F-35: Ευτυχώς, τα νέα είναι… άσχημα.

F-35

Από το Γραφείο του Υπουργού Αμύνης των ΗΠΑ εκδόθηκε η ετήσια έκθεση για την πορεία των εξοπλιστικών προγραμμάτων των Αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Στην έκθεση γίνεται εκτενής αναφορά στην πρόοδο του προγράμματος F-35 JSF. Πρόκειται για 34 πυκνογραμμένες σελίδες που παρουσιάζουν με αναλυτικά στοιχεία τη συνολική κατάσταση και την πρόοδο του προγράμματος. Δυστυχώς, το κείμενο είναι στα αγγλικά, και η ανάγνωση του απαιτεί αρκετή υπομονή και συγκέντρωση καθώς δε λέει… ιστοριούλες αλλά παραθέτει στοιχεία. Όμως όσο κουραστική και αν είναι η ανάγνωση, είναι ο καλύτερος τρόπος για να  ενημερωθεί ο ενδιαφερόμενος για την πραγματική κατάσταση των πραγμάτων και να μην αρκείται σε ισχυρισμούς του ενός ή του άλλου.

Επισημαίνεται ότι ως επίσημη έκθεση του Γραφείου του Υπουργού, το κείμενο είναι πολύ συγκρατημένο και ουδέτερο στις κρίσεις και τις αξιολογήσεις του, χρησιμοποιώντας ουδέτερη, υπηρεσιακή γλώσσα. Όμως τα εκτενέστατα στοιχεία που παραθέτει είναι διαφωτιστικά, ενώ εξηγεί διακριτικά αλλά αναλυτικά πως διάφορα στοιχεία «μαγειρεύονται» προκειμένου να δώσουν καλύτερη εικόνα από την πραγματική σχετικά με την πρόοδο του προγράμματος. Ενδεικτικά και μόνον, στην 24η σελίδα του αποσπάσματος (σελ υπ. αρ. 62 της έκθεσης) περιγράφεται διακριτικά πως επιχειρείται η διαστρέβλωση της εικόνας της πολύ προβληματικής αξιοπιστίας του α/φους μέσω της επανακατηγοριοποίησης των αιτίων των προβλημάτων.

Το απόσπασμα της έκθεσης που αφορά το F-35 μπορεί να βρεθεί εδώ.

Το συμπέρασμα είναι ότι μπορούμε να είμαστε ήσυχοι πως για αρκετά χρόνια ακόμη, το F-35 δε θα έχει σοβαρή επιχειρησιακή αξιοπιστία, ενώ το κόστος του συνεχώς αυξάνεται.

F-35 για την Τουρκία και Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις – Μέρος Β’

Το Πρόγραμμα

AF-4 Flight 125Η συμμετοχή της Τουρκική Αεροπορίας (Τ.Α.) στο πρόγραμμα του F-35 και το ενδεχόμενο να εμφανιστεί το αεροσκάφος ως αντίπαλος της ΠΑ στο άμεσο μέλλον προκαλεί σημαντική ανησυχία στους έλληνες αρμοδίους αλλά και στους απλούς παρατηρητές. Μία από τις συνήθεις, σχεδόν ανακλαστικές, αντιδράσεις – συνήθως ειλικρινείς αλλά ενίοτε εμφανώς υποβολιμαίες – είναι ότι η ΠΑ πρέπει επειγόντως να προβεί σε μια εξισορροπητική κίνηση αγοράς ενός αριθμού αεροσκαφών του ιδίου τύπου.

Στο προηγούμενο σημείωμα διατυπώσαμε ήδη τη γενική θέση μας: Η ΠΑ έχει αρκετό χρόνο για να αντιδράσει και σε καμία περίπτωση δεν είναι επείγον να προμηθευτεί αεροσκάφος. Εν όψει της ένταξης (κάποια στιγμή, στο μέλλον) αεροσκαφών F-35 στην Τ.Α. προέχουν άλλες, πολύ πιο επείγουσες ενέργειες εκ μέρους της Π.Α. και υπάρχουν πολλοί λόγοι για την προσέγγιση αυτή.

