Η προβληματική δράση του Συνταγματάρχη Νικολάου Πλαστήρα κατά τη Μικρασιατική Εκστρατεία – Μέρος ΙΙβii

Γράφει ο Αρματιστής

(Ταξίαρχος ε.α. Βασίλειος Λουμιώτης)

Η διεξαγωγή της μάχης στο Κέντρο Αντιστάσεως Καμελάρ στις 13 Αυγούστου 1922 υπό την ευθύνη του Συνταγματάρχη Ν. Πλαστήρα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΑΝΑΦΕΡΘΕΝΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΣΤΟ ΜΕΡΟΣ ΙΙβi  ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ – ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

 

1ο Σχόλιο: Η διεξαγωγή της αμυντικής μάχης επί του όρους Καλετζίκ από το 1ο Τάγμα του 35ου Συντάγματος Πεζικού και τα εξ αυτής αποτελέσματα

Κατ’ αρχάς κρίνεται σκόπιμο να υπενθυμίσουμε, ως σύνδεση με το Μέρος ΙΙα και το Μέρος ΙΙβi του κειμένου, ότι το 1ο Τάγμα του 35ου Συντάγματος Πεζικού (Ι/35 Τάγμα + τον 11/35 Λόχο), παρά τις μεγάλες απώλειες που είχε υποστεί εξ αιτίας του σφοδρού βομβαρδισμού του Τουρκικού Πυροβολικού -μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβανόταν ο διοικητής του Τάγματος Ταγματάρχης Τζόκας και ο διοικητής του 1ου Λόχου Λοχαγός Παπαχαραλάμπους που τραυματίστηκαν και διακομίστηκαν- συνέχισε να μάχεται επί των χαρακωμάτων του υψώματος 1710. Το Τάγμα κατόρθωσε, την 8η περίπου πρωινή ώρα, να καθηλώσει τις επιτιθέμενες δυνάμεις της 5ης Τουρκικής Μεραρχίας επί του καταληφθέντος από τους Τούρκους αντερείσματος Ποϊραλικαγιά, ενώ από την 9η ώρα αντιμετώπιζε και την κατά του δεξιού του επίθεση μίας ισχυρής Τουρκικής δύναμης εκ τεσσάρων Ταγμάτων, η οποία από το ύψωμα Καραθανάση κατευθύνονταν κατά του Καλετζίκ. Τούτο μαρτυρείται και από την Τουρκική ΔΙΣ. Το Ι/35 Τάγμα θα συνεχίσει να μάχεται μόνο και άνευ ενισχύσεως και να τηρεί υπό την κατοχή του το ύψωμα 1710 μέχρι τη 1000 ώρα περίπου, όταν και ενισχύθηκε διά του 2ου Τάγματος του 11ου Συντάγματος Πεζικού (ΙΙ/11 Τάγμα). Τη διοίκηση του Ι/35 Τάγματος την είχε αναλάβει ο Λοχαγός Ζήσης που θα τραυματιστεί και αυτός και θα διακομιστεί οπότε η διοίκηση θα περιέλθει στον ήδη τραυματία Λοχαγό Ανδρεάδη. Το Ι/35 Τάγμα είχε επίσης τεράστιες απώλειες σε Υπαξιωματικούς και Στρατιώτες, νεκρούς ή τραυματίες.

Οι εξακριβωμένες απώλειες του Ι/35 Τάγματος κατά την 13η Αυγούστου ήταν οι εξής:

  • Νεκροί: 5 Αξιωματικοί, 4 Υπαξιωματικοί και 81 Στρατιώτες
  • Τραυματίες: 12 Αξιωματικοί, 10 Υπαξιωματικοί και 251 Στρατιώτες
  • Σύνολο: 17 Αξιωματικοί και 346 Οπλίτες, δηλαδή το 50% της δύναμης του Ι/35 Τάγματος.

Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Advertisements

Η προβληματική δράση του Συνταγματάρχη Νικολάου Πλαστήρα κατά τη Μικρασιατική Εκστρατεία – Μέρος ΙΙβi

Γράφει ο Αρματιστής

(Ταξίαρχος ε.α. Βασίλειος Λουμιώτης)

Η διεξαγωγή της μάχης στο Κέντρο Αντιστάσεως Καμελάρ στις 13 Αυγούστου 1922 υπό την ευθύνη του Συνταγματάρχη Ν. Πλαστήρα

ΣΥΝΟΨΗ

Στο παρόν Μέρος ΙΙβi του κειμένου παρουσιάζεται και αναλύεται η μάχη στο Κέντρο Αντιστάσεως (εφεξής Κ.Α.) Καμελάρ του Τομέα της IV Μεραρχίας  —από τη 10η μέχρι τη 16η ώρα της 13ης Αυγούστου 1922—  υπό την ευθύνη του Συνταγματάρχη Ν. Πλαστήρα, διοικητή του Μικτού Αποσπάσματος ΧΙΙΙ Μεραρχίας.

Η παρουσίαση της μάχης για το διάστημα 1000-1600 ώρα στο δεξιό της IV Μεραρχίας και η ανάλυση όλων των αναφερομένων γεγονότων γίνεται με βάση την Έκθεση Πλαστήρα και υπό το φως σημαντικών πληροφοριών που προέρχονται από όλες τις διαθέσιμες πρωτογενείς πηγές για τη μάχη, όπως οι εκθέσεις ή οι καταθέσεις άλλων στρατιωτικών διοικητών που από θέσεις ευθύνης βρίσκονταν στο πεδίο της μάχης, ως επίσης και -σε ό,τι αφορά τις ενέργειες των Τουρκικών δυνάμεων- από τα αναφερόμενα στην επίσημη Τουρκική στρατιωτική ιστορία,. Τα δεδομένα παρουσιάζονται με λεπτομέρεια κι εν συνεχεία αναλύονται διεξοδικά.

Από την ανάλυση προκύπτει ότι η Έκθεση Πλαστήρα χαρακτηρίζεται από αντιφάσεις, αοριστία, κενά, απόκρυψη γεγονότων και άλλων κρίσιμων συμβάντων της μάχης. Ο λόγος που αυτό συμβαίνει είναι ότι ο Συνταγματάρχης Πλαστήρας απέφυγε επίμονα να εκτελέσει την αποστολή που του είχε ανατεθεί, προφασιζόμενος ήσσονος σημασίας εξελίξεις, και ταυτόχρονα αποκρύπτοντας συστηματικά από την IV Μεραρχία τη μη εκτέλεση της διαταγής που του εδόθη. Από την έκθεσή του λείπουν κεντρικά στοιχεία της μάχης, όπως ο εχθρός και οι εχθρικές ενέργειες, με αποτέλεσμα να αμφισβητείται η παρουσία του στο ύψωμα Καλετζίκ όπου διεξαγόταν η κύρια αμυντική μάχη. Γενικά εγείρονται ερωτηματικά σχετικά με το πού βρισκόταν κατά τη διάρκεια της μάχης ο Συνταγματάρχης Πλαστήρας και εάν διεύθυνε τη μάχη. Τέλος, από τα γεγονότα προκύπτει ότι στην έκθεσή του, ο Συνταγματάρχης Πλαστήρας καταφέρεται αδικαιολόγητα σε βαθμό συκοφαντικό- εναντίον του 35ου Συντάγματος και ειδικότερα κατά του Ι/35 Τάγματος, παρά το γεγονός ότι το τελευταίο ήταν που έφερε, ηρωικά, το βάρος της άμυνας του Κέντρου Αντιστάσεως Καμελάρ.

Παρεμπιπτόντως, τόσο από την ίδια την έκθεση όσο και από τις υπόλοιπες πρωτογενείς πηγές προκύπτει άμεσα ότι η μάχη δεν έχει σχέση με την απόδοσή της σε πολλά, περισσότερο ή λιγότερο «σοβαρά» βιβλία, από την «ημιεπίσημη» προπολεμική Μεγάλη Στρατιωτική και Ναυτική Εγκυκλοπαίδεια μέχρι δημοφιλείς βιογραφίες του Πλαστήρα.

Το κείμενο είναι δύσκολο και μεγάλο. Για αυτό το λόγο θα δημοσιευτεί σε δύο συνέχειες με απόσταση λίγων ημερών μεταξύ των δύο δημοσιεύσεων. Η παρούσα πρώτη δημοσίευση (Μέρος ΙΙβi) περιλαμβάνει το «ιστορικό» μέρος, δηλαδή τα αναφερόμενα στις διάφορες πρωτογενείς πηγές, η δε δεύτερη δημοσίευση (Μέρος ΙΙβii) θα περιλαμβάνει την ανάλυση (σχολιασμό) του «ιστορικού», τις διαπιστώσεις και τα συμπεράσματα. 

ΓΕΝΙΚΑ

Όπως ήδη έχει αναφερθεί στο Μέρος ΙΙα του κειμένου μας, η περιγραφή της μάχης στο  Κ.Α. Καμελάρ μετά την 10η ώρα της 13ης Αυγούστου είναι εξαιρετικά δυσχερής εξ αιτίας κυρίως των κενών και των αοριστιών στην  Έκθεση Πεπραγμένων του Μικτού Αποσπάσματος ΧΙΙΙ Μεραρχίας (Απόσπασμα Πλαστήρα), που αποτελεί και το βασικό κείμενο που διαπραγματεύεται την αναφερόμενη μάχη, από την ώρα 1000 της 13ης Αυγούστου μέχρι και την επομένη ημέρα που το Κ.Α. Καμελάρ καταλήφθηκε από τους Τούρκους.

