Τα συστήματα έρευνας και ιχνηλάτησης υπέρυθρης ακτινοβολίας (IRST) ως μία προσέγγιση εναντίον δυσδιάκριτων (Stealth) στόχων

Γεώργιος-Κωνσταντίνος Γαϊτανάκης, Ανδρέας Βλασταράς, Νικόλαος Βάσσος, Γεώργιος Λημναίος και Κωνσταντίνος Χ. Ζηκίδης

Σημείωση: Η εξέταση των συστημάτων InfraRed Search & Track ή IRST ξεκίνησε ως μία διπλωματική εργασία στην Σχολή Ικάρων, η οποία εκπονήθηκε το 2016 από τους (τότε) Ικάρους IV (Ι) Ν. Βάσσο και Α. Βλασταρά, με επιβλέποντες τους Ασμχους (ΜΗ) Κ. Ζηκίδη και Γ. Λημναίο. Στη συνέχεια, το θέμα δόθηκε ως διπλωματική εργασία στον Γ. Γαϊτανάκη (απόφοιτο του Τμήματος Μηχανολόγων και Αεροναυπηγών Μηχανικών του Παν/μίου Πατρών), στο πλαίσιο του μεταπτυχιακού προγράμματος που διοργανώνει η ΣΣΕ σε συνεργασία με το Πολ/χνείο Κρήτης: http://sse-tuc.edu.gr/  Αρχικά αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στο Συνέδριο OPTIMA 2017, που διοργάνωσε η ΣΣΕ τον Μάιο 2017: https://belisarius21.wordpress.com/2017/05/23/4ο-διεθνές-συνέδριο-για-τον-επιχειρησι/ Επίσης, ορισμένα συμπεράσματα δημοσιεύθηκαν σε αμυντική ιστοσελίδα: http://www.defence-point.gr/news/ta-systimata-irst-ke-i-anavathmisi-ton-ellinikon-aeroskafon-f-16 Τέλος, η πλήρης εργασία δημοσιεύτηκε στο Journal of Computations & Modelling (vol.9, no.1, 2019, pp.33-53): http://www.scienpress.com/download.asp?ID=940703 Η παρούσα ανάρτηση αποτελεί απόδοση της εργασίας αυτής στην ελληνική γλώσσα.

Σύνοψη

Εδώ και πάνω από μισό αιώνα, το ραντάρ αποτελεί αδιαμφισβήτητα τον πιο σημαντικό αισθητήρα στο πεδίο της μάχης, ιδίως στον αεροπορικό τομέα. Τα συστήματα ραντάρ ανέκαθεν ανταγωνίζονταν τα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου, τα οποία προσπαθούν να παρεμποδίσουν την ανίχνευση και την ιχνηλάτηση με τη χρήση διαφόρων τεχνικών παρεμβολής. Εντούτοις, η εμφάνιση της τεχνολογίας stealth ή χαμηλής παρατηρησιμότητας (low observable) από τα τέλη της δεκαετίας του ’80 αποτέλεσε μία κρίσιμη αλλαγή, ως μία έμπρακτη αμφισβήτηση της κυριαρχίας του ραντάρ. Έτσι, επανεξετάστηκαν άλλες περιοχές του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος, σε μια προσπάθεια να υποκατασταθεί ή να συμπληρωθεί το ραντάρ. Ως εκ τούτου, η εκμετάλλευση της υπέρυθρης ακτινοβολίας φαίνεται να είναι μια βιώσιμη προσέγγιση. Ακόμη κι αν έχουν καταβληθεί σημαντικές προσπάθειες για την ελαχιστοποίηση της υπέρυθρης υπογραφής των μαχητικών αεροσκαφών, είναι αδύνατον να καταστεί εντελώς αόρατο στο υπέρυθρο φάσμα ένα ταχέως κινούμενο αεριωθούμενο αεροσκάφος, προωθούμενο από θερμά καυσαέρια. Τα συστήματα έρευνας και ιχνηλάτησης υπέρυθρης ακτινοβολίας (συστήματα InfraRed Search & Track ή IRST) προσφέρουν σημαντικά πλεονεκτήματα σε σχέση με τα παραδοσιακά συστήματα ραντάρ, όπως παθητική λειτουργία, αντοχή στην παρεμβολή και, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, μεγάλες αποστάσεις αποκάλυψης. Από την άλλη, δεν υπάρχει άμεση μέτρηση της απόστασης του στόχου, όπως στην περίπτωση του ραντάρ. Η εργασία αυτή ξεκινά με μία αναφορά στις στρατιωτικές εφαρμογές της υπέρυθρης ακτινοβολίας, ακολουθούμενη από μία συνοπτική παρουσίαση επί των σύγχρονων συστημάτων IRST. Στη συνέχεια προτείνεται μία προσέγγιση στην εκτίμηση της απόστασης αποκάλυψης ενός αεριωθούμενου μαχητικού από ένα σύστημα IRST. Η προσέγγιση βασίζεται στη μοντελοποίηση ενός τυπικού στροβιλοανεμιστήρα (Turbofan) κινητήρα και ενός σύγχρονου συστήματος IRST. Κατά την προσομοίωση, εξετάστηκαν διάφορες καιρικές συνθήκες και διαφορετικά οπτικά πεδία (Field Of View). Αποδεικνύεται ότι, υπό ευνοϊκές συνθήκες, η απόσταση αποκάλυψης ενός αεροκινητήρα χωρίς χρήση μετάκαυσης, σε οπίσθια θέαση, βρίσκεται στην τάξη των 100 km ή ακόμα περισσότερο, ξεπερνώντας έτσι την αναμενόμενη επίδοση ενός τυπικού ραντάρ αεροσκάφους εναντίον δυσδιάκριτου στόχου (Stealth).