Ξεκινάμε να εξηγούμε αναλυτικά τους λόγους αυτούς, αρχίζοντας από την τεκμηρίωση του πρώτου λόγου που παραθέσαμε: το πρόγραμμα του F-35 είναι ένα ιδιαίτερα επισφαλές πρόγραμμα που στην καλύτερη περίπτωση θα έχει πολύ μεγάλη καθυστέρηση και υπέρβαση κόστους, στη χειρότερη περίπτωση μπορεί να ακυρωθεί, ενώ σε κάθε περίπτωση θα έχει προβλήματα επιδόσεων.

Ο χαρακτηρισμός του προγράμματος ως επισφαλούς δεν οφείλεται σε συνήθη προβλήματα που αντιμετωπίζουν αναπόφευκτα όλα τα μεγάλα προγράμματα οπλικών συστημάτων, (και που έχουν, εν πολλοίς αντιμετωπίσει και επιτυχημένα, τελικώς, προγράμματα), αλλά σε προβλήματα που έχουν υπερβεί κάθε όριο για τεχνικό εγχείρημα, και που καθιστούν την αγορά του αντιπαραγωγική, ακόμη και αν το πρόγραμμα, τελικώς, δεν ακυρωθεί, όπως υπάρχει κίνδυνος.

Ως βασικές πηγές για την ανάλυση θα χρησιμοποιηθούν δύο από τις πλέον πρόσφατες επίσημες εκθέσεις που εξετάζουν συνολικά το πρόγραμμα: η Έκθεση του Μαρτίου 2013 του Γραφείου Κρατικής Λογοδοσίας (Government Accountability Office – GAO), ελεγκτικού μηχανισμού του αμερικανικού Κογκρέσου, και η Έκθεση για το οικονομικό έτος 2012 του Διευθυντή Επιχειρησιακού Ελέγχου και Αξιολόγησης (Director of Operational Evaluation and Testing – DOTE) του Αμερικανικού Υπουργείου Αμύνης . Μάλιστα, πολλά από τα βασικά συμπεράσματα του GAO συνοψίζονται σε έναν και μόνον πίνακα,στη σελίδα 5 της έκθεσης:

JSF estimates GAO 2012

Οι δύο εκθέσεις, του GAO και του DOTE είναι εξόχως διαφωτιστικά κείμενα για όποιον έχει την υπομονή να τα διαβάσει, και σε κάθε περίπτωση αποτελούν πηγές που δεν διάκεινται εχθρικά προς το πρόγραμμα.

Τα βασικά προβλήματα του προγράμματος αφορούν τέσσερις τομείς:

  • Υπέρβαση κόστους
  • Καθυστέρηση
  • Προβλήματα επιδόσεων
  • Προβλήματα υποσυστημάτων

Πιο αναλυτικά: Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

F-35 για την Τουρκία και Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις – Μέρος Α’

f-35-ΤουρκίαΗ παραγγελία και ενδεχόμενη εισαγωγή του F-35 σε υπηρεσία από τουρκικής πλευράς αποτελεί ένα σημαντικό νέο βήμα στον μακροχρόνιο στρατιωτικό ανταγωνισμό μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Δεδομένου ότι το νέο αεροσκάφος αποτελεί ένα σημαντικό άλμα στο οπλοστάσιο της Τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας (ΤΠΑ), το θέμα της εκτίμησης της απειλής που αυτό θέτει και της ενδεδειγμένης ελληνικής αντίδρασης, είναι ιδιαίτερης σημασίας.

Το θέμα καθίσταται μάλιστα κρίσιμο αν ληφθούν υπ΄ όψιν δύο ακόμη σημαντικοί παράγοντες.

  1. Στο προσεχές μέλλον η οικονομική δυνατότητα της Ελλάδας να προβαίνει σε εξοπλισμούς θα είναι εξαιρετικά περιορισμένη, ενώ ταυτόχρονα η τουρκική στρατιωτική πίεση θα ενταθεί. Η ανάγκη για τη διατήρηση στρατιωτικής ισορροπίας και αποτρεπτικής ικανότητας θα είναι εξαιρετικά επείγουσα, και οι διαθέσιμοι πόροι εξαιρετικά περιορισμένοι. Αν η Ελλάς επιθυμεί να διατηρήσει τη δυνατότητα εθνικής ανεξαρτησίας, ακόμη και εθνικής ακεραιότητας, θα πρέπει να βελτιώσει ριζικά τη στρατιωτική της ικανότητα, κι αυτό θα απαιτήσει, μεταξύ άλλων, και την εξαιρετικά προσεκτική και οξυδερκή εξοπλιστική πολιτική. Το προσεχές μέλλον θα αποτελέσει τη μεγαλύτερη πρόκληση για την στρατιωτική ικανότητα των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων
  2. Στο συνολικό πλαίσιο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης, η αεροπορική ισορροπία είναι ο κρισιμότερος παράγων. Το μεγαλύτερο μέρος των υπολοίπων στρατιωτικών σχεδιασμών εξαρτάται άμεσα από τη διαμορφούμενη κατάσταση στον αεροπορικό τομέα. Επιπλέον, ακριβώς στον τομέα αυτό εκδηλώνεται η μεγαλύτερη απειλή, και μάλιστα τόσο σε στρατιωτικό όσο και σε πολιτικό επίπεδο. Αυτό σημαίνει ότι ο αεροπορικός τομέας θα πρέπει να έχει απόλυτη προτεραιότητα έναντι των υπολοίπων στη διάθεση πόρων. Πιο συγκεκριμένα, σημαίνει ότι ο αεροπορικός τομέας (και ό,τι εμπλέκεται με αυτόν) θα πρέπει να έχει την απόλυτη προτεραιότητα στην αγορά νέου υλικού. Υπό το πρίσμα αυτό, η πρόσφατη πρόθεση για τη μίσθωση φρεγατών FREMM, ενώ μάλιστα υπάρχει η εναλλακτική δυνατότητα για την προμήθεια Ticonderoga είναι απλούστατα εξωφρενική.

Σε μια σειρά κειμένων θα επιχειρηθεί να διερευνηθεί συστηματικά και από πολλές οπτικές γωνίες το θέμα της ελληνικής αντίδρασης στην τουρκική εξοπλιστική κίνηση. Ιδιαίτερα, αλλά όχι αποκλειστικά, θα επιχειρηθεί να εξεταστεί η σκοπιμότητα των διαφόρων εναλλακτικών αντιδράσεων που προτείνονται, ιδιαίτερα με τη μορφή της αγοράς εκ μέρους της ΠΑ διαφόρων σύγχρονων μαχητικών, όπως του ιδίου το F-35, του Eurofighter ή του Rafale. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

F-35: Σύντομη αποτίμηση της κατάστασης

F35Η πορεία του προγράμματος F-35 είναι μία εξαιρετικά κρίσιμη παράμετρος για την άμυνα της χώρας. Είναι, ίσως, το πιο σημαντικό στοιχείο για τον καθορισμό της ακολουθητέας εξοπλιστικής πολιτική της χώρας στον αεροπορικό τομέα, και, δεδομένων των περιορισμών που υπάρχουν (και θα υπάρχουν για πολύ καιρό), σχεδόν το μόνο πεδίο εξοπλιστικής πολιτικής. Επισημαίνεται ότι με αυτό δεν υπονοείται η σκοπιμότητα απόκτησης του F-35 από την ελληνική πλευρά, αλλά η ανάγκη για εξοπλιστικά μέτρα που θα αποσκοπούν στην αντιμετώπιση μιας τέτοιας απειλής, και που σε μεγάλο βαθμό πρέπει να ληφθούν ούτως ή άλλως.

Στο πλαίσιο αυτό αξίζει να παρακολουθείται στενά η πορεία του προγράμματος.

Δύο πρόσφατες εξελίξεις: Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

Οι Πολεμικές Αεροπορίες της Δύσης στο δρόμο του Ικάρου;

των Winslow Wheeler και Pierre Sprey

Αναρτάται εδώ ένα παλαιότερο άρθρο που είχε δημοσιευθεί στο Εν Κρυπτώ, στις 3 Νοεμβρίου του 2009 σχετικά με την πορεία του μαχητικού τη στιγμή εκείνη. Το άρθρο έχει σημασία γιατί περιλαμβάνει αφ΄ενός μια εκτίμηση της ενός έγκυρου παρατηρητή σχετικά με την κατάσταση και την πορεία του προγράμματος που τρία χρόνια αργότερα επιβεβαιώνεται, αλλά κι επειδή σε αυτό διατυπωνόταν, στο τελευταίο μέρος, η δική μας εκτίμηση σχετικά με την αντιμετώπιση του θέματος από την πλευρά των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Το άρθρο επαναδημοσιεύεται εν όψει των πιο πρόσφατων εξελίξεων στο πρόγραμμα, αλλά και εν όψει μιας πιο συστηματικής διερεύνησης της ενδεδειγμένης αντίδραση των ΕΕΔ.

Σημείωση: Από το συνολικό άρθρο που είχε αρχικά δημοσιευτεί παραλείπεται η εισαγωγή του άρθρου που παρουσίαζε τον Pierre Sprey, συντάκτη του κειμένου που μεταφράζεται, ενώ διατηρείται μόνον η μετάφραση του κειμένου και ο εν συνεχεία σχολιασμός του που ανήκουν στον υποφαινόμενο. Ειδικά το τελευταίο τμήμα αναδημοσιεύεται προκειμένου να αποτελέσει το συνδετικό κρίκο με τα κείμενα που πρόκειται να ακολουθήσουν.

 
f35

Το μέλλον των Πολεμικών Αεροποριών της Δύσης επαφίεται σήμερα, εν πολλοίς, σε ένα αεροσκάφος: Το F-35 Joint Strike Fighter του Πενταγώνου

Το Υπουργείο Αμύνης σχεδιάζει στην παρούσα φάση να αγοράσει 2.456 τέτοια αεροσκάφη της Λόκχηντ για την Αεροπορία, το Ναυτικό και τους Πεζοναύτες. Ως μαχητικό-βομβαρδιστικό «πολλαπλών ρόλων», θα αντικαταστήσει τελικώς σχεδόν όλα τα τακτικά αεροσκάφη του τωρινού μας οπλοστασίου, εκτός από το F-22 του οποίου η παραγωγή πέραν των 187 αεροσκαφών ματαιώθηκε το καλοκαίρι που μας πέρασε. Βασικοί σύμμαχοι μας σχεδιάζουν να αγοράσουν το αεροσκάφος, μεταξύ αυτών η Βρετανία και μεγάλο μέρος της υπόλοιπης Δυτικής Ευρώπης, ο Καναδάς, η Αυστραλία, η Ιαπωνία και το Ισραήλ. Οι πωλήσεις σε πολλούς άλλους θεωρούνται δεδομένες, κι αυτοί που δεν προτίθενται να το αγοράσουν σχεδιάζουν να το αντιγράψουν, στο βαθμό που τους επιτρέπουν τα οικονομικά τους, οι γραφειοκρατείες τους και η τεχνολογική τους ανάπτυξη. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

F-35 – The Jet That Ate the Pentagon

Το επίκεντρο των μελλοντικών εξελίξεων στην αεροπορική ισορροπία δυνάμεων της περιοχής μας σχετίζεται με την είσοδο σε υπηρεσία νέων τύπων μαχητικών αεροσκαφών. Παρ’ όλο που οι αριθμοί και οι τύποι μαχητικών αεροσκαφών απέχουν πολύ από το αποδίδουν την ισχύ μίας αεροπορίας, η εισαγωγή ενός νέου τύπου αεροσκάφους, και μάλιστα με – πραγματική ή εικαζόμενη – σημαντική τεχνολογική υπεροχή έναντι όλων των υπολοίπων, διαταράσει τις ισορροπίες και θέτει κρίσιμα ερωτήματα.

Το ζήτημα του νέου τουρκικού μαχητικού και της ελληνικής αντίδρασης έχει τεθεί από πολλού χρόνου. Η δραματική οικονομική κρίση που εν τω μεταξύ ξέσπασε στην Ελλάδα (αλλά όχι, ακόμη τουλάχιστον, στην Τουρκία) έχει εκ των πραγμάτων περιορίσει τις δυνατότητες ελληνικής αντίδρασης. Η θέση μας είναι ότι, παρ’ όλο που η ενδεχόμενη εισαγωγή του F-35 σε υπηρεσία στις ΤΕΔ είναι ένα σημαντικός κίνδυνος, αυτός είναι ακόμη μακρυνός, είναι υπερτιμημένος, παραμένει – όπως και η τύχη του F-35 – επισφαλής, και σε κάθε περίπτωση, η ΠΑ ΔΕΝ πρέπει να αντιδράσει με την ίδια κίνηση, δηλαδή και με την εκ μέρους της απόκτηση του αεροσκάφους αυτό, ακόμη κι όταν μελλοντικά θα έχει τη δυνατότητα.

Θα επανέλθουμε στο θέμα μελλοντικά. Προς το παρόν, παραθέτουμε ένα πρόσφατο άρθρο από έναν βετεράνο αμερικανό αμυντικό αναλυτή, τον Winslow Wheeler, στο οποίο συνοψίζονται οι βασικές επικρίσεις και κίνδυνοι του προγράμματος F-35.

The Jet That Ate the Pentagon

BY WINSLOW WHEELER | APRIL 26, 2012

The United States is making a gigantic investment in the F-35 Joint Strike Fighter, billed by its advocates as the next — by their count the fifth — generation of air-to-air and air-to-ground combat aircraft. Claimed to be near invisible to radar and able to dominate any future battlefield, the F-35 will replace most of the air-combat aircraft in the inventories of the U.S. Air Force, Navy, Marine Corps, and at least nine foreign allies, and it will be in those inventories for the next 55 years. It’s no secret, however, that the program — the most expensive in American history — is a calamity.

This month, we learned that the Pentagon has increased the price tag for the F-35 by another $289 million — just the latest in a long string of cost increases — and that the program is expected to account for a whopping 38 percent of Pentagon procurement for defense programs, assuming its cost will grow no more. Its many problems are acknowledged by its listing in proposals for Pentagon spending reductions by leaders from across the political spectrum, including Rep. Barney Frank (D-Mass.), Sen. Tom Coburn (R-Okla.), President Barack Obama’s National Commission on Fiscal Responsibility and Reform, and budget gurus such as former Sen. Pete Domenici (R-N.M.) and Alice Rivlin, former director of the Congressional Budget Office and Office of Management and Budget.

How bad is it? A review of the F-35’s cost, schedule, and performance — three essential measures of any Pentagon program — shows the problems are fundamental and still growing. Ανάγνωση του υπολοίπου άρθρου

H πορεία του F-35, και η σημασία της για μας…

Το παρακάτω άρθρο προέρχεται από ένα από τους πλέον γνωστούς – κι έγκυρους – επικριτές τους προγράμματος F-35 της Αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας. Σε αυτό τεκμηριώνει πειστικά την εκτίμησή του για υπέρβαση της παρούσας τιμής του αεροσκάφους σε εξωφρενικά ύψη. Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά το παρελθόν και μέχρι σήμερα, ο Wheeler έχει επιβεβιαωθεί στις εκτιμήσεις του για τη σταδιακή κι ατέρμονα αύξηση του κόστους του προγράμματος.

Το θέμα έχει σημασία για εμάς, για δύο βασικούς λόγους:

Ο ένας είναι αυστηρά στρατιωτικός. Όπως είναι γνωστό, η Τουρκία έχει συμβληθεί με το πρόγραμμα του F-35, φιλοδοξόντας να αποτελέσει αυτό τον διάδοχο του F-16, και να της προσδώσει ένα πολύ σημαντικό στρατιωτικό και βιομηχανικό πλεονέκτημα στην περιοχή.

Παρά τις πιέσεις τόσο των ΗΠΑ όσο και αρκετών καλοθελητών, οι οποίοι δημιουργούν ένα κλίμα εκβιαστικής φοβίας εν όψει της ελεύσεως ενός «υπερόπλου» στην περιοχή,  η Ελληνική Δημοκρατία και και η ΠΑ δεν έχουν παρασυρθεί, αν όχι από επιχειρησιακούς και τεχνολογικούς υπολογισμούς, πάντως από τα πράγματα.

Η επιλογή αυτή, ασχέτως κινήτρου, είναι ορθή. Το F-35 είναι ένα εξαιρετικά επισφαλές πρόγραμμα, το οποίο επιχειρησιακά αποδίδει πολύ λιγότερα απ΄όσα αφήνεται να εννοηθεί, ενώ οικονομικά είναι καταστροφικό. Ο σχεδιασμός της δομής και της σύνθεση του στόλου των μαχητικών της ΠΑ είναι ένα σύνθετο επιχειρησιακό, τεχνολογικό και διαχειριστικό πρόβλημα, αλλά το μόνον βέβαιο είναι ότι, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, το F-35 πρέπει να αντιμετωπίζεται με βαθύτατη επιφύλαξη.

Ο δεύτερος λόγος είναι ότι το F-35 εντάσσεται σε μία χορεία εξοπλιστικών προγραμμάτων των ΗΠΑ τα οποία ακολουθούν παρεμφερή πορεία: Τουλάχιστον περίεργη διαμόρφωση επιχειρησιακών απαιτήσεων, που φαίνεται να είναι ένας μυστηριώδης συνδυασμός αναλυτικής ανεπάρκειας εκ μέρους των κρατικών υπηρεσιών και, κυρίως, επιβολής των υπερφιλόδοξων όρων μεγάλων αμυντικών βιομηχανιών – προφανώς για ίδιον ώφελος – που οδηγούν σε υπερβολικά πολύπλοκα και, στην πραγματικότητα,  θνησιγενή σχέδια. Θα μπορούσε να αναφέρει κανείς από το B-2 μέχρι το τυφέκιο X-25 για τον αμερικανικό στρατό, με ένα πολύ μεγάλο αριθμό ενδιαμέσων προγραμμάτων.

Η τάση αυτή είναι – ιστορικά – τάση κάμψης για ένα αμυντικό σύστημα, και σοβαρή ένδειξη ότι εξωγενείς παράγοντες (εν προκειμένω τα συμφέροντα των αμυντικών βιομηχανιών και τα τοπικά πολιτικά συμφέροντα) επικρατούν έναντι της ανάγκης για στρατιωτική αποτελεσματικότητα.

Αυτό, σε συνδυασμό με πολλά άλλα συμπτώματα (πχ τη φύση της πρόσφατης οικονομικής κρίσης) είναι σοβαρές ενδείξεις ότι οι ΗΠΑ κάμπτεται ιστορικά, και θα αναγκαστεί σταδιακά να απεμπλακεί από ένα μέρος των εμπλοκών που έχει ανά τον κόσμο, και πιθανότατα θα καταστεί πιο μετριοπαθής πόλος του διεθνούς συστήματος. Οι ημέρες της αμερικανικής παντοκρατορίας βαίνουν, σταδιακά, προς το τέλος τους…

How Much will each F-35 cost?

Winslow Wheeler
Director, CDI Straus Military Reform Project

In two hearings in the Senate and House Armed Services Committees, Under Secretary for Acquisition, Technology and Logistics Ashton Carter and his Director for Cost Assessment and Program Evaluation Christine Fox presented new unit cost estimates for the F-35. Those estimates are extremely optimistic (and very incomplete).

Incomplete because the $114 million to $135 million “Average Procurement Unit Cost” (APUC) Carter and Fox announced, in “then year” dollars1, to buy 2,443 aircraft does not include the research, development, test and evaluation for the F-35. Their current estimate of the additional development costs is about $60 billion (to add to the current estimate of $278 to $329 billion to produce 2,443 F-35s).2 Including development would add about $25 million to the cost of each aircraft, making the Carter-Fox total program unit cost vary from $139 million to $160 million.

It may be that Carter and Fox are unwilling to testify to a total program unit cost because they are unwilling to inflict further “sticker shock.” Presumably, the official, more complete numbers will be made available later in April when the Defense Department releases its new Selected Acquisition Report (SAR), now about 18 months over due. What Carter and Fox thought they had to gain by delaying the more complete revelation does not merit speculation; their existing (and truncated) production unit cost estimates have little to do with unfolding realities.

The 2011 budget request for the F-35 plans to buy 43 aircraft for $8.654 billion in procurement funding. That makes for a production unit cost for the 2011 buy of $201 million per F-35.3 In his March 24 testimony to the House Armed Services Committee, Carter stated that the unit cost “will decrease significantly” from this level as purchases increase and production processes “optimize.”4 This is consistent with conventional wisdom that there exists a “learning curve” for aircraft production that progressively shrinks unit cost steadily as production proceeds. Thus, Carter and Fox argue, F-35 unit production costs will come down from the currently unsettlingly high number of $201 million
each down to the $114 to $135 million band.

The last 50 years of actual DOD aircraft cost history, especially of “stealth” aircraft, do not treat the Carter-Fox estimates, and the prevailing conventional wisdom, very politely, however. The absence of any such progressive “learning curve” in unit cost has been thoroughly demonstrated by the analysis of Chuck Spinney, using actual procurement data.5 In the case of the F-35, we can test the likelihood and amount of “learning curve” reduction in the unit cost by comparing the F-35 at this point in its program history to its closest aircraft relative, the F-22.

Indeed, the F-22 program is an excellent precursor for the F-35. Both aircraft are “fifth generation” aircraft that combine “stealth” with complex long range, radar systems (the F-35 adds an extra emphasis on air-to-ground  functions). Both rely heavily on extensive computerization (the F-35 encompasses significantly more software). Both programs employ concurrent development and production (the F-35 schedule incorporates even more production before the end of development). Both are from the same prime contractor and to a large extent the same aviation  bureaucracy in the Pentagon (the F-35 adds two bureaucratically required complications: STOVL and carrier  operations).

There are no other contemporary U.S. aircraft with a more closely related design, production, and bureaucratic heritage. Due to its more complex nature, the schedule and cost of the F-35 can be expected to experience more delays and increases in the future than the F-22 did. In other words, using the F-22 “learning curve” should underestimate  future F-35 developments.

Based on annual reports from the office of the DOD Comptroller, “Program Acquisition Costs by Weapon System,”  showing annual appropriations for F-22 production,6 we can track the annual amounts paid for F-22 production. (See  these data in Figure 1 below.)

Some interesting points are apparent:

• Unit procurement cost for the F-22 roughly leveled out, with little cost reduction (learning) thereafter, by the fifth production year of the program. Across all F-22 procurement, the average unit cost based on actual appropriations
calculates to $197 million per copy. At year five, the unit procurement cost was essentially the same: $201 million per unit. (Note also, at that point in the program year five, a total of 54 F-22s had been acquired.)
• Toward the end of the program, the learning curve went backwards as unit procurement costs went back up. When the learning curve did so, it was during the three year period of the F-22’s “Multiyear Procurement Buy,” which is thought by conventional wisdom to reduce costs, not increase them.

Using the same data from the same sources, the chart for the F-35 looks like Figure 2.


Note the following:

• Since the second year, F-35 unit procurement costs have roughly leveled off at the same levels as for 2010 and 2011, $227 and $201 million per copy, respectively.
• By production year four (2010), 58 units have been produced, which compares to the 54 F-22 units that had been produced when that program achieved relative production cost stability. If you argue the more complex F-35 requires more production experience to effect “learning,” the 101 units produced by the end of 2011 should easily suffice; thereby making the unit production cost $201 million per copy.

Carter, Fox, and other advocates of the F-35 will contend the F-22 cost experience is irrelevant for two reasons.
First, the F-35 will see a much longer production run than the F-22, affording time and opportunity for learning and optimization of production – the old learning curve argument. Second, they will lean on how well they are solving the currently horrendous F-35 production problems: that is, all the out of station work; missing, late, and non-fitting components; redesign, etc., pointed out by the Government Accountability Office, the Defense Contract Management
Agency, and the Independent Manufacturing Review Team: A litany of problems just like those of the F-22 production line. Surely, they will say, once this legion of problems is addressed, we will see more efficient, cheaper production.

Not so fast. Addressing many of the current assembly line problems assumes a stable design for the F-35. We are a long way off from that; we may never get there. (Indeed, we never got there with the F-22 and are still modifying produced units.) Not only have recently uncovered design fixes not yet been incorporated into production (such as the new airframe strengthening needed for the carrier variant and so far unfunded nuclear wiring to be added to the Air Force
variant) but also there are certain to be many modifications imposed on the aircraft design as the F-35 contorts through is initial flight testing, now only 3 percent done and currently scheduled to finish in April 2016. In other words, a stable enough design to produce “optimally” is years off.

Moreover, once the current production “glitches” and fixes based on test flights are resolved, the production turbulence is not over. As Spinney has pointed out for the F-18, F-16 and other aircraft, the changes never stop.  Engineering change proposals, upgrades in the form of new production blocks, product improvements, and new requirements from the user never end. The F-16 is now in a “Block 50” modification, which about doubles the cost of the early block F-16s. Modern tactical aircraft procurement programs never really allow a design to stabilize, a primary reason why Spinney found the “learning curve” to be illusory.

A downward learning curve for the F-35 is likely to be an even greater illusion; it will have no assembly line in the  paradigm of World War II production. The fabrication of stealth aircraft is inherently unsuited to real assembly-line  production – something I learned when I visited the Lockheed Forth Worth plant to observe the infinitesimally precise, hand-labor intensive riveting for the F-22 mid-fuselage section (essential to meet the stealth requirement).
Just riveting a single F-22 mid-fuselage costs 30,000 man-hours of hand labor. An additional stealth cost burden is getting the stealth skin coatings right. From the moribund Advanced Cruise Missile to the F-117 to the B-2 to the F-22, each and every stealth creation has had serious problems meeting its radar cross-section thresholds. The most recently reported F-22 foible appears in a lawsuit that reveals Lockheed’s misapplication of the stealth coatings, high repair costs, and the need for design and production fixes.

Overall, completed F-22s required almost $200 million in modifications in the 2010 Air Force budget alone, an  expense that will continue and very probably grow. It is this kind of ongoing turbulence that ensures the likely growing nature of future F-35 production unit costs; just for it to remain at $201 million per copy would be extraordinary.

What of the 2,443 F-35s for the United States and the 730 for allies now scheduled, a production volume that is central to the Carter-Fox hypothesis of a learning curve and essential for justifying their much lower (but not actually  affordable) unit cost estimates? The simple answer is that such a long production run will not occur. First of all, the DOD budget has no room for the significant increase in annual production spending that the F-35 plan requires, even if  the unit cost does not increase. Inevitably, the annual production quantities will have to be squashed to a level the  budget can accommodate; one expert predicted to me the annual buy will have to come down from 80 or more to 50 or less.

Indeed, for the last half century, higher than anticipated unit costs have led to production stretch outs which inevitably lead to further cost growth. That is the inexorable “death spiral” that underlies progressively smaller  production runs, higher costs, and shrinking, aging forces. Nothing the Carter-Fox team has done is changing that.

In fact, the process has already begun. Just this week, based in large part on the currently admitted $114 to $135 million unit cost, Denmark announced its deferral for two years of a decision on how to replace its F-16s. The F-35 once had a lock on that sale, but no more. In addition, the United Kingdom, the Netherlands, Norway and Australia are all witnessing controversies that are likely to delay and/or truncate their F-35 purchases. But most importantly, at home in the United States factions in the U.S. Navy are openly horrified at the budget crushing costs of the F-35. That, together with traditional Navy distaste for U.S. Air Force dominated aircraft programs, may well lead the Navy to back out of the program, just as it did in past decades with naval variants of the F-111 and the F-16.

In short, the question is not whether F-35 production will shrink, but by how much. Publicly admitted unit costs will go up; purchases by allies and us will go down. The costs will increase further, and so on. F-35 unit cost, just for the procurement side of the ledger, is far more likely to stay around $200 million per copy, or go up, than it is to reduce to
the not particularly affordable costs Carter and Fox now predict.

It also worth remembering that the $200-plus million unit cost anticipated here is incomplete. An accurate sticker price includes the total cost of development, testing, facilities and other factors amortized across the ultimate size of the fleet. With the fleet size shrinking by some currently unknown, but very substantial, factor, the unit cost for the total program is sure to grow to even more horrifying levels.

Whatever that final unit cost may ultimately be, to predict it now will surely be met with gales of derisive laughter from the advocates of this ongoing disaster – gales that will last only until the actual bill arrives on their doorstep.
Something between $250 and $300 million? Start laughing

END NOTES
1 Unless stated otherwise, all dollars cited in this piece are “then year” dollars, i.e. dollars stated in the amounts actually, or to be, appropriated. The author believes this gives a fuller appreciation for costs actually incurred.
2 None of these numbers include other real F-35 costs, such as military construction unique to the F-35 and the amounts spent in DOD to administer and supervise the program, which one corporate expert estimated to be to be on the order of magnitude of 3 percent of total program costs. Also, none of these cost estimates include the expense of supporting and maintaining the F-35 with crew training, maintenance, spare parts, and much
else. Even the lowest – extremely optimistic – of the estimates for support and maintenance of the F-35 triple the cost of the program to over $700 billion. One less unrealistic Navy estimate puts that number at approximately $1 trillion.
3 If the F-35 R&D request were included, total F-35 funding for 2011 would be $11.449 billion, which would calculate to a $266 million unit costs for all 2011 spending.
4 See p. 8 of Carter’s testimony at http://armedservices.house.gov/pdfs/JointALSF/Carter_Testimony032410.pdf.
5 See Spinney’s analysis of aircraft purchases at http://www.chaliventures.com/Links_to_Reports /Links_to_Idisk.html; scroll down to “Specific Reports on Tactical Fighters.” For disclosure purposes, I should add that Spinney is a friend and colleague; however, it is notable that his various analyses have been constantly validated by ongoing analysis by GAO, among others.
6 Find these reports for each budget year at http://comptroller.defense.gov/Budget2011.html.