Προκειμένου ο κάθε ενδιαφερόμενος να κατανοήσει όσα θα αναφερθούν στο παρόν Μέρος ΙΙβ του κειμένου αναφορικά με τη δράση του Αποσπάσματος Πλαστήρα απαιτείται:

  • Η ύπαρξη μίας σχετικής αντίληψης του χώρου του πεδίου της μάχης. Προς τούτο είναι απαραίτητη η μελέτη στου Σχεδιαγράμματος υπ’ αριθμό 8 του παρόντος Μέρους ΙΙβ του κειμένου.
  • Η ύπαρξη μίας γενικής γνώσης των όσων έχουν αναφερθεί στο Μέρος ΙΙα του κειμένου που έχει ήδη δημοσιευτεί.
  • Η μέλετη του παρόντος Μέρους ΙΙβ του κειμένου με τη βοήθεια των σχεδιαγραμμάτων 8-12.

Η κατανόηση των διαλαμβανομένων στο κείμενο χωρίς τη χρήση των σχεδιαγραμμάτων του κειμένου, ή λεπτομερών χαρτών είναι δύσκολη, και τούτο επειδή είναι αδύνατο να αντιληφθεί ο οιοσδήποτε και ειδικά ο μη στρατιωτικός το πού βρίσκονταν οι δυνάμεις που υπήρχαν στο Κ.Α. Καμελάρ πριν την Τουρκική επίθεση, ή που εγκαταστάθηκαν οι ενισχύσεις που έφθασαν σε αυτό μετά τη 10η ώρα της 13ης Αυγούστου, καθώς και οι κατευθύνσεις επί των οποίων ενεργούσαν οι Τουρκικές δυνάμεις. Η χρήση της κλίμακας που υπάρχει σε κάθε σχεδιάγραμμα θα διευκολύνει έτι περισσότερο την κατανόηση των σημαντικότερων ζητημάτων. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Η Προβληματική Δράση του Συνταγματάρχη Νικολάου Πλαστήρα κατά τη Μικρασιατική Εκστρατεία – Μέρος Ι – Υποσημείωση

Το Μέρος Ι του άρθρου διαπιστώνει και τεκμηριώνει μία συγκεκριμένη μεμπτή ενέργεια του Πλαστήρα κατά τη Μικρασιατική Εκστρατεία: την άρνηση εκτελέσεως διαταγής ενώπιον του εχθρού. Επί των γεγονότων δεν υφίσταται καμία αντίρρηση, και πάντως δεν έχει διατυπωθεί. Παρεμπιπτόντως, ο ίδιος ο Πλαστήρας ουδέποτε αρνήθηκε τα όσα του καταλογίζονται για τα γεγονότα της 1ης-3ης Ιουλίου 1921.

Δεδομένου ότι επί των γεγονότων δεν υφίσταται αμφισβήτηση, διατυπώθηκαν σε σχόλια κάποιες δικαιολογίες για τις ενέργειες και τη στάση του Πλαστήρα. Οι δικαιολογίες αυτές πάσχουν από βαθιές παρανοήσεις και παρεξηγήσεις σχετικά με το καθεστώς λειτουργίας των στρατών – τουλάχιστον των συγκροτημένων.

Ως προς την ουσία των γεγονότων: Ο Πλαστήρας διατάχθηκε από τον άμεσο προϊστάμενό του -ευθέως και ρητώς- και μάλιστα κατά πρόσωπο, να επιτεθεί στον εχθρό, και αρνήθηκε -ευθέως και ρητώς- να εκτελέσει τη διαταγή. Η διαταγή δόθηκε ενώ ο σχηματισμός στον οποίον ο Πλαστήρας ανήκε (Β’ ΣΣ) είχε εμπλακεί ήδη σε σκληρή μάχη με τον αντίπαλο. Η διαταγή που ο Πλαστήρας διατάχθηκε και αρνήθηκε να εκτελέσει ήταν να επιτεθεί στον αντίπαλο στην τοποθεσία Ακτσάλ, ώστε σε συνδυασμό με τις δυνάμεις της Vης Μεραρχίας που ενεργούσαν ανατολικά-βορειοανατολικά και επιχειρούσαν υπερκέραση της τοποθεσίας, να προκαλέσουν την κάμψη του αντιπάλου και την κατάληψη της τοποθεσίας. Αυτό σήμαινε ότι εάν μία από τις δύο δυνάμεις αδρανούσε, ο εχθρός θα είχε τη δυνατότητα να  στρέψει το μείζον των δυνάμεών του κατά της άλλης, γεγονός που ήταν εξ αρχής προφανές σε όλους του συμμετέχοντες, και που διαπιστωνόταν εμπράκτως κατά την εξέλιξη της επιχείρησης. Αυτά είναι τα πολύ απλά και βασικά της απείθειας του Πλαστήρα: άρνηση εκτελέσεως διαταγής εν ώρα μάχης, ενώπιον του εχθρού, που έθεσε σε οξύ κίνδυνο και προκάλεσε βαριές και μη αναγκαίες απώλειες στην παρακείμενη V Μεραρχία, όλο το Β’ ΣΣ και όλη τη ΣΜΑ. Αυτό που συνέβη είναι ότι η V Μεραρχία έφερε όλο το βάρος της επιθέσεως, εναντίον της στράφηκε όλη η εφεδρεία του αντιπάλου καθώς και μέρος της επί του Ακτσάλ αμυνόμενης δυνάμεως (5 από τα 10 τάγματα της 5 Μεραρχίας Καυκάσου), αφού αυτή αντελήφθη ότι δεν πιεζόταν από το 5/42 που είχε σταθεί αδρανές μπροστά της. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Η προβληματική δράση του Συνταγματάρχη Νικολάου Πλαστήρα κατά τη Μικρασιατική Εκστρατεία – Μέρος ΙΙα

Γράφει ο Αρματιστής

(Ταξίαρχος ε.α. Βασίλειος Λουμιώτης)

Η Μάχη στο Κέντρο Αντιστάσεως Καμελάρ στις 13 Αυγούστου 1922

Γενικά

Αρχικά επιβάλλεται να αναφερθεί ότι είναι εξαιρετικά δυσχερής η ακριβής εξιστόρηση της μάχης που διεξήχθη στις 13 και 14 Αυγούστου 1922 στο Κέντρο Αντιστάσεως (Κ.Α.) Καμελάρ (του αμυντικού Τομέα της IV Μεραρχίας Πεζικού), την ευθύνη του οποίου ανέλαβε από τη 10η πρωινή ώρα της 13ης Αυγούστου 1922 το Μικτό Απόσπασμα ΧΙΙΙ Μεραρχίας διοικούμενο από τον Συνταγματάρχη Νικόλαο Πλαστήρα. Η αναφερόμενη δυσχέρεια οφείλεται κυρίως στις ασάφειες και τις αντιφάσεις που κυριαρχούν στην Έκθεση Πεπραγμένων του Μικτού Αποσπάσματος ΧΙΙΙ Μεραρχίας, που αποτελεί και την κύρια πηγή πληροφοριών για την εξέλιξη της μάχης για τον  μετά την 10η πρωινή ώρα της 13ης Αυγούστου χρονικό διάστημα.

Στο παρόν κείμενο θα αναφερθούμε αποκλειστικά στην περιγραφή του πεδίου της μάχης, τις δυνάμεις που επάνδρωναν αρχικά το Κ.Α. Καμελάρ, καθώς και στα της διεξαγωγής της μάχης μέχρι τη 10η πρωινή ώρα υπό την ευθύνη του  διοικητή του 35ου Συντάγματος Πεζικού. Η παρούσα παρουσίαση κρίνεται σκόπιμη και αναγκαία προκειμένου να καταστεί δυνατή η παρακολούθηση της εξέλιξης της μάχης μετά την 10η πρωινή ώρα της 13ης Αυγούστου που την διοίκηση όλων των επί του Κ.Α. Καμελάρ αμυνομένων δυνάμεων ανέλαβε ο Συνταγματάρχης Πλαστήρας. Κύριες πηγές της παρούσας αναφοράς μας θα αποτελέσουν τα παρακάτω κείμενα:

  • Η Έκθεση Πεπραγμένων της IV Μεραρχίας Πεζικού.
  • Η Έκθεση Πεπραγμένων 35ου Συντάγματος Πεζικού.
  • Ο 7ος τόμος της ΔΙΣ «Υποχωρητικοί Αγώνες των Α’ και Β’ Σωμάτων Στρατού».
  • Η Έκθεση Πεπραγμένων Πυροβολικού Κ.Α. Καμελάρ, συνταχθείσα από τον Υπολοχαγό ΠΒ Σπυρίδων Ραυτόπουλο.
  • Ο τόμος της Τουρκικής Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού που αναφέρεται στη τελική Τουρκική επίθεση του Αυγούστου 1922 κατά της Στρατιάς Μικράς Ασίας. («Πόλεμος Τουρκικής Ανεξαρτησίας», Τόμος ΙΙ, 6ο Μέρος, 2ο Βιβλίο).
  • Η Κατάθεση του Αρχηγού Πυροβολικού της IV Μεραρχίας Αντισυνταγματάρχη ΠΒ Αθανασίου Πουρνάρα στην ανακριτική επιτροπή του Στρατηγού Μοσχόπουλου.

Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Η προβληματική δράση του Συνταγματάρχη Νικολάου Πλαστήρα κατά τη Μικρασιατική Εκστρατεία – Μέρος Ι

Γράφει ο Αρματιστής

(Ταξίαρχος ε.α. Βασίλειος Λουμιώτης)

Γενικά

Οι Συνταγματάρχες Πεζικού Δημήτριος Καλιαγκάκης και Κωνσταντίνος Τσάκαλος, παντελώς άγνωστοι στο ευρύ κοινό, ήταν διοικητές του 26ου και 2ου Συντάγματος Πεζικού αντίστοιχα κατά τη τελευταία περίοδο της Μικρασιατικής Εκστρατείας. Και  οι δύο έπεσαν επί του πεδίου της μάχης στην ευρύτερη περιοχή του Τουμλού Μπουνάρ· ο μεν πρώτος στη μάχη του Χαμούρκιοϊ Ιλμπουλάκ στις 16 Αυγούστου 1922, προμαχώντας του Συντάγματός του στην απέλπιδα προσπάθεια να ανοίξει τον δρόμο προς το Τουμλού Μπουνάρ για να σωθεί η Ομάδα του Υποστράτηγου Τρικούπη από την επαπειλούμενη κύκλωση, ο δε δεύτερος στη μάχη του Αλή Βεράν στις 17 Αυγούστου 1922, προμαχώντας έφιππος των ανδρών του Συντάγματός του, που μάχονταν για να καλύψουν την εγκλωβισμένη στη κοιλάδα του Αλή Βεράν – Σάλκιοϊ Ομάδα Τρικούπη.

Οι δύο πολέμαρχοι έπεσαν σαν άλλοι Διγενείς στα Μαρμαρένια Αλώνια, μαχόμενοι έναντι πολλαπλασίων Τουρκικών δυνάμεων, πιστοί μέχρι τέλους στον όρκο και στο καθήκον τους. Έπεσαν υπό τα όμματα του Συνταγματάρχη Νικολάου Πλαστήρα, διοικητή του Αποσπάσματος του 5/42 Συντάγματος Ευζώνων, χωρίς να τύχουν από αυτόν βοήθειας και συνδρομής στη μάχη που διεξήγαγαν υπό δυσμενείς συνθήκες. Και αυτό είναι κάτι ανήκουστο, αφού κάθε μαχητής και κάθε μονάδα έχουν χρέος και ιερό καθήκον να παρέχουν αμέριστα τη συνδρομή τους σε μονάδες και μαχητές που έχουν αποκοπεί, ή  μάχονται υπό δυσμενείς και κινδυνώδεις συνθήκες.

Δυστυχώς όμως και οι δύο αυτοί μεγάλοι πρόμαχοι παραμένουν άγνωστοι μεταξύ των πολλών άλλων αγνώστων ηρώων που πρόσφεραν τη ζωή τους στους πολέμους του Έθνους. Ελάχιστοι είναι οι στρατιωτικοί που γνωρίζουν κάτι σχετικό για τη δράση αυτών των αξιωματικών και του ηρωικού θανάτου τους. Τα ονόματα τους  δεν έχουν δοθεί σε λεωφόρους, οδούς και πλατείες. Ούτε έχουν ανεγερθεί ανδριάντες ή προτομές προς τιμή τους.

Όλοι οι Έλληνες όμως γνωρίζουν τον Συνταγματάρχη Νικόλαο Πλαστήρα και την ηρωική -πλην όμως διογκωμένη- δράση του κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους, τον Α’ Π.Π. και τη Μικρασιατική Εκστρατεία. Το όνομα του Συνταγματάρχη Πλαστήρα έχει δοθεί σε οδούς, λεωφόρους και πλατείες όλων σχεδόν των πόλεων της Ελλάδας (σίγουρα σε όσες έχουν ως προσδιορισμό τη λέξη «Νέα»), ανδριάντες και προτομές του κοσμούν πλατείες και στρατόπεδα, το στρατόπεδο της 1ης Στρατιάς στη Λάρισα φέρει το όνομα του, ενώ το ορθό θα ήταν να φέρει το όνομα ενός εκ των δύο πρώτων διοικητών της Στρατιάς, είτε του Στρατηγού Δημητρίου Γιατζή, είτε του Στρατηγού Κωνσταντίνου Βεντήρη. Ακόμη φωτογραφίες του Ν. Πλαστήρα προσφέρονται σε επίσημους επισκέπτες της 1ης Στρατιάς, πιθανώς για τις βάλουν στο σαλόνι τους ή στο εικονοστάσιο της οικίας τους, όπως στο παρελθόν κάποιοι έβαζαν τις φωτογραφίες των βασιλέων. Είναι τόσο μεγάλο το κλέος και η φήμη που περιβάλλει τον Πλαστήρα, που κάποιες Μονάδες του Στρατού τον έχουν στον πίνακα των διατελεσάντων διοικητών τους, μολονότι ουδέποτε διοικήθηκαν από τον Πλαστήρα. (http://army.gr/sites/default/files/3mktax_orestiada_20170619.pdf).

