Βιβλιοπαρουσίαση: (Συλλογικό) – Μικρασιατική Εκστρατεία 1919-1922. Αίτια και συνέπειες μιας καταστροφής

Η θλιβερή φετινή επέτειος των εκατό ετών από τη Μικρασιατική Καταστροφή έχει ωθήσει την ερευνητική και εκδοτική δραστηριότητα σχετικά με το μείζον αυτό γεγονός της Νεότερης Ιστορίας μας. Στο πλαίσιο της δραστηριότητας αυτής εντάσσεται και η έκδοση του συλλογικού τόμου με τίτλο: «”Κι η Ανατολή του αιμάτου σιντριβάνι”: Μικρασιατική Εκστρατεία 1919-1922. Αίτια και συνέπειες μιας καταστροφής» από τις εκδόσεις Γκοβόστη. Ξεχωρίζουμε το βιβλίο αυτό όχι μόνον λόγω του εξαιρετικού ενδιαφέροντός του αλλά κι εξ αιτίας της συμμετοχής σε αυτό του συντελεστή του ιστολογίου ταξιάρχου ε.α. κ. Βασιλείου Λουμιώτη με ένα κεντρικό άρθρο.

Το βιβλίο περιέχει δώδεκα πρωτότυπα άρθρα, τα οποία καλύπτουν διαφορετικές πτυχές της Εκστρατείας και, ειδικά ορισμένα εξ αυτών, καλύπτουν άγνωστες ή παραμελημένες ή υποτιμημένες πτυχές του ιστορικού γεγονότος. Ίσως η πιο χαρακτηριστική υπό το πρίσμα αυτό είναι η εργασία του Ι. Δασκαρόλη με θέμα «Η σιτοδεία στην Ελλάδα από τον Εθνικό Διχασμό στην Μικρασιατική Καταστροφή».

Το βιβλίο περιλαμβάνει άρθρα που καλύπτουν την εσωτερική πολιτική πτυχή της Εκστρατείας (Θ. Διαμαντόπουλος, Α. Κλάψης, Α. Μακρής), τη διπλωματική πτυχή της Εκστρατείας (Κ. Βλάσσης), το προσφυγικό ζήτημα που ακολούθησε την Καταστροφή (Κ. Ιακωβίδης), καθώς και άρθρο του καθηγητή Φωτιάδη, ο οποίος και κατ’ εξοχήν έχει ερευνήσει, τεκμηριώσει και αναδείξει το ζήτημα της σχεδιασμένης, συστηματικής εξόντωσης των χριστιανικών λαών της Μικρασίας από τους Τούρκους, με σχετικό θέμα.

Από στρατιωτικής απόψεως, περιλαμβάνεται άρθρο του Χ. Νοταρίδη με θέμα «Η Στρατιωτική Τηλεγραφική Υπηρεσία κατά την Μικρασιατική Εκστρατεία», του Ι. Μπόγρη με θέμα «Η στρατιωτική Αεροπορία κατά τις επιχειρήσεις προς Άγκυρα» και του Ν. Χριστοδούλου «Η Αρχιστρατηγία του Γεωργίου Χατζανέστη και οι ευθύνες της για την ήττα της Στρατιάς Μικράς Ασίας».

Ενδεχομένως όχι με απολύτως αντικειμενική κρίση, θεωρούμε ότι το κορυφαίο άρθρο του τόμου είναι αυτό του συντελεστή του ιστολογίου ταξχου ε.α. Βασιλείου Λουμιώτη με τίτλο «Οι κύριες αιτίες της ήττας της Στρατιάς Μικράς Ασίας στο Αφιόν Καραχισάρ τον Αύγουστο του 1922». Το άρθρο αποτελεί μια εις βάθος ανάλυση των αιτιών, όλων των επιπέδων, που οδήγησαν στην καταστροφική ήττα στην Εξέχουσα, που κατά τα καθιερωμένα πλέον, συνοδεύεται από αναλυτικούς χάρτες και φωτογραφίες του πεδίου της μάχης που παρέχουν σαφή και εις βάθος κατανόηση των γεγονότων.

Τέλος, ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι το άρθρο του Π. Τζανετάκου «Ο δρόμος προς τη Μικρασιατική Καταστροφή μέσα από το αρχείο του Στρατηγού Δαγκλή» όχι μόνο για τη συμβολή του στη συνολική εικόνα των πραγμάτων της εποχής, αλλά και για σκιαγράφηση μίας κεντρικής προσωπικότητας που μέσα στον διχαστικό παροξυσμό της εποχής διατήρησε τη νηφαλιότητά του συνέχισε να επιδεικνύει ενωτική διάθεση και μετριοπάθεια. Το άρθρο δεν αποτελεί απλώς φόρο τιμής στον στρατηγό Δαγκλή αλλά αποδεικνύει εμπράκτως ότι η διχαστική στάση και οι παρεπόμενες πολιτικές ενέργειες δεν ήταν «αναπόφευκτες» ούτε νομοτελειακές ακόμη και την περίοδο 1920-1922, και για τις πράξεις του φέρει ο κάθε εμπλεκόμενος απόλυτη προσωπική ευθύνη.

Βιβλιοπαρουσίαση: Κώστας Βλάσσης – Οι Τελευταίες Ημέρες του Αρμοστή

Κυκλοφόρησε την άνοιξη το βιβλίου του εξαίρετου ερευνητή και φίλου του ιστολογίου Κώστα Βλάσση με τίτλο: «Οι Τελευταίες Ημέρες του Αρμοστή. Ο Αριστείδης Στεργιάδης και ο Αύγουστος του 1922» από τις εκδόσεις Archive.

Το βιβλίο, καίτοι αυτοτελές, αποτελεί έναν ακόμη κρίκο στην αλυσίδα της έρευνας του συγγραφέα σχετικά με τις συνθήκες, και ιδιαίτερα τις πολιτικές συνθήκες, που πραγματοποιήθηκε η έξοδος των διωκόμενων πληθυσμών της Μικρασίας από τα παράλια κατά τον τραγικό Αύγουστο του 1922.

Το ζήτημα αυτό, και ειδικότερα η στάση του Ελληνικού Κράτους κατά την «Έξοδο», μετά την μικροπολιτική εκμετάλλευση που υπέστη κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου, έχει καταστεί μείζον στοιχείο της σύγχρονης ιστοριογραφίας της Μικρασιατικής Καταστροφής αλλά και σημείο πολιτικής εκμετάλλευσης.

Ο ερευνητής Κώστας Βλάσσης, μετά τη δημοσίευση του βιβλίου του σχετικά με τον περιβόητο Νόμο 2870/1922, συνεχίζει τη διερεύνηση των συνθηκών της Εξόδου και της στάσης και των ενεργειών των πολιτικών και κρατικών αξιωματούχων κατά την ιστορική εκείνη στιγμή.

Στο βιβλίο για τον Στεργιάδη, ο ΚΒ διερευνά ενδελεχώς τη στάση του αμφιλεγόμενου Αριστείδη Στεργιάδη κατά τον Αύγουστο του 1922 με βάση τα -νέα και αδημοσίευτα, στη συντριπτική τους πλειοψηφία- ιστορικά τεκμήρια, ιδίως πολιτική και υπηρεσιακή αλληλογραφία, και την αντιπαραβάλλει με τις μεταγενέστερες απολογητικές δηλώσεις του ιδίου αλλά και τις κατηγορίες που διατυπώθηκαν από τον πολιτικό τύπο του Μεσοπολέμου. Από την ενδελεχή διερεύνηση και ανάλυση προκύπτει μία πειστική και συνεκτική εικόνα των ενεργειών και της στάσης του Στεργιάδη, επισημαίνονται κάποιες ιδιοτελείς αντιφάσεις στις οποίες υποπίπτει μετά την Καταστροφή, αλλά συνολικά αίρεται πειστικότατα και αξιόπιστα η σκιά που επί δεκαετίες έχει απλωθεί επί των προθέσεων και, τελικά, επί της μνήμης του ιδιόρρυθμου πολιτικού.

Για κάθε ενδιαφερόμενο για το ζήτημα της Μικρασιατικής Καταστροφής, το βιβλίο αυτό αποτελεί πολύτιμο ανάγνωσμα.

Βιβλιοπαρουσίαση: Αλέξανδρος Κολοβός –  Αποφάσεις από το Διάστημα, Πληροφορίες και Δορυφορική Τεχνολογία

ΑποφάσειςΔιάστημα_front

Οι Υπηρεσίες Πληροφοριών αποτελούν τον έναν από τους τρεις πυλώνες της ασφαλείας ενός κράτους, μαζί με τις Ένοπλες Δυνάμεις και την Αμυντική Βιομηχανία. Ένα κράτος είναι τόσο ασφαλές και τόσο υπολογίσιμο όσο αυτοί οι τρεις πυλώνες. Τα τρία αυτά στοιχεία δεν αποτελούν «μηχανισμούς» του κράτους. Δεν «αντανακλούν» απλώς αλλά κυριολεκτικά αποτελούν τη θέληση μιας κοινωνίας να υπάρχει στον κόσμο. Ειδικά οι υπηρεσίες πληροφοριών «αποτελούν την πραγματική έκφραση του υποσυνειδήτου της χώρας», όπως λέει μία διάσημη όσο και οξυδερκής φράση ενός ήρωα του Τζων Λε Καρρέ – που κάτι ξέρει από υπηρεσίες πληροφοριών.

Υπηρεσίες Πληροφοριών, Ένοπλες Δυνάμεις και Αμυντική Βιομηχανία, επιπλέον, αντανακλούν με τον πιο σαφή τρόπο την ικανότητα μίας κοινωνίας να οργανώσει την επιβίωσή της. Αποτελούν το μέτρο της οργανωτικής της ικανότητας, της τεχνικής της δεξιότητας, της οξυδέρκειάς της, της πνευματικής της αλκής. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου