολυστατικό ραντάρ. Τώρα, πολύστατικό ραντάρ μεταβλητής γεωμετρίας που βασίζεται σε ραντάρ μαχητικών… τι να σου πω. Ίσως κάποια μέρα το δούμε κι αυτό. Αλλά το πολυστατικό ραντάρ δεν είναι στοιχειοκεραία. Κι εν πάση περιπτώσει, ας μην κάνουμε τόσο φουτουριστική συζήτηση. Ένα ταπεινό ιστολόγιο με αμυντική θεματολογία προσπαθώ να κρατήσω…).

  19. Ο/Η General Lee λέει:

    Αγαπητε Βελισαριε

    Αν ηθελα να του δωσω ενα ονομα θα ηταν και πολυστατικο ρανταρ μεταβαλλομενης γεωμετριας αλλα και χωρικα ανομοιομορφη στοιχειοκεραια καθως το ενα ειναι και το αλλο. Ας πουμε επισης οτι ειναι μια στοιχειοκεραια μετριας συνεκτικοτητας αν μου επιτρεπεται ο ορος.

    Δεν ειναι τελειως απαραιτητος ο συγχρονισμος πλατους και φασης καθως ο στοχος δεν ειναι σημειακος σε σχεςη με το μηκος κυματος αλλα και επειδη κατι τετοιο ειναι εξαιρετικα δυσκολο, αλλα θα πρεπει οι παλμοι σε επιπεδο PRF να συγχρονιζονται καταλληλως πραγμα πολυ πιο ευκολα και υπολογιστικα και πρακτικα.

    Αν καταληξει σε πατεντα, απο εδω ξεκινησε και προσωπικα δεν το εχω διαβασει πουθενα.

    Προμαχε

    1) οι υπολογισμοι δεν ειναι υπολογισμοι χωρικα ανομοιομορφης στοιχειοκεραιας ακριβως. Ειναι πιο απλοι ετσι οπως τους εχω συλλαβει αυτη τη στιγμη.

    2) δεν χρειαζεται συνεχομενος υπολογισμος πιθανως και ο υπολογισμος ειναι σχετικα ευκολος. Αρκει πιθανως ενας αρχικος συγχρονισμος και δεν λεω αλλα.

    3) οσον αφορα στις επικοινωνιες μεταξυ αεροσκαφων υπαρχουν λινκς.

    Γενικα δεν λεω αλλα.

    Ευχαριστω τον Βελισαριο που εδωσε βημα και εκανε σοβαρη δουλεια οπως και οι περισσοτεροι ωστε να συλλαβω αυτο το κονσεπτ αν και στριφογυρνουσε στο μυαλο μου καποιο καιρο.

    Βελισαριε το ιστολογιο σου ειναι πηγη εμπνευσης.

    ΥΓ σου δινω και το επισημο μειλ μου αν καποιος θελει να το διερευνησει σοβαρα.

  20. Ο/Η Προβοκάτωρ λέει:

    Νομίζω ότι αποτελεί πολύ καλή ευκαιρία η παρούσα ανάρτηση (και προηγούμενες) ώστε να αναδειχθεί έτι μία φορά, η τραγική έλλειψη σε επιστημονικό προσωπικό και δη υψηλής κατάρτισης, στις Ε.Δ., γεγονός που απορρέει και από τη δομή των στρατιωτικών σχολών.

    Τρανό παράδειγμα..η ΣΣΑΣ, που εν έτη 2016, βγάζει κτηνιάτρους και δεν υπάρχει ούτε για δείγμα κάποιος-α Π.Ε. 19!!!

    Κύριοι, η πιο φθηνή και αποδοτική επένδυση για τις Ε.Δ. είναι η δημιουργία διακλαδικού κέντρου R&D, μελετών, παραγωγής software, αξιολόγησης και υποστήριξης των εξελιγμένων ηλεκτρονικών συστημάτων που βρίσκονται σε υπηρεσία και συντονισμό και διοίκηση των τεχνικών σωμάτων των Ε.Δ.

    Κατανοώ πως λεφτά υπάρχουν μόνο για συμβούλους και καθαρίστριες και όχι για 100 άτομα κατηγορίας Π.Ε.19…

  21. Ο/Η Γιάννης Κασσωτάκης λέει:

    @ General Lee

    1) Όπως σου τόνισε ο Βελισάριος το concept που περιγράφεις δεν είναι έχει σχέση με την αρχή λειτουργίας των στοιχειοκεραιών. Όπως σωστά αναφέρεις δεν είναι απαραίτητο τα στοιχεία της κεραίας να ισαπέχουν (απλά η ίση απόσταση διευκολύνει αφάνταστα την επεξεργασία), αλλά σε κάθε περίπτωση θα πρέπει η ακριβής τους απόσταση να είναι γνωστή με ακρίβεια ανάλογη της τάξης του μήκους κύμματος λ.
    Αν λοιπόν μιλάμε για x-band τότε λ = περίπου 3 cm, άρα ένα σφάλμα λ/2=1.5 cm μας δίνει το μέγιστο σφάλμα φάσης (180 deg). Προφανώς λοιπόν το σφάλμα της απόστασης δεν θα πρέπει να υπερβαίνει, θα έλεγα χονδρικά το λ/30 που αντιστοιχει σε σφάλμα φάσης 360/30=12 deg που όμως αντιστοιχεί σε απαίτηση γνώσης της απόστασης των στοιχείων με ακρίβεια: 3/30 = 0.1 cm , δηλ. 1mm: ακρίβεια χιλιοστού στην κυριολεξία. Αυτός είναι και ο λόγος που τέτοιες υλοποιήσεις δεν έχουν επιχειρηθεί ουτε καν στο έδαφος, πόσο μάλλον στον αέρα.

    2) Και εγώ συμφωνώ, ότι το concept που αναφέρεις προσομοιάζει περισσότερο σε κατανεμημένο σύστημα. Και σε αυτή όμως την περίπτωση απαιτείται τόσο κοινός συγχρονισμός μεταξύ των συνθετικών κατά την εκπομπή όσο και συσχέτιση (fusion) της λήψης τους σε επίπεδο raw data (δηλ διανυσματικό, Ι/Q όπως λέγεται στην ορολογία του signal processing).
    Εδώ ανακύπτει το πρόβλημα που πολύ σωστά ανέφερε ο PROMAXOS παραπάνω: του τεράστιου όγκου real time δεδομένων τα οποία κανένα υπάρχον ασύρματο datalink δεν μπορει να μεταφέρει, καθώς μιλάμε για τάξεις μεγέθους Gigabit/sec. Αντίθετα, τα στρατιωτικά datalink μετα βίας πλησιάζουν τα λίγα Megabit/sec. Για να μην αναφερθούμε στην απαιτούμενη υπολογιστική ισχύ, που επίσης σωστά αναφέρει ο PROMAXOS, η οποία ίσως θα μπορούσε να μπει σε άφος αλλά σίγουρα όxι σε μαχητικό.

    3) Παρόλα αυτά, η ιδέα σου φαίνεται να μοιάζει περισσότερο με ένα σχετικά νέο concept για radar το οποίο ακριβώς άρχισε να προτείνεται καθώς αυξάνει η διαθέσιμη υπολογιστική ισχύς. Είναι γνωστό ως MIMO Radar ή ΜΙΜΟ Signal Processing, για το οποίο πιστεύω θα ακούσουμε πιο πολλά στο μέλλον και ίσως να δούμε κάποια στιγμή (στο πιο απώτερο μέλλον) και εφαρμογή σε αεροπορικά συστήματα.
    Αν ενδιαφέρεσαι δες στα παρακάτω:

    http://www.radartutorial.eu/02.basics/MIMO-radar.en.html

    http://www.ll.mit.edu/asap/asap_06/pdf/Presentations/02_Bliss_P.pdf

  22. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    @Προβοκάτωρ,

    Εγώ νομίζω ότι, αντιθέτως, η παρούσα ανάρτηση αναδεικνύει ότι το πρόβλημα των ΕΔ δεν είναι η έλλειψη τεχνικού προσωπικού.

    Αν και ενδεχομένως είναι η αξιοποίησή τους.

  23. Ο/Η Προβοκάτωρ λέει:

    @Βελισαριος

    Αγαπητέ, νομίζω ότι έχει γίνει αναφορά και παλαιότερα για κάτι παρόμοιο.Σαφέστατα και οι απόφοιτοι των παραγωγικών στρατιωτικών σχολών είναι υψηλού επιπέδου και εγνωσμένης ικανότητας αν και δεν είναι προς την σωστή κατεύθυνση (κατά την ταπεινή μου άποψη) ο προορισμός τους.
    Επέτρεψε μου να επιμείνω ότι ο «εμβολιασμός» με άτομα που ασχολούνται χρόνια και έχουν «ψώρα» με την επιστήμη τους από την εφηβεία (λαμπρό παράδειγμα οι διαγωνισμοί ρομποτικής για δημοτικά σχολεία στην Ελλάδα και οι διακρίσεις παιδιών..), να μπορούν ασχοληθούν και να αποδώσουν πολύ καλύτερα επάνω στο αντικείμενο τους εν συγκρίσει με απόφοιτους στρατιωτικών σχολών που ασχολούνται μάλλον εξ ανάγκης (δίχως να αποτελεί μομφή ή μειονέκτημα αυτό) με κάτι που ενδεχομένως να μην αποτελεί πρώτη προτεραιότητα.
    Πρωτίστως πρέπει να είναι στρατιωτικοί σχεδιαστές- εκτελεστές, με εμβόλιμες γνώσεις από τις αναγκαίες επιστήμες αλλά πρώτη προτεραιότητα να αποτελεί η στρατιωτική τέχνη και η τελειοποίηση της.
    Σημειωτέον, δεν έχω ίδιον συμφέρον..

  24. Ο/Η Πάτε Καλά; λέει:

    @Βελισάριος:
    Καλά ντε, μη βαράς. Ήθελα να εξηγήσω πως με τα IRST μπορείς να έχεις επιδόσεις σε ένα μεγάλο φάσμα, από εύρος 3μ μέχρι 100+ χλμ, αναλόγως του τι θα αγοράσεις. Κάποια ενδεικτικ άστοιχεία τα έβαλε και ο Πρόμαχος.

    Ως προς τα υπεραγώγιμα φίλτρα & κεραίες:
    Ας είμαστε σοβαροί-όταν το ΓΕΕΘΑ δυσκολεύεται να βάλει ασπίδια σε ΤΟΜΠ, προφανώς δεν κοιτάω την ανάπτυξη τέτοιου συστήματος από μάς.Το out of the box του πράγματος εδράζεται στο γεγονός πως αντί να προσπαθήσουμε να εκμεταλλευθούμε τις αδυναμίες του F35, πχ το σήμα σε L band ή να βάλουμε πολυστατικά ραντάρ, θα πιάσουμε τον ταύρο από τα κέρατα (take the bull by the horns) και θα φέρουμε σύστημα που θα δει το F35 μετωπικά, στις X/S band.

    Αυτό που έχω κατα νού, είναι μια σύμπραξη εταιριών (πχ της Ceranova που φτιάχνει τις κεραίες, της ΙSCO που φτιάχνει τα φίλτρα) μαζί με Ελληνικές (πχ isi hellas) που θα σου δώσουν ολοκληρωμένο σύστημα, έτοιμο προς εμφύτευση. Ενας τρόπος είναι να τους μαζέψεις όλους, τους εξηγείς το πρόβλημα και τους ζητάς να σου φέρουν ένα σύστημα το οποίο θα πιάνει χαμηλού ίχνους σήματα στο δείνα band. Ενας δεύτερος τρόπος είναι να βάλεις ως ανάδοχο μια μεγάλη εταιρία, πχ miltech**, με κάποιους όρους (πχ να παραδώσει μια συσκευή που θα στηριζεται στην ταδε τεχνολογια με δεινα επιδοσεις) και να αναλάβει αυτή τον συντονισμό ανάμεσα στις διαφορες εταιριες.

    **Η intracom, εφοσον ελεγχεται 51% απο Ρωσους, μπορεί να μην ειναι ευκολο να μπει σε τετοια consortium που συμμετεχουν και Αμερικανοι, οι τελευταιοι ειναι πολυ επιφυλακτικοι σε τετοιες συνεργασιες.

  25. Ο/Η General Lee λέει:

    Κυριε Κασσωτακη,

    1) αυτο που περιγραφω ειναι στοιχειοκεραια. Οχι μονο δεν ειναι απαραιτητο να ισαπεχουν οπως σωστα λετε αλλα και η ακριβεια που αναφερετε ως επιπεδου μηκους κυματος η υποπολλαπλασιο αυτου δεν ισχυει καθως η κεραια η στοιχειοκεραια ενος μαχητικου θα συντονιζει οπωσδηποτε με ενος αλλου ιδιας συχνοτητας αφου οι διαστασεις της ειναι μεγαλυτερες κατα πολυ απο πχ ενα μηκος κυματος.

    Το μονο σημαντικο ειναι ο συγχρονισμος σε επιπεδο PRF και να εχουν ολα τα αφη ιδιο PRF το οποιο ξεκιναει μια συγκεκριμενη στιγμη για ολα τα αεροσκαφη του πακετου. Ετσι εχεις μια πρωτιγονη στοιχειοκεραια ικανη να αυξησει την εμβελεια αποκαλυψης σημαντικα χωρις να υπολιγιζω τι εχει να γινει αν συγχρονιστουν ακομα πιο σωστα οι κεραιες των μαχητικων.

    Ετσι α) συντονισμος θα υπαρχει σιγουρα λογω διαστασεων κεραιων που ειναι μεγαλυτερες πολυ απο το μηκος κυματος και β) αρκει συγχρονισμος σε επιπεδο PRF για μθα πρωιμη στοιχειοκεραια γ) μπορει να βελτιωθουν τα πραγματα με ακομα καλυτερο συγχρονισμο.

    Θα αναφερω το πιο απλο. Αν συγχρονιστουν οι PRF που ειναι ευκολο τοτε εκει που εφτανε κυμα πλατους Α θα φτανει κυμα πλατους 5Α απο 5 συγχρονισμενα μαχητικα οποτε και η επιστροφη απο τους στοχους θα ειναι πενταπλασια, βελτιωνοντας σημαντικα την εμβελεια αποκαλυψης.

    2) δεν χρειαζεται υπολογιστικη ισχυς για συγχρονισμο PRF. Για το κομματι γ χρειαζεται αλλα κανεις δεν ξερει ποση. Αυτο που θα ανταλασσεται μεταξυ αφων ειναι η θεση και πιθανως η φαση η συνολικη και το πλατος του ρανταρ καθε αφους. Που ειναι λιγα στοιχεια. Ενω οι υπολογισμοι θα γινονται σε καθε αφος.

    3) μοιαζει αρκετα με ΜΙΜΟ αλλα δεν προτεινω το ιδιο. Ευχαριστω που το υποδειξατε

  26. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    @ General Lee

    Αυτό που περιγράφεις ΔΕΝ είναι στοιχειοκεραία. Ο απλούστατος λόγος είναι πως, είτε η διάταξη εκπομπής είναι ομοιόμορφη, είτε ανομοιόμορφη, είτε και ακανόνιστη (προερχόμενη από γενετικούς αλγορίθμους), θα πρέπει να είναι σταθερή και «πυκνή», εντός των παραμέτρων που ανέφερε ο κ. Κασσωτάκης. Ο λόγος είναι ότι οι στοιχειοκεραίες επιτυγχάνουν κατευθυντικότητα εξ αιτίας της διανυσματικής άθροισης των πεδίων (υπέρθεσης) των πεδίων των στοιχείων. Εσύ λαμβάνεις υπ’ όψιν τον χρονικό συντονισμό και αγνοείς τη διανυσματική άθροιση.