Ο Πλαστήρας είναι πανταχού παρών στην ιστορία μας ως ο γενναίος, ο ανυπέρβλητος και ακατάβλητος Στρατιώτης που προμαχούσε των ανδρών του και κατανικούσε πάντοτε τον αντίπαλο. Στην ιστοριογραφία είναι εκείνος που με το Σύνταγμά του, το 5/42 Σύνταγμα Ευζώνων, κάλυψε τη φυγή και την άτακτη υποχώρηση της Μικρασιατικής Στρατιάς τον Αύγουστο του 1922.  Ας όψεται για αυτό ο Γιάννης Καψής και οι βιογράφοι του Πλαστήρα. Αν λέγαμε ότι ο Πλαστήρας είναι ημίθεος, πολλοί θα το πίστευαν. Όλοι τον γνωρίζουν με το προσωνύμιο «Μαύρος Καβαλάρης», κάτι αντίστοιχο με το «Αλεπού της Ερήμου». Όπως όμως το προσωνύμιο «Αλεπού της Ερήμου» ανήκει στον στρατάρχη Ρόμελ, έτσι και ο τίτλος «Μαύρος Καβαλάρης» ανήκει στο διοικητή του 9ου Τάγματος Ευζώνων κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους, στον «Ήρωα των Ηρώων», τον σεμνό Ταγματάρχη Ιωάννη Βελισαρίου, τον «εκπορθητή» των Ιωαννίνων, του Λαχανά και του Δεμίρ Καπού, ο οποίος έπεσε στις 13 Ιουλίου 1913 εντός της Βουλγαρίας, προμαχώντας των Ευζώνων του κατά τη γιγαντομαχία του υψώματος 1378, βορειοανατολικά του Σημιτλή. Εκεί και έχει ταφεί —άγνωστος μεταξύ αγνώστων— δίπλα σε ένα άλλο ήρωα, τον δισέγγονο του Γέρου του Μοριά, Γεώργιο Κολοκοτρώνη, διοικητή του 1ου Τάγματος Κρητών. Οι ταφές τους παραμένουν μέχρι και σήμερα άγνωστες.

Για να μη πλατειάζουμε: «Περισσότερο Πλαστήρας, πεθαίνεις». Δυστυχώς η αλήθεια είναι πολύ διαφορετική.

Αυτοί που «θεοποίησαν» τον Πλαστήρα και έκαναν το όνομα του «θρύλο», είτε δεν ανέτρεξαν στις πηγές για να πληροφορηθούν σχετικά με την εξόχως προβληματική δράση του σε συγκεκριμένες επιχειρήσεις της Μικρασιατικής Εκστρατείας, είτε αγνόησαν επιδεικτικά τις πηγές. Κάποιοι άλλοι, όπως ο Γιάννης Καψής, διαστρέβλωσαν την αλήθεια και απέδωσαν στον Πλαστήρα επιτυχίες και νίκες που δεν του ανήκουν. Ασφαλώς ο Συνταγματάρχης Νικόλαος Πλαστήρας διέθετε ηγετικές ικανότητες, μεγάλες αρετές και σπουδαίο ηθικό φρόνημα, αλλά κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων έδινε προτεραιότητα στην ασφάλεια του Συντάγματός του έναντι της εκτέλεσης της αποστολής του, με αποτέλεσμα πολλές ενέργειές του ή παραλείψεις του να ανάγονται στην αρμοδιότητα της στρατιωτικής δικαιοσύνης. Οι ποινικά κολάσιμες ή προβληματικές πράξεις και παραλείψεις του Πλαστήρα αναφέρονται λεπτομερώς στις εκδόσεις της ΔΙΣ για τη Μικρασιατική Εκστρατεία, η οποία, ενώ τις καταγράφει, αποφεύγει επιμελώς να τις αναδείξει, να τις σχολιάσει και να τις κρίνει. Αυτό, κατά τη γνώμη μου, οφείλεται στο ότι η ιστορία της Μικρασιατικής Εκστρατείας  συντάχθηκε από τη ΔΙΣ την περίοδο 1955-1965 περίπου, μία περίοδο δηλαδή που τα πάθη του Εθνικού Διχασμού, σε συνδυασμό με τα πάθη από τον Εμφύλιο Πόλεμο (1946-1949), ήταν ακόμη πολύ έντονα και κάθε δυσμενής αναφορά σε πρόσωπα και καταστάσεις μπορούσε να οξύνει τις πληγές του Διχασμού — που και σήμερα συνεχίζουν να παραμένουν έντονες. Ακόμη και αυτό το κείμενο από πολλούς θα λιθοβοληθεί, όπως και  ο συντάκτης του. Αλλά η αλήθεια επιτέλους θα πρέπει να ειπωθεί και όποιος έχει τεκμηριωμένο αντίλογο να ακουστεί. Ο Ελληνικός Στρατός έχει πολύ σημαντικότερες ηρωικές μορφές από αυτήν του Πλαστήρα για να παρουσιάσει και να αναδείξει ως πρότυπα ήθους, θάρρους και ανιδιοτελούς προσφοράς στη Πατρίδα.

