Η Μάχη του Τσαούς Τσιφλίκ – Υψώματος 1799 και η δράση του 33ου Συντάγματος Πεζικού

Γράφει ο Αρματιστής

(Ταξίαρχος ε.α. Βασίλειος Λουμιώτης)

Εισαγωγικό Σημείωμα: Στις 12 Οκτωβρίου 2017 μού έγινε πρόταση από την 33η Μηχανοκίνητη Ταξιαρχία – «Σύνταγμα Κυδωνιών», να είμαι ομιλητής στην εορταστική εκδήλωση που προετοίμαζε για τις 21 Νοεμβρίου 2017, στο πλαίσιο του εορτασμού της ημέρας των Ενόπλων μας Δυνάμεων. Θεώρησα ότι η πρόταση αποτελούσε ιδιαίτερη τιμή προς το πρόσωπο μου, αλλά και προς το ιστολόγιο Βελισάριος, στο οποίο αναρτώνται διάφορα κείμενά μου. Ως εκ τούτου αποδέχθηκα την πρόσκληση με ιδιαίτερη χαρά. Επέλεξα ως θέμα της ομιλίας μου «Τα αίτια της Αποτυχίας και της Ήττας του Ελληνικού Στρατού κατά την Μικρασιατική Εκστρατεία –  Η δράση του 33ου Συντάγματος Πεζικού στην μάχη του Τσαούς Τσιφλίκ – Υψώματος 1799, κατά τις επιθετικές επιχειρήσεις της Στρατιάς Μικράς Ασίας τον Ιούλιο του 1921». Η ομιλία παρουσιάστηκε στις 21 Νοεμβρίου 2017 στο πολιτιστικό κέντρο του Δήμου Παιονίας (Πολύκαστρο Κιλκίς). Λόγω έλλειψης χρόνου, δεν έγινε δυνατή η παρουσίαση της δράσης του 33ου Συντάγματος Πεζικού στην μάχη του Τσαούς Τσιφλίκ – Υψώματος 1799, κατά τις επιθετικές επιχειρήσεις της Στρατιάς Μικράς Ασίας τον Ιούλιο του 1921, και αυτό ασφαλώς με λύπησε ιδιαίτερα. Υποσχέθηκα στον Διοικητή της 33ης Μηχανοκίνητης Ταξιαρχίας, Ταξίαρχο κύριο Αθανάσιο Ναλμπάντη, ότι η «παράλειψη» αυτή θα διορθωθεί πολύ σύντομα, με ανάρτηση στο ιστολόγιο Βελισάριος, κάτι που γίνεται τώρα, με ένα περισσότερο εμπλουτισμένο κείμενο από αυτό της ομιλίας μου.

Θέλω να εκφράσω τις θερμές ευχαριστίες μου προ τον άξιο Διοικητή της 33ης Μηχανοκίνητης Ταξιαρχίας – «Σύνταγμα Κυδωνιών», Ταξίαρχο Κύριο Αθανάσιο Ναλμπάντη, για την άκρως τιμητική πρόταση που μου εγένετο και για την άψογη και θερμή φιλοξενία που μου προσέφερε κατά την παραμονή μου στο ακριτικό Πολύκαστρο. Του εύχομαι υγεία προσωπική και οικογενειακή και σε ανώτερα. 

Το κείμενο της διάλεξης που παρουσιάστηκε, θα αναρτηθεί τις προσεχείς ημέρες.

 Ταξίαρχος ε.α. Βασίλειος Λουμιώτης

 

Αφιερώνεται με ταπεινότητα και σεβασμό στους νεκρούς, τραυματίες και αγνοούμενους της μάχης του Τσαούς Τσιφλίκ – Υψώματος 1799.                  

Αιωνία η Μνήμη τους.

 

Εισαγωγή

Η αναφερόμενη μάχη διεξήχθη στις 2 και 3 Ιουλίου 1921 (π.ημ.), στο πλαίσιο των θερινών επιθετικών επιχειρήσεων της Στρατιάς Μικράς Ασίας προς το Εσκή Σεχήρ. Υπήρξε μία από τις πλέον αιματηρές μάχες της Μικρασιατικής Εκστρατείας. Η μάχη διεξήχθη αρχικά από την Vη Μεραρχία του Β’ Σώματος Στρατού και, από το απόγευμα της 2ας Ιουλίου, και από την Ιη Μεραρχία του Α’ Σώματος Στρατού. Το αποτέλεσμα της μάχης ήταν η διάρρηξη της οχυρωμένης τοποθεσίας της Κιουτάχειας και η σύμπτυξη του Τουρκικού Στρατού στην γραμμή ανατολικά Εσκή Σεχήρ – Σεϊντή Γαζή. Η μεγάλη νίκη της Στρατιάς Μικράς Ασίας ανήκει αποκλειστικά στους μαχητές, αξιωματικούς και τους οπλίτες της Ιης και της Vης Μεραρχίας.

 

Οι επιθετικές επιχειρήσεις του Ιουλίου 1921

Σκοπός των επιχειρήσεων σύμφωνα με το Σχέδιο της Στρατιάς, ήταν η συντριβή των εχθρικών δυνάμεων, η κατάληψη του κυρίου κέντρου εφοδιασμού αυτών στο Εσκή Σεχήρ και η απηνής καταδίωξη των δυνάμεων που θα διέφευγαν.

Σχέδιο επιχειρήσεων

 

Η Στρατιά θα επετίθετο με τις κύριες δυνάμεις προς την ανατολικά του Ακτσάλ Νταγ, αριστερή πτέρυγα των Τουρκικών δυνάμεων  που αμύνονταν στην οχυρωμένη τοποθεσία της Κιουτάχειας, τις οποίες θα προσπαθούσε να τις υπερκεράσει εξ ανατολών, προκειμένου να αποκόψει την υποχώρησή τους προς Σεϊντή Γαζή και Εσκή Σεχήρ. Ταυτόχρονα άλλες δυνάμεις της Στρατιάς που θα ενεργούσαν από την Προύσα προς το Εσκή Σεχήρ, από την κοιλάδα του ποταμού Αδρανού προς την Κιουτάχεια, και από το Ουσάκ δια Τζεντίζ προς την Κιουτάχεια, θα επεδίωκαν να καθηλώσουν όσο το δυνατό μεγαλύτερες εχθρικές δυνάμεις, ώστε να διευκολύνουν την ευόδωση της κυρίας επίθεσης. Επίσης ένα Συγκρότημα της Στρατιάς εκ δύο Μεραρχιών θα ενεργούσε για την κατάληψη του Αφιόν Καραχισάρ και στη συνέχεια θα κινούταν για να συνενωθεί με την κύρια δύναμη της Στρατιάς.

Το σχέδιο της Στρατιάς ήταν καλό και μπορούσε υπό προϋποθέσεις να οδηγήσει στην καταστροφή σημαντικών εχθρικών δυνάμεων. Κύριες προϋποθέσεις ήταν η εκτέλεση της επιχείρησης με αποφασιστικότητα, ο τέλειος συγχρονισμός των δευτερευουσών επιθέσεων με τον χρόνο εκδήλωσης της κύριας επίθεσης του Νοτίου Τμήματος Στρατιάς και ο στενός έλεγχος της επιχείρησης από την Στρατιά και τις Μεγάλες Μονάδες. Βεβαίως η πολυδιάσπαση των δευτερευουσών επιθέσεων δεν ήταν και ό,τι το καλύτερο αναφορικά με την ισχύ της κάθε επίθεσης, ούτε και με την δυνατότητα συντονισμού  πέντε διακεκριμένων μεταξύ τους επιθέσεων.

Κατάσταση νύκτα 1ης Ιουλίου 1921

 

Το Α’ Σώμα Στρατού εξόρμησε στις 29 Ιουνίου από την περιοχή του Τουμλού Μπουνάρ και στις 30 Ιουνίου το βράδυ έλαβε επαφή με τις Τουρκικές δυνάμεις που αμύνονταν στην τοποθεσία Καραμπουγιού Νταγ – Ρουκλού Νταγ. Μέχρι το βράδυ της 1ης Ιουλίου κατέλαβε με την Ιη Μεραρχία το Καραμπουγιού Νταγ και την ΙΙα Μεραρχία το Ρουκλού Νταγ.

Το Β’ Σώμα στρατού εξόρμησε στις 29 Ιουνίου και το βράδυ της 1ης Ιουλίου η ΧΙΙΙη Μεραρχία είχε λάβει επαφή με τις επί του Ακτσάλ Νταγ εχθρικές δυνάμεις, ενώ η  Vη Μεραρχία βρισκόταν 3 χιλιόμετρα νότια του Τσαούς Τσιφλίκ.

Η διαταγή επιχειρήσεων της Στρατιάς για τις 2 Ιουλίου, προέβλεπε τη συνέχιση της επίθεσης των Α’ και Β’ Σωμάτων, με το Α’ Σώμα να έχει ως κύρια προσπάθειά του την κατάληψη του υψώματος Κιζίλ Σιβρί και εκείθεν συνεχίζοντας την υπερκερωτική του κίνηση, να αποκόψει την υποχώρηση των κυρίων δυνάμεων προς το Σεϊντή Γαζή. Είναι προφανές ότι η Στρατιά, μετά την κατάληψη του Καραμπουγιού και Ρουκλού Νταγ, ωθούσε το Α’ Σώμα  να ενεργήσει προς βορρά και ανατολικά του Τουρκμέν Νταγ,  με σκοπό να υπερκεράσει ευρέως τις εχθρικές δυνάμεις που βρίσκονταν στην αμυντική τοποθεσία της Κιουτάχειας, αποβλέποντας στην αποκοπή της υποχώρησής τους προς το Σεϊντή Γαζή και το Εσκή Σεχήρ, όπως προβλεπόταν και στο σχέδιό της.

 

Η Μάχη του Τσαούς Τσιφλίκ – Υψώματος 1799

Επιχειρήσεις 2ας Ιουλίου 1921

Το Β’ Σώμα Στρατού διέταξε για τη 2α Ιουλίου, την Vη Μεραρχία (διοικητής Συνταγματάρχης Τριλίβας Ιωάννης)  να προελάσει την 0600 ώρα προς το Τσαούς Τσιφλίκ με σκοπό την απειλή των νώτων των Τουρκικών δυνάμεων που αμύνονταν στο Ακτσάλ Νταγ, ώστε να διευκολυνθεί η ενέργεια της ΧΙΙΙης Μεραρχίας.

Η Vη Μεραρχία άρχισε την προέλαση της από την περιοχή του χωριού Κιόρς, στις 0600, με εμπροσθοφυλακή το 33ο Σύνταγμα Πεζικού υπό τον Συνταγματάρχη Ρόκα Νικόλαο, το οποίο στις 0625 ώρα δέχθηκε πυρά πυροβολικού από τα υψώματα βορειοδυτικά του Τσαούς Τσιφλίκ και βαρέως πυροβολικού από την περιοχή του Ακτσάλ Νταγ.

Επί των υψωμάτων που περιέβαλλαν το χωριό Τσαούς Τσιφλίκ, ως επίσης και στην προέκταση αυτών προς τα ανατολικά, μέχρι το ύψωμα Καρά Τας Νταγ (ύψ. 1799), αμυνόταν η 4η Τουρκική Μεραρχία της IVης Ομάδας Μεραρχιών, υπό τον Συνταγματάρχη Κεμαλεδίν Μπέη.

Η Vη Μεραρχία, κατόπιν αναγνωρίσεως, διέταξε στις 0700 ώρα το 33ο Σύνταγμα Πεζικού  να καταλάβει τους εκατέρωθεν του Τσαούς Τσιφλίκ οργανωμένους λόφους Τσατάλ Τεπέ (υψ. 1270 μ.)  και  Γιουμρού Τσαλ (υψ. 1323 μ.), το δε 44ο Σύνταγμα Πεζικού να προωθήσει ένα Τάγμα του (το ΙΙΙ/44) στην περιοχή του χωριού Ισμεντζίκ, στο ύψος της σιδηροδρομικής γραμμής, για την  κάλυψη του δεξιού του 33ου Συντάγματος. Την επίθεση του Συντάγματος θα υποστήριζε η Vβ Μοίρα Ορειβατικού Πυροβολικού εξ οκτώ πυροβόλων Σνάιντερ Ντυκρέτ των 65 χιλ.

Το 33ο Σύνταγμα αναπτύχθηκε κάτω από τα πυρά των αμυνομένων Τουρκικών δυνάμεων και  στις 0815 επιτέθηκε ορμητικά και κατέλαβε στις 0930 το Γιουμρού Τσαλ και στις 1000 το Τσατάλ Τεπέ. Οι Τουρκικές δυνάμεις προσπάθησαν να ανασυνταχθούν για να εκτοξεύσουν αντεπίθεση αλλά διαλύθηκαν από το εύστοχο πυρ του ορειβατικού πυροβολικού που υποστήριζε το 33ο Σύνταγμα, το οποίο συνέχισε την επίθεσή του προς το Αγκαλάρ (Ahiler). Η 4η Τουρκική Μεραρχία υπέστη σημαντικές απώλειες. Μεταξύ των νεκρών ήταν και ο διοικητής της Μεραρχίας Συνταγματάρχης Ναζήμ Μπέης, ο δε επιτελάρχης της, που τραυματίστηκε, συνελήφθη αιχμάλωτος. Η Vη Μεραρχία μέχρι εκείνη την ώρα δεν είχε εμπλέξει στην μάχη τις υπόλοιπες δυνάμεις της, αλλά τις είχε κλιμακωμένες σε βάθος, επειδή η ΧΙΙΙ Μεραρχία αριστερά της δεν είχε εκτοξεύσει ακόμη την δική της επίθεση, η δε Ιη Μεραρχία του Α’ Σώματος Στρατού, δεξιά της, που ανέβαινε από το Καραμπουγιού Νταγ, δεν είχε ακόμη εμφανιστεί.

 

Από την 0900 ώρα τα επί του Ικδέ Τσαλ Τουρκικά τμήματα άρχισαν να παρενοχλούν δια πυρών το 33ο Σύνταγμα, με αποτέλεσμα να ενεργήσει κατ’ αυτών αρχικά το ΙΙΙ/44 Τάγμα, που είχε προωθηθεί στο Ισμεντζίκ. Στις 0945 ώρα το 44ο Σύνταγμα διατάχθηκε να προωθήσει και δεύτερο τάγμα (το Ι/44) προς τα υψώματα Ικδέ Τσαλ.

Στις 1020 ώρα, η Vη Μεραρχία, προκειμένου να απαλλάξει το μαχόμενο 33ο Σύνταγμα από την σοβαρή παρενόχληση που δεχόταν από τα υψώματα Ικδέ Τσαλ, διέταξε το 44ο Σύνταγμα να επιτεθεί δια δύο ταγμάτων κατά των υψωμάτων Ικδέ Τσαλ και ακόμη βορειότερα και να προωθήσει ένα τάγμα (το ΙΙ/44) στον αυχένα βορειοδυτικά του Ισμεντζίκ. Κατόπιν τούτου τα δύο τάγματα του 44ου Συντάγματος κατέλαβαν τα υψώματα Ικδέ Τσαλ και προήλασαν ορμητικά προς την κορυφή του Υψ. 1799, αλλά σταμάτησαν προ ισχυρότατα οχυρωμένης εχθρικής περιβολής προ της δυτικής αντηρίδας του Καρά Τας Νταγ. Το 33ο Σύνταγμα διατάχθηκε να παραμείνει στις θέσεις του μέχρι να εκκαθαριστεί η κατάσταση στο δεξιό του.

Οι Τούρκοι αντιλαμβανόμενοι τους κινδύνους που διέτρεχαν από την απώλεια του Υψ. 1799, που αποτελούσε το στήριγμα της αριστερής τους πτέρυγας, προώθησαν ταχύτατα προς το Καρά Τας Νταγ, τις Μεραρχίες 7η και 3η Καυκάσου, τα πρώτα τμήματα των οποίων άρχισαν να καταφθάνουν στην τοποθεσία περί την 1300 ώρα. Οι Μέραρχοι των δύο Μεραρχιών ανέβηκαν στην κορυφή του 1799, συνδέθηκαν τηλεφωνικά με την IVη Ομάδα Μεραρχιών και αποφασίστηκε η μεν 3η Μεραρχία να αναλάβει την άμυνα του Καρά Τας Νταγ, η δε 7η να ενισχύσει την 4η Μεραρχία. Επίσης και η 4η Τουρκική Μεραρχία βλέποντας να καταφθάνουν ενισχύσεις, άρχισε να ενεργεί επιθετικά κατά του 33ου Συντάγματος.

Από την άλλη πλευρά ο διοικητής του Δυτικού Μετώπου, Ισμέτ πασάς,  επιδιώκοντας να επιτύχει υπεροχή ισχύος στην περιοχή του Τσαούς Τσιφλίκ – Καρά Τας Νταγ, ενίσχυσε την IVη Ομάδα Μεραρχιών με την 23η Μεραρχία που μεταφέρθηκε σιδηροδρομικά από το Εσκή Σεχήρ, καθώς και με δύο Συντάγματα Πεζικού και ένα Ιππικού από την Κιουτάχεια.

Στις 1300 ώρα η 7η Τουρκική Μεραρχία επιτέθηκε εκ Γιοτσαρή κατά του δεξιού πλευρού του 33ου Συντάγματος. Από τις 1400 ώρα η κατάσταση της Vης Μεραρχίας γίνεται κρίσιμη, τα προωθημένα τμήματα του 33ου Συντάγματος προς Αγκαλάρ και δυτικά Γιοτσαρή ανακαλούνται και διεξάγουν σκληρό αγώνα για να διατηρηθούν επί του Τσατάλ Τεπέ και του Γιουμρού Τσαλ, το δε 44ο Σύνταγμα αγωνίζεται να κρατηθεί προ της εχθρικής περιβολής. Επίσης το Τουρκικό πυροβολικό βάλλει εκ τριών κατευθύνσεων σφοδρότατα κατά της Vης Μεραρχίας. Στις 1500 ώρα, η Vη Μεραρχία ενίσχυσε το 33ο Σύνταγμα, που είχε διαθέσει όλες τις δυνάμεις του στη γραμμή μάχης, με το ΙΙ/44 Τάγμα που βρισκόταν στον αυχένα βόρεια του Ισμεντζίκ και τον Β’ Λόχο Σκαπανέων. Επίσης διέταξε να προωθηθούν προς τον αυχένα βόρεια του Ισμεντζίκ δύο Τάγματα του 43ου Συντάγματος Πεζικού. Το 33ο Σύνταγμα ενισχυθέν αποκρούει αλλεπάλληλες σφοδρές Τουρκικές επιθέσεις. Το 44ο Σύνταγμα αντιμετωπίζοντας ισχυρή αντίσταση, αδυνατεί να προχωρήσει.

Είναι ενδιαφέρον ότι η Vη Μεραρχία, μέχρι τουλάχιστον την 1500 ώρα, μάχεται μόνη αυτή από όλη την Ελληνική Στρατιά, εναντίον τριών Τουρκικών Μεραρχιών.  Ενεργεί επίσης κατά του Καρά Τας Νταγ, που βρίσκεται εκτός του δεξιού της ορίου, και αυτό επειδή το δεξιό πλευρό της είναι ακάλυπτο.

Στις 1300 ώρα φάνηκε στην περιοχή του Αϊρατζίκ Γκεντίκ η εμπροσθοφυλακή της Ιης Μεραρχίας, ο διοικητής της οποίας αφού πραγματοποίησε αναγνώριση, αποφάσισε να επέμβει στον διεξαγόμενο αγώνα για την ανακούφιση της Vης Μεραρχίας, από την οποία είχε ήδη λάβει αγωνιώδες μήνυμα για βοήθεια. Με διαταγή που εξέδωσε κατηύθυνε το 5ο και 4ο Σύνταγμα να επιτεθούν κατά του Καρατάς Νταγ και το 1/38 Σύνταγμα Ευζώνων να ενεργήσει υπερκερωτικά κατά του αριστερού πλευρού των επί του υψώματος 1799 Τουρκικών δυνάμεων.

Λόγω της επέμβασης της Ι Μεραρχίας στην διεξαγόμενη μάχη, ο αγώνας του 44ου Συντάγματος διευκολύνεται, αλλά στο αριστερό όπου μάχεται το 33ο Σύνταγμα, οι ορμητικές αντεπιθέσεις των Τούρκων αποκρούονται με μεγάλη δυσκολία.

Την 1900 ώρα, η 7η Τουρκική Μεραρχία και δυνάμεις των 3ης, 4ης και 23ης Μεραρχιών, κατόπιν ισχυρής προπαρασκευής πυροβολικού, επιτέθηκαν κατά του αριστερού του 44ου Συντάγματος, κατά του αυχένα βορειοδυτικά του Ισμεντζίκ και του δεξιού του 33ου Συντάγματος. Το 44ο Σύνταγμα υποχώρησε προς το δεξιό του, που στηριζόταν από το 5ο Σύνταγμα της Ιης Μεραρχίας και συγκρατήθηκε. Στον αυχένα όμως του Ισμεντζίκ, όπου μαχόταν το 33ο Σύνταγμα, η επιτυχία των Τούρκων ήταν μεγαλύτερη. Την κατάσταση έσωσε η έγκαιρη επέμβαση τάγματος του 43ου Συντάγματος, που μόλις είχε φθάσει στην περιοχή και αντεπιτέθηκε ορμητικά κατά των Τούρκων με την υποστήριξη δύο Μοιρών Ορειβατικού Πυροβολικού. Οι Τουρκικές δυνάμεις υποχώρησαν και τα τμήματα του 33ου Συντάγματος επανήλθαν στις θέσεις τους επί του Γιουμρού Τσαλ.

 

Ο αγώνας που διεξαγόταν μέχρι αργά το βράδυ ήταν σκληρός και αιματηρός. Εναντίον της Τουρκικής περιβολής, προ της δυτικής αντηρίδας του Καρά Τας Νταγ, επιχειρούσαν τα 44ο και 5ο Συντάγματα τα οποία κατέλαβαν την δυτική κορυφή, αλλά ανατράπηκαν και αγωνίστηκαν με την λόγχη μέχρι το πρωί για να κρατήσουν την οχυρωμένη περιβολή, η οποία και τελικά παρέμεινε στην κατοχή τους. Το 4ο Σύνταγμα στο κέντρο, ύστερα από σκληρό αγώνα πλησίασε το χαράκωμα της κορυφής του 1799, αλλά και τις τρεις φορές που επιτέθηκε σταμάτησε από τα πυρά των πολυβόλων πάνω στο συρματόπλεγμα, όπου την επομένη ημέρα καταμετρήθηκε μεγάλος αριθμός πεσόντων του Συντάγματος.

Αριστερά, στο Τσαούς Τσιφλίκ, ο αγώνας που διεξαγόταν προ του μετώπου του 33ου Συντάγματος ήταν επίσης τραχύς και άγριος. Κατά την διάρκεια της νύκτας οι Τούρκοι εκτόξευσαν δύο αντεπιθέσεις, οι οποίες όμως αποκρούσθηκαν.

Καθ’ όλη την διάρκεια του σκληρού 24ωρου αγώνα που διεξαγόταν από το 33ο Σύνταγμα, η αριστερά αυτού ΧΙΙΙη Μεραρχία του Β’ Σώματος Στρατού, παρέμεινε ακίνητη και απαθής στο δράμα που διεξαγόταν μερικά χιλιόμετρα δεξιά της. Η αδράνεια της ΧΙΙΙης Μεραρχίας αριστερά, επέτρεψε στην Τουρκική ηγεσία να αποσύρει 5 Τάγματα της 5ης Μεραρχίας Καυκάσου, που αμυνόταν επί του Ακτσάλ Νταγ και να τα μεταφέρει έναντι του 33ου Συντάγματος Πεζικού, το οποίο πλέον αντιμετώπιζε συνολικά, 7 Τάγματα της 4ης Μεραρχίας, 5 Τάγματα της 5ης Μεραρχίας Καυκάσου, μέρος της 7ης Μεραρχίας και μέρος της 23ης Μεραρχίας.

Γενική κατάσταση το βράδυ της 2ας Ιουλίου 1921

Το βράδυ της 2ας Ιουλίου η γενική κατάσταση ήταν η εξής:

Από τις 11 Μεραρχίες της Στρατιάς, οι μόνες που έλαβαν μέρος σε μάχη, ήταν η Ιη του Α’ Σώματος και η Vη του Β’ Σώματος.

Η Στρατιά δεν διέθετε εικόνα για τον σφοδρό και αιματηρό αγώνα που διεξαγόταν στα υψώματα του Τσαούς Τσιφλίκ και του Καρά Τας Νταγ, και για αυτό στο εκδοθέν δελτίο στρατιωτικής κατάστασης, ουδέν το συγκεκριμένο περιελάμβανε επ’ αυτού, αλλά αναφερόταν σε αριθμούς καταληφθέντων όπλων και σε «σφοδρότατη» επίθεση κατά του Αφιόν Καραχισάρ που αποκρούσθηκε  δια ορμητικών αντεπιθέσεων των ημετέρων στρατευμάτων.

Ακριβή εικόνα για την διεξαγόμενη μάχη δεν διέθεταν ούτε τα Α’ και Β’ Σώματα Στρατού, και ως εκ τούτου δεν επενέβησαν για να συντονίσουν τις Μεραρχίες τους που μάχονταν στο Τσαούς Τσιφλίκ  και στο Καρά Τας Νταγ, με αποτέλεσμα η ΙΙα και η ΧΙΙΙη Μεραρχίες να παραμείνουν θεατές της σκληρής μάχης που διεξαγόταν στην μεταξύ τους εδαφική περιοχή. Ο συντονισμός όμως που δεν επετεύχθη σε επίπεδο Στρατιάς και Σωμάτων Στρατού, επετεύχθη μεταξύ της Ιης Μεραρχίας του Α’ Σώματος και της Vης του Β’ Σώματος, με την Ιη να συνδράμει τον αγώνα της Vης.

Οι λοιπές Μεραρχίες της Στρατιάς μέχρι το βράδυ της 2ας Ιουλίου δεν είχαν λάβει επαφή με τον εχθρό.

Επιχειρήσεις 3ης Ιουλίου 1921

Στις 0545 ώρα οι δυνάμεις που είχαν συγκεντρωθεί βόρεια του Τσαούς Τσιφλίκ, και που όπως ήδη αναφέρθηκαν, ύστερα από ισχυρή προπαρασκευή πυροβολικού εκτόξευσαν σφοδρή επίθεση εναντίον του 33ου Συντάγματος [33ο Σύνταγμα, ΙΙ/44 Τάγμα, Β’ λόχος Σκαπανέων], που κάμφθηκε ελαφρώς. Σύντομα όμως αναδιοργανώθηκε και αντεπιτέθηκε με πρωτοφανή ορμή κατά των Τούρκων. Διεξήχθη επί μία ώρα αληθινή γιγαντομαχία δια της λόγχης και χειροβομβίδων. Στο τέλος υπερίσχυσε ολοκληρωτικά το 33ο Σύνταγμα Πεζικού, με αποτέλεσμα οι Τούρκοι να τραπούν  σε άτακτη φυγή προς βορρά.

Δεξιότερα, το πρωί της 3ης Ιουλίου και ύστερα από συνδυασμένη ενέργεια των Ιης και ΙΙας Μεραρχιών, καταλήφθηκε το ύψωμα 1799.

Η δεξιά πτέρυγα της Τουρκικής τοποθεσίας είχε διαρρηχθεί. Κατόπιν της απώλειας της ισχυρά οχυρωμένης τοποθεσίας Τσαούς Τσιφλίκ –  Καρατάς Νταγ, που αποτελούσε και την κλείδα της αριστερής Τουρκικής πτέρυγας, η Τουρκική ηγεσία αποφάσισε την σύμπτυξη των δυνάμεων της.

Οι απώλειες από την διήμερη μάχη, ήταν μεγάλες και φαίνονται στον παρακάτω πίνακα:

ΑΠΩΛΕΙΕΣ.jpg

Δεν υπάρχουν προς το παρόν στοιχεία για την κατανομή των απωλειών κατά Σύνταγμα.

15 Responses to Η Μάχη του Τσαούς Τσιφλίκ – Υψώματος 1799 και η δράση του 33ου Συντάγματος Πεζικού

  1. Τσι τσι says:

    Για την μάχη αυτή είχε φάει κράξιμο ο Πλαστήρας :

    Αντιστράτηγος Παπούλας, Διοικητής Στρατιάς Μικράς Ασίας : … Η ενέργεια της ΧΙΙΙης Μεραρχίας κατά την ημέραν της 2ας Ιουλίου δεν υπήρξε σύντονος και συγχρονισμένη με την δράσιν της Vης τοιαύτης, προκαλέσασα τοιουτορόπως την παράτασιν του αγώνος και συνάμα την εκδηλωθείσαν ισχυρότατην πίεσιν του εχθρού κατά της Vης Μεραρχίας, η οποία εκλονίσθη , ευτυχώς όμως χωρίς να καμφθή. Ο διοικητής της ΧΙΙΙης Μεραρχίας ανέθεσε την επιχείρησιν προς το Ακτσάλ Νταγ εις το 5/42 Σύνταγμα Ευζώνων διότι είχε την γνώμην ότι τούτο θα διεξήγαγε αυτήν ευχερέστερον και ασφαλώς. Παραδόξως όμως ο διοικητής του 5/42 ηρνήθη να εκτελέση ταύτην απαντήσας «Κύριε μέραρχε εγώ δεν εννοώ να κάψω τους ευζώνους μου.

    Λοχαγός Πεζικού Πολύζος Δημήτριος, Διευθυντής 3ου Γραφείου ΧΙΙΙ Μεραρχίας εκθέτων τα συμβάντα της 1ης-2ας και 3ης Ιουλίου 1921 : … Ο συνταγματάρχης Πλαστήρας , διοικητής του 5/42 Ευζώνων κατείχετο από την έμμονον σκέψιν ότι ελιγμός σημαίνει υπερκέρασις και ουδέν άλλο, επί πλέον δε διασαλπίζων το σύνθημα ότε έπρεπε να φειδόμεθα του αίματος των μαχητών, κατέληγε εις το συμπέρασμα ότι αφού δια της κυκλώσεως παρά του Α΄Σώματος στρατού θα έπιπτεν η τοποθεσία του Ακτσάλ Νταγ, διατί να θυσιάσωμεν ευζώνους δι’ επίθεσιν κατά μέτωπον. Ήτο τόση «η γοητεία» , θα είπομεν, που ήσκει ιδία επί του όντως στρατιώτου, καλού και πολεμιστού αντισυνταγματάρχου Καλλιαγκάνη – επιτελάρχου της ΧΙΙΙης Μεραρχίας – και εν μέρει επί του μεράρχου Κ. Διγενή, ώστε τους αφήρει πάσαν δυνατότητα σκέψεως…

    Υποστρατήγου Ν. Σπυρόπουλου «Η Μάχη της Κιουτάχειας 2-3 Ιουλίου 1921» . Σελ.29 : … Η αδρανής στάσις της ΧΙΙΙης Μεραρχίας παρέσχε την ευκαιρίαν εις τους Τούρκους να ενισχύσωσι μεταφέροντες δυνάμεις εις την έναντι του μετώπου αμυντικήν τοποθεσίαν περί το Τσαούς Τσιφλίκ και να ασκήσωσιν ισχυρότατην επ’αυτής πίεσιν.

    Απ’το
    Εκδόσεις Γνώμων [πρώην Περισκόπιο], Στρατιωτική Ιστορία, τεύχος 29 , ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ: ΜΑΧΗ ΤΣΑΟΥΣ ΤΣΙΦΛΙΚ ΚΑΙ ΥΨ. 1799 , σελ. 34 , Κωνσταντίνος Κανακάρης, Υποστράτηγος ε.α.τ. καθηγητής Στρατιωτικής Ιστορίας ΣΣΕ

  2. K/Δ ΚΒ says:

    Συγχαρητήρια για την ανάρτηση. Ιδιαίτερη εντύπωση μου κάνει η διαπίστωση ότι εν μέσω γενικής επιθετικής κίνησης μεμονωμένα διεξάγουν αγώνα οι 2 από τις 11 μεραρχίες. Ο έλεγχος/συντονισμός/επικοινωνία με τα ανώτατα κλιμάκια ανύπαρκτος την στιγμή που επι μήνες ετοιμάζονταν η ΣΜΑ γι’ αυτές τις επιχειρήσεις. Εντύπωση πάλι μου προξένησε η αποφασιστικότητα του 33ου ΣΠ στην μάχη της 3ης Ιουλίου. Μετά από 2 ημέρες σκληρών επιθετικών και αμυντικών αγώνων, την 3η ημέρα η αντεπίθεση που διενήργησε έγινε με «πρωτοφανή ορμή» όπως σημειώνεται. Τέλος, μια σημείωση ως πληροφορία. Ενδέχεται οι απώλειες -τουλάχιστον για την V ΜΠ- που δίνει η ΔΙΣ στον τόμο να μην είναι ακριβείς και να αφορούν το σύνολο των επιχειρήσεων ως τις 8 Ιουλίου. Αυτό γιατί αφ’ ενός μεν οι τόμοι της ΔΙΣ έχουν επιδείξει σειρά λαθών, ενώ ο Αρχηγός Πεζικού της V MΠ σε επιστολή του στις 26 Ιουλίου και περιγραφή της μάχης σημειώνει ως απώλειες για το 2ήμερο 2-3 Ιουλίου αξιωματικοί 9 νεκροί και 31 τραυματίες, οπλίτες 142 νεκροί και 827 τραυματίες, καθώς και 97 εξαφανισθέντες.

  3. ΑΧΕΡΩΝ says:

    Την Στρατιωτική Ιστορία, τεύχος 29 , ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ: ΜΑΧΗ ΤΣΑΟΥΣ ΤΣΙΦΛΙΚ ΚΑΙ ΥΨ. 1799 την είχα διαβάσει και εγώ,και είχα συγκρατήσει την τοποθέτηση περί Πλαστήρα.
    Δέν έχω να παρατηρήσω κάτι που δέν έθιξαν οἱ προλαλήσαντες Τσι τσι και Κ/Δ ΚΒ.
    Αυτό όμως που έχω να πώ,άσχετο με το θέμα,αλλά σχετικό με την μνήμη της μάχης,είναι ότι στο πολεμικό μουσείο Θεσσαλονίκης,πίσω από το Γ΄ΣΣ,υπάρχει στήλη με τις μάχες του Σώματος ἤ του Στρατού γενικώς,δέν είμαι βέβαιος,αλλά την προσοχή μου τράβηξε πρίν κάποια χρόνια ἡ αναγραφή Καραμπουγιουκλού Ντάγ,αντί του ορθού Καραμπουγιού-Ρουκλού Ντάγ.
    Ἡ αθάνατη «ἑλληνικιά πραγματικότης» επί τω έργω.

  4. Γιώργος Γ says:

    Γιώργος Γ
    Από το ημερολόγιο του έφεδρου Λοχία του 5/42 Συντάγματος Ευζώνων Γεώργιου Αν. Γιαννόπουλου, απόσπασμα από την εγγραφή του Σάββατου 3/7/1921:

    » Ο Διοικητής μας Συνταγματάρχης Πλαστήρας Νικόλαος παρακολουθών την εξέλιξιν της μάχης ότε μεν εκ της καπνοδόχου μιας οικίας, ότε δε ξαπλωμένος κάτωθι μιας ιτέας πλησίον μικρού ποταμού, εξεφράσθη μετά θαυμασμού δια το σχέδιον του Γενικού επιτελείου περί της διατάξεως των επιχειρήσεων, ένεκεν του οποίου επίκειται η αιχμαλωσία και αυτού ακόμα του Κεμαλικού Γενικού Στρατηγείου.
    Διαταχθείς δε παρά του Σωματάρχου υποστρατήγου Βλαχοπούλου όπως εξορμήση προς κατάληψην των υψωμάτων δια των ταγμάτων του Συντάγματος μας ΗΡΝΗΘΗ ΔΗΛΩΣΑΣ ΠΑΡΑΙΤΗΣΙΝ ΕΝ ΤΟΙΑΥΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙ ( τα κεφαλαία δικά μου), εκφράσας την γνώμην ότι ο εχθρός θα εγκαταλείψει απόψε τα υψώματα και ότι η βεβαία καταστροφή του Συντάγματος θα ήτο άσκοπος και έγκλημα.»

  5. ΣΟΛΩΝ says:

    ΣΟΛΩΝ Σ
    Αγαπητέ Γιώργο Γ που μπορώ να βρω το ημερολόγιο του Έφεδρου Λοχία του 5 /42 ΣΕ Γεώργιου Αν.Γιαννόπουλου

  6. Ανώνυμος says:

    Σόλων Σ. δεν είναι δημοσιευμένο, πρόκειται για το ημερολόγιο του παππού μου.

  7. Τότονακ says:

    Μία απορία.
    Στο βιβλίο της ΓΕΣ/ΔΙΣ «Θέματα στρατιωτικής Ιστορίας» , για την μάχη Δορυλαίου – Σεϊντή Γαζή ( 8 Ιουλίου 1921 ), μετά τη νίκη στο Τσαούς Τσιφλίκ , αναφέρονται τα εξής :
    «Στις 4 Ιουλίου η Στρατιά , είχε την εντύπωση ότι ο όγκος του τουρκικού στρατού βρισκόταν ακόμα στην περιοχή της Κιουτάχειας και διέταξε τη συνέχιση της επιθέσεως προς Βορά των Α΄και Β΄ ΣΣ με εναλλαγή των θέσεών τους , με διασταύρωση και την υπαγωγή της 13ης Μεραρχίας του ΝΣΜ στο Α΄ΣΣ. Με βάση αυτά , ορίστηκε γενική κατεύθυνση , του μεν Α΄ΣΣ αμέσως ανατολικά της Κιουτάχειας και δυτικά του Δορυλαίου, του δε Β΄ΣΣ, που αποτελούσε πλέον το δεξιό της Στρατιάς , προς ΑΚ Ιν (…) Η αλλαγή και διασταύρωση των κατευθύνσεων των Α΄και Β΄ΣΣ καθυστέρησε την όλη ενέργεια και έδωσε χρόνο στον εχθρό , όχι μόνο να αποφύγει την κύκλωση και να συμπτυχθεί κανονικά , αλλά και να προπαρασκευάσει και να εκτελέσει στις 8 Ιουλίου επιθετική επιστροφή με ισχυρές δυνάμεις.(…) Η εναλλαγή και η διασταύρωση των κατευθύνσεων των Α΄και Β΄ΣΣ που διατάχθηκε στις 4 Ιουλίου , θα πρέπει να χαρακτηρισθεί , μάλλον , ατυχής ενέργεια , γιατί τα τμήματα αυτά δεν ήταν μικρά , αλλά ολόκληρα Σώματα Στρατού. Η ενέργεια αυτή και καθυστέρηση σοβαρή επέφερε στην αποτελεσματική διεξαγωγή της μάχης , αλλά και τον απαιτούμενο χρόνο έδωσε στους Τούρκους να υποχωρήσουν κανονικά , να ανασυνταχθούν και να αναλάβουν στη συνέχεια ισχυρή αντεπίθεση. Παρόμοιες ενέργειες και μάλιστα στο επίπεδο του κλιμακίου Σώμαατος Στρατού , επιβέλλεται να αποφεύγονται, γιατί το κλιμάκιο τούτο πρέπει να έχει καθορισμένες από πρώτα αποστολές και ευρύτητα στους ΑΝΣΚ , ώστε να μπορεί να σχεδιάζει με άνεση χρόνου και με προοπτική σε βάθος , αλλά και για να παρέχει έγκαιρη ενημέρωση στους υφιστάμενος Σχηματισμούς του.»
    Η απορία μου είναι η εξής. Ποιος ήταν ο λόγος ή το σκεπτικό πίσω από την εναλλαγή και διασταύρωση των Σωμάτων Α΄και Β΄ ;

  8. Αρματιστής says:

    Δυστυχώς δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για τους λόγους που η Στρατιά αποφάσισε [μετά τη διάσπαση της οχυρωμένης τοποθεσίας της Κιουτάχειας στη περιοχή του χωριού Τσαούς Τσιφλίκ και υψ. 1799 (που πέτυχαν η Ιη Μεραρχία του Α΄Σ.Σ. και η Vη Μεραρχία του Β’ Σ.Σ.)] να διασταυρώσει κατά τη φάση της καταδίωξης (στις 4 Ιουλίου) τα Α’ και Β’ Σ.Σ., στρέφοντας το μεν Α’ Σ.Σ. προς βορρά και βορειοδυτικά (προς τη κοιλάδα του ποταμού Πουρσάκ) και το Β’ Σ.Σ. προς τα ανατολικά (προς Ακ Ιν – Σεϊντή Γαζή).

    Είναι ενδιαφέρον ότι το μεσημέρι της 3ης Ιουλίου και κατά το χρόνο που η ΧΙΙη Μεραρχία και η Ταξιαρχία Ιππικού ετοιμάζονταν να επιτεθούν κατά των Τουρκικών δυνάμεων που αμύνονταν στα υψώματα του χωριού Ακ Ιν, έφθασε διαταγή της Στρατιάς που διέτασσε τη ΧΙΙη μεραρχία να αφήσει προ της Ακ Ιν ένα σύνταγμα (άφησε το 14ο) και τη Τ.Ιπ. και στη συνέχεια να κινηθεί προς τα βορειοδυτικά, προκειμένου από το πρωί της επομένης 4ης Ιουλίου να καταδιώξει προς βορρά δια του Τουρκμέν Νταγ. Ήταν πλέον ή βέβαιο, από την απλή και μόνο ανάγνωση του χάρτη, ότι όταν το βράδυ της 4ης Ιουλίου η ΧΙΙη θα έφθανε κατάκοπη από τη μακρά πορεία, επί του Τουρκμέν, στη κοιλάδα του Πουρσάκ, δεν θα συναντούσε ούτε την ουρά των Τούρκων, που από το πρωί της 3ης Ιουλίου αποχωρούσαν (με σπουδή) από την οχυρωμένη τοποθεσία της Κιουτάχειας.

    Την καταδίωξη προς το Εσκή Σεχήρ από τη περιοχή Ακ Ιν προς βορειοανατολικά, η Στρατιά την ανέθεσε στο Συγκρότημα του 14ου Συντάγματος και της Ταξιαρχίας Ιππικού, χωρίς μάλιστα να ορίσει διοικητή. Το συγκρότημα ήταν μία δύναμη εξαιρετικά ασθενής, που ηττήθηκε την επομένη στο Ουτς Σεράϊ.

    Το αποτέλεσμα αυτής της «πατάτας», ήταν ότι η καταδίωξη της Στρατιάς βρήκε το κενό. Η ΧΙΙΙη Μεραρχία του Β’ Σ.Σ. προελαύνοντας προς τα ανατολικά χωρίς καμία απολύτως ενόχληση από εχθρικές δυνάμεις, θα φθάσει στο χωριό Ακ Ιν στις 6 Ιουλίου το απόγευμα. Δηλαδή δύο και πλέον ημέρες μετά την «αποχώρηση» από το Ακ Ιν της ΧΙΙης.

    Η «έμπνευση» της Στρατιάς να διασταυρώσει τα Α’ και Β’ Σ.Σ. υπήρξε καταστροφική. Είναι άγνωστος ο εμπνευστής. Ο Παπούλας υπέγραφε ότι του προσκόμιζαν. Κάποιος από τους Πάλλη, Σαρηγιάννη, ή και τον αφανή Στρατηγό, θα ήταν αυτός που την εμπνεύστηκε και την επέβαλε.

    Βεβαίως δεν μπορούμε να γνωρίζουμε ποιο θα ήταν το αποτέλεσμα της καταδίωξης στη περίπτωση που η ΧΙΙη μαζί με την Ταξιαρχία Ιππικού συνέχιζαν την επίθεσή τους και τη καταδίωξη προς Ακ Ιν Σεϊντή Γαζή, ή και βορειότερα. Ήδη στη περιοχή του Σεϊντή Γαζή βρίσκονταν στις 3 Ιουλίου οι ήδη ηττηθείσες 8η και 57η Τουρκικές μεραρχίας, ενώ στις 4 Ιουλίου έφθασε προερχομένη από τη τοποθεσία Ινονού και η άθικτη 11η μεραρχία, αφού η ατολμία του Τρικούπη επέτρεψε την αποχώρηση των εκεί Τουρκικών μεραρχιών προς ενίσχυση άλλων σωμάτων. Ακόμη βρίσκονταν περί το Σεϊντή Γαζή 2η Μ.Ιπ. και η Τ.Ιπ., ενώ στις 4 Ιουλίου έφθασαν οι 3η και 14η Μεραρχίες Ιππικού και λίγο αργότερα και η 3η μεραρχία Καυκάσου. Θα πρέπει όμως να ληφθεί υπόψη ότι οι παραπάνω Τουρκικές δυνάμεις ηττήθηκαν επανειλημμένως στις 7 και 8 Ιουλίου από τις Vη και ΧΙΙΙη μεραρχίες του Β’ Σ.Σ., πράγμα που σημαίνει ότι στις 3 Ιουλίου η ΧΙΙη μεραρχία και η Τ. Ιππικού μπορούσαν να ανατρέψουν τις εκεί Τουρκικές δυνάμεις.

    Ανεξάρτητα τούτων η Στρατιά μπορούσε να ωθήσει προς Σεϊντή Γαζή το Α’ Σ.Σ. με τις ΙΙα (που βρισκόταν κοντά στη ΧΙΙη) και ΧΙΙη μεραρχίες, καθώς και τη Ταξιαρχία Ιππικού. Το πρόβλημα ήταν ότι η Στρατιά και τα Σώματα Στρατού, ευρισκόμενα μακριά από τη γραμμή εμπλοκής, δεν διέθεταν εικόνα πραγματικού χρόνου της διεξαγόμενης μάχης και ως εκ τούτου δεν ασκούσαν αποτελεσματικό έλεγχο των διεξαγόμενων επιχειρήσεων. Είναι ενδιαφέρον ότι στις 5 Ιουλίου οι Ιη, ΙΙη Μεραχίες του Α’ Σ.Σ. παρέμειναν ακίνητες στις θέσεις τους επειδή δεν έλαβαν τη διαταγή του Α’ Σ.Σ., ενώ η ΧΙΙη του Ανδρέα συνέχισε τη καταδίωξη με βάση τις μέχρι τότε διαταγές, αλλά και τη γενική ιδέα του Σώματος.

    Όμως η ιστορία δεν γράφεται με τα «αν». Στη συγκεκριμένη περίπτωση γράφτηκε με μία «πατατιά».

  9. Τότονακ says:

    Θερμότατες ευχαριστίες !!!

  10. Κ/Δ ΚΒ says:

    Μια υπόθεση: Η ΣΜΑ πίστευε ότι ο εχθρός υποχωρούσε προς Κιουτάχεια την οποία από ΒΔ προσέγγιζαν οι VII και Χ ΜΠ, από ΝΔ το Μεικτό Απόσπασμα της ΙΧ ΜΠ και από ΝΑ το Β΄ ΣΣ. Αυτές σύμφωνα με την σκέψη θα ολοκλήρωναν τις ήδη στην περιοχή Κιουταχείας εγκλωβισμένες δυνάμεις με το πέρας της 4ης Ιουλίου. Εκείνη την στιγμή το Α΄ ΣΣ ήταν δεξιά του Β΄ ΣΣ και περισσότερο προωθημένο προς Βορρά. Αυτό ανέλαβε να κατευθυνθεί Βόρεια στον χώρο μεταξύ Κιουταχείας – Δορυλαίου ώστε να αποκόψει τυχόν εχθρικές δυνάμεις που από την Κιουτάχεια διέρρεαν προς Δορύλαιο. Επιπλέον το Μεικτό Απόσπασμα της ΧΙΙ ΜΠ και η ΤΙ θα επιχειρούσαν Βορειανατολικά προς Δορύλαιο για ακόμα μια αποκοπή τουρκικών δυνάμεων. Άρα η ΣΜΑ ανέπτυσσε στον Νότο μια βεντάλια σύμφωνα με την τότε διάταξη όπου από δυτικά προς ανατολικά αναπτύσσονταν το Β΄ ΣΣ, το Α΄ ΣΣ και Μεικτό Απόσπασμα. Όλα αυτά θεωρούσε ότι θα τελείωναν με το πέρας της 4ης Ιουλίου (κυρίως). Επειδή το Β΄ ΣΣ που στα δυτικά θεωρητικά είχε να διανύσει την μικρότερη απόσταση και με τον εχθρό στην Κιουτάχεια εγκλωβισμένο, ΙΣΩΣ θεώρησε ότι μπορούσε αμέσως να ΑΠΟΔΕΣΜΕΥΤΕΙ και να το κινήσει ανατολικά προς Σεϊντί Γαζή για να αποκόψει (κρυφίως) τυχόν διαφυγόντα τμήματα προς Άγκυρα(!) ενώ το Β΄ ΣΣ θα συνέχιζε προς δυτικά του Δορυλαίου. Δεν νομίζω ότι είναι ακριβής η διατύπωση περί διασταύρωσης των Α΄ ΣΣ και Β΄ ΣΣ. Οι δυνάμεις τους δεν νομίζω να διασταυρώθηκαν κατά την κίνησή τους. Το απόγευμα της 5ης Ιουλίου του Β΄ ΣΣ είχε φθάσει νότια του Α΄ ΣΣ από την περιοχή περίπου από την οποία το τελευταίο είχε εκκινήσει την 4η Ιουλίου. Δεν έγινε δηλαδή αυτό που έγινε τον Μάρτιο με την διασταύρωση της ΙΙΙ και Χ ΜΠ, όπου πράγματι η μία περίμενε να περάσει η άλλη από την διασταύρωση οπότε και όντως επήλθε καθυστέρηση.

  11. Αρματιστής says:

    @ Κ/Δ ΚΒ

    Έχεις δίκιο.

    Όντως η Στρατιά θεώρησε ότι οι Τούρκοι θα συμπτύσσονταν προς την Κιουτάχεια. Δηλαδή προς το εσωτερικό της «φάκας» και όχι προς τη κατεύθυνση του Εσκή Σεχήρ για να διαφύγουν από τη «φάκα». Με άλλα λόγια η Στρατιά έκανε τις επιθυμίες της εκτίμηση.

    Στη πραγματικότητα από το πρωί της 3ης Ιουλίου οι Τούρκοι άρχισαν να συμπτύσσουν τις δυνάμεις τους από τη περιοχή της Κιουτάχειας. Ενδεικτικά το Γ’ Σ.Σ. στις 3 Ιουλίου βρισκόταν 20 χιλιόμετρα ΒΔ της Κιουτάχειας και αντιμετώπισε τις οπισθοφυλακές των Τούρκων.

    Δεν υπάρχει μεγαλύτερη ανοησία στο πόλεμο από το να εκτιμάς ότι ο αντίπαλος σου θα ενεργήσει σύμφωνα με τις επιθυμίες σου.

    Δυστυχώς για την Ελλάδα, η ανωτάτη Τουρκική ηγεσία διέθετε ικανούς, αποφασιστικούς και ενεργητικούς διοικητές και όχι τον «Παπούλα», το «Χατζανέστη» και το «Τρικούπη».

    Επίσης έχεις δίκιο και με το ότι τα Α’ και Β’ Σ.Σ. δεν διασταυρώθηκαν (δεν συναντήθηκαν ώστε να δημιουργηθεί σύγχυση) κατά τη φάση της καταδίωξης. Διασταυρώθηκαν οι νοητές κατευθύνσεις τους. Το αριστερό (δυτικό) Β’ Σ.Σ. κινήθηκε προς τα δεξιά (ανατολικά) και το δεξιό-ανατολικό (Α’ Σ.Σ.) κινήθηκε προς βορρά, ελαφρώς ΒΔ.

    Ειδικότερα στις 4 Ιουλίου και τα δύο Σώματα κινήθηκαν παράλληλα προς βορρά. Οι Μεραρχίες του Β’ Σώματος Στρατού κινήθηκαν ως εξής:

    Η ΧΙΙΙη καταδίωξε από το Ακτσάλ προς τη κατεύθυνση της Κιουτάχειας, για μία απόσταση 20 περίπου χιλιομέτρων και στη συνέχεια επανέκαμψε (προς τα πίσω) και διανυκτέρευσε τη νύκτα της 4/5 Ιουλίου λίγο βόρεια του Τσαούς Τσιφλίκ. Δεξιότερα καταδίωξε η καταπονημένη Vη Μεραρχία, η οποία διανυκτέρευσε τη νύκτα 4/5 Ιουλίου περί το χ. Καϊναρτζέ. Την επομένη (5 Ιουλίου) το Β’ Σ.Σ. κινήθηκε προς τα ανατολικά, με τη Vη μεραρχία τώρα να βρίσκεται στα αριστερά και να κατευθύνεται προς το Ουτς Σεράι και τη ΧΙΙΙη να κινείται δεξιά προς Ακ Ιν – Σεϊντή Γαζή. Επομένως το Β’ Σώμα όταν κινήθηκε προς τα ανατολικά, το Α’ Σ.Σ. βρισκόταν από το βράδυ της 4ης Ιουλίου στη κοιλάδα του Πουρσάκ, στη γραμμή των χωριών Σεϋγκούντ – Τουλουτζά – Μπας Εϋρέν.

    Τα παραπάνω αναφερθέντα για να γίνουν αντιληπτά, θα πρέπει κάποιος να μπορεί να διαβάσει το σχετικό σχεδιάγραμμα:

  12. Τότονακ says:

    Το σχεδιάγραμμα από ένα μπλόγκ είναι εδώ

  13. @ Τότονακ

    Προστέθηκε ευκρινές σχεδιάγραμμα στο σχετικό σχόλιο του Αρματιστή.

  14. Κ/Δ ΚΒ says:

    Το αποτέλεσμα της διασταύρωσης φαίνεται από που βρίσκονταν οι μεραρχίες στις 5/7. Το Β΄ ΣΣ έχοντας λάβει ανατολική πορεία βρισκόταν νότια του Α΄ΣΣ που προωθούταν βόρεια. Προφανώς η ΔΙΣ σφάλλει μιλώντας για καθυστέρηση εξαιτίας της διασταύρωσης. Και μάλιστα μπερδεύει τα πράγματα γιατί λέει ότι η ΣΜΑ υποθέτοντας ότι ο αντίπαλος ήταν στην Κιουτάχεια διέταξε την επίθεση προς Βορρά, σημειώνει την διασταύρωση των ΣΣ αλλά δεν της κάνει εντύπωση ότι το Β΄ ΣΣ διατάσσεται να κινηθεί ανατολικά κι όχι βόρεια (εκτός αν δεν έκανε τον κόπο να δει που βρίσκεται το Ακ Ιν). Αποφαίνεται όμως ότι η διασταύρωση έδωσε χρόνο στον εχθρό να αποσυρθεί, ενώ αυτός διέφυγε ακριβώς γιατί δεν διέρρεε προς Κιουτάχεια αλλά Δορύλαιο. Γι’ αυτό το Μεικτό Απόσπασμα της ΧΙ ΜΠ και η ΤΙ που κατευθύνθηκαν προς Δορύλαιο, ηττήθηκαν, δεδομένου ότι έπεσαν σε υπέρτερες δυνάμεις. Αυτό κι άλλα είναι τα λάθη της ΣΜΑ, τα οποία έχουν αναλυθεί από το ιστολόγιο.

  15. Τότονακ says:

    Δεν θα ήταν πιο στρωτό το Β΄ΣΣ να κάνει αυτό που έκανε το Α΄ΣΣ και το Α΄ΣΣ αυτό που έκανε το Β΄ΣΣ ; Δηλαδή το Α΄ΣΣ να πάει πρός Ουτς Σεράι και το Β΄ΣΣ πρός Εσκί Σεχήρ ; Στις 4/7 – 5/7 φαίνεται το Β΄ΣΣ να έχει τις γεωγραφικές θέσεις που είχε το Α΄ΣΣ στις 3/7 . Ή αυτό δεν γινόταν γιατί το Α΄ΣΣ είχε ξεμπερδέψει με τις δικές του αποστολές πιο γρήγορα , είχε ήδη πάρει κατεύθυνση και επειδή το Β΄ΣΣ είχε μείνει χωρίς αποστολή έπρεπε να πάει αυτό προς ανατολικά ;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s