Λέξεις-κλειδιά: Έρευνα και ιχνηλάτηση υπέρυθρης ακτινοβολίας (InfraRed Search & Track – IRST), νόμος του Planck, κώδικας MODTRAN, νόμος του Beer, ενεργό διάφραγμα (effective aperture ή effective calibre), οπτικό πεδίο (field of view), μεταδοτικότητα (transmittance), ειδική ανιχνευσιμότητα (specific detectivity ή spectral detectability).

1  Εισαγωγή

Η υπέρυθρη ακτινοβολία (Infrared radiation – IR) είναι μη ορατή ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, με μήκη κύματος μεγαλύτερα από αυτό του ερυθρού φωτός, η οποία τυπικά καλύπτει το φάσμα από τα 300 GHz (μήκος κύματος 1 mm ή 1000 μm) έως τα 430 THz (0,7 μm). Κάθε αντικείμενο με θερμοκρασία πάνω από το απόλυτο μηδέν εκπέμπει ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, κυρίως στο υπέρυθρο φάσμα. Αντικείμενα σε υψηλότερες θερμοκρασίες εκπέμπουν επίσης και ορατό φως, όπως στην περίπτωση του λαμπτήρα πυρακτώσεως. Η φασματική πυκνότητα της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας που εκπέμπεται από ένα μέλαν σώμα σε θερμική ισορροπία δίδεται από τον νόμο του Planck [1].

Καθώς η υπέρυθρη ακτινοβολία διαδίδεται μέσω της ατμόσφαιρας, απορροφάται από υδρατμούς, διοξείδιο του άνθρακα, μονοξείδιο του άνθρακα, οξείδιο του αζώτου κ.λπ. Ως εκ τούτου, μόνο συγκεκριμένα “παράθυρα” (οι υποπεριοχές των 3-5 και 8-12 μm) επιτρέπουν ικανοποιητική διάδοση. Στην Εικόνα 1 απεικονίζεται η μεταδοτικότητα (transmittance) της ατμόσφαιρας σε 1 ναυτικό μίλι στο επίπεδο της θαλάσσης [2]. Η μεταδοτικότητα γενικώς βελτιώνεται καθώς αυξάνει το υψόμετρο.

Όσον αφορά την περίπτωση ενός αεροπλάνου, αυτό παρουσιάζει μία περίπλοκη θερμική υπογραφή, η οποία προέρχεται από τα ακόλουθα τμήματα:

  • Τα θερμά τμήματα του κινητήρα (κεντρικό τμήμα του κινητήρα, οπίσθια όψη του στροβίλου, σώμα και εσωτερική επιφάνεια των πτερυγίων ελέγχου του ακροφυσίου εξαγωγής).
  • Τα καυσαέρια του κινητήρα (εκπομπές από την καύση του καυσίμου, κυρίως διοξείδιο του άνθρακα και υδρατμοί).
  • Την δομή του αεροσκάφους, που περιλαμβάνει όλες τις εξωτερικές επιφάνειες των πτερύγων, της ατράκτου, της καλύπτρας κ.λπ., καθώς και ηλιακές και επίγειες αντανακλάσεις και το κρουστικό κύμα Mach (αεροδυναμική θέρμανση).

Επομένως, κάθε όχημα που πετάει στον αέρα εκπέμπει αναπόφευκτα θερμική ακτινοβολία, η οποία μπορεί να ανιχνευθεί, εάν παρουσιάζει επαρκή αντίθεση με το ψυχρό υπόβαθρο. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Advertisements

Τρισδιάστατη Μοντελοποίηση Στόχων με σκοπό την εκτίμηση της Ραδιοδιατομής τους

Με βάση δισδιάστατες εικόνες και ανοικτές πηγές

Ανθυποσμηναγού (ΜΑ) Παναγιώτη Τουζόπουλου, Ανθυποσμηναγού (ΜΗ) Δημητρίου Μποβιάτση και Αντισμηνάρχου (ΜΗ) Κωνσταντίνου Ζηκίδη

Σχολή Ικάρων, Τμήμα Αεροπορικών Επιστημών, Αεροπορική Βάση Δεκελείας

[Τίτλος πρωτοτύπουPanagiotis Touzopoulos, Dimitrios Boviatsis and Konstantinos C. Zikidis, «3D Modelling of Potential Targets for the purpose of Radar Cross Section (RCS) Prediction».