Σε κάθε περίπτωση και ανεξάρτητα του τι συμβαίνει και του τι λέγεται στο «πολιτικό πεδίο», όπως π.χ. σε κάποια ανιστόρητα προγράμματα της τηλεόρασης ή ιστοριογραφίες άσχετων προς τη νεώτερη πολεμική ιστορία μας, οι στρατιωτικοί οφείλουν να έχουν σαν οδηγό τους σε ό,τι γράφουν και υποστηρίζουν για πρόσωπα και ζητήματα που σχετίζονται με τη νεώτερη πολεμική ιστορία μας, αποκλειστικά και μόνο το αρχείο και τα συγγράμματα της ΔΙΣ, ή άλλες σοβαρές πρωτογενείς πηγές.

Στη συνέχεια του κειμένου θα αναφερθώ σε ζητήματα που αφορούν τη προβληματική δράση του Πλαστήρα κατά τη διάρκεια της Μικρασιατικής Εκστρατείας.

  Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Επιμνημόσυνη Δέηση στον Τάφο του Στρατηγού Νικολάου Πλαστήρα

Όπως και στο παρελθόν, με χαρά αναδημοσιεύουμε το δελτίο τύπου του Συλλόγου των Απανταχού Καρδιτσιωτών σχετικά με την ετήσια επιμνημόσυνη δέηση στον τάφο του Πρωθυπουργού και Στρατηγού Νικολάου Πλαστήρα, μιας σημαντικής στρατιωτικής και πολιτικής προσωπικότητας της νεώτερης ιστορίας μας.

O Σύλλογος των Απανταχού Καρδιτσιωτών οργανώνει την Κυριακή, 7 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014 και ώρα 12.00’ μ.μ. στο  Α’ Νεκροταφείο Αθηνών την καθιερωμένη ετήσια επιμνημόσυνη δέηση στον τάφο του Πρωθυπουργού και Στρατηγού, Νικολάου Πλαστήρα, επιφανούς Ανδρός καταγομένου από το Μορφοβούνι Λίμνης Πλαστήρα Καρδίτσας.

            Για τη ζωή και το έργο του «Μαύρου Καβαλάρη», θα μιλήσει ο Αντιπεριφερειάρχης Καρδίτσας, κ. Βασίλειος Τσιάκος.

            Θα χοροστατήσει εκπρόσωπος του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος, κ.κ. Ιερωνύμου Β’.

            Έχουν προσκληθεί να παραστούν οι πολιτικές και στρατιωτικές Αρχές του Τόπου, καθώς και τα Καρδιτσιώτικα, Θεσσαλικά, Μικρασιατικά και Χιώτικα σωματεία της Αττικής.

Σε περίπτωση που την ημέρα της επιμνημόσυνης δέησης λάβουν χώρα έντονα καιρικά φαινόμενα (έντονη βροχόπτωση κλπ), η δέηση θα πραγματοποιηθεί κανονικά στον Ιερό Ναό Αγίου Λαζάρου του Α’ Νεκροταφείου Αθηνών και στη συνέχεια θα γίνει κανονικά η κατάθεση των στεφάνων στον τάφο του Νικολάου Πλαστήρα.

Μετά το πέρας της επιμνημόσυνης δέησης, ο Σύλλογος θα δεξιωθεί όλους όσους παρευρεθούν σε παρακείμενη του Α’ Νεκροταφείου καφετέρια.

 Όποιο σωματείο ή φορέας επιθυμεί να καταθέσει στεφάνι στον τάφο του Πρωθυπουργού και Στρατηγού, Νικολάου Πλαστήρα, παρακαλείται ο εκπρόσωπός του να επικοινωνήσει με τον διοργανωτή Σύλλογο των Απανταχού Καρδιτσιωτών έως την Παρασκευή, 5 Δεκεμβρίου 2014.