  27. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    @ Πάτε Καλά;

    Εννοείς δηλαδή ότι η Ελλάς θα αναλάβει να χρηματοδοτήσει την ανάπτυξη ενός καινούργιου πρωτοποριακού ραντάρ. Ο έλεγχος της επί του πρότζεκτ θα είναι… αυτός που προδιαγράφει η εμπειρία του Υπουργείου Αμύνης (Γενική Διεύθυνση Εξοπλισμών) στο αντικείμενο αυτό. Τη χρηματοδότηση του σχεδίου (όχι της αγοράς: του σχεδίου) θα αναλάβει η χρεωκοπημένη χώρα, κι αυτό το πρότζεκτ, με την προφανή ασφάλεια που θα έχει, θα είναι η βασική μας λύση στη βασική στρατηγική απειλή που θα αντιμετωπίσουμε τα επόμενα χρόνια από το F-35.

    Να ρωτήσω κι εγώ με τη σειρά μου: Πάμε Καλά;

  28. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    Μια πολύ ειλικρινής και ευγενική παράκληση προς όλους τους συμμετέχοντες στο διάλογο:

    Κάνουμε μία συζήτηση για ένα συγκεκριμένο, πρακτικό και επικείμενο θέμα: την αντιμετώπιση του F-35 από την Π.Α. στην επόμενη δεκαετία. Αυτό είναι το πλαίσιο της συζήτησης. Νομίζω ότι μπορούμε όλοι να καταλάβουμε τι εμπίπτει και τι δεν εμπίπτει στο πλαίσιο αυτό, ώστε να μη γίνεται χαοτική η συζήτηση.

    Ευχαριστώ εκ των προτέρων για την κατανόηση όλων,

  29. Ο/Η General Lee λέει:

    Αγαπητε Βελισαριε.

    Ειναι στοιχειοκεραια καθως και σε αυτο που προτεινω υπερθεση κυματων γινεται. Το ιδιο γινεται και στην κλασικη στοιχειοκεραια.

    Δεν προκυπτει μαγικα καποιο εξτρα κυμα απο το να τα βαλεις ολα στην ιδια αποσταση.

    Και σε αυτο που προτεινω αυξανεται η κατευθυντικοτητα απο την υπερθεση κυνατων.

  30. Ο/Η General Lee λέει:

    Καταλαβαινω πως το εννοεις ομως.

  31. Ο/Η General Lee λέει:

    Προσωπικα οποιος εχει τεχνολογια anti stealth θα του ελεγα να προσεγγισει τη Thales για λογους στρατηγικους η καποιον παρομοιο.

    Η συνεργασια θα μπορουσε να κινειται στα ορια του licensing με royalties επι των πωλησεων και downpayment αλλα και περιορισμους στη μεταδοση της τεχνολογιας που θα προεκυπταν απο τον licensee.

  32. Ο/Η Πάτε Καλά; λέει:

    Όχι δεν εννοώ την ανάπτυξη ενός καινούργιου ραντάρ από το 0 και δεν βλέπω πως δεν είμαι ξεκάθαρος σε αυτόν τον τομέα. Εννοώ την ανάπτυξη ενός συστήματος (μπορεί και να κουμπώνει στην υπάρχουσα υποδομή) όπου το νέο θα είναι η διασύνδεση υποσυστημάτων έτοιμων, το οποίο πριν δεν έχει ξαναγίνει (και σε αυτη τη διασυνδεση θα βαλεις και ελληνικες εταιριες). Να το κάνω πιο λιανά: Δε ζητάω να φτιάξουμε νέο αμάξι, ζητάω νέο κινητήρα και νέο σύστημα μετάδοσης στο υπάρχον σασί.Για να σου τα φέρουν αυτά οι εταιρίες όμως, πρέπει να τους πεις τι θελεις και πως (πχ 0-100 σε 5 δευτερα) και να τους δειξεις το σασι που εχεις, για να ξερουν τι θα σου δωσουν. Έχουμε μπροστά μας δέκα έτη.Αυτά τα δέκα έτη είναι πολλά.Μέσα σε αυτά, μπορούμε να βρούμε κάτι το οποίο δεν είναι σε τελικό στάδιο (πχ ένα ραντάρ έτοιμο που πουλάει η NG) αλλά βρίσκεται σε στάδιο ωρίμο (τα υποσυστήματα του υπάρχουν έτοιμα, λείπει η διασύνδεση).
    Το να πας και να αγοράσεις νέο σύστημα έχει τα εξής προβλήματα -α) αν θα υπάρχει κατι που θες δεν ειναι σιγουρο και β) θα το αγοράσεις πιο ακριβο, γιατι καποιος αλλος πηρε το ρισκο.

    Δεν μπορει απο τη μια να γκρινιαζουμε πως ειμαστε μονοι μας, πως θελουμε κατι οικονομικο, να λεμε πως εχουμε μπροστα μας 10 ετη και παραλληλα να αποκλειουμε ο,τιδηποτε δεν ειναι εμπορικα ετοιμο τη σημερινη μερα.

  33. Ο/Η Λαρισαίος λέει:

    Κύριοι, να ξεκαθαρίσω καταρχήν ότι δεν έχω ιδιαίτερες τεχνικές γνώσεις, οπότε ζητώ την επιείκειά σας. Από τα όσα έχω διαβάσει μέχρι στιγμής συμπεραίνω ότι η «ακύρωση» της τεχνολογίας stealth που διαθέτει το F-35 δεν είναι δυνατή με τα μέσα που διαθέτει ή θα αποκτήσει στο ορατό μέλλον η ΠΑ, τα ραντάρ των F-16/Mirage 2000, όπως είναι τώρα μάλλον δε μπορουν να εντοπίσουν ένα F-35 σε εμβέλεια που θα τους επιτρέπει να επιβιώσουν.

    Φαίνεται όμως να υπάρχει διέξοδος με τον εκσυγχρονισμό επίγειων και εναέριων ραντάρ και/ή τον εκσυγχρονισμό των ραντάρ μαχητικών Α/Φ, μαζί με τον πολλά υποσχόμενο εφοδιασμό των μαχητικων με FLIR. Θα χρειαστεί πιθανότατα ανάπτυξη τακτικών αναχαίτισης που θα θυμίζουν…Σύμφωνο Βαρσοβίας, με τα επίγεια ραντάρ να παίζουν πολύ μεγαλύτερο ρόλο στην εναέρια μάχη από ότι είναι συνηθισμένοι οι πιλότοι του ΝΑΤΟ.

    Μιά τελευταία ερώτηση: Μπορεί το F-35 να φέρει πύραυλους AMRAAM στην εσωτερική αποθήκη; Αν όχι, το ηλεκτρομαγνητικό του ίχνος αυξάνεται και το πλεονέκτημά του σε αερομαχία μειώνεται αρκετά.

  34. Ο/Η Βελισάριος λέει:

    @Πάτε Καλά

    Ζητάς να αναλάβει η ΠΑ το κόστος και την ευθύνη ανάπτυξης ενός συστήματος. Είτε είναι εκ του μηδενός, είτε από διαθέσιμα υποσυστήματα, είναι κάτι που απαιτεί ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ και ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΟΥ. Το ΥΕΘΑ δεν έχει ΟΥΤΕ ΛΕΦΤΑ για χρηματοδότηση ανάπτυξης, ΟΥΤΕ ΕΜΠΕΙΡΙΑ για system engineering και project management σε τέτοιας πολυποκότητας έργα. Η διασύνδεση δεν είναι «plug and play» από black boxes. Και χωρίς πείρα και λεφτά, να ξεκινήσεις για πρώτη φορά αυτή τη διαδικασία εν όψει του πιο κρίσιμου προγράμματός σου, εσύ πως το κόβεις; Λογικό; Ρεαλιστικό;

    Εν πάση περιπτώσει, επειδή αυτή η επιλογή είναι ούτως ή άλλως για να περνάει η ώρα, ας επικεντρωθούμε σε πιο ρεαλιστικές.

  35. Ο/Η .+- λέει:

    Εχει σκεφτει καποιος να υπολογισει με ακριβεια (εαν ειναι δυνατον) ποσο μεγαλη ειναι η αυξηση της ισχυς εξοδου σε ενα αερομεταφερομενο ρανταρ στην μπαντα «Χ», για να βελτιωθουν, εστω και καπως, οι επιδοσεις ερευνας και αναγνωρισης εναντια στα F35;
    Και αυτο σε σχεση με τα τεχνικα χαρακτηριστικα των υπαρχοντων APG68 ή των RDY ή των νεων AESA, πολλα απο τα στοιχεια των οποιων δεν ειναι δημοσια γνωστα.
    Για παραδειγμα ποσο πρεπει να μεταβληθει η ισχυς εξοδου του σηματος για να το δουν στο διπλασιο ή τριπλασιο απο την σημερινη δυδατοτητα; Υστερα κατι τετοιο Ειναι εφικτο;

    .και-

  36. Ο/Η Γιάννης Κασσωτάκης λέει:

    @ .+-
    Δυστυχώς υπάρχουν περιορισμοί στην μέγιστη ισχύ που μπορεί να εκπέμψει ένα υπάρχον APG-68. Ακόμη και αν υποθέσουμε ότι βρίσκεται ένας νέος τελικός ενισχυτής RF με πολαπλάσια ισχύ εξόδου, υπάρχουν περιορισμοί στην μέγιστη ηλεκτρική ισχύ που μπορούν να του δώσουν οι γεννήτριες του αφους και στην ισχύ που μπορούν να αντέξουν τα εξαρτήματα της κεραίας, π.χ. ο duplexer, o receiver protector, κυμματοδηγοί χωρίς να γίνουν σπινθηρισμοί, κλπ.
    Χωρίς να έχω ειδική γνώση επί του APG-68,εκτιμώ ότι ίσως να ήταν δυνατή η τοποθέτηση νέας ενισχύτριας TWT με δυνατοτητα ενίσχυσης 1-2 db παραπάνω (25-60%) από την υπάρχουσα (αν υπάρχει φυσικά τέτοιο υλικό ).
    Αν όμως θεωρήσουμε ότι όντως ισχύει ότι το χάσμα που χωρίζει το F-35 από το RCS του F-16 είναι της τάξης των 20-23 db, δεν πρόκειται να υπάρξει ουσιαστικό πλεονέκτημα αν αυτο μειωθεί κατά 1-2 db.
    Παρεπιπτόντως, το κόστος μίας καινούργιας TWT αυτής της κατηγορίας μπορεί να φτάσει το μισο εκατομμύριο δολάρια έκαστη.

  37. Ο/Η Πάτε Καλά; λέει:

    @Βελισάριος:
    Έχουμε 10, Δ Ε Κ Α ολογράφως, έτη μπροστά μας να κάνουμε τη διασύνδεση και φοβόμαστε; Από τη μια λέμε δεν έχουμε λεφτά, από την άλλη δεν θέλουμε DIY λύσεις και περιμένουμε να να μας ξύσει τρίτος. Αυτό είναι πιο ρεαλιστικό;

    Μπορεί επίσης να δώσει δεσμευτικό συμβόλαιο σε μια ιδιωτική εταιρία, να την αφήσει να κάνει αυτή το PM και την όλη διαχείριση, δεσμευόμενο πως θα αγοράσει δείνα μονάδες σε τάδε τιμή, αν αυτές πιάσουν κάποιους στόχους-το τελευταίο είναι σύνηθες στο χώρο, δεν ανακαλύπτουμε εδώ τον τροχό.

    ΥΓ.Τα λεφτά δεν είναι καν ανάγκη να τα δώσει το ΥΠΕΘΑ. Κανείς δεν εμποδίζει το ΥΠΑΑΝ να χρηματοδοτησει ενα πιλοτικο προγραμμα σε πρώτη φάση «για την πολιτικη αεροπορια».

  38. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    Ρε συ Πάτε Καλά,

    Αν το κριτήριο είναι να πιάσουν οι εταιρείες «τιμές-στόχους», για ποιον ακριβώς λόγο να μπούμε στη διαδικασία να τους υποδείξουμε εμείς συγκεκριμένες τεχνολογίες; Δεν ξέρουν από μόνες τους οι εταιρείες ότι υπάρχουν πελάτες που ψάχνουν για καλύτερες επιδόσεις των ραντάρ; Εμάς περιμένουν να τους πούμε για τα υπεραγώγιμα;

    Μιας και λες ότι «Κανείς δεν εμποδίζει το Υπουργείο Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού να χρηματοδοτησει ενα πιλοτικο προγραμμα σε πρώτη φάση «για την πολιτικη αεροπορια». Ξέχνα το. Μην ξαναρωτήσεις, απλώς ξέχνα το. Από πιο πρώτο χέρι, δε γίνεται.

  39. Ο/Η Πάτε Καλά; λέει:

    Here u do have a solid point.

  40. Ο/Η Theognostos λέει:

    Ενδιαφερον αρθρο και τα σχολια.
    Οταν ημουν φοιτητης, πριν απο σαραντα περιπου χρονια, ηδη υπηρξε η μαθηματικη δομη και λογισμικο προγραμμα για ανιχνευση μπαλας του μπειςμπολ βασει ταχυτητος, σχημα, θερμοκρασια κτλ απο το διαστημα. Η ερευνα συμπεριλαμβανε και ‘clutter’ οπως βροχη, κτλ. Αυτο που ελειπε ηταν η υπολογιστικη δυναμη του υπολογιστη….ειχαμε Cray…κτλ…ομως σημερα η δυναμη του υπολογιστη ειναι υπεραρκετη.

  41. Ο/Η Husky_harry λέει:

    Βοηθώντας καπως την εξαιρετική συζήτηση και σχετικά με την απόδοση συστημάτων IR παραθέτω το παρακάτω link από την FLIR..

    http://www.flir-direct.com/content/thermal-imaging-how-far-can-you-see-with-it

    διαβάζοντας το μπορεί εύκολα κάποιος να κατανοήσει τις δυνατότητες και τους περιορισμούς συστημάτων IR στην ανίχνευση στόχων σε μακρινές αποστάσεις.. καθώς και γιατί οι κατασκευαστές απλά δεν δίνουν αποστάσεις αποκάλυψης..

    Π.χ. σβήνουμε την φράση .. παντός καιρού από τις μοίρες αναχαίτισης τουλάχιστον για τα f35

    Τα θερμά μου συγχαρητήρια στο blog, στην συγκεκριμένη ανάρτηση.. αλλά και στους σχολιαστές.. φάρος ποιότητας στο διαδίκτυο…

  42. Ο/Η Πάτε καλά; λέει:

    ΗΗ,
    η επίδοση των υπέρυθρων σαφώς και επηρεάζεται από τις καιρικές συνθήκες, όπως όμως επηρεάζεται και αυτή των ραντάρ.Το πόσο όμως εξαρτάται τόσο από το τι βλέπεις (πχ τον ήλιο θα τον δεις ανεξαρτήτως καιρού) όσο και από την ποιότητα της καμερας (αισθητηρας, φιλτρα κοκ).

  43. Ο/Η Husky_harry λέει:

    Νομίζω πως τον ήλιο απλά δεν τον » βλέπεις» με μία θερμική κάμερα όταν αυτός είναι κρυμμένος πίσω από πυκνά σύννεφα .. Για τα ραντάρ και πόσο επηρεάζονται από τις καιρικές συνθήκες γνωρίζω ελάχιστα έως καθόλου.. έχουμε όμως άριστους γνώστες στην παρέα που μπορούν να μας ενημερώσουν σχετικά.

  44. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    Παιδιά, εύλογες ερωτήσεις. Λίγη υπομονή.

    Στο επόμενο διάστημα έπεται ένας μικρός καταιγισμός κειμένων, μεταξύ αυτών και οι συνέχειες του F-35. Το παραπάνω θέμα (μικροκυματικοί και υπέρυθροι αισθητήρες) τίθεται αναπόφευκτα.

  45. Ο/Η Βελισαριος λέει:

    @Husky_harry,

    Ευχαριστώ θερμά εκ μέρους όλων των συντελεστών για τα καλά λόγια.

    Η αναχαίτηση αεροσκαφών stealth είναι, προφανώς, και σημαντικό και δύσκολο θέμα. Στις επόμενες συνέχεις του -35, θα αναλυθεί εκτενώς.

  46. Ο/Η Πάτε καλά; λέει:

    Μην ενοχλείστε, εγώ να αφήσω 2 λινκ
    http://www.photonics.com/Article.aspx?AID=53438

    http://www.militaryaerospace.com/articles/print/volume-20/issue-2/departments/electro-optics-watch/shortwave-infrared-gives-imaging-capability-to-small-tactical-unmanned-aerial-vehicles.html

    Βελ, ισως θες να παρεις τις εικονες απο το 2ο λινκ ως απαντηση στο ερωτημα για το αν υπαρχουν IR συστήματα που δεν καταλαβαίνουν πολλά από ομίχλη.

  47. Ο/Η tikanoumetwra λέει:

    δεν χρειαζετε απαραιτητα να εχουν ανιχνευση στα 100km η τέλως πάντων πολύ μακρια.
    10km ειναι αρκετα. απλα αλλαζεις τη λογικη που θα γινει αυτο. αντι για τη «στανταρ» λογικη του «στυλ ρανταρ μπαντας χ» χρησιμοποιεις ενα διαφορετικο τροπο σκεψης (η «στανταρ» δεν αποτελει σκεψη. οι ανθρωποι νομιζουν οτι σκεπτονται αλλα φυσικα αυτο δεν θα μπορουσε να ειναι αληθες).

    Παιρνεις λοιπον ενα medium altitude drone οπως ο πηγασος και βάζεις ένα αισθητηρα-module
    πάνω και ένα κατω. οτι περασει απο πανω η απο κατω και τρεχει με 500km+ με 600 βαθμους κελσιου στην εξατμιση, ε αν δε το βλεπουν τα ρανταρ μας, τι μπορει να ειναι?
    ο αριθμος των drone εξαρταται απο το ποσο ευρος γωνιας καλυπτουμε και ποσα τ.χιλ θελουμε να καλυψουμε. επισης μπορουν να τοποθετηθουν τετοιοι αισθητηρες σε φυλακια, κτλ.

    δεν θελεις να ειναι ο αισθητηρας πανω/κατω?βαλτον στη μυτη (κατα τη λογικη του ρανταρ)
    και κανε το ιδιο πραγμα στον καθετο αξονα. βαλε πολλα drone καθε (π.χ.) 20-40 km (αναλογως του κοστους και της αποδοσης των αισθητηρων) (να κανουν κυκλους γυρω απο συγκεκριμενες συντεταγμενες) να «τιγκαρει» ο ουρανος.

    απλα πραγματα και ΕΤΟΙΜΑ. χωρις ρισκα, χωρις MEGA-προετοιμασιες (που οπως ειπε ο βελισσαριος ακι νομιζω ειναι αισθηση ολων-δεν μπορουμε να τις υλοποιησουμε ακομα-), χωρις τρελα εξοδα προσκτησης και χρησης, με δικο μας προσωπικο.
    απλως συνδυαζουμε ετοιμα προιοντα και σκεπτομαστε καινοτομα.
    modules Υπαρχουν, drones υπαρχουν, μια δοκιμη ενος module (ακομα και φτηνου) σε ενα υπαρχον πηγασο με ενα δικο μας φ-16, ε δεν θελει και τρομερο κοπο/κοστος/μυαλο.

    ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΓΑΠΗ για την πατριδα θελει.

    ας μην ξεχναμε οτι δεν προκειται για απλο θεμα ασφαλειας. προκειται για την επιβιωση του εθνους.

    βαζεις σε μονιμη βαρδια (24/7) αρκετα drone (η κατασκευη τους και το κοστος των κινητηρων/συντηρησης ειναι φτηνα μην τρελαθουμε) ωστε να καλυψεις περιμετρικα τις κυριοτερες εγκαταστασεις και εχεις μια (τουλαχιστον) μετρια-προς-καλη λύση απο το 2019 (μην τυχον και τα f-35…χασουν το δρομο τους προς τα εδω…κανα βραδυ) και επειτα.

    λογω της εξελιξης την εν λογω τεχνολογιας σε 3-4 χρονια, θα υπαρχουν και καλυτερες και περισσοτερες τεχνολογικες λύσεις. απλως το μονο που θα κανεις θα ειναι να αλλαζεις αισθητηρες στα υπαρχον drone-φρουρους.
    επισης τα οικονομικα της χωρας θα ειναι πολυ καλυτερα και το υπ.αμ θα εχει «ανασες».

    ειλικρινα πιο συνθετο μου φαινεται το προβλημα του πως και ποτε θα πάρουν τις αποφασεις οι υπευθυνοι (κατα τη λογικη οτι χομπιστες οπως εσεις λαμβανεται τα παντα υπ’όψιν ενω εκεινοι-και λογω εκπαιδευσης και λογω συνηθειας- οχι απαραιτητα) παρα το τι λυση θα επιτευχθει.
    ευελπιστω για το καλυτερο και η σκεψη μου ειναι με αυτους τους ανθρωπους που διαδραματιζουν σημαντικοτατο ρολο σε κρισιμες για το εθνος στιγμες. απλα η μεχρι τωρα ιστορια με κανει να προβληματιζομαι εντονα.
    ειναι και αυτο μερος του προβληματος της αντιμετωπισης των f-35 οποτε δεν μπορει να χαρακτηριστει (εντελως) off topic.

    Παντως, το γεγονος οτι δουλευουν και μαλιστα καλα τα IR το δειχνει το su35. οι ρωσοι με εντελως διαφορετικη νοοτροπια (ειναι πολυ σοβαροι σε αυτο που κανουν) πολυ απλα ΔΕΝ θα το ειχαν εκει αν ηταν ημιμετρο και οχι λυση που αποδιδει. εννοω οτι δεν εχουν το δυτικο-εγωιστικο μικροβιο του εντυπωσιασμου των αλλων. βεβαια η λυση που εχουν επιλεξει ειναι δικια τους (τεχνολογικα), ομως και αντιστοιχες ευρωπαικες να αγοραζαμε, δεν πιστευω να ηταν τοσο καθοριστικα πισω που να μην κανουν τη δουλεια οπως τη θελουμε. εξ αλλου ενα πειραμα το κανουμε τωρα και μπορουμε να αγορασουμε οτι καλυτερο θα υπαρχει σε 3 χρονια.

    παντα φιλικα

  48. Ο/Η npo λέει:

    @ tikanoumetwra

    Αγαπητέ προπονητή κερκίδας….
    Το παιχνίδι για το οποίο μιλάμε είναι μπάσκετ όχι ράγκμπι…

    Συγνώμη για το ύφος, αλλά….

  49. Ο/Η tikanoumetwra λέει:

    εαν ζητας συγγνωμη για την κατασταση του εαυτου σου, τοτε απομενει ενα πραγμα:

    να κοιταχτεις στον καθρεπτη και να προσπαθησεις να βελτιωθεις……

    προφανως ομως δεν «παιρνεις» απο βελτιωση λογω «τελειοτητας»….
    καποτε, ο διογενης ο κυνικος μπηκε με το φαναρι μερα μεσημερι στα δημοσια λουτρα….
    και οταν βγηκε και των ρωτησαν τι ψαχνει, τους ειπε: ψαχνω για ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ.

    και βρηκες?ΛΟΥΟΜΕΝΟΥΣ ΠΟΛΛΟΥΣ, ανθρωπους, ε κανα δυο….

    διαχωρισε σαφως λοιπον τα διποδα (που ΔΕΝ μπορουν να εκφραστουν σωστα) απο τους ανθρωπους…..

    οσο για την ουσια της απαντησης….να σου πω οτι εχω σχεδιασει και εχω παρει 2 βραβεια απο μεγαλο ιντερνετικο αμερικανικο περιοδικο για ενισχυτη υψηλης πιστοτητας. 2 ελληνικες εταιριες το εχουν κανει αυτο η μια ΧΩΡΙΣ διαφημιση η δημοσιες σχεσεις…μαντεψε ποιος ειχε τη δευτερη……

    μην παιρνεις ολη την ανθρωπινη γνωση απανω σου…ειναι βαρυ φορτιο…..ασε και κανενα κομματι γνωσης στους αλλους…..να ξερουν κατι και οι αλλοι βρε αδερφε…………

  50. Ο/Η npo λέει:

    @ tikanoumetwra
    είδες? Αμέσως αντεπιτίθεσαι επειδή σε «έθιξα».

    Δεν σε έθιξα. Συμφωνώ απολύτως πως πρέπει να βάλεις το κεφάλι κάτω να βρείς τρόπους, συμβατικούς και αντισυμβατικούς, αλλά γι αυτό υπάρχουν οι επαγγελματίες. Οι προπονητές κερκίδας, δέν.. Ακόμα κι αν σκεφτείς κάτι καλό θα το έχουν σκεφτεί άλλοι πριν απο σένα, πίστεψέ με.

    Αυτό δεν σημαίνει πως δεν πρέπει να συζητάμε για θέματα εκτός ειδικότητας, καλή άσκηση είναι και πλάκα έχει και μαθαίνουμε. Κι εγώ προπονητής κερκίδας είμαι. Το ύφος ήταν επίτηδες επθετικό. Ήθελα να δω αν θα σκεφτείς ή θα αντεπιτεθείς🙂

    Όσον αφορά λοιπόν την πρόταση σου, στο ράγκμπι μπλοκάρουν για να μην περάσει ο αντίπαλος. Στο μπάσκετ δεν αρκεί να μην περάσει ο αντίπαλος γιατί μπορεί σουτάρει απο μακριά τις «κυριοτερες εγκαταστάσεις» σου.

    https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_modern_weapons_of_the_Turkish_Air_Force
    https://en.wikipedia.org/wiki/SOM_(missile) Operational range 250 km
    https://en.wikipedia.org/wiki/AGM-84H/K_SLAM-ER Operational range 270 km
    https://en.wikipedia.org/wiki/AGM-84E_Standoff_Land_Attack_Missile Operational range 110 km
    https://en.wikipedia.org/wiki/AGM-88_HARM Operational range 150 km

  51. Ο/Η Larisaios λέει:

    @npo. Δικιο εχεις, αλλα τα Φ35 δε μπορουν να χρησιμοποιησουν ολα αυτα τα οπλα. Δυο βομβες βαρυτητας μπορουν να φορτωσουν και με το ζορι. Οποτε δε μπορουν να ριξουν τριποντο, μονο λαιυ απ και διποντα μεσα απο την ρακετα. Η αμυνα ζωνης που προτεινει ο τικανουμετωρα δε φαινεται εκτος πραγματικοτητας, τουλαχιστον σε μενα και τους αλλους προπονητες εξεδρας.

  52. Ο/Η npo λέει:

    @ Larisaios
    προπονητής κερκίδας είμαι οπότε ό,τι βλέπω στην wikipedia.
    Για το F35, SOM (250km), AGM-154 C JSOW (130km), HARM (150km), AGM-158C LRASM (υποθέτω οι αμερικάνοι δεν θα τον δώσουν πουθενά)

    Ο JSOW-C είναι αντίστοιχος του SOM, οπότε η απειλή είναι οι SOM και HARM.

    Για την αμυνα ζωνης, με αντίπαλο κουλό όπως η εθνική μας :ρ,
    (α) ακόμα κι αν δεν υπήρχαν οι SOM λοιπον, πόσα drones θες για να φυλάξεις περιμετρικά πχ τις εγκαταστάσεις της ΕΑΒ απο πλήγμα με gliding weapons σαν το JDAM (28km max range) με εμπορικούς αισθητήρες IR? Δεν ξέρω αλλά κάτι μου λέει πως το κόστος θα είναι αστρονομικό, και θα εύχεσαι να μην έχει βαρυσυννεφια.
    (β) Και πες οτι το βλέπει ο drone το F35, στην «περίμετρο», 50km μακριά απο τον στόχο. Και? Τι στοιχεία θέσης θα σου δώσει ο εμπορικός αισθητήρας? Θα προλάβεις να το εγκλωβίσεις με Ε/Α πυραύλους?

  53. Ο/Η Προβοκάτωρ λέει:

    @npo & @ tikanoumetwra
    Έχει πρόταθεί η λύση της χρήσης αερόστατων η/και μετεορολογικών μπαλονιών με τους κατάλληλους αισθητήρες σε παλαιότερη ανάρτηση.
    Ασφαλώς όμως μέχρι την υλοποίηση της όποιας πρότασης υπάρχει μια Α απόσταση που στο ελλάντα παίρνει άπειρες τιμές…

  54. Ο/Η npo λέει:

    @ Προβοκάτωρ

    ναι, την θυμάμαι.
    Πάντως – χωρίς να υπονοώ πως δεν πρέπει να πάρεις αμυντικά μέτρα – η όλη φάση, ο τρόπος σκέψης δυστυχώς θυμίζει εξέχουσα στο Αφιόν. Ταμπουρωνόμαστε και περιμένουμε να δούμε απο που θα μας την πέσουν, ελπίζοντας να μας την πέσουν όπως το περιμένουμε και τα ταμπούρια να αντέξουν.. Ή να επέμβουν νωρίς οι Αμερικάνοι.. Εντάξει, δεν φταίει μόνο η αμυντικογενής ψυχολογία μας – μέχρι που το υιοθετήσαμε και σαν σχολή στο μπάσκετ :> , είναι και γεωγραφική η δυσκολία..

  55. Ο/Η Πάτε καλά; λέει:

    Το συζητάμε npo. Αν τα αντίμετρα είναι της πλάκας (ξερολιθιές), ναι θα κλάψουμε. Αν τα αντίμετρα όμως είναι σοβαρά γιατί έχει γίνει προετοιμασία εδάφους, κανένας στρατός δε σε κουνά. ‘Οπως δεν κουνήθηκε ο Σοβιετικός στρατός στο Κουρσκ όπως δεν κουνήθηκε ο ελληνικός στη γραμμή Ρούπελ όπως δεν κουνήθηκαν οι Γαλλοι στο Fontenoy.

  56. Ο/Η tikanoumetwra λέει:

    @npo

    ΘΕΜΑ 1

    Εκτος του οτι «το τερματισες» νομιζεις οτι εχεις και καπoιου ειδους δικιο.
    ξαναδιαβασε το σχολιο γιατι ΔΕΝ το καταλαβες.

    ΔΕΝ συμφωνουμε. Απεχουμε ΤΟΣΟ ΠΟΛΥ απο το να συμφωνησουμε
    οσο ΔΕΝ φανταζεσαι. σου εξηγησα οτι δεν ειμαι προπονητης κερκιδας και τριχες κατσαρες
    και εσυ ΕΠΙΜΕΝΕΙΣ στο δικο σου βιολι, οτι ΕΙΜΑΙ, αυτο δηλαδη που ΝΟΜΙΖΕΙΣ οτι ειναι σωστο.

    εχω παρει βραβεια στο εξωτερικο οχι γιατι ειμαι προπονητης κερκιδας (καθολου δεν τους υποτιμω, ο καθενας μπορει να προσφερει κατι πολυτιμο-ειναι προφανες αυτο- ), αλλα διοτι εφαρμοσα καινοτομα ΣΚΕΨΗ.

    ΛΕΣ:
    «Οι προπονητές κερκίδας, δέν.. Ακόμα κι αν σκεφτείς κάτι καλό θα το έχουν σκεφτεί άλλοι πριν απο σένα, πίστεψέ με.»

    ΑΝΤΕ ΚΑΛΕ ΤΙ ΜΑΣ ΛΕΣ…..
    αν σε πιστευα (οχι μονο εσενα, όλους τους «καλοθελητες» που μου έλεγαν ααααα, ΑΥΤΟΟΟΟ?ΔΕΕΕΕΕΕΕΕΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ) δεν θα ειχα παρει βραβεια…ακομα θα «χαριεντιζομουνα» με τους φιλους μου στους «καφεδες». Ειλικρινα σε παρακαλω: σταματα να ΝΟΜΙΖΕΙΣ οτι επειδη πιστευεις ΚΑΤΙ (δεν εχει σημασια τι) ειναι και ΣΩΣΤΟ.
    Ειναι απλως η γνωμη ΣΟΥ και τιποτα παραπανω, οπως αυτα που πιστευω εγω ειναι η γνωμη ΜΟΥ και τιποτα παραπανω.
    ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΘΕΣΦΑΤΟ, ουτε η μοναδικη αληθεια (κατα το: ΦΙΟΝΑ ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΜΟΥ ΑΓΑΠΗ)

    Αν δεν τους ειχα τους ειδικους (να μη σου πω τι) δεν θα ειχα καταφερει τιποτα στη ζωη μου και θα ημουν ενας συνηθισμενος νεος, που θα περιμενε τους «ειδικους» να του φερουν τις λυσεις, λες και οι «ειδικοι» ειναι τιποτα υπερ-ανθρωποι. Ο ΜΕΓΑΣ Ηρακλειτος οταν ελεγε:

    «εαν δεν ελπιζεις, δεν θα βρεις το ΑΝΕΛΠΙΣΤΟ, που ειναι ταυτοχρονα ΑΝΕΞΕΡΕΥΝΗΤΟ και ΑΠΡΟΣΠΕΛΑΣΤΟ». ΤΙ ΗΤΑΝ?κανενας χαζος?κανενα γουρουνι οπως το εθεσε ο Ναζωραιος?
    βεβαια αυτος μιλαει για αλλα πραγματα αλλα και τις λεξεις οπως τις καταλαβαινεις (τα ελληνικα) ταιριαζουν μια χαρα εδω……

    και για να δεις του λογου του αληθες θα με κανεις να χασω απο την ωρα μου να κανω λινκ αυτο:

    https://en.wikipedia.org/wiki/The_Spirit_of_Butts%27_Farm

    καινοτομα σκεψη=»αθλος» για το «μεσο» «ανθρωπο» =1ml/km. Για πειτε μου τωρα τι κοστος εχουν 1000 τετοια σκαφη να πετανε 24/7????33l/h=24.000 ευρω σε ενα μηνα…….
    Μην πεταχτει κανενας εξυπνος να πει «μα αυτο δεν μπορει να σηκωσει 30kg φορτιο», γιατι ειναι ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ.

    Δεν γινοταν?ΓΙΝΟΤΑΝ…
    Δεν μπορουσαν να το σκεφτουν?ΜΠΟΡΟΥΣΑΝ
    ΓΙΑΤΙ ΟΜΩΣ ΤΟ ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΑΥΤΟΣ και οχι οι «ειδικοι» σε ΤΟΣΕΣ εταιριες ΠΑΓΚΟΣΜΙΩΣ????. Γιατι οχι τοσοι προπονητες κερκιδας και τοσοι προπονητες κατσαριδας?
    ΓΙΑΤΙ?

    Ειναι ΑΛΛΟ ΠΡΑΓΜΑ ο καθεις να πει το μακρυ και το κοντο και απο τους 100 να βρουμε και 2-3 χρησιμα πραγματα (και κανεις μεσα σε ενα επιτελειο δεν θα δωσει βαση ειδαλλως τι στο διαολο κανει αυτος εκει)
    και ΑΛΛΟ να αναλυσεις τι εχουν οι καλυτεροι, να συνδυασεις, να ΚΑΙΝΟΤΟΜΗΣΕΙΣ και ΜΕΤΑ να μιλησεις.

    υγ: αυτο δεν σημαινει οτι οι χομπιστες δεν πρεπει να μιλανε. ειναι πραγματικα αναγκαιο για ενα ανθρωπινο οργανισμο να εκφραζεται οπως μπορει.
    Ομως θα πρεπει και να μαθουν να σκεπτονται πριν ερευνησουν κατι και τελικα πριν μιλησουν, γαιτι αυτο (το να σκεπτουν) θα βοηθησει ΑΥΤΟΥΣ ΚΑΙ ΜΟΝΟ.

    ΘΕΜΑ 2

    Ο λογος που δεν καταλαβαινεις ειναι διοτι το ΥΦΟΣ ΟΜΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗΣ που εχεις, αποτελει μερος της ανθρωπινης υπαρξης ΣΟΥ. Βλεπωντας ενα ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟ ΥΦΟΣ (οχι καλυτερο η χειροτερο, απλως διαφορετικο) γραψιματος, και έχοντας ΠΛΗΡΗ ΑΓΝΟΙΑ περι του γιγνεσθαι (ανηκεις δηλαδη στη διπλη σωκρατικη αγνοια) εσπευσες (δεν κρατηθηκες-ειναι στοιχειο της «προσωπικοτητας» σου που δεν αντιλαμβανεσαι οτι το εχεις αλλα το εχεις-αν αρχισεις να το παρατηρεις με τους γνωστους σου ΤΟΤΕ θα το δεις) να σχολιασεις με τον τροπο που εχεις συνηθισει να σχολιαζεις με τις παρεες σου. Η συνηθεια σε εχει κανει να νομιζεις οτι επειδη ολοι οι γυρω σου ομοιαζουν, ε τοτε και οι αλλοι ειναι ετσι.

    Ειναι προφανες οτι δεν γνωριζεις απο ψυχολογια ατομου, ψυχολογια μαζας, ψυχογλωσσολογια, κοινωνιολογια, φιλοσοφια κτλ κτλ.
    Στειλε τις απαντησεις σου σε ενα πανεπιστημιακο ψυχολογο χωρις να του πεις οτι εισαι εσυ

    (πες οτι εισαι ο tikanoumetwra και εγω ο npo και ζητα του την ειλικρινη γνωμη του. Πες του, τι ειδους ανθρωπος ειναι αυτος ο npo, που δινει αυτες τις απαντησεις? τι συνεβαινε μεσα του τι στιγμη που εγγραφε αυτα τα πραγματα? ποιες οι συνηθειες του? γιατι σχολιαζει με ΑΥΤΟΝ τον τροπο και ΟΧΙ με καποιον αλλο?δειξτου και τις 2 απαντησεις (εκει που λες οτι συμφωνουμε, θα ξεραθει απο τα γελια, βοηθησε τον να σηκωθει, εκει που λες «στην εφερα μπαγασα ηθελα να δω τι θα απαντησεις», ρωτα τον: «τι ειδους ανθρωπος ειναι αυτος? γιατι μου εβαλε τεστ? τι ηθελε να ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΣΕΙ στο εαυτο ΤΟΥ? )

    και α) θα καταλαβεις (οτι μαζι σου ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ να νευριασω-αφου γνωριζω τα αιτια της συμπεριφορας σου, οπως καποιος δεν μπορει να νευριασει με ενα παιδι 5 ετων-) β) θα πιστεψεις (αφου θα στα πει καποιος 3ος με «μαστερ», αρα στη νοηση σου «αυθεντια»/»ειδικος» ως προς αυτο τον τομεα γ) θα σου περασει σαν μακρινη σκεψη οτι την απαντηση μου δεν την καταλαβαινεις γιατι εγω απευθυνομαι σε ενα κομματι της νοησης σου, του οποιου δεν εχεις γα) αντιληψη οτι υπαρχει γβ) πως λειτουργει.

    Η απαντηση μου (και ανεξαρτητως του τι αραδιαζεις εσυ-δεν με ενδιαφερουν απο τη στιγμη που εγω εχω κανει την «ερευνα» μου και ΓΝΩΡΙΖΩ τι λεω- ), εχει να κανει μονο με το καλο το δικο σου και των γυρω σου και δεν εχει να κανει με οποιαδηποτε «επιθεση» ή «αμυνα» σου εχει περασει απο τη μικρη ηλικια στο υποσυνειδητο σου -ως αξια και ως υπαρξη (διπολου) ζωης- το μαθησιακο σου συστημα και ολοκληρη η κοινωνια. Αν το θες με απλα λογια, ειναι για να σου δειξει οτι ΜΠΟΡΕΙ να υπαρχει και ΚΑΤΙ ΑΛΛΟ και οχι μονο αυτα που σου ειπαν στο σχολειο και οι φιλοι/φιλεναδες σου…….

    παντα φιλικα

    υγ: βελισσαριε σου ζητω συγγνωμη που δεν εχει να κανει με το φ-35 η συγκεκριμενη απαντηση.
    ομως αναγνωριζω οτι σε αυτο το μπλογκ κανεις μια μεγιστη προσπαθεια να κρατησεις ποιοτητα οσο γινεται.
    η απαντηση αυτη, στοχευει ξεκαθαρα -και μονο- στο να τη δουν μερικοι, που απλως ετσι επειδη τους σηκωθηκε η διαθεση να ****νε τη συζητηση η να σχολιαζουν τους σχολιαστες και οχι την ουσια των προτασεων, μπας και καποια στιγμη αλλαξουν ροτα και σοβαρευτουν.
    Γιατι αν μην τι αλλο ειναι ΧΥΔΑΙΟ, ΑΝΑΝΔΡΟ και δειγμα ΔΕΙΛΙΑΣ και ΨΕΥΤΟΜΑΓΚΙΑΣ να σχολιαζει καποιος το συνομιλητη του και οχι την επιστημονικη θεση που αυτος εκπροσωπει.
    ΚΑΠΟΙΑ ΣΤΙΓΜΗ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΣΤΑΜΑΤΗΣΟΥΝ ΑΥΤΑ γιατι με αυτο το ψυχολογικο προφιλ η χωρα ΔΕΝ ΠΑΕΙ ΜΠΡΟΣΤΑ, αλλα γυρναει καπου στις αρχες των 80’s….

    αν καποιος εχει μελετησει διεξοδικα την ιστορια του πελλοπονησιακου πολεμου και τι ακριβως συνεβαινε στις εκκλησια του δημου των αθηναιων (η και τα τελευταια 6 χρονια πολιτικης ιστοριας), νομιζω θα συμφωνησει μαζι μου……..

  57. Ο/Η npo λέει:

    @ tikanoumetwra
    (Α) Δεν έχουν λόγο οι εταιρίες να φτιάξουν αερομοντέλο που να πετάξει πανω απο τον ατλαντικό. Αν τους πλήρωνες αρκετά πιθανότατα θα στο φτιάχνανε. Τα παλικάρια το φτιάξανε για την πλάκα τους, μαγκιά τους. Πιθανώς να το φτιάξανε και πολύ φθηνότερα απ’ότι θα το έφτιαχνε μια εταιρία. Επίσης το ότι δεν είναι αμειβόμενοι επαγγελματίες αλλά » enthusiasts» δεν σημαίνει πως δεν είναι ειδικοί. Κάθε άλλο. Έχουν φάει την ζωή τους με τον μοντελισμό.

    (Β) Περι ψυχολόγου, δεν έχω να σχολιάσω κάτι.

    (Γ) Αν έχεις ασχοληθεί και τριφτεί με το θέμα, και έχεις κάτι ρηξικέλευθο, μπράβο σου. Παρεξήγησα. Σίγουρα μπορείς να το πουλήσεις και σε τίποτα Ρώσους, Ιρανούς, Κινέζους και πολλούς άλλους. Άπειροι οι ενδιαφερόμενοι. Εγώ, το είπα, προπονητής εξέδρας είμαι, δεν ισχυρίστηκα πως είμαι ούτε επαγγελματίας ειδικός ούτε enthusiast ειδικός.

  58. Ο/Η npo λέει:

    @ Πάτε καλά;

    Σίγουρα. Βέβαια οι σοβιετικοί δεν κουνήθηκαν μεν στο κούρσκ, είχαν κουνηθεί πριν όμως. Είχαν βάθος.
    Το άλλο θέμα είναι πως αν μπείς σε παθητική θέση και ο άλλος έχει υπομονή και χρόνο να σε τεστάρει, μπορεί να βρεί μια αδυναμία που δεν την ξέρεις ούτε εσύ ο ίδιος. Μπορεί φυσικά να παραπλανηθεί και να φάει τα μούτρα του. Ελπίζω να μην χρειαστεί να μάθουμε.

  59. Ο/Η Προβοκάτωρ λέει:

    @npo

    Αισιόδοξο σε βρίσκω.Πλέον όλα έχουν εναποτεθεί στον καιρό…
    Σχεδιασμό δεν είχαμε ποτέ…

  60. Ο/Η PROMAXOS λέει:

    @ tikanoumetwra

    Αγαπητέ, χαλάρωσε λίγο, δεν χρειάζεται τέτοια υπεραντίδραση. Αν έχεις κάνει κάτι πολύ καινοτόμο, δώσε μας κανένα λινκ να θαυμάσουμε κι εμείς. Ελάχιστες ελληνικές εταιριες κάνουν κάτι καινοτόμο, δώσε λίγη χαρά! Είναι μια ελληνικής εταιρία που κάνει καλά ρομποτ-βραχίονες για παραγωγή. Η BSK κάνει καλά UAV και τους κινητήρες τους, αλλά έχει πολύ χαμηλές πωλήσεις. H Replica Cars κάνει υπέροχα αντίγραφα παλαιών μοντέλων Πόρσε (κατόπιν άδειας). Δώσε τροφή στο λαό.

    Για την ουσία τώρα. Πολύ φοβάμαι ότι τα uav δεν είναι καλή λύση για αποκάλυψη του Φ35. Θέλει πάμπολλα κομμάτια, άρα και πολύ συντήρηση/υποδομές, δεν μπορούν να πάρουν μεγάλους αισθητήρες (που πχ θα πάρουν μαχητικά), και γενικά ο εξοπλισμός τους είναι υποδεέστερος. Αν λάβουν κορυφαίο εξοπλισμό πχ Pirate, το κόστος κτήσης αλλά και ενσωμάτωσης του υποσυστήματος θα εκτοξευτεί. Επίσης, μπορούν να βληθούν από ένα από τα 2 βλήματα AMRAAM του Φ35. Επίσης, οι SOM θα τα αχρηστεύσουν.

    Παλαιότερα ανέφερα τη χρήση ισχυρών συστημάτων IRST και ραντάρ AESA (ιδίως νέου τύπου, με νεα κράμματα) σε αεροπλοια (Ζέπελιν) αλλά μόνο ως ολοκληρωμένα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για να μην μας πιάσουν στον ύπνο, όχι για εναέρια μάχη.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s