Δημοσιεύτηκε στο: Proceedings of the 6th International Conference on Military Technologies (ICMT2017), Brno, Czech Republic, 31 May-2 June 2017, pp. 636-642 

Σύνδεσμος: http://ieeexplore.ieee.org/document/7988835/

Δημοσιεύεται με την άδεια των συντακτών]

si_EMBL-300X360

Ι. Εισαγωγή

Είναι μάλλον δύσκολο να φτάσει κανείς σε λύσεις “κλειστής μορφής” για τις Εξισώσεις Μάξγουελ σε πραγματικά προβλήματα, εκτός εάν τα εξεταζόμενα φυσικά αντικείμενα έχουν εξαιρετικά απλό σχήμα. Στις περισσότερες περιπτώσεις πρέπει να χρησιμοποιηθούν υπολογιστικά αποδοτικές προσεγγίσεις των Εξισώσεων Μάξγουελ, μία διαδικασία που είναι κοινώς γνωστή ως «Υπολογιστικός Ηλεκτρομαγνητισμός» (Computational Electromagnetics).

Από πλευράς Υπολογιστικού Ηλεκτρομαγνητισμού, οι μέθοδοι για την πρόβλεψη της ραδιοδιατομής ή RCS – Radar Cross Section ενός φυσικού αντικειμένου διακρίνονται σε ακριβείς και προσεγγιστικές. Οι ακριβείς μέθοδοι τείνουν να είναι αρκετά πολύπλοκες, ενώ οι προσεγγιστικές μέθοδοι συνήθως αποδίδουν αποδεκτά αποτελέσματα με σημαντικά μικρότερες υπολογιστικές απαιτήσεις.

Οι πιο κοινές μέθοδοι πρόβλεψης ραδιοδιατομής για τυχαίους τρισδιάστατους στόχους είναι, μεταξύ άλλων: η δημοφιλής Μέθοδος Ροπών, η Μέθοδος Πεπερασμένων Διαφορών, η προσέγγιση Γεωμετρικής Οπτικής και η προσέγγιση Φυσικής Οπτικής. Η Μέθοδος Ροπών και η Μέθοδος Πεπερασμένων Διαφορών είναι (μαθηματικά) ακριβείς μέθοδοι, που αποδίδουν ακριβή αποτελέσματα αλλά είναι απαιτητικές σε υπολογιστικούς πόρους. Η Γεωμετρική Οπτική και η Φυσική Οπτική είναι προσεγγιστικές μέθοδοι. Αν και εύκολη στην εφαρμογή, η Γεωμετρική Οπτική έχει σοβαρότατους περιορισμούς, πχ στην περίπτωση επίπεδων ή κυλινδρικών επιφανειών, όπου απλούστατα δεν δίνει κανένα αποτέλεσμα. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Μερικά νέα για την παραλία…

Καθώς ο Ιούλιος τελειώνει και τα μπάνια του λαού μπαίνουν στην τελική ευθεία, τρία μικρά ειδησεογραφικά, για να έχουμε να σκεφτόμαστε παρά θιν’ αλός. Δεν είναι «breaking news», δηλαδή δεν είναι χθεσινοβραδυνά, είναι όμως -κάπως- ενδιαφέροντα.

(Θερμές ευχαριστίες στον φίλο Κ. για την επισήμανση και των τριών ειδήσεων.)

Είδηση 1η : Έκθεση Αμυντικού Υλικού Idet ’17 στην Τσεχία

Στις 31 Μαΐου διοργανώθηκε στο Μπρνό της Τσεχίας έκθεση αμυντικού υλικού. Η είδηση που ενδιαφέρει εμάς ήταν η συμμετοχή της Τουρκίας στην έκθεση.

Η Τουρκία ήταν ο τιμώμενος προσκεκλημένος της Έκθεσης, με παρουσία δύο κρατικών αρχών και έντεκα (11) εταιρειών:

Μία σειρά φωτογραφιών δίνει μια εικόνα για την έκταση και την ποιότητα της τουρκικής παρουσίας:

Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Αυγά Μελάτα*

συνέντευξη του Μάρτιν φαν Κρέφελντ

συνέντευξη δημοσιεύεται μεταφρασμένη, κατόπιν εγκρίσεως του κ. φαν Κρέφελντ).

Pussycats     Wir Weicheier.png

Σε περίπτωση που απορείτε, «Αυγά Μελάτα» είναι ο τίτλος της γερμανικής έκδοσης του βιβλίου μου «Γατάκια«. Πρόσφατα έδωσα μια συνέντευξη σχετικά με το βιβλίο στο περιοδικό «Junge Freiheit» («Νεαρή Ελευθερία»), ένα αρκετά συντηρητικό, αρκετά δεξιό εβδομαδιαίο πολιτιστικό περιοδικό του Βερολίνου, του οποίου τον εκδότη και το επιτελείο έχω μάθει καλά με τα χρόνια. Τη συνέντευξη πήρε ο Moritz Schwarz, που είναι φίλος μου και ένας από τους καλύτερους στις συνεντεύξεις δημοσιογράφους που έχω γνωρίσει ποτέ. Η συνέντευξη ήταν γραπτή. Ο δημοσιογράφος έθεσε τα ερωτήματα στα Γερμανικά, κι εγώ απάντησα στα Αγγλικά. Μετά, οι απαντήσεις μου μεταφράστηκαν στα Γερμανικά από το επιτελείο του περιοδικού. Εδώ έκανα το αντίθετο. Έχοντας μεταφράσει τις ερωτήσεις του Moritz στα αγγλικά, άφησα τις δικές μου απαντήσεις ακριβώς όπως τις έδωσα.

JF: Κύριε Καθηγητά, γιατί ηττάται συνεχώς η Δύση;

MvC: Υπάρχουν αρκετές απαντήσεις στο ερώτημα αυτό. Πρώτον, ο τρόπος που εμείς οι Δυτικοί μορφώνουμε τα παιδιά μας, προφυλάσσοντάς τα από οποιονδήποτε πιθανό κίνδυνο, εμποδίζοντάς τα να μεγαλώσουν και καθηλώνοντάς τα στη βρεφική ηλικία, δραστήρια και συνειδητά. Δεύτερον, ο τρόπος που κάνουμε το ίδιο πράγμα με τους στρατιώτες μας˙ σε όλη, σχεδόν, τη Δύση, ο «μιλιταρισμός» που σημαίνει μια υγιή υπερηφάνεια του στρατιώτη για το επάγγελμά του, έχει καταστεί ταμπού. Τρίτον, ο τρόπος που οι γυναίκες ενσωματώνονται στους στρατούς, μετατρέποντας συχνά την εκπαίδευση σε ανέκδοτο και δημιουργώντας μια κατάσταση όπου οι άνδρες φοβούνται μην κατηγορηθούν ψευδώς για «σεξουαλική παρενόχληση» περισσότερο απ’ ότι φοβούνται τον εχθρό. Τέταρτον, ο τρόπος με τον οποίον η «διαταραχή μετατραυματικού άγχους» (Post Traumatic Stress Disorder – PTSD) όχι μόνον γίνεται ανεκτή αλλά ενθαρρύνεται, ακόμη και επιβάλλεται. Πέμπτον, η διάδοση της ιδέας ότι ο πόλεμος είναι το μεγαλύτερο κακό που μπορεί να υπάρξει, και δεν υπάρχει τίποτα για το οποίο να αξίζει κανείς να πεθάνει.

Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Όχι Πανέμορφες

cropped-Martin-Pic1

του Martin van Creveld

Το άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά στο ιστολόγιο του συγγραφέα Martin van Creveld με τον τίτλο: «Not-hot»

Μεταφράζεται και αναδημοσιεύεται εδώ με την ευγενική άδεια του.

Ο πρόσφατος εορτασμός της «Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας» έδωσε στις Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις (Israel Defense Force – ΙΕΔ) την ευκαιρία να δημοσιοποιήσουν στοιχεία σχετικά τον αριθμό των γυναικών που υπηρετούν στις τάξεις τους καθώς και τις ειδικότητες (Military Occupation Specialties) που αυτές κατέχουν. Το θέμα αποκτά σημασία επειδή στην πραγματικότητα οι Ι.Ε.Δ. είναι οι μόνες παγκοσμίως που εφαρμόζουν την υποχρεωτική στράτευση των γυναικών. Συνεπώς, έχουν αναλογικά περισσότερες γυναίκες στις τάξεις τους από οποιονδήποτε άλλον στρατό. Από το 1949 μέχρι το 1970 ήταν επίσης οι μόνες που εκπαίδευαν γυναίκες στη χρήση όπλων, έστω και τελείως συμβολικά. Οι ξένοι που παρακολουθούσαν τις ετήσιες παρελάσεις της Ημέρας της Ανεξαρτησίας ή τύγχανε να συναντούν γυναίκες που συμμετείχαν σε ασκήσεις πορείας, κοίταζαν με θαυμασμό τον συνδυασμό ντεκολτέ και αυτομάτων Ούζι. Για λόγους που ο Φρόυντ θα μπορούσε να εξηγήσει, ελάχιστοι μπορούσαν να αντισταθούν.

Ενώ οι δυτικές ένοπλες δυνάμεις, με επί κεφαλής τις αμερικανικές, άρχισαν από το 1970 να επεκτείνουν τον ρόλο των γυναικών σε καθήκοντα πέραν των διοικητικών (ως γραμματέων) και ιατρικών (κυρίως ως νοσοκόμων), οι Ι.Ε.Δ. έμειναν πίσω. Μόνον μετά τα τέλη του 1970, το οξύ πρόβλημα έλλειψης προσωπικού που είχε προκύψει εξ αιτίας της τεράστιας μεγέθυνσής του στρατού λόγω του Αραβο-ισραηλινού Πολέμου του 1973 οδήγησε σε αναθεώρηση. Την επόμενη ώθηση την έδωσε ο αμερικανικού στυλ φεμινισμός που έφτασε στο Ισραήλ στα μέσα της δεκαετίας του ’80, λίγο μετά την υπογραφή συνθήκης ειρήνης με την Αίγυπτο. Έκτοτε, οι ισραηλινές φεμινίστριες απαιτούν θορυβωδώς το δικαίωμα να υπηρετούν οι γυναίκες σε οποιαδήποτε θέση, συμπεριλαμβανομένων των μαχίμων. Τώρα που οι αριθμοί έχουν δημοσιοποιηθεί, μπορούμε να απαντήσουμε στο ερώτημα: πόσο επιτυχώς έχουν υπηρετήσει; Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Τόποι

cropped-Martin-Pic1

του Martin van Creveld

Το άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά στο ιστολόγιο του συγγραφέα:

http://www.martin-van-creveld.com/?p=589

Μεταφράζεται και αναδημοσιεύεται εδώ με την ευγενική άδεια του συγγραφέα.

Πριν από λίγο καιρό κάποιος με αποκάλεσε «γερο-γκρινιάρη». Τυγχάνει να είμαι ακριβώς στην ηλικία του Ντόναλτ Τράμπ (και του Ρόναλντ Ρέιγκαν όταν αυτός έγινε πρόεδρος των ΗΠΑ). Έτσι, αποφάσισα να το εκλάβω ως φιλοφρόνηση.

Ο λόγος που ο κ. Χ μου έκανε αυτήν τη φιλοφρόνηση ήταν επειδή έχω γράψει, σε ένα βιβλίο που πρόκειται να εκδοθεί προσεχώς, ότι οι Αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, μαζί με τις υπόλοιπες Δυτικές, έχουν γίνει μαλθακές. Το ίδιο έχει συμβεί και στις κοινωνίες στις οποίες αυτές έχουν τις ρίζες τους. Όπως είναι εύλογο, η ιδέα ότι ο πλούτος, το υψηλό βιοτικό επίπεδο και η πολυτέλεια μπορεί να οδηγούν έναν λαό στη μαλθακότητα δεν είναι δημοφιλείς στις χώρες αυτές. Αυτός ακριβώς είναι ο λόγος που θέλω να διερευνήσω την ιδέα αυτή εδώ λίγο περισσότερο. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Οι στρατοί μας γίνονται γατάκια, Μέρος 1ο

του Μάρτιν φαν Κρέφελντ

cropped-Martin-Pic1

Εδώ και αρκετές δεκαετίες, οι Ένοπλες Δυνάμεις της Δύσης – που συνεχώς καμαρώνουν ότι είναι οι καλύτερα εκπαιδευμένες, καλύτερα οργανωμένες, καλύτερα εξοπλισμένες και οι καλύτερα στελεχωμένες της Ιστορίας – έχουν μετατραπεί σε γατάκια. Γατάκια ούσες, οδεύουν από τη μία ήττα στην άλλη.

Είναι γεγονός ότι το 1999 επέτυχαν να επιβάλουν τη θέλησή τους επί της Σερβίας. Αλλά αυτό το κατάφεραν μόνον και μόνον επειδή ο αντίπαλος ήταν ένα μικρό, αδύναμο κράτος (οι Σερβικές ένοπλες δυνάμεις εκείνη τη στιγμή, εξαντλημένες από έναν παρατεταμένο εμφύλιο πόλεμο, κατατάσσονταν στην 35η θέση παγκοσμίως) κι ακόμη και τότε επειδή το κράτος εκείνο ήταν πρακτικά ανυπεράσπιστο στον αέρα. Το ίδιο ισχύει και για τη Λιβύη το 2011. Εκεί, έδωσαν όλες τις μάχες και υπέστησαν όλες τις απώλειες διάφορες ιθαγενείς συμμορίες. Και στις δύο περιπτώσεις, όταν ήταν να εμπλακούν σε χερσαία μάχη, άνδρες εναντίον ανδρών, η Δύση, με επικεφαλής τις ΗΠΑ, απλούστατα δεν είχαν τα κότσια.

Σε άλλες περιπτώσεις, τα πράγματα ήταν ακόμη χειρότερα. Δυτικοί στρατοί προσπάθησαν να επιβάλουν την τάξη στη Σομαλία και τους πέταξαν έξω οι «Κοκκαλιάρηδες», όπως αποκαλούσαν τους αδύνατους αλλά ζόρικους αντιπάλους τους. Προσπάθησαν να νικήσουν τους Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν, και τους πέταξαν έξω κι από εκεί. Προσπάθησαν να επιβάλουν δημοκρατία (και να βάλουν χέρι στο πετρέλαιο) στο Ιράκ, και κατέληξαν να φύγουν με την ουρά στα σκέλια. Το κόστος αυτών των ανόητων περιπετειών μόνον για τις ΗΠΑ λέγεται ότι είναι περί το ένα τρισεκατομμύριο – 1.000.000.000.000 – δολάρια. Με τη μία ήττα να διαδέχεται την άλλη, δεν είναι ν’ απορεί κανείς που όταν αυτές οι ένοπλες δυνάμεις κλήθηκαν να τερματίσουν τον εμφύλιο πόλεμο στη Συρία, αυτές και οι κοινωνίες που υπηρετούν προτίμησαν να αφήσουν τις αγριότητες να συνεχίζονται. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Από την Άμυνα στην Επίθεση – Η Τέχνη της Μετάβασης (Μέρος 2ο)

γράφει ο Τ.Τ.

Σημείωση: Η παρούσα ανάρτηση αποτελεί συνέχεια του πρώτου μέρους που αναρτήθηκε στις 14/01/2015. Το δεύτερο μέρος, μετά την έκθεση ενός ακόμη ιστορικού παραδείγματος μετάβασης από την Άμυνα στην Επίθεση, ολοκληρώνεται με εκτενή σχολιασμό της κατάστασης στα καθ’ ημάς, που αποτελεί και το πλέον σημαντικό μέρος της ανάρτησης.

Εισαγωγή

Από τις χιονισμένες στέπες της Ουκρανίας, του πρώτου μέρους, ας περάσουμε τώρα στις ερήμους του Σινά. Επειδή θεωρώ ότι το ιστορικό πλαίσιο της αραβοϊσραηλινής διαμάχης καθώς και τα της διάβασης της Διώρυγας του Σουέζ είναι ευρέως γνωστά, γι’ αυτό θα μεταφερθούμε αμέσως στο βράδυ της 7ης Οκτωβρίου 1973, οπότε η κατάσταση είχε διαμορφωθεί ως εξής:

Εικόνα 1

  • Οι Αιγύπτιοι επιτιθέμενοι από τις 14:00 της 6ης Οκτωβρίου είχαν επιτύχει να εγκαταστήσουν προγεφυρώματα στην ανατολική όχθη της Διώρυγας βάθους 3 έως 5 χλμ. Ο στρατιωτικός σκοπός των Αιγυπτίων ήταν μετά την ολοκλήρωση της επιθετικής τους ενέργειας να περάσουν γρήγορα στην άμυνα και να προκαλέσουν βαριές απώλειες στις ισραηλινές δυνάμεις που θα προσπαθούσαν να εξαλείψουν τα προγεφυρώματα. Στη συνέχεια, και αφού οι ισραηλινές δυνάμεις είχαν κατατριβεί σε μάχες φθοράς, θα κινούνταν ανατολικότερα καταλαμβάνοντας τα περάσματα Μίτλα και Γκίντι. Ο πολιτικός σκοπός που εξυπηρετούνταν από την πολεμική επιχείρηση ήταν να ευρεθεί το Ισραήλ σε κατάσταση αδυναμίας και να πιεστεί από τον διεθνή παράγοντα να επιστρέψει στα σύνορα του 1967.
  • Από το απόγευμα της 6ης Οκτωβρίου οι τρεις τεθωρακισμένες ταξιαρχίες της 252ης Τεθωρακισμένης Μεραρχίας (Υπτγος Μάντλερ) είχαν εκτοξεύσει τις αντεπιθέσεις τους και είχαν αποτύχει να εξαλείψουν τα αιγυπτιακά προγεφυρώματα, ενώ οι ίδιες είχαν απολέσει τα 2/3 των αρμάτων τους. Μέχρι το βράδυ της 7ης Οκτωβρίου ο όγκος των δυνάμεων της ισραηλινής Νότιας Διοίκησης, δηλαδή οι: 143η, 162η και 252η Τεθωρακισμένες Μεραρχίες, ήταν συγκεντρωμένες 8 χλμ. ανατολικά από την Διώρυγα. Το ίδιο βράδυ ο αρχηγός των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων, Αντιστράτηγος Ελαζάρ, μετέβη στο στρατηγείο της Νότιας Διοίκησης για να συντονίσει την αντεπίθεση που θα εξαπολύονταν την επόμενη μέρα. Η στρατηγική του Ισραήλ, σε περίπτωση πολέμου, ήταν να καταστρέψει τις ένοπλες δυνάμεις των Αράβων και να καταλάβει αραβική γη ώστε να τη χρησιμοποιήσει στις επακόλουθες διαπραγματεύσεις. Ο επιχειρησιακός σχεδιασμός των Ισραηλινών επικεντρώνονταν στην απορρόφηση της αραβικής επίθεσης και στην ταχύτατη μετάβαση στην επίθεση.
  • Επειδή ο αμερικανικός παράγων έπαιξε κρίσιμο στην εξέλιξη της αναμέτρησης κρίνεται σκόπιμο να αναφερθούν οι στόχοι της αμερικανικής στρατηγικής. Συνοπτικά, και κατά την έναρξη των επιχειρήσεων, αυτοί ήταν:

1. Να μην επιτραπεί στη Σοβιετική Ένωση να αναδυθεί ως εκπρόσωπος των Αράβων.

2. Να μην απομονωθεί η αμερικανική πλευρά από τον ισλαμικό κόσμο, καθώς και να μη δημιουργηθεί ρήγμα μεταξύ Ευρωπαίων και ΗΠΑ.

3. Να κερδηθεί χρόνος στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, ώστε να διασαφηνιστεί η στρατιωτική κατάσταση και να μπορέσουν οι Αμερικανοί να διαχειριστούν πολιτικά την αναμενόμενη ισραηλινή στρατιωτική νίκη.

Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Η Στρατηγική Σημασία της Αμυντικής Βιομηχανίας – Μέρος 2ο


First_Radar_SCR-268

Σε προηγούμενο σημείωμα αναλύθηκε μία βασική παρεξήγηση σχετικά με τον ρόλο της πολεμικής βιομηχανίας στη στρατιωτική ισχύ μιας χώρας και μάλιστα μικρής, όπως η Ελλάς. Συγκεκριμένα, εξηγήθηκε ότι στόχος της βιομηχανικής πολιτικής της χώρας στον αμυντικό τομέα δε μπορεί να είναι η ουτοπική επιδίωξη της «εξοπλιστικής αυτονομίας». Μία τέτοια επιδίωξη είναι εκτός πραγματικότητας, ενώ η «μερική» μόνον επίτευξή της στερείται πολιτικού νοήματος. Αυτό δε σημαίνει ότι η αμυντική βιομηχανία δεν έχει ρόλο στη στρατιωτική ισχύ. Αντιθέτως, η αμυντική βιομηχανία αποτελεί έναν κρίσιμο πυλώνα της εθνικής αμυντικής ισχύος, με διαφορετικό, όμως, ρόλο.

Το πρώτο βασικό δεδομένο που εξ αρχής καθορίζει την ακολουθητέα πολιτική αμυντικής βιομηχανική της χώρας είναι η περιορισμένη βιομηχανική και τεχνολογική βάση της, όχι μόνον ως μέρους της συνολικής εθνικής βιομηχανικής ικανότητας ή σε σύγκριση με αυτήν άλλων χωρών, αλλά εν σχέσει με τις κλίμακες των αμυντικών προγραμμάτων. Το βιομηχανικό δυναμικό της χώρας παραμένει αναλογικά περιορισμένο ακόμη και με την εντονότερη δυνατή υπερένταση της βιομηχανικής προσπάθειας για το προβλέψιμο μέλλον, πολύ περισσότερο που υπό τις παρούσες συνθήκες, μία τέτοια υπερένταση δε φαίνεται πολύ πιθανή.

Υπό το φως του δεδομένου αυτού, η όποια βιομηχανική πολιτική θα πρέπει να κάνει στρατηγικές επιλογές. Αυτό σημαίνει ότι η βιομηχανική προσπάθεια θα πρέπει να επιλέξει συγκεκριμένους, αυστηρά επιλεγμένους και οριοθετημένους  τομείς δραστηριοποίησης, και σε αυτούς να επενδύσει εντατικά. Τα κριτήρια μιας τέτοιας επιλογής είναι αρκετά, και στο παρόν σημείωμα θα ασχοληθούμε με τα τρία πλέον σημαντικά. Όμως η κεντρική ιδέα είναι ότι η όποια προσπάθεια βιομηχανικής πολιτικής θα πρέπει να εστιαστεί σε τομείς που η ελληνική βιομηχανία μπορεί να αναπτύξει και οι οποίοι θα έχουν σημαντική, στρατηγικά αισθητή επιρροή στην ισχύ της χώρας. Εν προκειμένω το κρίσιμο στοιχείο είναι να εγκαταλειφθεί η αφελής νοοτροπία της «ομοιόμορφης» και ασθενικής προσπάθειας σε κάθε πιθανό τομέα που σχετίζεται με αμυντικές προμήθειες και να εντοπιστούν οι τομείς στους οποίους θα στραφεί κατά τρόπο αποφασιστικό όλη η βιομηχανική προσπάθεια.

Γιατί είναι απαραίτητες οι επιλογές; Ο λόγος είναι οργανωτικός. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Σημείωμα για την Αμυντική Βιομηχανία: H Ιδιωτικοποίηση της Israel Military Industries

Ιδιωτικοποίηση και Εθνική Ασφάλεια
IMIΗ ισραηλινή πολεμική βιομηχανία Israel Military Industries – που μεταξύ άλλων κατασκευάζει το κύριο άρμα μάχης του στρατού, το γνωστό Merkava – πρόκειται να ιδιωτικοποιηθεί μέχρι το τέλος του 2015, σύμφωνα με την πολιτική απόφαση της ισραηλινής κυβέρνησης, ενώ οι σχετικές διαδικασίες έχουν ήδη δρομολογηθεί αμετάκλητα.

Αντιπαρερχόμενοι το κρίσιμο και σύνθετο ερώτημα του αν η ιδιωτικοποίηση πολεμικών βιομηχανιών είναι καλή πρακτική από οικονομικής και βιομηχανικής απόψεως, και υπό ποίους όρους, θα σταθούμε στο πως το ισραηλινό κράτος  διασφαλίζει τα ζητήματα εθνικής ασφαλείας με τη μεταβίβαση της κυριότητας της βιομηχανίας σε ιδιώτες, και μάλιστα (ενδεχομένως) αλλοδαπούς.

Επειδή το ισραηλινό κράτος, ανεξαρτήτως πολιτικής, δεν είναι ασόβαρο, κι επειδή ασχέτως της μεταβολής ιδιοκτησιακού καθεστώτος η βιομηχανία παραμένει «ουσιώδες στρατηγικό στοιχείο» (vital strategic asset) για το κράτος του Ισραήλ, οι πρόνοιες που λαμβάνονται είναι οι εξής:

  • Η εταιρεία θα παραμείνει ισραηλινή εταιρεία, που θα την διαχειρίζονται ισραηλινοί υπήκoοι και θα υπόκειται στο ισραηλινό δίκαιο και τις διαδικασίες ασφαλείας του ισραηλινού υπουργείου αμύνης
  • Υποψήφιοι επενδυτές θα απορρίπονται εάν είναι «εχθρικό κράτος, πολίτης ή κάτοικος εχθρικού κράτους, εταιρεία που έχει ιδρυθεί ή που η επιχειρηματική της βάση βρίσκεται σε εχθρικό κράτος, εταιρεία που ελέγχεται από εχθρικό κράτος ή από πολίτη ή/και κάτοικο εχθρικού κράτους, ή ξένο κράτος«.
  • Τα προγράμματα βαρέων προωθητικών πυραύλων καθώς και τα διαβαθμισμένα προγράμματα της εταιρείας θα μεταβιβαστούν σε νέα κρατική εταιρεία με την επωνυμία Tomer.

Με άλλα λόγια: η εταιρεία θα ιδιωτικοποιηθεί μεν κατά το επιχειρηματικό της μέρος, αλλά το ισραηλινό κράτος θα συνεχίσει να ελέγχει τη λειτουργία της, οι επενδυτές θα είναι της αρεσκείας της και απορρίπτονται χωρίς περιστροφές αν δεν τυγχάνουν της απόλυτης εγκρίσεως της κυβέρνησης, και τα στρατηγικώς κρίσιμα προγράμματα (δηλαδή, αυτά που βρίσκονται στην αιχμή της τεχνολογίας) παραμένουν υπό απόλυτο κρατικό έλεγχο και μακρυά από τα αδιάκριτα μάτια (και την επιρροή) ιδιωτών.

Επισήμανση: το Ισραήλ θεωρεί μεν ουσιώδη για την ασφάλειά του τα προγράμματα του κυρίου άρματος μάχης του και αυτά των βασικών συμβατικής τεχνολογίας χερσαίων συστημάτων του, όμως δεν έχει πρόγραμμα να εκχωρήσει τον (εμπορικό, ουσιαστικά) έλεγχό τους σε ιδιώτες – εφ΄όσον και αυτούς τους ελέγχει. Όμως τα προγράμματα που κρίνονται στρατηγικώς κρίσιμα παραμένουν σε κρατικό έλεγχο. Ένα αυτονόητο στοιχείο βιομηχανικής πολιτικής, από αυτά τα προφανή που στην Ελλάδα παραμένουν ακατανόητα.