 

ΓΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ

http://www.karditsiwtes.gr

  • Μαρία Νασιάκου-Κατσαρού, Α’ Αντιπρόεδρος Δ.Σ. {Τηλ. 6937.017443}

  • Θωμαϊς Τσίπρα, Γεν. Γραμματέας Δ.Σ. {Τηλ. 210.8643708 & 6942.580464}

  • Βασιλική Τσιαπώκη, Υπεύθυνη Δημ. Σχέσεων-Ταμίας Δ.Σ. {Τηλ. 210.9016607 & 6972.111012}

Διημερίδα προς τιμήν του Νικολάου Πλαστήρα

Το ενδιαφέρον του ιστολογίου για τη Μικρασιατική Εκστρατεία είναι γνωστό σε όλους τους φίλους αναγνώστες.

Ένας από τους πρωταγωνιστές των δραματικών γεγονότων της Εκστρατείας και μια σημαντική στρατιωτική και πολιτική προσωπικότητα της νεώτερης ιστορίας μας ήταν ο Υποστράτηγος Νικόλαος Πλαστήρας. Ο Νικόλαος Πλαστήρας υπήρξε ένας πολύ γενναίος, φιλόπατρις, ικανός και λιτός  αξιωματικός.

Ο «Σύλλογος των Απανταχού Καρδιτσιωτών» διοργανώνει Διημερίδα προς τιμήν του Μαύρου Καβαλάρη, στις 7 και 8 Δεκεμβρίου. Με χαρά δημοσιεύουμε την πρόσκληση που μας έστειλε:

afisa_dihm_nik_plasthraΟ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΑΠΑΝΤΑΧΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΙΩΤΩΝ ανακοινώνει ότι το Σαββατοκύριακο, 7 και 8 Δεκεμβρίου 2013 θα οργανώσει μεγάλη διημερίδα προς τιμή του  Καρδιτσιώτη Πρωθυπουργού και Στρατηγού Νικολάου Πλαστήρα, με αφορμή τη συμπλήρωση 60 χρόνων από το θάνατο του «Μαύρου Καβαλάρη» (1953-2013).

            Το Σάββατο, 7 Δεκεμβρίου 2013 και ώρα 18.00’ θα ξεκινήσει η διημερίδα στο Πολεμικό Μουσείο Αθηνών. Θα πραγματοποιηθούν ομιλίες για τη ζωή και το έργο του πολιτικού και στρατιωτικού Νικολάου Πλαστήρα με κεντρικούς ομιλητές, τους κ.κ. Στέλιο Παπαθεμελή, δικηγόρο-πρ. Υπουργό, Σαράντο Καργάκο, συγγραφέα-ιστορικό και Ιωάννη Παρίση, Υποστράτηγο ε.α-Δρα Πολιτικών Επιστημών. Σύντομες παρεμβάσεις θα κάνουν ο γιος του Υπασπιστή Παπαμαντέλου του Νικ. Πλαστήρα, κ. Δημήτριος Παπαμαντέλλος, Καθηγητής Πανεπιστημίου, καθώς και ο Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Προσφυγικών Σωματείων, κ. Αντώνιος Οραήλογλου. Στη συνέχεια θα παρουσιαστεί ειδικό video, το οποίο θα επιμεληθεί το Τμήμα Κινηματογραφικού Αρχείου του Πολεμικού Μουσείου Αθηνών, με ιστορικά ντοκουμέντα από τη ζωή του «Μαύρου Καβαλάρη» και τη δράση του κατά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Επίσης, ο Καρδιτσιώτικος Χορευτικός Όμιλος Ελληνικής Παράδοσης «ΤΟ ΣΕΡΓΙΑΝΙ» θα παρουσιάσει παραδοσιακούς χορούς από τη γενέτειρα του Πλαστήρα, την Καρδίτσα. Καθ’ όλη τη διάρκεια της διημερίδας, στο φουαγιέ του Πολεμικού Μουσείου θα λειτουργεί ειδική έκθεση με τα προσωπικά αντικείμενα του Νικολάου Πλαστήρα (όπλα, στολές, προσωπικό του γραφείο κλπ) καθώς και με πλούσιο φωτογραφικό υλικό από ολόκληρη τη ζωή του, τα οποία θα μεταφερθούν από το Δημοτικό Ιστορικό & Λαογραφικό Μουσείο Καρδίτσας, το Μουσείο του Κέντρου Ιστορικών Μελετών «Νικόλαος Πλαστήρας» του Μορφοβουνίου της Λίμνης Πλαστήρα αλλά και από το προσωπικό φωτογραφικό αρχείο του Καρδιτσιώτη, κ. Ηλία Παγανού για το σκοπό αυτό. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου